บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 132 / 223

…ุปเข้าในบาลีพระพุทธ นิพนธ์ว่า อจฉัททวุตต์ เมธาวี นิกข์ ชมโพนทสุเสว ปญฺญาสีลสมาหินํ โก ต์ นินทิตมารห บุคคลผู้เป็นปราชญ์ มีความประพฤติหาช่องที่จะต้องตำหนิมิได้ ตั้งอยู่ในปัญญาคือความฉลาด รู้เท่าเหตุผล แลศีลค…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับการปกครองและการบริหารงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยแสดงถึงความสำคัญของความกตัญญูและการเคารพผู้ใหญ่ในการทำงาน ทั้งยังกล่าวถึงแนวทางการตัดสินใจที่เหมาะสมในสถานการณ์ต่

…ึ่งเกื้อกูลแก่ฆราวาสรักษาควาสามัคคีไว้ได้ดังนี้ โดยนัยนี้ วัตถุอันเป็นอารมณ์แห่งขันตินั้น คือวาจาที่บุคคลกล่าวด้วยตั้งใจจะเสียดแทงหรือให้ร้ายแลกิจการที่ เขาทำเกิน หรือมุ่งอนัตถะต่อ วัตถุเช่นนี้มากระทบบุคคใ…

ในการศึกษาเกี่ยวกับขันติในปี พ.ศ. 2476 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของขันติในการรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ป

…ถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ ปุพเพกต ปุญญตา ๑ อปจายนธรรม ๑ พอเป็นนิทัสนนัย ปุพเพกตปุญญตา นั้น คือความที่บุคคลมีบุญได้เคยบำเพ็ญมาในปางก่อน คุณข้อนี้ที่ส่อ บุคคลผู้มีบุรพาธิการให้เพเศษกว่าสามัญชน ด้วยชาติสมบัติ …

ในบทความนี้จะสำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปุพเพกตปุญญตาและอปจายนธรรมซึ่งมีอิทธิพลต่อบุคคลในสังคม การเกิดในตระกูลที่แตกต่างกันส่งผลให้มียศทรัพย์สมบัติต่างแต่ละคน ข้อความยังแสดงให้เห็นถึงการใ…

…ล้ว อย่าเพิ่งลงอาชญา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ เยนตถ์ สหสา นเย เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ในธรรม เพราะเหตุพิจารณาอรรถคดีโดยผลุนผลัน ฝ่ายว่าบัณฑิตผู้ใดไม่พิจารณาโดยอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธรรมและอรรถคดีที่สมดุล ไม่ผลุนผลัน โดยยกตัวอย่างตรรกะอันสำคัญที่สอนไว้ในศาสนา และเสนอแนวทางการควบคุมความขัดแย้งในสังคมไทย โดยอรรถบทจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และวินัยในสงฆ์ แสด

…เถร) พ. ศ. ๒๔๘๗ ๗๗๗ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๘๗) ได้เลือกธรรมะมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กัตตุกัมยตา ฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา ๑ พอเป็นนิทัศนนัย คาถามีความว่า กัตตุกัมยตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้ใคร่จะทำนั้น ศัพท์ว่า …

ในปีพ.ศ. ๒๔๘๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดสองประการเกี่ยวกับธรรมะ คือ กัตตุกัมยตา และฉันทะ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าว

…วกดายพระราชหฤทัยยิ่งขึ้นเป็นผล มงคลวิเสสประการที่ ๑. พระคุณนี้นับว่า เป็น มีวิภาคจะพึงแสดงได้ทั่วไป บุคคลัญญุตาข้อที่ ๒ นั้น คือความรู้จักเลือกบุคคล สำหรับชนทุกชั้นทั้งผู้น้อยทั้งผู้ใหญ่ ไม่เฉพาะแต่ละเลือก…

