ธรรมชาติ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 202 / 26

…กรรมทั้งหลาย ฯ คำว่า "เพราะความเป็นไปโดยมาก" นี้ มีนัยดังกล่าวแล้วนั่นแล้ว ฯ મૈં [อธิบายมโนกรรม] નૂ ธรรมชาติที่ชื่อว่าอภิชฌา เพราะอรรถว่า เพ่งเล็งมุ่งหน้าเฉพาะ สมบัติของคนอื่น คือคิดด้วยอำนาจความโลภ ฯ สภาพที่…

เนื้อหาบทนี้นำเสนอกระบวนการใช้งานอรรถประโยคในอภิธัมมะ โดยเฉพาะการสร้างวจีและกรรมที่เกี่ยวข้องกับสภาพทางจิต เช่น ความโลภ อารมณ์พยาบาท และการเห็นผิด ฯลฯ อภิชฌาเป็นการมุ่งมาดต่อสิ่งของของผู้อื่น ที่อาจทำ

…ิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 222 อรรถว่า เป็นเหตุกล่าวเรื่องที่ไม่จริงนั้น โดยความเป็นเรื่องจริงๆ ธรรมชาติที่ชื่อว่าปิสุณา เพราะอรรถว่า บด คือทำความสามัคคีให้ ละเอียด ได้แก่กระจายเสียซึ่งความสามัคคี หรือเพร…

…ิดผลดีแก่ผู้อื่นและสังคมโดยรวม บทความนี้เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจในการพัฒนาทักษะการสื่อสารและการเข้าใจในธรรมชาติวาจาพูดของมนุษย์

အ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 205 [อธิบายคำว่า พรหม เป็นต้น] เหล่าเทพที่ชื่อว่าพรหมปาริสัชชา (คือเป็นบริษัทของพรหม) เพราะอรรถว่า เกิดในบริษัทของมหาพรหมเหล่านั้น เพ

…ึงความสำคัญของพรหมในศาสนาพุทธและแนวคิดเรื่องการบำเพ็ญบุญบารมี โดยเสนอเรื่องราวต่างๆ ที่ช่วยให้เข้าใจธรรมชาติของพรหมและการอยู่ร่วมกันระหว่างพรหมชั้นต่างๆ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 203 ก็หาไม่ ได้แก่พวกเปรตที่เป็นอสูร ฯ ส่วนเวปจิตติอสูรนอกนี้ ชื่อว่า อสูร เพราะอรรถว่า ไม่ใช่เทวดา คือเป็นข้าศึกของเทวดาฯ ก็ใน บทว่า อ

…ตใจที่ทำให้มนุษย์เป็นสิ่งมีค่าของพระพุทธศาสนา บทเรียนเหล่านี้ช่วยให้เกิดความเข้าใจที่ดีขึ้นเกี่ยวกับธรรมชาติของมนุษย์และสถานะในจักรวาล โดยสามารถเข้าชมได้ที่ dmc.tv

…า ไปขวาง (คือเดินไปตามส่วนยาว หรือส่วนขวาง)ฯ กำเนิด ของสัตว์ดิรัจฉานเหล่านั้น ชื่อว่าติรัจฉานโยนิ ฯ ธรรมชาติที่ชื่อว่าโยนิ (กำเนิด) เพราะอรรถว่า เป็นเหตุเจือปน (ผสม) กันของพวก สัตว์ คือแม้จะไม่เจือปนกัน ก็เป็…

…บายเกี่ยวกับนรกและกำเนิดของสัตว์ต่าง ๆ เช่น ดิรัจฉานและเปรต โดยใช้คำศัพท์และคำอธิบายที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติของแต่ละประเภทสัตว์ เนื้อหาเน้นการเข้าใจในความหมายและเหตุผลที่อยู่เบื้องหลังการกำเนิดนี้ ซึ่งเป็นพื้…

…สัยห้อมล้อมแล้ว มีตัณหานุสัยเป็นมูลรากให้เกิดอยู่ตาม สมควร อันสัมปยุตธรรมทั้งหลายประคับประคองไว้เป็นธรรมชาติถึง ก่อน เพราะเป็นที่ตั้งแห่งธรรมที่เกิดร่วมกัน พอเกิดขึ้นเท่านั้น ก็ตั้ง อยู่ในภพอื่น ๆ ก็เพราะชวนจ…

…ตทั้ง 5 ในปฏิสนธิจิต และอุปสรรคที่เกี่ยวข้องจึงเป็นสิ่งที่บัณฑิตต้องเข้าใจ เพื่อที่จะได้รู้เกี่ยวกับธรรมชาติของการเกิด การตาย และความการอยู่ในภพอื่นๆ เป็นต้น

