นิบาต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 3 / 5

…าน วินสฺสนฺติ----เอวเมว อเวเรน---- เวรานิ รูปสมสมนฺติ (ธมฺมปทฏฐกถา ภาคที่ ๑ เรื่องที่ ๔) ทัฬหกรณโชตกนิบาต ๓. ความท่อนต้น ควรอ้างเอาคำอื่นมาเป็นเครื่องสาธกหรือ รับรองให้มั่นขึ้น เรียกว่า ทฬริย์, ทัฬหิยะนั้น…

เนื้อหาเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ภาษาบาลีในวากยสัมพันธ์ โดยการอ้างคำเพื่อเป็นเครื่องสาธกหรือการรองรับในอรรถต่างๆ พร้อมตัวอย่างคำเพื่อความชัดเจนในการศึกษา และการนำเสนอในบริบทต่างๆ เช่น พุทธภาษิตและอุท

…" ติ จิตต์ อธิฏฐหิตวา กาล กตวา ปุริสตฺตภาว์ ปฎลภนฺติ (ธมฺมปทฎฐกถา ภาค ๒ เรื่องที่ ๓๒.) ปักขันตร โชตกนิบาต 4. ในข้อความที่กล่าวถึงคนหรือของหลายฝ่ายต่าง ๆ กัน นิบาต ในความท่อนหลังที่กล่าวถึงฝ่ายหนึ่ง ๆ เรียก…

บทความนี้นำเสนอหลักการของบาลีไวยากรณ์และวากยสัมพันธ์ โดยมุ่งเน้นการอธิบายบทประโยคและใช้งานศาสตร์ในการสื่อสารในภาษาไทย รวมทั้งมีการอ้างอิงถึงตำราและเนื้อหาจากคัมภีร์ต่าง ๆ เพื่อเสริมความเข้าใจในการใช้ภ

…โยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 233 ส่องความอีกฝ่ายหนึ่ง, จงดูอุทาหรณ์เทียบ ในทัฬหกรณโชติกนิบาต (๒) อุทาหรณ์สุดท้ายเถิด, ปน ในคำว่า อิตถิโย ปน ฯเปฯ ปฏิลภนฺติ, เรียก ปกฺขนฺตร โชตโก. อันวยโชตกนิบาต…

…วอย่างอุทาหรณ์ที่ใช้ในการวิเคราะห์โครงสร้างของประโยคและความหมายของคำในบริบทต่างๆ อาทิ อนุวยโชตโก และนิบาต ๓ ศัพท์ รวมถึงการปรับเปลี่ยนความหมายผ่านการปฏิเสธหรืออนุโลม ซึ่งทำให้เข้าใจหลักการเสนอภาษาได้ดีขึ้น…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 234 พยติเรกโชตกนิบาต ๑๐. ถ้าความท่อนต้นกล่าวอนุโลม คือไม่มีปฏิเสธห้าม, ความ ท่อนหลังกล่าวมีปฏิเสธห้าม แต่คล้อยตามกัน, นิ…

บทเรียนนี้เน้นการศึกษาบาลีไวยากรณ์และวากยสัมพันธ์ โดยเฉพาะการวิเคราะห์พยติเรกโชตกนิบาตและสัมภาวนโชตกนิบาต ซึ่งมีการอธิบายความหมายการใช้นิบาตต่างๆ และอุทาหรณ์ในการเปรียบเทียบ พร้อมความหมา…

… บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 236 กับบทที่มีวิภัตติเสมอกัน เรียกว่า ปทสมุจจโย, ในอรรถนี้ ใช้ นิบาติคือ จ เป็นพื้น เรียกชื่อว่า สมุจจยตฺโถ ตรงต่อนิบาติไทย ที่ใช้ในระหว่างพากย์หรือบทว่า กับ, และ ที่ใช…

ในบทนี้พูดถึงวากยสัมพันธ์ของบาลีที่มีวิภัตติเสมอกัน โดยเฉพาะในกรณี ปทสมุจจโย ที่ใช้ นิบาติ เช่น จ เพื่อเป็นพื้นฐานในการสร้างความหมาย นอกจากนี้ยังได้ยกตัวอย่างการใช้สำนวน และอุทาหรณ์เพื่อให้…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 241 (๑๖๔) นิบาตหมวดที่ ๓ ลงในความท่อนเดียว อนุสสวนัตถนิบาต ๑. นิบาตที่ใช้ในความเล่าหรือลือกันต่อ ๆ มา เรียกชื่อว่า …

ในบทนี้ได้กล่าวถึงนิเบาตที่มีการใช้ในบาลี โดยแบ่งออกเป็นสองประเภทหลักคือ อนุสสวนัตถนิบาต ซึ่งใช้ในการเล่าหรือเลืองลือ และปุจฺฉนัตถนิบาต ที่ใช้ในคำถาม มีตัวอย่างแสดงให้เห็นถึงการใช้ภาษาหรือ…

