บุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 390 / 715

…รชนะ ไม่ชื่อว่าพระราชา เพื่อนผู้เอาชนะเพื่อน ไม่ชื่อว่าเพื่อน ภริยาผู้ไม่ยำเกรงสามี ไม่ชื่อว่าภริยา บุตรผู้ไม่เลี้ยงมารดาบิดาผู้แก่เฒ่า ไม่ชื่อว่าบุตร

ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงานได้ โดยการเปรียบเทียบเหมือนช่างทองที่ต้องใช้ควา

… อรรถ กาลัญญุตา ข้อต้นนั้น มีพรรณนาว่า เวลา คือคราวครั้ง อันสมควร หรือเป็นโอกาส ชื่อว่า กาลในที่นี้ บุคคลผู้รู้จักกาล เช่นนั้น ชื่อว่า กาลัญญู · ความเป็นผู้เช่นนั้น ชื่อว่า กาลัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักกา…

บทความนี้สำรวจพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ในพระราชบันทึกแห่งปี 2464 ที่มีการเลือกคุณสมบัติในการถวายวิสัชนาเกี่ยวกับมงคลวิเศษและกาลัญญุตา การรู้จักโอกาสสำคัญในการบำเพ็ญพระราช

…ห้เป็นคติของมานพทั้งปวงว่า โย ปุพเพ กรณียาน ปุจฉา โส กาตุมิจฺฉติ ។ วรุณกฏฐ์ ภญโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ บุคคลใดไม่ทำกิจที่ตนควรจะทำเมื่อภายก่อน เขาปรารถนารีบร้อนจะทำเมื่อภายหลัง บุคคลนั้น ก็เป็นดังมานพผู้หั…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา

…ห์ สมปุปิตา ฯ ๒๕๐ เพราะชนทั้งหลาย อันขณะล่วงไปแล้ว ย่อมโศกเศร้ารันทด ไปเต็มแน่นอยู่ในนิรยาบายดังนี้ บุคคลผู้เป็นกาลัญญู รู้จักกาลสมัย ทำธุระให้สบเวลาได้ชื่อว่าปฏิรูปการีผู้ทำสมควร ย่อมจะได้บรรลุความเจริ…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทั้งในระดับบุคคลและชาติ โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำงานอย่างมีระเบียบและการปรับตัวให้เข้ากับช่วงเวลาต่างๆ เพื่อสร้…

…ร้อนก็เป็นไปตามฤดูกาล ไม่ควรคือเป็นประมาณ ใน เมื่อนำเข้าไปเทียบกับเวลาที่จะต้องเสียไป ชนนั้นทำกิจของบุรุษอยู่ ย่อมไม่คลาดจากสุข ดังนี้ บุคคลผู้รู้จักใช้กาลให้มีผลเพียรไร ก็จัดว่าเป็นปฏิรูปการี ผู้มีปกติ…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของกาลัญญุตา ซึ่งหมายถึงการรู้จักใช้เวลาในชีวิตให้เกิดประโยชน์ ตามคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ แสดงให้เห็นถึงวิธีคิดและการปฏิบัติที่เหมาะสมในการใช้เวลาและทำกิจกรรมต่าง ๆ โดย

…รมเนียมที่จำเป็น ก็ด้วยความประสงค์ดุจเดียวกัน กาลัญญุตา ในอรรถวิกัปหลังนี้ ย่อม สําหรับกับนิพัทธกิจ บุคคลผู้อกาลัญญู ไม่รู้จักกาลแลประกอบการงานให้ผิดเวลา มิใช่ว่าจะนำหายนะมาแก่ ตนเท่านั้นก็หาไม่ ย่อมยัง…

…าและการประพฤติที่แม่นยำในงานต่าง ๆ โดยเฉพาะในบริบทของพระพุทธศาสนา ซึ่งตั้งอยู่บนหลักการของกาลัญญุตา บุคคลที่ไม่รู้จักเวลานั้นไม่เพียงแต่สร้างผลเสียให้ตนเอง แต่ยังส่งผลกระทบต่อผู้อื่นอีกด้วย ยกตัวอย่างถึ…

…าศัยภูเขา นั้นเจริญงอกงามใหญ่โตอยู่ใน อรัญฉันใด. ตเถว สีลมฺปนฺนํ อรญฺญสม พรหาวเน สุทธ์ กุลปุตต์ อิธ บุตรภรรยาพวกพ้องญาติสหายมิตร แลคนผู้ฟังเลี้ยงชีวิต ย่อมอาศัยกุลบุตรผู้มีศรัทธา ถึงพร้อม ด้วยศีล แลเจริ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส

