บท : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 46 / 1273

…ลายจักเป็นผู้เมียมเย็นกัน, ในเพราะเรื่องนี้'" [๙๖] นิธอรรถกถา สัณฐานสูตรนั้น ว่า "บรรดาบกหล่านนั้น บทว่า อิช นั้น เป็นบทแสดงเรื่องมีวิทยาสเป็นต้น, สองศัพท์โดย ปนะ สัณฐานเป็นนิจนต. บทว่า โว เป็นอัญชีวิต…

ในบทนี้มีการนำเสนอการแสดงธรรมของพระผู้พระภาคแก่พระมหาชน โดยมีการสื่อสารถึงความสำคัญของการทำธรรมเครื่องขั…

… ความว่า บางความเป็นคนเปลือย บางความเป็นคนงุ่มง่าม้า เก่า เพราะเป็นผู้งุ่มง่าม ผ้าเก่าและผ้าผีวรรณะ บทว่า ปมุตตา ความว่า ด้วยความประมาท บทว่า ตบุปิดิ คือ ย่อมเศร้าโศก. เรื่องนักลงสูจา จบ. เรื่องบุคคลเศร…

เนื้อหาเกี่ยวกับบุคคลเศรษฐีที่มีทรัพย์มากในพระธรรมบดี อธิบายถึงการดื่มน้ำเมาและการทำผิดในอดีต เช่น เรื่องของนางกีรณีที่มีหน้าเหมือนม้า ซึ่งเกี่ยวข้องกับการประพฤติอกใจ และผลแห่งการกระทำที่ไม่ดีในอดีต น

…ะภาค จึงตรัสสรื่องโดยประะ - การนั่น ซึ่งเป็นเหตุแห่งอินทรีย์คืออัญชะอันไม่สำรวมอยู่แล้ว นัยหนึ่งว่า บทว่า ยุวาธิกิรณ์ ความว่า เพราะเหตุแห่งอินทรีย์คืออัญชะได. ใน บทว่า ยุวาธิกิรณ์ นี้ มีโฆษณังว่าว่า "ถา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการไม่สำรวมอินทรีย์โดยเฉพาะอัญชะและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการไม่สำรวมดังกล่าว เช่น ความซ่านไปของอิทธิมาที่เกิดขึ้น พระผู้มีพระภาคทรงแสดงให้เห็นเห…

…รณ์ด้วยนิพภาและวิริยะ ย่อมเป็นอันสมบูรณ์ด้วยอุปนิสัย." มาลีพิสุทธิ์ จบ. (๔๕๕) อรรถกถาธิริสุรันน่า "บทว่า ก็ิโรตูปปะ ความว่า เมื่อธีรด้วย โอดตปะด้วยบรรดาธิโรตปะทั้ง ๒ นั่น ก็ธงอยู่ โดยอาการคืออาย, โอดตป…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสมบูรณ์ของธรรมชาติในอรรถกถาธิริสุรันน่าได้อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธีร โอดตปะ และอุปนิสัยต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างจากอดีตเกี่ยวกับพระโพธิสัตว์ที่ชื่อโลมาสกัสปะ การศึกษาเรื่

…ัญญาวิมุติ เพราะสำอกรา เพราะสำอกราอิวิชา. อนาคามิมชื่อว่า เจโตวิมุติ เพราะสำอกรา เพราะสำอกราอวิชนา, บทว่า อนุคริยาย ได้แก่ เพื่อทำที่สุดแห่งวัฏฏูกง. บทว่า ชาติรูปา ได้แก่ เป็นผู้เข้าถึงชาติเกล้าแล้ว, อี…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของปัญญาและการบรรลุอรหัตผลในพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งอธิบายถึงการที่ปัญญาสามารถนำบุ…