๓. ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 242 สัมปฏิจฉนัตถนิบาต นิบาตนี้ใช้รับคำถาม เรียกชื่อว่า สมปฏิจฉนตฺโถ. นิบาต นี้ใช้ เป็นพื้น, ใช้ อามนฺตา แต่ในพระอภิธรรม, …

บทนี้กล่าวถึงการใช้ นิบาตในภาษาบาลีว่า โดยเฉพาะ สัมปฏิจฉนัตถนิบาต ซึ่งใช้ในการตอบรับคำถาม เช่น คำว่า อาม, อามนฺตา และ อุยโยชน…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 243 ว่า เวคตโถ, ตรงต่อนิบาตไทยว่า โอ้, พุโธ, หนอ, นิบาต พวกนี้ ๒ ศัพท์ คือ อโห, กับ วต. อุ. (หลากใจ) อโห พุทฺธานํ อานุภาโว ! อั…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับนิบาตในบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในหมวดของอวธารณัตถนิบาตที่ใช้ในการแสดงความหมายของนาม คุณ และกิริยาอย่างชัดเจน…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 244 อเปกขัตถนิบาต ๒. นิบาตเพ่งนามอื่นด้วย เรียกชื่อว่า อุเปกฺขตโถ, ตรงต่อ นิบาตไทยว่า แม้, ถึง, นิบาตนี้ใช้ ปี หรือ อ…

บทนี้พูดถึงอุเปกขัตถนิบาตซึ่งมีบทบาทหลากหลายในการใช้ภาษาบาลี นอกจากนี้ยังมีการวิจารณ์ค่าวนิบาตที่ใช้ในการชมและติ การแสดงตัวอย…

… - หน้าที่ 245 ธมฺโม ทเว รกฺขติ ธมฺมจารี, แม้ถึง หิ, จ, ปน ที่ไม่มีความ อะไร ก็เรียกว่า ปทปูรณ สมวายนิบาต ๕. นิบาตที่ใช้แสดงนามบ้าง กิริยาบ้าง ที่พร้อมกัน เรียกชื่อ ว่า สมวาโย ตรงต่อนิบาตไทยว่า พร้อม, นิบา…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ไวยากรณ์บาลี ซึ่งรวมถึงการทำความเข้าใจนิบาตประเภทต่างๆ เช่น สมวายนิบาตที่ใช้แสดงนามและกิริยา โดยเน้นการใช้ศัพท์และบริบทในการประยุกต์ ในส่วนของป…

๑. ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 247 (๑๖๖) นิบาตหมวดที่ ๕ เป็นบท มีชื่อดังนี้ :- นิบาตบอกอาลปนะทั้งปวง เรียกชื่อว่า อาลปน ๒. นิบาตบอกกาลทั้งปวง เรีย…

บทนี้กล่าวถึงนิบาตในภาษาบาลี เช่น อาลปน, กาลสตฺตมี และกิริยาวิเสสน พร้อมทั้งวิธีการศึกษาว่า บทไหนสอดคล้องกับบทไหน โดยใ…

…๐. คนพาล ทำแล้ว ซึ่งบาป, ครั้นเมื่อบาป หนาขึ้นแล้ว ย่อม ได้ ซึ่งผล แห่งมัน. ๑๔. ศัพท์เป็นอัพยยะ คือ นิบาตและปัจจัย บางเหล่า ไม่ ต้องแจกวิภัตติอย่างใดอย่างหนึ่ง เรียงลงตามรูปศัพท์เดิมดังนี้ : สเจ ปาปั น กเร…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการนิมนต์ภิกษุและการถวายอาหารในโอกาสต่างๆ ในวัด ทั้งในเหตุการณ์ของอุบาสิกา พ่อค้า และการนำเสนอธรรมะในบ้านของชาวบ้าน โดยมีเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับบาปและผลของการกระทำ นอกจากนี้ยังได

…ค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 24 ผู้เจริญ ข้าฯ ขอ ซึ่งอุปสมบท กะสงฆ์, ถ้ามีสัพพนามหรือ นิบาตอยู่ เรียงอาลปนะไว้ เป็นที่ ๓ บ้าง เป็นที่ ๔ บ้าง ดังนี้: ธมฺม หิ โว ภิกฺขเว เทเสสสามิ, แน่ะภิกษุ ท.…

บทเรียนนี้กล่าวถึงการอุปสมบทและการแสดงธรรมภายในชุมชนพระสงฆ์ พร้อมเน้นการใช้สำนวนและโครงสร้างภาษาที่สอดคล้องกันในบริบทของวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนา โดยมีการพูดถึงการสื่อสารระหว่างพระภิกษุและการเสนอแนะในกา