…้น้อยก็ประพฤติต่ำต้อยอ่อนน้อมเอื้อเฟื้อ แก่ท่านผู้ใหญ่ เช่นนี้ ก็ชื่อว่าอัตตสัมมาปณิธิ ตั้งตนไว้ชอบ บุคคลมีความรุ่งเรืองมาแล้วแต่กลับ ตกอับ ก็เพราะตั้งตนไวไม่ชอบ ฝ่ายบุคคลผู้อัปภาคย์มาแต่เดิมแล้วกลับจำร…

…ปชัญญะในการทำคุณงามความดี รวมถึงการเว้นจากทุจริต สามารถส่งผลให้เกิดความเจริญและความสุขในชีวิตได้ หากบุคคลตั้งตนไว้ชอบ สามารถเปลี่ยนแปลงชะตาชีวิตจากตกต่ำให้กลับมามีความรุ่งเรืองได้ในที่สุด.

…็นผู้ที่อยู่ในศีลในธรรม เว้นจากทุจริตในไตรทวาร ประพฤติ สุจริตในไตรทวาน เว้นจากการกระทำบาป ใฝ่ใจกระทำบุญอยู่เสมอ อนึ่ง ผู้ที่ควรเรียกได้ว่าตั้ง ตนไว้ในที่ชอบ ควรเป็นผู้ประกอบด้วยความสัมมาคารวะต่อบุคคลควร…

บทความนี้อ้างถึงพระราชนิพนธ์ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ที่เน้นความสำคัญของการตั้งตนไว้ชอบ ซึ่งหมายถึงการประกอบอาชีพให้เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม ทั้งในด้านศีลธรรมและสังคมรอบข้าง โดยการทำกิจกรรมที่ดีและมีคุ

…ารย์ (เจริญญาณวรเถร) อปปเกน เมธาวี สมุฎฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกุขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธม ២៧២ ។ ความว่า บุคคลผู้มีปัญญา คาดเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศักดิ์ศฤงคาร ด้ว ทรัพย์ที่เป็นต้นทุนแม้มี…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถ…

…็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) เป็นประธานสรรเสริญว่า เป็นการงานไม่มีโทษ ยังประโยชน์ให้สำเร็จแก่บุคคลผู้ประกอบแลการ งานบางอย่าง ย่อมเหมาะแก่บุคคลลางคน ในลางประเทศ ลางตำบล ในกาลลางยุค ประกอบต้องรู้สึ…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาทรัพย์สมบัติ โดยเสนอว่าความพอเหมาะในการจัดการเป็นสิ่งสำคัญ ทรัพย์ที่มีจำเป็นต้องมีการรักษา หากมีทรัพย์มากแต่ไม่มีความสามารถในการรักษ

…ป็นผู้วิสัชนาพระธรรมแก่พระภิกษุสงฆ์ ธรรมวินัยให้ตั้งไว้เป็นหลักพระศาสนาสืบต่อไป ถึงในฝ่าฆราวาสสมณฑล บุคคลผู้พหุสสูตก็ย่อมเป็นที่พึ่งพำนักของผู้อื่นด้วย เหมือนกัน ในชั้นต่ำ ตั้งแต่คฤหบดีผู้เป็นใหญ่เฉพาะแ…

…ุกวันนี้รวมทั้งคำสอนที่เกี่ยวข้องกับความฉลาดในการดำเนินชีวิตและการปฏิบัติตามหลักธรรม เรียกได้ว่าเป็นบุคคลสำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา ตลอดจนส่งผลให้ทัศนคติในการดำเนินชีวิตของผู้คนเป็นไปในทางที่ด…

…พิ่งลงอาณา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ เยนตถ์ สหสา นเย เหมือนถือ เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ในธรรม เพราะเหตุพิจารณาอรรถคดีโดยผลุนผลัน ฝ่ายว่าบัณฑิตผู้ใดไม่พิจารณาโ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการไม่ลงความเห็นอย่างเร่งรีบ และการรักษาธรรมชาติของผู้ดำเนินชีวิต อีกทั้งยังมีการชี้แจงถึงความเสื่อมและความเจริญของยศในสังคมตามกา