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 185 (จิตในภพต่างๆ] บทว่า ยถารห์ คือ ตามสมควรแก่ภพนั้น ๆ และตามสมควร แก่บุคคลนั้น ๆฯ ด้วยคำว่า สพฺพตฺถาปิ เป็นต้น จักมีการคัดค้านแม้ ฆาน

…ในแต่ละภพและสารัตถะในการดำเนินชีวิตในเชิงพุทธศาสนา โดยจะได้รับความเข้าใจที่ลึกซึ้งและชัดเจนเกี่ยวกับธรรมชาติของจิตและเงื่อนไขที่ส่งผลต่อการเกิดขึ้นของวิถีจิตในโลกนี้ที่อาจนำไปสู่การพัฒนาตนเองในทางปฏิบัติแห่งธ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 176 [ตทาลัมพนะมีในกามาวจร ในคำว่า กามาวจร ฯ เปฯ อิจฺฉนฺติ นี้ ท่านกล่าวความไว้ เฉพาะดังนี้ว่า ท่านอาจารย์ทั้งหลาย ย่อมปรารถนาตทารมณ์นั่

…ดคล้องกัน นอกจากนี้ยังเน้นความสำคัญของความปรารถนาต่อกามาวจรโดยเฉพาะในสัตว์ที่ไม่ได้มีในชั้นพรหมตามกฎธรรมชาติที่มีการจำแนกประเภทของจิตและกรรม

…สมอกันโดยธรรมและโดยอารมณ์นั้น พึงทราบสันนิษฐานว่า ท่าน กล่าวโดยมากฯ การที่ปฏิสนธิจิต และภวังคจิตเป็นธรรมชาติไม่ เหมือนกัน ไม่มีเลย นอกจากที่นี่แห่งเดียว ฯ ข้อว่า ตมนนฺตริตวา ความว่า ทำอุเบกขาสันตีรณะนั้นไว้ใน…

เนื้อหานี้วิเคราะห์ถึงลักษณะของจิตที่เว้นจากอาวัชชนะซึ่งอาจารย์ไม่ได้กล่าวไว้โดยตรง จิตนี้ไม่ยึดติดกับอารมณ์และประกอบไปด้วยกิจที่เป็นภวังค์ ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับความไม่เหมือนกันระหว่างปฏิสนธิจิตและภวังค

…ไม่ตรัสตทาลัมพนะ ไว้ในลำดับแห่งกิริยาชวนะ แต่ไม่ตรัสไว้ เพราะหาไม่ได้ ก็ไม่ใช่ ๆ จริงอยู่ การไม่ตรัสธรรมชาติ แม้ที่หาได้อยู่ ไว้ในที่บางแห่ง ด้วยพระ ประสงค์บางอย่างย่อมปรากฏ เช่นในธรรมสังคหะ หทัยวัตถุ แม้หาได…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการตีความในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาเกี่ยวกับจิตวิปัลลาสและตทาลัมพนะ ซึ่งไม่มีแก่พระขีณาสพ ท่านอาจารย์ได้อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างโสมนัสและโทมนัส และเหตุผลที่พระ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 170 อารมณ์อย่างเดียว ย่อมมีได้ เพราะไม่มีการกำหนดถือเอา เพราะ วิบาก (จิต) นั้น ไม่มีการกำหนด ดุจเงาหน้าในกระจกฉะนั้น ๆ แต่การที่กุศลและ

…วิบากที่จิตนั้นสร้างขึ้น โดยไม่ขึ้นอยู่กับการกำหนดเท่านั้น จำเป็นต้องเข้าใจจิตและอารมณ์เพื่อเรียนรู้ธรรมชาติที่แท้จริงในชีวิต

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 151 ความเป็นไปแห่งวิสัย คือแห่งจิต ในทวาร และในอารมณ์ ชื่อว่าวิสัยปวัติฯ บทว่า ตตฺถ คือ ในฉักกะ 5 หมวดนั้น ๆ ท่าน อาจารย์กล่าวคำมีอาทิว

…ยุน้อยกว่าจะผ่านไปได้เร็ว และอารมณ์ที่มีอายุยาวจะมีการล่วงไปช้ากว่า ซึ่งเป็นการศึกษาเชิงลึกเกี่ยวกับธรรมชาติของจิตและอารมณ์ในทางพระพุทธศาสนาโดยตรง dmc.tv

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 148 ก็แลในวิถีสังคหะนี้ กิริยาชวนะและอัปปนาชวนะ ย่อมไม่ได้แก่ บุคคลผู้มีเหตุ ๒ และผู้ไม่มีเหตุฯ อนึ่ง วิบากที่ประกอบด้วยญาณ ย่อมได้ในสุ

