บัณฑิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 44 / 65

…นชวาลาจะกลายเป็นบูชากัน จะกลายเป็นอาบย้อมกันด้วยโลหิต ปวง ด้วยศัสตราวุธควรจะโสรจสรงประพรมด้วยน้ำหอม บัณฑิต ในภายหลังก็จักพากันตั้งตำหนิติเตียนไม่รู้แล้วว่าเสียแรงยกพระองค์เป็นพระสัญญู แต่จะ รู้สึกนึกว่าอัฐิ…

บทความนี้สำรวจพระอัฐิธาตุของพระพุทธเจ้าและข้อคิดในการบูชาซึ่งทรงสร้างขึ้นด้วยศรัทธา โดยเน้นให้เห็นถึงความสำคัญของการหลีกเลี่ยงสงครามและความรุนแรงในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังเล่าย้อนเกี่ยวกับพระอานนท์แล

…นเย เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ในธรรม เพราะเหตุพิจารณาอรรถคดีโดยผลุนผลัน ฝ่ายว่าบัณฑิตผู้ใดไม่พิจารณาโดยอาการอันผลุนผลัน เลือกถือเอาแต่ข้อที่สำคัญเป็นสาระ เหมือนถือตราชูพิจารณาผู้อื่นโดย…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธรรมและอรรถคดีที่สมดุล ไม่ผลุนผลัน โดยยกตัวอย่างตรรกะอันสำคัญที่สอนไว้ในศาสนา และเสนอแนวทางการควบคุมความขัดแย้งในสังคมไทย โดยอรรถบทจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และวินัยในสงฆ์ แสด

…ปส์สาสุ วาเตน น สมีรติ น สมิญฺชนฺติ ปณฺฑิตา ฯ ภูเขาศิลาล้วนเป็นก้อนเดียว ย่อมไม่สะเทือนเพราะลมฉันใด บัณฑิตทั้งหลายย่อมไม่หวั่นไหวใน เพราะนินทาแลสรรเสริญฉันนั้น สุเขน ผฏฐา อถวา ทุกเขน น อุจจาวน์ ปณฺฑิตา ทสฺส…

…่ของคุณสมบัติที่พึงประสงค์ในทั้งคดีโลกและคดีธรรม โดยเชื่อมโยงกับพระราชดำรัสของพระเจ้าและความสำคัญของบัณฑิตที่ไม่หวั่นไหวต่อคำสรรเสริญหรือนินทา นอกจากนี้ยังเป็นการเน้นถึงความมั่นคงและอิสระของจิตใจตามหลักพุทธ…

…ียก, วิเคราะห์หน้า เป็นกัมมรูป กัมมสาธนะ, วิเคราะห์หลัง เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิเนติ เตนา - ติ วินโย [บัณฑิต] ย่อมแนะนำ ด้วยอุบาย นั้น, เหตุนั้น [อุบายนั้น] ชื่อว่าเป็นเครื่องแนะนำ [ของบัณฑิต) วิ เป็นบทหน้า น…

เนื้อหาภายในหน้านี้กล่าวถึงการศึกษาในด้านบาลีไวยากรณ์และวจีวิภาค โดยพูดถึงคำต่าง ๆ เช่น 'อันเขาศึกษา', 'ความศึกษา', และ 'สมบัติใดอันเขาฝังไว้' พร้อมอธิบายถึงความหมายและการวิเคราะห์ในบริบทต่าง ๆ ของคำ

…ฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ สมดังพระพุทธ พจน์ว่า "ภูเขาศิลาแท่งทึบเป็นอันเดียว ย่อมไม่เขยื้อน เพราะลม ฉันใด บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมไม่ หวั่นไหวในเพราะนินทาและสรรเสริญ ฉันนั้น"" ทรง อนึ่ง อุปนิสัยแห่งความเป็นผู้ได้วิชชา…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของสมาธิและปัญญาในการพัฒนาคุณธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า สมาธิเป็นคุณสมบัติที่นำมาซึ่งความงามและคุณเข้าถึงความเป็นอยู่ที่มั่นคงในชีวิต ข้อความยังเน้นเรื่องอุปนิสัยต่างๆ ที่เกี่ยวข