…ดีแล้วใน ธรรมเป็นที่สั้นไป คือในอุปปัทเสนพวก อันเป็นที่สั้นแห่งสงสาร ทั้งปวง เพราะเหตุธรรมสาระนั้น. บทว่า ปฐฯ แปลว่า ละแล้ว. บทว่า โอ เป็นเพียงนิมิต๓ [๕๔๗] นิพพานนั่นมี ๒ อย่าง โดยปรยีย ด้วยประการดังนี้…

ข้อความนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจในธรรมสาระของพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงอิทธิพลของธรรมวินัยในชีวิตและการบรรลุนิพพานที่เป็นสาระสำคัญ ตามที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ เนื้อหาอธิบายว่านิพพานมีสองประเภทคือ อุปปาท

…ลดลที่ป็นแปล เล่ม ๔ หน้า 100 อารมณ์ เหตุฉนั้น ธรรมชาตินั้น ชื่อว่า จิต. จิตนี้ นั้น ด้วยสามารถเป็นบทธไปแห่งจิตทั้งปวง. ในอภิธรรแห่ง จิตนี้ พึงมีคำถามว่า 'เพราะเหตุไร พระอาจารย์ แม้กล่าวว่ ว่า 'ธรรมชา…

ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงจิตและธรรมชาติของมัน โดยยกคำถามเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับอารมณ์ รวมถึงการแบ่งประเภทของการยึดอารมณ์เป็น 3 ส่วน ได้แก่ สญชานน, วิชชานหน้า และ ปญฺหา. จิตถูกนิยามว่าเป็นศัพท

…ูตรว่า “ว่า พุทธะน คว่าว่า ด้วยอรรถคฤคลื่นมิคความเลื่อมมือความเลื่อมจาก อฏิเป็นต้นอย่างใดอย่างหนึ่ง บทว่า ทุขสมุโน ได้แก่ อันแห่งทุกข์แห่ง ทุกข์การฆ่าและการอามเป็นต้น (ถูกต้องแล้ว ) บทว่า ผุอุณฺทสูส ได้…

ในพระพุทธศาสนา การโศกหรือโทมนัสถูกกล่าวถึงว่าเป็นผลจากความเจ็บปวดภายในจิตใจ ซึ่งพระปัจเจกพุทธเจ้าทรงสอนว่าความเศร้าใจเกิดจากเหตุที่มาจากการมีความอธิษฐานหรือการค้นหาทุกขธรรม ความเศร้าโศกภายในสามารถส่งผ

…ขายอมใหม่ในนรกตลอดกับ เพราะ อนุศิทธรรมอันตรกะทำแล้ว ด้วยอำนาจโทษะ. โทสะ คือว่ามีโทษมาก ด้วยอาญาโทษ บทว่า จิปลวิริยี ความว่า โทสะ คบยเร็ว. จริงอยู่ บุคล ผู้อื่นโทสะประทุร้ายแล้ว ผิดในมารดาบิดาดังบัง ในเ…

เนื้อหานี้ได้นำเสนอเกี่ยวกับโทสะและโมทะในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการพิจารณาถึงผลกระทบของโทษต่อบุคคลในโลก และความสำคัญของการให้อโทษเพื่อกลับคื…

…าบูชา. พระสงฆ์ สาวของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น ย่อมควรของบุญนั้น เพราะฉนั้น ท่านจึงชื่อว่า ปานยูโย. บทว่า ยุคโต ความว่า เป็นผู้สมควรเพื่ออรับ เพราะกระทำ ซึ่งความที่บำบัดบนนั้นเป็นของมีผลมาก. บทว่า ปานุฤ…

เนื้อหาในหน้าที่ 153 ของเปลเล่ม 5 เน้นการบูชาอาทุติสูงตําซึ่งสะท้อนถึงความสำคัญของการนำวัตถุมาบูชา โดยเฉพาะวัตถุที่เชื่อมโยงกับพระสงฆ์และผู้มีศรัทธา ทั้งยังชี้ให้เห็นว่าวิญญาณในการบูชานั้นมีความเป็นอั