…ีการปรับตัวในสังคหะนี้และความสำคัญของการเข้าใจถึงจิตในระดับต่าง ๆ ที่ย่อมส่งผลต่อการเกิดและการดับตามธรรมชาติของชีวิต

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 139 บุคคลอื่น และเพราะพระพุทธเจ้าและพระปัจเจกพุทธเจ้าทั้งหลาย ไม่ เกิดในที่อื่นนอกจากมนุษยโลกฯ หสนจิต และรูปาวจรจิตทั้งหลาย ย่อมไม่เกิด

ข้อความนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับจิตและวิญญาณธาตุตามอภิธัมม ซึ่งชี้ถึงการเกิดและธรรมชาติของจิตในสภาวะต่างๆ โดยเฉพาะในมนุษยโลก และแยกแยะประเภทของจิตตามกฎแห่งธรรมชาติ โดยการอ้างอิงถึงวัตถุแล…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 134 ตัณหาคือความโลภจัดเห็นปานนี้เสียได้ ในคันธารมณ์แก่พระขีณาสพ ผู้ยินดี ในเวลาบูชาพระเจดีย์ด้วยของหอมเป็นต้น ในรสารมณ์แก่ พระขีณาสพผู้

…ำคัญที่ต้องเข้าใจเพื่อที่จะบรรลุธรรมสูงสุด นำไปสู่การปฏิบัติวิปัสสนาเพื่อให้เกิดปัญญาและความเข้าใจในธรรมชาติของจิตและอารมณ์

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 133 ที่เป็นอนาคตนั้น เป็นอารมณ์ที่บุคคลยังไม่ได้เสวย เหมือนกรรมและ กรรมนิมิตที่เป็นอดีต และทั้งจะเป็นอารมณ์ที่มาสู่คลอง เหมือนกรรม นิมิ

…ความเหล่านี้คือการชี้ให้เห็นความสัมพันธ์ของกรรมกับอารมณ์และจิตที่มีอยู่ในปัจจุบัน ตลอดจนความเข้าใจในธรรมชาติของความคิดและการกระทำที่มีผลในอนาคต. ขอบคุณสำหรับการอ่าน และสามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 127 บทว่า ตตฺถ เชื่อมความว่า บรรดาทวารมีจักขุทวารเป็นต้น เหล่านั้น จิต ๔๖ ย่อมเกิดขึ้นในจักขุทวารตามสมควร ฯ จิต ๔๖ คือ ปัญจทวาราวัชชนะ

…กนี้ยังมีการอธิบายถึงอนุรูป, กุศลจิต, และการระบุความหมายของจิตในบริบทของอภิธรรมซึ่งสนับสนุนการเข้าใจธรรมชาติจิตอย่างลึกซึ้ง และการเชื่อมโยงความเข้าใจสู่ปัญญาในบริบทนี้. สามารถอ่านเพิ่มเติมที่ dmc.tv.

બૈ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 125 ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยสุขเป็นอเหตุกะ ฯลฯ ขันธ์ ๒ ดังนี้ ฯ แต่ไม่ทางยกปฏิจจนัยขึ้นด้วยอำนาจปฏิสนธิกาล โดยนัย เป็นต้นว่

เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงการอธิบายขันธ์ที่เกี่ยวข้องกับจิตและธรรมชาติของอารมณ์ อธิบายถึงกาลที่เป็นอเหตุกะ รวมถึงความไม่มีอำนาจของปฏิสนธิกาลที่ส่งผลต่อความเป็นไปของจิตซึ่…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 123 [กิจและฐานของจิต] ન ความเป็นไปแห่งจิตที่เป็นไปเร็ว ดุจเล่นไปในอารมณ์ ด้วย สามารถยังกิจนั้น ๆ ให้สำเร็จหลายครั้ง หรือครั้งเดียว ชื่อ

…ะที่เข้าใจง่าย ผู้ศึกษาควรใช้การเรียนรู้ในโครงสร้างนี้เพื่อพัฒนาความรู้ความเข้าใจที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับธรรมชาติของจิตและอารมณ์ในการดำเนินชีวิต.

…ใดอย่างหนึ่ง นี้เป็นทุกข์ ในที่นี้ เรากล่าวหมายเอาความที่สังขารเป็นของไม่เที่ยง และความที่สังขารเป็นธรรมชาติแปรปรวน ๆ เพราะเหตุนั้น จึงเห็นว่า เวทนามี ๓ เท่านั้น ฯ เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ดู …

…หบาลี โดยการจำแนกเวทนาออกเป็น 3 ประเภทคือ สุข ทุกข์ และอุเบกขา นำเสนอคำสอนของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับธรรมชาติของเวทนา และการเข้าถึงความเข้าใจที่ลึกซึ้งในเรื่องนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเกี่ยวกับธรรมชาติของสังข…