…ไม่ถือมั่น" ดังนี้ ส่วนโลกุตตรศีล ย่อมเป็นคุณนำมาซึ่งการสลัด ออกจากภพ และเป็นภูมิแห่งปัจจเวกขณญาณแล บัณฑิตพึงทราบ ศีลเป็น ๒ อย่าง โดยเป็นโลกิยศีลและเป็นโลกุตตรศีล ด้วย ประการฉะนี้. (ติกะ (ศีลหมวด ๓) ที่ ๑] …

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคแปลภาค ๑ ตอน ๑ อธิบายถึงการวางหลักวินัยและศีลเพื่อการพ้นจากทุกข์ โดยอธิบายถึงความสำคัญของศีลในฐานะเครื่องสนับสนุนการออกจากภพและการบรรลุธรรม สิ่งเหล่านี้รวมถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวก

…ว์ เป็นปณีตศีล ทราบศีลเป็น ๓ อย่าง โดยเป็นหีนศีล มัชฌิมศีล และปณีตศีล ด้วยประการฉะนี้. ( ติกะที่ ๒] บัณฑิตพึง พึงทราบวินิจฉัยในติกะที่ ๒ ต่อไป ศีลที่บุคคลผู้หนักในตน มุ่งจะละกรรมที่ไม่ควรแก่ตน ประพฤติด้วยคว…

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงประเภทของศีลที่สำคัญในวิสุทธิมรรค ได้แก่ หีนศีล, มัชฌิมศีล และปณีตศีล รวมถึงการประพฤติศีลโดยพิจารณาจากความปรารถนาและแรงจูงใจของแต่ละบุคคล การเข้าใจศีลทั้งสามเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับกา

…นั้น ท่านจึงเรียกว่า "อาจารโคจร- สมฺปนฺโน" (ผู้ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร) [อนาจาระ ๒ อย่าง ในข้อนี้ บัณฑิตพึงทราบอาจาระและโคจร แม้โดยนัย (ต่อไป) นี้อีกนัยหนึ่ง ก็อนาจาระมี ๒ อย่าง คือ อนาจาระทางกาย ๑ อนาจาร…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงอาจาระและโคจรในทางพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นความสำคัญของการเข้าถึงธรรมและการปฏิบัติที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดความเกษม การอภิปรายเกี่ยวกับอนาจาระทั้งทางกายและทางวาจายังถูกนำเสนอ โดยเฉพา

…มในจักขุนทรีย์ นัยแม้ในข้อว่า ฟังเสียงด้วยหูเป็นต้น ก็ดุจนัยนี้เหมือนกัน ศีลที่ บรรยายมาอย่างนี้นี่ บัณฑิตพึงทราบโดยสังเขปว่า ชื่อว่าอินทรียสังวร อันมีความเว้นจากการถือเอานิมิตที่กิเลสติดตามเป็นอาทิในรูป ศี…

ในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการรักษาศีลและการสำรวมใจในชวนจิต โดยยกตัวอย่างการปิดประตูพระนครเพื่อป้องกันโจร ซึ่งเปรียบได้กับการคุ้มครองจิตใจจากสิ่งไม่ดี และเมื่อมีการสำรวมก็จะสามารถป้องกันไม่ให้สิ่งชั่

…ะกูลนี้ เขาย่อมจะให้แก่ฉัน ผู้เดียว" อย่างนี้เรียกว่า อุกกปนา (พูดคาด) อธิบายว่า พูด ก็ ในอธิบายนี้ บัณฑิตควรเล่าเรื่องนางเตลกันทริกา (มาสาธก) การพูดคาดเขาไปเสียทุกอย่าง ชื่อว่า สมุกกาปนา (พูดคั้น) การพูดพร…

บทในวิสุทธิมรรคแปลนี้นำเสนอเรื่องของการพูดผูกมัดและเปรียบเทียบกับชีวิตประจำวัน โดยมีการยกตัวอย่างการพูดของภิกษุและอุบาสกว่ามีลักษณะอย่างไร โดยเฉพาะการพูดเพื่อประทับใจซึ่งกันและกัน บทนี้ยังอธิบายถึงลัก