…เคียง แสดงอิริยาบถให้น่าเลื่อมใส ในนิเทศแห่งกุหนานี้ ท่านก็กล่าวกุหนวัตถุไว้ ครบทั้ง ๓ นั้น มี "วา" นิบาตกำกับอยู่ด้วย แต่ในทางไวยากรณ์ ท่านทำรูปศัพท์ไว้ไม่เสมอกัน คือกุหนวัตถุที่ ๑ ที่ ๒ ทำเป็นตติยาวิภัติ…

บทที่นี้กล่าวถึงความงดงามของท่าอิริยาบถของภิกษุที่ถูกความอยากลามกครอบงำ โดยอธิบายถึงการป้อยอและการหลอกลวงที่เกิดขึ้นจากการแสดงออกทางกายและการพูด โดยมีการอ้างถึงกุหนวัตถุซึ่งมี ๓ วิธีในการล่อใจ ทั้งการ

…ลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 85 เอว เวทหิ เจ้าจงว่าอย่างนี้ เอว์ แปลว่า อย่างนี้ เป็นศัพท์ นิบาต ประกอบเข้ากับ กิริยา คือ วเทหิ ซึ่งแปลว่า เจ้าจงว่า ปุนปฺปุนํ กโรถ พวกท่านจงทำบ่อย ๆ ปุนปฺปุนํ แปลว…

…รแปลและประโยคตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์ภาษา พร้อมเชื่อมโยงหลักการของวิเสสนนั้น ๆ กับอายตนิบาตและหน้าที่ของนาม

…กตทำความเข้าใจตามอุทาหรณ์ในแบบนาม ข้อ ๘๗. ๖. กึ ศัพท์ไม่ได้เป็นอนิยมวิเสสนสัพพนามแต่อย่างเดียว เป็น นิบาตบอกความถาม เรียกว่า ปุจฉันตุกนิบาต ก็มีเหมือนกัน แปลว่า "หรือ" ถ้าเป็นคำถามถึงเหตุ แปลว่า "ทำไม" ก็ไ…

…พหุวจนะ และการแปลคำที่ใช้ในบริบทต่าง ๆ รวมถึงศาสตร์การตั้งคำถามในภาษาบาลี อาทิเช่น การใช้ 'ปุจฉันตุกนิบาต' ที่ไร้ความนิยมทั่วไปในคำถาม เพื่อให้เกิดความเข้าใจได้ถ่องแท้ในศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับบาลี ที่สามาร…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 104 นิบาตบอกอาลปนะ ยคเฆ ภนฺเต ภทนฺเต ภเณ อมฺโภ อาวุโส เร อเร เห เช ทั้ง ๑๐ ศัพท์ รวมเรียกว่า "นิบาตบอกอาลปนะ"…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่กล่าวถึงนิบาตบอกอาลปนะ ซึ่งมีการอธิบายความหมายและการใช้งาน รวมทั้งวิธีการจัดกลุ่มศัพท์ตามฐานะของผู้พูด โดยเน้นการ…

… " ที่ลับ พหิ ทั้ง ๑๖ ศัพท์นี้ ทางสัมพันธ์รวมเรียกอย่างเดียวกันกับอรรถแห่ง สัตตมีวิภัตติว่า "อาธาร" นิบาตบอกปริจเฉท ยาวตา แปลว่า มีประมาณเพียงใด กีว แปลว่า เพียงไร " ยาว เพียงใด ตาวตา " มีประมาณเพียงนั้น "…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับคำศัพท์ในบาลีที่มีการใช้บางอย่างในบริบทต่างๆ โดยอธิบายความหมายและการใช้งานของศัพท์เหล่านี้ในภาษา รวมถึงการถ่ายทอดความหมายของคำว่า 'อาธาร' และ 'วิทยาตา' ที่มีความเกี่ยวข้องกับก

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 106 นิบาตบอกประการ ด้วยประการนั้น เอว์ แปลว่า ตถา 11 ด้วยประการนั้น กฏ " ด้วยประการไร ทั้ง ๓ ศัพท์นี้ ทางสัมพ…

เนื้อหานี้อธิบายแนวทางและการใช้คำในบาลี โดยแบ่งเป็นกลุ่มต่างๆ เช่น นิบาตที่บอกความหมาย การปฏิเสธ และการได้ยิน ซึ่งสำคัญต่อการเข้าใจบาลีอย่างถูกต้อง นอกจากนี้ยังอธิบายถึงกลุ…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 107 นิบาตบอกความถาม กิ แปลว่า หรือ, อะไร นนุ แปลว่า มิใช่ หรือ กล้ อย่างไร อุทาหุ หรือว่า กจฺจิ แลหรือ " อาทู…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่นิบาตและคำต่างๆ ที่มีความหมายพิเศษในภาษาบาลี เช่น 'กิ' แปลว่า 'หรือ', 'นนุ' แปลว่า 'มิใช่ หรือ', และนิบาต…