หน้าหนังสือทั้งหมด

มนุษย์ศาสตรในพระไตรปิฎก
100
มนุษย์ศาสตรในพระไตรปิฎก
…ุเพียง 2,500 ปี บางพวกก็เหลือ 2,000 ปี ต่อมาอภิชฌาคือ โลภอยากได้ของคนอื่นและพยาบาทปองร้ายก็แพร่หลาย บุตรของ มนุษย์ที่มีอายุขัย 2,500 ปีก็มีอายุเพียง 1,000 ปี ต่อมามิจฉาทิฏฐิก็แพร่หลาย บุตรของมนุษย์ ที่ม…
บทนี้กล่าวถึงการลดลงของอายุขัยมนุษย์ตั้งแต่ 80,000 ปี จนถึง 10 ปี อธิบายว่าความโลภและอกุศลธรรมแพร่หลายส่งผลกระทบต่อมนุษย์ในยุคต่าง ๆ โดยเฉพาะในยุคสุดท้ายที่สัตว์สังหารกันเองใน 7 วัน ก่อนที่จะกลับสู่กา
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
103
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
…เป็นกอง หรือเป็นพวก ๆ ขันธ์ 5 จึงหมายถึง สิ่งที่ประชุมกันเข้าเป็นหน่วยรวม ซึ่งบัญญัติเรียกว่า สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา สิ่งที่แยกกันไว้เป็นกลุ่มเป็นกอง หรือเป็นพวกๆ จำนวน 5 อย่าง คือ รูป เวทนา สัญญา สั…
บทความนี้กล่าวถึงคำว่า 'มนุษย์' ที่มีรากศัพท์มาจากภาษาบาลี ว่ามาจาก 'มนุสส' ที่แสดงถึงผู้มีใจสูง ซึ่งรวมถึงการมีศีลธรรมและความประพฤติที่ดี สำหรับองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์จะประกอบด้วยขันธ์ 5 ซึ่งคือรูป
ความโลภและกรรมในพุทธศาสนา
111
ความโลภและกรรมในพุทธศาสนา
…ามิ เจตยิตฺวา กมุม กโรติ กาเยน วาจาย มนสา” หมายความว่า ภิกษุทั้งหลาย เจตนา นั่นเอง เราเรียกว่า กรรม บุคคลจงใจแล้ว จึงทำด้วยกาย วาจา ใจ กรรมหรือการกระทำ จึงต้องมี พื้นฐานจากเรื่องของเจตนา เจตนา หมายถึง ส…
ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับความโลภในมุมมองของพุทธศาสนา โดยมีการแสดงให้เห็นว่าความโลภเป็นความหิวจัดทางจิตที่ไม่รู้จักพอ แม้จะมีความสมบูรณ์ทางวัตถุ แต่ใจไม่อิ่มรู้จักอิ่มพอ ขณะที่กิเลสตระกูลโทสะทำให้จิต
กรรมและกุศลกรรมในพระไตรปิฎก
112
กรรมและกุศลกรรมในพระไตรปิฎก
…รรม ตามอำนาจของ ต้นเหตุที่เกิดขึ้น และผลที่ปรากฏ 1.) ฝ่ายกุศลกรรม หมายถึง กรรมฝ่ายดี เป็นการกระทำที่บุคคลทำด้วยอโลภะ อโทสะ อโมหะ เป็นการกระทำที่ไม่มีโทษ ไม่เดือดร้อนในภายหลัง มีจิตแช่มชื่นเบิกบาน มีสุข …
เนื้อหานี้พูดถึงกรรมที่แสดงออกได้สามทาง คือ กาย วาจา และใจ โดยแบ่งเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรม กุศลกรรม คือการกระทำที่ดี ทำด้วยอโลภะ อโทสะ อโมหะ ซึ่งทำให้เกิดสุขและไม่มีโทษ กุศลกรรมบถ 10 มีการแบ่งการกระทำ
การลดกิเลสด้วยทาน ศีล และภาวนา
114
การลดกิเลสด้วยทาน ศีล และภาวนา
…ลภะ โทสะและโมหะ อยู่ได้เรื่อย ๆ จนหมดในที่สุด 2.) ฝ่ายอกุศลกรรม หมายถึง กรรมฝ่ายชั่ว เป็นการกระทำที่บุคคลทำด้วยโลภะ โทสะ โมหะ เป็นการกระทำที่มีโทษ เดือดร้อนในภายหลัง มีน้ำตานองหน้า ร้องไห้อยู่ มีทุกข์เป…
การลดกิเลสทั้ง 3 ตระกูล (โลภะ โทสะ โมหะ) สามารถทำได้ด้วยการให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนาอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งจะช่วยลดอกุศลกรรมที่เกิดจากโลภะ โทสะ และโมหะ ควรหลีกเลี่ยงการกระทำที่เป็นอกุศลกรรม เช่น การฆ่า