…ว่า เอฏฐิ ได้แก่ ความใฝ่หา บทว่า คเวฏฐิ ได้แก่การเสาะหา บทว่า ปริเยฏฐิ ได้แก่การแสวงหา ก็ในนิเทศนี้ บัณฑิตพึงกล่าวเรื่องของภิกษุผู้ให้ ภิกษาที่ได้ๆ ตั้งแต่แรกแก่กุลทารกในสกุลนั้น ๆ (แล้วได้ปัจจัย ตอบแทนเรื่…

เนื้อหาในบทที่ได้กล่าวถึงแนวทางการแสวงหาความดีและบาปธรรมในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการอธิบายคำหลักเช่น นิชิกสนตา ที่เกี่ยวกับการแสวงหานั้น ๆ รวมถึงการปรากฏตัวอย่างของภิกษุที่มีชีวิตแห่งการแสวงหาความดี

…๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 63 ซึ่งกล่าวไว้โดยนัยว่า เพื่อบำบัดความหนาว เป็นต้นนั่นเอง บัณฑิต พึงทราบว่า ชื่อว่า พิจารณาโดยแยบคาย ในที่นี้ ในบท เหล่านั้น บทว่า จีวร ได้แก่บรรดาผ้ามีอันตรวาสกเป็…

เนื้อหาได้แสดงการใช้จีวรเพื่อบำบัดความหนาวและคุณประโยชน์ในการใช้จีวรของพระโยคี เพื่อไม่ให้เกิดอาพาธและตั้งใจทำความเพียร โดยความหนาวและความร้อนเป็นปัจจัยที่ต้องพิจารณา และต้องการคำแปลและการอธิบายที่ถูก

…สนาย คือเพื่อวิภูสนะ อธิบายว่า มุ่งความมีฉวีวรรณสดใส เช่นดังตัวละครและตัวระบำเป็นต้น หามิได้. อนึ่ง บัณฑิตพึงทราบว่าใน 4 บทนั้น บทว่า เนว ทวาย นั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเพื่อละความเป็นอุปนิสัยแห่งโมหะ บทว่…

เนื้อหานี้พูดถึงการอธิบายและแปลวลีในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการมุ่งหมายของการกระทำทั้งในแง่ของโทสะ ราคา และโมหะ เมื่อลงรายละเอียดแต่ละบท จะเห็นว่าทั้งสองบทที่เกี่ยวกับความมุ่งมั่นของบุคคลในแต่ละด้านได้อธิ

…ยว่า เพียงที่ทุกข์นั้นเสื่อมหมดไป ศีล อันมีการพิจารณาโดยแยบคายก่อนแล้วจึงบริโภคปัจจัยเป็น ลักษณะนี้ บัณฑิตพึงทราบว่า ชื่อปัจจยสันนิสิตศีล โดยสังเขป ด้วย ประการฉะนี้ ส่วนอรรถแห่งคำในคำว่า ปัจจยสันนิสิตะ นี้ …

คิลานปัจจัยเภสัช ได้ชื่อว่าเป็นเครื่องค้ำจุนแห่งชีวิต ซึ่งช่วยให้ชีวิตยั่งยืน บทวิเคราะห์นี้ชี้ให้เห็นถึงบริการเภสัชที่ทำให้คนไข้รู้สึกสบายขึ้นและความเชื่อมโยงกับเวยยาพาธ หักทุกข์และโรคต่าง ๆ เช่น โรค

…ับเป็นของพระผู้มีพระ ภาคเจ้าได้ เพราะเป็นของที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาต เหตุนั้น พระเสขะทั้งหลาย บัณฑิตพึงทราบว่า ท่านบริโภคปัจจัยของพระผู้มีพระ ภาคเจ้า" จริงอยู่ ธรรมทายาทสูตรเป็นเครื่องสาธกในความข้อนี้…

บทความนี้กล่าวถึงการบริโภคปัจจัยและศีลของพระเสขะในพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการพิจารณาในขณะที่บริโภคและคุณลักษณะของทายาทของพระผู้มีพระภาคเจ้า การบริโภคปัจจัยควรที่จะมีการพิจารณาอย่างรอบคอบเพื่อท