…เป็นจิตสำเร็จด้วยฤทธิ์ จะรู้จักของบุคคลแม้ทั้งหมด โดยไม่แปลกกันได้หรือ ? จึงกล่าวคำเป็นต้นว่า 'ตุฏ' บทว่า น อริยัน ความว่า บุคคลเหล่านั้นชื่ออริยะ ด้วยจิตใจ ปฐมชน้อมไม่รู้จิตนั้น คือ โลกุตรจิต พระอริยบุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสามารถของบุคคลในการรู้จักจิตใจของผู้อื่นในทางธรรม โดยเฉพาะการแตกต่างระหว่างพระอริยบุคคลในมรรคเบื้องต่ำและเบื้องสูง การเปรียบเทียบจิตใจของพระอริยทั้งหลายที่มีความสามารถในการรับรู้ผล

… "บิณฑบาต มีส่วนเลือนอนภิญญูมิได้จับต้อง อธิบายว่า อันใคร ๆ ยังมิได้บริโภค ชื่อว่า อนามญฺญปิณฑบาต" บทว่า ถลาก ได้แก่ ในขณะนั้นทำด้วยสำริดเป็นต้น เป็นของสงฺฆ แม้บาต ท่านก็สงเคราะห์เข้าในคำนั้นด้วย ด้วยค…

…ารอธิบายเกี่ยวกับอนามญฺญปิณฑบาตและการสงเคราะห์สิ่งของที่ควรให้แก่ผู้ยากไร้ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงบทบาทของพระภิกษุในกระบวนการนี้ โดยเฉพาะเกี่ยวกับส่วนที่ถูกต้องในเรื่องของการบริโภคและการให้บิณฑบาต เพื…

… [[ แก้วธรณี ]] บรรดาทเหล่านั้น กล่าวว่า มนกุโณ์ ว่า กระอ่างด้วย มานะที่เกิดขึ้นนั้นอธิษฐานรับยา. บทว่า อตุโล คือ เป็นผู้มีความ ต้องการด้วยรับวาระแม้งขึ้นไป สองบทว่า มติ ภูมิ คือ ซึ่งสมบัติใหญ่. บทกล…

บทนี้กล่าวถึงบทเรียนจากการเป็นผู้มีอ่อนน้อม ซึ่งถือเป็นมงคล และเป็นเหตุให้เกิดคุณธรรมในชีวิต ในขณะเดีย…

…าบริโภคินหมดแล้ว จักตามรักษาสมณะธรรม" ดังนี้แล้ว บริโภคชื่อว่า อุปกรณ์สันโดษ ภิกษุไม่พึงรับประคบุนเทบที่ทายกบรรจุติมบาตรแล้วนาม เมื่อมูลับ มีอยู่ พึงให้อุปสมันนั้นรับ เมื่อไม่มี พึงให้หยกน่าไป แล้วถือเอ…

…ได้แก่จำเป็น หลีกเลี่ยงการบริโภคเกินความต้องการและสอนให้เข้าใจอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับการทำความเข้าใจในบทบาทของตน ผ่านการฝึกปฏิบัติที่แท้จริง การมีชีวิตอยู่ตามหลักธรรม เพื่อให้เกิดความสมดุลและสุขกายสุขใจ

…รมในวันที่ ๕ ข้อว่า การฟังธรรม โดยภาค สงฆ์ที่พระธรรม- สังคทากานกล่าวไว้ว่า พระอรุณรธเณรผู้มีอายุ กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ถึงพระองค์ที่หลาย ย่อมประชุมกันด้วย ถอจันประกอบด้วยธรรมตลอดคืนยั่งรัง อั…

…วันที่ ๕ และการประชุมของสงฆ์ที่มีการกล่าวถึงการฟังธรรมที่ไม่ให้ขาดในวันดังกล่าว นอกจากนี้ยังกล่าวถึงบทเรียนที่ได้จากกิจกรรมต่างๆ ในการศึกษาทางธรรม.