นิสัยและปัจจัยสร้างกรรมอย่างต่อเนื่อง
117
นิสัยและปัจจัยสร้างกรรมอย่างต่อเนื่อง
…ะสร้างกรรมชั่วอยู่เป็นประจำ ผลที่เกิดขึ้นคือ หากเรามีนิสัยที่ดีเราก็จะทำกรรมดีอย่างต่อเนื่องและจะได้บุญเพิ่มขึ้นอย่าง ต่อเนื่องเช่นกัน แต่ถ้าเรามีนิสัยไม่ดีเราก็จะทำกรรมชั่วอย่างต่อเนื่องและจะได้บาปเพิ่…
…ว่า ความรู้" ซึ่งสะท้อนถึงความหมายว่าแม้เราจะมีความรู้มาก แต่ถ้าไม่ปรับปรุงนิสัยเราก็ยังทำชั่วต่อไป บุหรี่และสถานบริการทางเพศเป็นตัวอย่างของพฤติกรรมที่ยังคงแพร่หลายในสังคมแม้รู้ถึงผลเสียของมัน การสร้างบ…
การบริหารจัดการห้องเพื่อบ่มเพาะนิสัยที่ดี
119
การบริหารจัดการห้องเพื่อบ่มเพาะนิสัยที่ดี
…นห้องทั้ง 5 ให้ดีและต้องมีวิธีการใช้ห้องที่ถูกต้อง” สิ่งแวดล้อมในที่นี้ คือ รูป แบบห้อง อุปกรณ์ และ บุคคล ส่วนวิธีการใช้ห้อง คือ วิธีการใช้ที่ทำให้เกิดนิสัยที่ดีขึ้นนั่นเอง (1) รูปแบบห้องเราต้องคิดว่า ร…
…นห้องที่ดี รูปแบบห้องต้องเอื้อต่อการบ่มเพาะนิสัย และอุปกรณ์ในห้องต้องเกื้อหนุนต่อการพัฒนานิสัยดี และบุคคลในพื้นที่ต้องเป็นแบบอย่างที่ดี เช่น บิดามารดา ครู สังคมรอบข้าง ซึ่งส่งผลต่อการสร้างนิสัยให้เกิดขึ…
การคบคนและการปฏิบัติในห้องนอน
120
การคบคนและการปฏิบัติในห้องนอน
…็นประจำด้วย นั่นหมายถึงเราติดนิสัยที่ไม่ดีจากทิศทั้ง 6 นั้นมาแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสสอนว่า “บุคคลคบคนเช่นใดย่อมเป็นเหมือนคนเช่นนั้น” ด้วยเหตุนี้จึงควรคบแต่คนดีและหลีกหนีให้ห่างไกลจากคนพาล ถามว่า…
…ญของการคบคนดีและหลีกเลี่ยงคนที่ไม่ดี โดยเฉพาะในกรณีที่เป็นผู้มีพระคุณ เช่น บิดามารดา สามารถช่วยกันทำบุญและฟังธรรมเพื่อลดนิสัยไม่ดี นอกจากนี้ยังมีวิธีการใช้ห้องนอนที่ถูกต้องเพื่อพัฒนานิสัยที่ดี เช่น ปฏิบ…
เป้าหมายชีวิตของมนุษย์ในพระไตรปิฎก
122
เป้าหมายชีวิตของมนุษย์ในพระไตรปิฎก
…ารตั้งเป้าหมายชีวิตเพื่อประโยชน์ในชาติหน้าว่า นอกจากจะพยายามตั้งฐานะ ของตนให้ได้แล้ว ก็จะตั้งใจสร้างบุญกุศลอย่างเต็มที่ในทุกๆ โอกาสที่อำนวยให้เพื่อสะสมเป็นทุน เป็นเสบียงในภพชาติต่อไป เพราะว่าสัตว์ทั้งหล…
…เป้าหมายชีวิตในภพชาติสุดท้าย โดยเน้นความสำคัญของการสร้างตัวและฐานะที่มั่นคงร่วมกับการสร้างศีลธรรมและบุญกุศล เพื่อเป็นทุนในการเกิดใหม่ในชาติถัดไป หลักการนี้เน้นว่าชีวิตมีความหมายมากกว่าการหาประโยชน์ในชาต…
การตั้งเป้าหมายในชีวิต
125
การตั้งเป้าหมายในชีวิต
…าหมายนั้น เราจะไม่เสีย เวลาไปอย่างเปล่าประโยชน์และจะประสบความสำเร็จในชีวิตได้อย่างรวดเร็ว มีตัวอย่างบุคคล ผู้หนึ่งซึ่งเป็นต้นแบบในการตั้งเป้าหมายชีวิตในทางโลกและสามารถดำเนินชีวิตไปสู่เป้าหมายนั้น ได้เป็…
การสร้างบารมีเพื่อเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอริยสาวกนั้นต้องใช้เวลานาน แต่ระยะเวลาในการดำเนินชีวิตโดยไร้เป้าหมายมักจะนานกว่าเมื่อดำนเนินชีวิตโดยไม่มีทิศทางที่ชัดเจนจะนำไปสู่การเสียเวลาที่ไม่จำเป็น