…ะการดังกล่าวมาฉะนี้ ( ปัญจกศีล (ศีลหมวด ๕) ที่ ๑ อรรถาธิบายในปัญจกะที่ ๑ แห่งศีลส่วนที่เป็น ๕ อย่าง บัณฑิต พึงทราบโดยเป็นศีลของอนุปสัมบันเป็นต้น จริงอยู่ คำต่อไปนี้พระ ธรรมเสนาบดีสารีบุตรกล่าวไว้ในคัมภีร์ปฏ…

ในบทนี้พูดถึงการบรรลุพระอรหัตของผู้ปฏิบัติธรรม ซึ่งเมื่อมีความดำริเต็มเปี่ยมแล้ว ก็จะเห็นถึงความสิ้นทุกข์ โดยเฉพาะการพิจารณาศีลในรูปแบบต่างๆ เช่น ปาริสุทธิศีล และแนวทางในการรักษาศีลนั้น ตามที่พระธรรมเ

…ันพระสัมพุทธ เจ้าทรงประกาศแล้ว (แต่) ในคัมภีร์วินัยท่าน นิเทศไว้โดยมุข คือ เปยยาล" ดังนี้ก็ดี (แต่) บัณฑิตก็พึงทราบว่าเป็นอปริยันตปาริสุทธิศีล เพราะ มุ่งเอาภาวะคือการสมาทานโดยเป็นอนวเสสสีล (ศีลไม่มีส่วนเหลื…

ในบทนี้กล่าวถึงศีลแห่งความบริสุทธิ์ที่มีการจำแนกประเภทของศีลในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีลซึ่งเป็นศีลที่มีความบริสุทธิ์จากการลดละกิเลส ศีลเหล่านี้แบ่งออกเป็นศีลของพระขีณาสพและพระปัจเ

…รคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - นั้นเล่า แม้เหล่าเทวดาก็ย่อมชม ถึงพรหมก็ สรรเสริญและ. ส่วนศีลของพระเสขะทั้งหลาย บัณฑิตพึงทราบว่าเป็นอปรามัฏฐ ปาริสุทธิศีล เพราะเป็นศีลไม่ถูกแตะต้องด้วยอำนาจทิฏฐิ อีกอย่างหนึ่ง ศีลที่ไม่ถ…

ข้อความนี้อธิบายถึงศีลของพระเสขะที่เป็นที่เลื่อมใส, บทบาทของพระติสสเถระในการบรรลุพระอรหัต, และการใช้ชีวิตอย่างมีศีลในยามเผชิญความตาย โดยมีการพิจารณาศีลที่บริสุทธิ์ซึ่งได้รับการชมเชยจากเทวดาและพรหม นอก

…ปริยันตปาริสุทธิศีลเป็นต้น สาธุชนพึงทราบด้วยประการดังกล่าว มาฉะนี้. [ ปัญจกะที่ ๒ ] ในปัญจกศีลที่ ๒ บัณฑิตพึงทราบเนื้อความด้วยอำนาจคุณมีการ ละเป็นต้น ซึ่งโทษทั้งหลายมีปาณาติบาตเป็นอาทิ จริงอยู่ พระธรรม เสนา…

บทความนี้กล่าวถึงศีลที่บริสุทธิ์ในทางพุทธศาสนา โดยเฉพาะศีล 5 ซึ่งเป็นการงดเว้นจากการทำบาปและการกระทำที่ไม่ดี โดยมีการละเว้นจากปาณาติบาตเป็นอาทิ การปฏิบัติตามศีล 5 ถือเป็นแนวทางที่จะนำไปสู่สุคติและความ

…ยด้วยศรัทธา ของกษัตริยมหาศาล ฯลฯ อย่างไหนประเสริฐกว่าเล่าหนอ ฯลฯ เขาย่อมถึง ฯลฯ" ดังนี้ เพราะฉะนั้น บัณฑิตพึงทราบการเห็นโทษในเพราะศีลวิบัติ ด้วยการพิจารณาโดยนัยมีอาทิอย่างนี้ว่า "ความสุข ของคนผู้มีศีลอันทำล…

ในบทนี้พูดถึงการเปรียบเทียบความสุขและทุกข์ของบุคคลที่มีศีลและไม่มีศีล ผ่านการใช้อุปมาอุปไมย เช่น ความร้อนจากเตียงเหล็กและการถูกต้มในหม้อโลหะ เพื่อให้เข้าใจถึงโทษของการมีศีลวิบัติและความสำคัญของการรักษ