…รัสว่า พรหมจรรย ออริ นี้ ด้วยสามารถกระลิกถึงพระพุทธพจน์ว่า พระพุทธจานนี้ อันเรานี้ เรียนแล้วในก่อน. บทว่า เทวตมฺโม ความว่า เทพฤตูผู้เป็นธรรมกัลกอัญหนึ่ง เหมือนปัญจาลสันเททพุทธ, ท้าวหัตถกามา-พรหม และเหมื…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์ข้อความในพระไตรปิฎก ว่าด้วยความสำคัญของสติในการระลึกถึงพระพุทธเจ้าและการเข้าใจธรรมวินัย การอธิบายถึงการบรรลุถึงพระนิพพานและการปฏิบัติตามพรหมจรรย์ จึงทำให้เห็นความสัม

ประโยค๕- มังกรคติที่เป็นฉบับ เล่ม ๔ - หน้า 189 พระเถร พิจารณาศิล ตังแต่นั้นโรงเป็นที่อุปสมบท ให้มีชื่อเกิดขึ้นว่า "เราเป็นผู้มีศิลบริสุทธิ์" พินิจเข้าสู่ไปสู่แผ่นดินพร้อมกับการเกิดขึ้นแห่งจิต …

พระเถรได้พิจารณาศิลและอุปสมบทเข้าใจว่าเป็นผู้มีศิลบริสุทธิ์ สร้างความมั่นใจจนสามารถเจริญวิปัสสนาได้จนถึงพระอรหันต์ โดยไม่หวั่นเกร…

…ง เพราะไม่มีความโกรธ ความโกรธจำเป็นที่ไหน เพราะเหตุนี้ ท่านจึงกล่าวว่า "ย่อมไม่เศร้าโศกในกาลไหน ๆ." บทว่า มุทธุปทาน ความว่า ญาติงหลายย่อมสรรเสริญละความโลภุ่คำวล่าคือความเป็นคนออกตญญู ซึ่งมีความโลภุ่คุณท…

เนื้อหาพูดถึงการควบคุมความโกรธซึ่งช่วยให้บุคคลไม่รู้สึกเศร้าโศกในทุกช่วงเวลา โดยญาติและผู้ใกล้ชิดยกย่องความอดทนซึ่งเป็นลักษณะสำคัญของสัตบุรุษ คำสอนนี้เน้นความสำคัญของการอดทนต่อคำพูดและการกระทำของผู้อื

…์ทั้งหมดยมี ประโยชน์ของตนเป็นอย่างยิ่งนั้น ประโยชน์ที่ยังวัตบ่อยมี่ ประโยชน์ที่งกว่าบนต่อยไม่มี. สองบทว่า ตมาห ปรม์ คำว่า ผู้ใดมีกำลัง ย่อมอดกลั้นได้, บันเทิตทั้งหมดหลายกล่าวว่าขั้นว่า ยิ่ง. " วิกสภาสั่…

เนื้อหานี้มีการพูดถึงความสำคัญของการมีความกำลังในทางศีลธรรมและการอดกลั้นอย่างถูกต้องตามหลักพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างคำสอนเกี่ยวกับประโยชน์ของการมีความอดกลั้นซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นสิ่งที่สำคัญที่ส

…ชตามพระมหินทเฎรธะที่เดือโดยแท้ เพราะการบรรพชาของพระมหินทเฎรธะนั้น มาลแล้วโดยลำดำ ด้วยประการ ฉะนั้น. บทว่า สราย ได้แก่่อมคิด คืออ่อนกระทำธรรมคือโอวาท-นุกศจาสนั้นไว้ในจิต. สองบกว่ว่า วิญาณกิตติ ก็ได้แก่่อ…

เนื้อหาพูดถึงโอวาทที่ได้จากสำนักพระอธิษฐานเกี่ยวกับการบรรพชาสำหรับนักบวชในศาสนา คำสอนเน้นความสำคัญของการจำและประพฤติธรรม โดยเฉพาะในแง่ของการพัฒนาจิตและการบรรลุนั้นเอง คำว่า อ้างอิงถึงการบรรพชาที่มีประ