การสั่งสมบุญในเพศมนุษย์
128
การสั่งสมบุญในเพศมนุษย์
อย่างรวดเร็วนั้นจะต้องสั่งสมบุญบารมีด้วยเพศภาวะของมนุษย์เท่านั้น เพราะสามารถสั่งสม บุญได้อย่างเต็มที่และสะดวกที่สุด แม้แต่พระโพธิส…
การสั่งสมบุญสามารถทำได้ในเพศมนุษย์เท่านั้น เนื่องจากเป็นวิธีที่สะดวกในการสร้างบารมี แม้แต่พระโพธิสัตว์ก็ต้องจุต…
อคติและการปกครองในพระไตรปิฎก
146
อคติและการปกครองในพระไตรปิฎก
…(4) ภยาคติ แปลว่า ลำเอียงเพราะกลัว ได้แก่ กลัวอิทธิพล ฯลฯ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย บุคคลใดละเมิดความชอบธรรม เพราะ ฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ ภยาคติ ยศของบุคคลนั้นย่อมเสื่อม ดุจดวงจันทร์ข้…
เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอคติและการปกครองตามหลักพระพุทธศาสนา โดยเน้นการไม่วางตนสูงส่งเกินไปในฐานะผู้ปกครองและการละเว้นอคติ 4 ประการ ได้แก่ ฉันทาคติ, โทสาคติ, โมหาคติ, และภยาคติ ซึ่งสามารถสร้างควา
คุณสมบัติผู้ปกครองและการพัฒนาจิตใจในรัฐศาสตร์
160
คุณสมบัติผู้ปกครองและการพัฒนาจิตใจในรัฐศาสตร์
…บัติที่สำคัญของผู้ปกครองและที่ปรึกษา จะเห็นว่าพระราชานั้นมีความสมบูรณ์พร้อมในทุกด้าน ทั้งชาติตระกูล บุคลิก ทรัพย์สมบัติ กองทัพ ความรู้ และทรงมีพระราชศรัทธาในการให้ทาน ส่วนปุโรหิตนั้นก็มีคุณสมบัติที่สำคั…
เนื้อหาเกี่ยวกับการแก้ปัญหาเศรษฐกิจที่จำเป็นต้องมุ่งเน้นไปที่ผู้ที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุด โดยเปรียบเทียบกับการรักษาผู้ป่วยหนักและคุณสมบัติของผู้ปกครองกับที่ปรึกษา เพื่อให้ประชาชนร่วมมือพัฒนาประเทศ กา
อายุศาสนาและการบัญญัติสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
180
อายุศาสนาและการบัญญัติสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
…เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสความสำคัญของสิกขาบทในฐานะที่จะทำให้พระพุทธ ศาสนามีอายุยืนนานแล้ว พระสารีบุตรได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ถึงเวลาแล้ว พระพุทธเจ้าข้า ที่จะทรงบัญญัติสิกขาบท ถึงเวลาแล้วที่จะ…
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับอายุการดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างอายุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งสามองค์และการบัญญัติคำสอนและวินัยที่ช่วยรักษาศาสนาให้ยั่งยืน ตัวอย่างที่นำเสนอ ได้แก่ ความสำคัญของการบั
องค์ประกอบของสิกขาบท
182
องค์ประกอบของสิกขาบท
ท่านจงรีบให้หมอเยียวยามันเสียเถิด บุรุษนั้นบอกว่า ท่านจงเยียวยามันเถิด แพทย์นั้นจึงผ่าสรีระ ของบุรุษนั้นเอายาทาและพอกแล้วบอกว่า โรคใหญ่ข…
เนื้อหาเกี่ยวกับสิกขาบทในพระไตรปิฎกที่มีองค์ประกอบ 5 ประการ ได้แก่ ต้นบัญญัติ, พระบัญญัติ, สิกขาบทวิภังค์และบทภาชนีย์ที่อธิบายถึงความสำคัญและบทบาทในทางศาสนา นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างเกี่ยวกับการพิสู