…ยังต้องมีพระ ประยูรญาติเป็น เหล่าอนุยนต์คอยตามเสด็จในราชกิจด้วยหมู่หนึ่ง จะต้องกล่าวอะไรถึงชน สามัญ บุคคลใดละเมิดวงศ์ญาติ ของชนเสียไม่แลเหลียว บุคคลนั้นได้ชื่อว่าตัดทอน กำลังของ ตนเอง ข้อนี้เป็นทางมาแห่…

… โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้องกับพุทธศาสนา ซึ่งแนะนำให้หลีกเลี่ยงมิตรไม่ดีแล…

…ทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอในมิตรธรรมจึงให้เป็นไปในบุคคลผู้เป็นมิตร ตามสมควรฉะนี้ อีกประการหนึ่ง ชนผู้นับเนื่องในหมู่เดียวกัน ประพฤติตามฉันที่เป็นพวกเดีย…

บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยชน์ของกันและกัน ทั้งนี้ การรักษาประโยชน์ของผู้อื่นจะช่วยให้ประโยชน์ของตนมั

…ดงกิจของผู้ดำรงฆราวาส จะพึงทำเพื่อผลนี้ ในอปริหานิยธรรมสูตร ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย สรุปความว่า กุลบุตร ผู้ใดผู้หนึ่ง ตั้งต้นแต่พระมหากษัตริย์เจ้าตลอดลงไปถึงอธิบดีเฉพาะตระกูล ทำสักการะเกื้อกูล มารดาบิด…

บทความนี้พูดถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ในด้านความสามัคคีและการเคารพในชุมชน โดยเน้นถึงความสำคัญของการรักษาธรรมและการดูแลเอาใจใส่กันในกลุ่มคน การรักษาประโยชน์แก่กันและกันจะก่อให้เกิดพหุปปิยตา โดยท

…ง เป็นส่วนปัคคหะทรงนิคคหะ ภิกษุลางรูปเช่นนั้น ทรงใฝ่ประโยชน์เพื่อชนมากเป็นที่ตั้ง ครั้งหนึ่งพวกวัชชีบุตรผู้ต้องปาราชิก ขาดจากความเป็นภิกษุแล้ว ไม่ได้เพื่อจะอุปสมบทอีก เข้าไปเฝ้ากราบทูลอ้อนวอนขออุปสมบทอี…

…าอย่างมาก พระองค์ได้ยกย่องส่วนปัคคหะและทรงปกครองภิกษุลางให้ปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้อง โดยเฉพาะพวกวัชชีบุตรที่มีความผิดพลาด พระองค์ไม่อนุญาตให้ถอนปาราชิกและมุ่งประโยชน์แก่ชนทั่วๆ ได้ทรงแสดงถึงความสำคัญในกา…

…ผู้อื่นให้ประพฤติ ธรรมตามสมควร จำเดิมแต่ผู้ใหญ่ในตระกูล แผ่ลงไปจนถึงเด็กให้บิดามารดาเอาใจใส่สั่งสอน บุตรในทางพระพุทธศาสนา จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา

…ในป่าใหญ่ หมู่ไม้ได้อาศัยในภูเขานั้น เจริญงอกงาม อยู่ในป่าฉันใด ตเถว สีลสมฺปนฺนํ สุทธ์ กุลปุตต์ อิธ บุตรภรรยาญาติพวกพ้องมิตรสหายแลคนผู้ฟัง เลี้ยงชีพ ย่อมอาศัยกุลบุตรผู้มีศรัทธา ถึงพร้อม ด้วยศีล เจริญด้ว…

บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญทาน โดยมีพระพุทธโฆษาจารย์เป็นผู้อธิบายว่า การบำเพ็ญทานมีผลในการชักชวนผู้อื่นให้ร่วมทำความดีด้วย โดยยกตัวอย่างถึงการที่ผู้มีศีลธรรมสามารถส่งเสริมความสุขและการอยู่ร่วมกันในสังคมไ

…เป็นกองใหญ่ พระราชอาณาจักรเป็น สุขเกษมสิ้นเสี้ยนหนาม หาความเบียดเบียนกันมิได้ ประชาราษฎร์ชื่นบาน ยังบุตรให้ฟ้อนอยู่ที่ อยู่ราวกับมีประตูเรือนไม่ได้ลงลิ่ม บุคคลหรือคณะผู้รับเนื่องในสหกรณ์ปลีกตนเสียไม่ ทำ…

บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