ปาราชิกและสิกขาบทในพระไตรปิฎก
188
ปาราชิกและสิกขาบทในพระไตรปิฎก
…สสและปาจิตตีย์” หาก เป็นทางโลกอนิยตเปรียบเหมือนกับคดีที่มีทางตัดสินลงโทษได้หลายระดับขึ้นอยู่กับพยาน บุคคลที่เชื่อถือได้หรือผู้เห็นเหตุการณ์ บทที่ 7 นิติศาสตร์ในพระไตรปิฎก DOU 177
บทความนี้กล่าวถึงปาราชิกซึ่งหมายถึงการพ่ายแพ้ในเส้นทางนักบวช ทำให้ภิกษุสูญเสียสถานภาพและไม่สามารถกลับไปบวชได้ ผู้ที่ล่วงละเมิดแล้วจะต้องอาบัติปาราชิกและไม่สามารถแก้ไขได้ ขณะที่สังฆาทิเสสเป็นสิกขาบทที่
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
191
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
…การจะทำอย่างนี้ได้ผู้บัญญัติพระวินัยจะต้องเป็นผู้รู้แจ้งโลก คือต้องเป็นพระสัมมา สัมพุทธเจ้าเท่านั้น บุคคลอื่นแม้เป็นพระอรหันต์ก็ไม่สามารถทำได้ เพราะแม้จะหมดกิเลสแล้ว แต่ยังไม่ได้เป็นสัพพัญญูรู้แจ้งโลกเห…
เนื้อหาวิเคราะห์ถึงลักษณะของสิกขาบทในพระพุทธศาสนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติ ไม่ได้เกิดจากมติคณะสงฆ์ และไม่เป็นไปตามระบบประชุมปรึกษาหารือเหมือนกฎหมายในทางโลก การเริ่มต้นนี้มาจากความรู้แจ้งโลกของพ
การระงับอธิกรณ์ในพระวินัย
200
การระงับอธิกรณ์ในพระวินัย
…รรมวินัย” ก็ให้ระงับด้วยสัมมุขาวินัยก่อน คือ การระงับ ในที่พร้อมหน้า 4 อย่างคือพร้อมหน้าสงฆ์, ธรรม, บุคคล และวัตถุ โดยลำดับแรกให้ภิกษุที่ เกี่ยวข้องทั้งหมดประชุมกัน เมื่อประชุมกันแล้ว พึงพิจารณาธรรมเนติ…
เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิญญาตกรณะซึ่งเป็นการระงับอธิกรณ์ตามคำรับสารภาพ และวิธีการระงับอธิกรณ์อื่นๆ เช่น ตัสสปาปิยฬิกา เยฮุยยสิกา และติณวัตถารกวินัย การระงับในกรณีวิกฤตเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยป้องกันการแตกแยกในห
เศรษฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก
211
เศรษฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…สตร์ในพระไตรปิฎก 8.1 ภาพรวมเศรษฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก เศรษฐศาสตร์ในพระไตรปิฎกนั้นเป็นเศรษฐศาสตร์แบบ “มีบุญเป็นศูนย์กลาง” กล่าว คือ มีหลักว่าระบบเศรษฐกิจที่ดีจะต้องเอื้อให้สมาชิกในสังคมได้มีโอกาสบำเพ็ญบุญ พ…
บทที่ 8 ของเนื้อหาเกี่ยวกับเศรษฐศาสตร์ในพระไตรปิฎกชี้ให้เห็นถึงแนวทางเศรษฐกิจที่มุ่งเน้นบุญเป็นกลาง โดยกล่าวว่าเศรษฐกิจที่ดีจะต้องเอื้อให้เกิดการบำเพ็ญบุญและพัฒนาจิตใจควบคู่กับความเจริญทางเศ…
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
215
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
การที่ใครสักคนหนึ่งจะบำเพ็ญบุญทั้งทาน ศีล ภาวนานั้นเขาจะต้องมีศรัทธาก่อน หาก ไม่มีศรัทธาก็ไม่มีแรงจูงใจที่เขาจะสร้างบุญใดๆ ดังนั้…
การบำเพ็ญบุญทั้งทาน ศีล ภาวนานั้นขึ้นอยู่กับศรัทธาซึ่งเป็นแรงจูงใจในการสร้างบุญ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์มีความสำค…