เนื้อหาเกี่ยวกับสัจจะแห่งการดำรงชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาที่เสนอคำสอนเกี่ยวกับการเลือกบุคคลและการใช้ชีวิตที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในฐานะของผู้นำ ซึ่งมีอิทธิบาทนำไปสู่ความสำเร็จ หากบุคคลสามารถควบ…

…ั้น ก็เพื่อที่จะ สันนิษฐานเห็นว่า สมเด็จพระบรมศาสดาจารย์ทรงบำเพ็ญพุทธกิจสำเร็จ ก็เราะทรงรู้จักเลือก บุคคลอันเหมาะแก่การพระคุณสมบัติข้อนี้จัดเข้าในเจโตปริยญาณ พระปรีชากำหนดรู้อัธยาศัย น้ำใจของผู้อื่น เป็นอง…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงแนวทางการทำงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และพระพุทธเจ้า…

…พุทธโฆษาจารย์ ธรรม ๒ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๘๓ ประการ คือ กัตตุกัมยาตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้จะทำ ๑ บุคคลัญญุตา ความรู้จักเลือกบุคคล ๑ เป็นคุณอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์แก่ท่าน ผู้ได้ บำเพ็ญ จึงชื่อว…

…่อว่า ช่วยผู้ นั้นขึ้นจากหล่ม ค้ำจุนโลกให้เป็นไปใกล้ต่อความสม่ำเสมอกัน อันเป็นทางแห่งความสงบ ราบคาบ บุคคลเป็นปานนี้จึงเป็นที่สรรเสริญของพุทธาทิบัณฑิตว่ามีชีวิตไม่เปล่า จรรยาของเขาจึงเป็น หลักธรรมประการหนึ่…

ในปี ๒๔๙๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการเลือกธรรมที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ เช่น ความบริจาคและการไม่ตระหนี่ พร้อมยกคำสอนจากบาลีเกี่ยวกับการให้และการช่วยเหลือผู้อื่นว่ามีความสำคัญต่อการดำรงชีวิต โ

…ินทรีย์ ๕. ทิคุสมาส ที่ท่านไม่ได้ทำอย่างนี้ ชื่ออสมาหารทิคุ อุ. อย่างนี้ " เอโก ปุคฺคโล = เอกปุคคโล บุคคลผู้เดียว, จิตสฺโส ทิสา = จตุททิสา ทิศ ๔ ท. ปญฺจ พลาน = ปญฺจพลาน กำลัง ๕ ท." [๘๗] นานศัพท์มี อิ วิภัต…

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสที่มีการจัดประเภทคำและรูปแบบการใช้ เช่น สมาหาโร, อสมาหาโร นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างเช่น 'ตโย โลกา' และ 'ปญฺจ อินฺทฺริยาน' โดยเน้นถึงอธิบายเรื่องนานศัพท์และบทเบื้องปลาย

…ั้น [โส ท่าน] ชื่อว่ามีผู้เสมอ หามิได้ หรือไม่มีผู้เสมอ ๔ นตฺถิ ตสฺส ปฏิบุคคโล-ติ 0 ھی อปปฏิปุคฺคโล บุคคลเปรียบ ๒ ด ๔ ๕ ไม่มี แก่ท่าน เหตุนั้น [ท่าน] ชื่อว่ามีบุคคลเปรียบหามิได้ หรือ ๒ ๔ ๕ ไม่มีบุคคลเปรียบ…

เนื้อหาในบทนี้เน้นการศึกษาบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะบทสมาสและวจีวิภาค รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของพหุพพิหิที่มีและไม่มีสิ่งต่างๆ เช่น ผู้เสมอและบุตร ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจคำศัพท์ที่ซับซ้อนได้ดีขึ้

…หุง และเป็น บทประธานของกิริยาศัพท์ คือ ปจติ ท่านประกอบปฐมาวิภัตติ โอทนํ ซึ่งข้าวสุก เป็นกรรม สิ่งที่บุคคลพึงทำ คือเป็นสิ่งที่ บุคคลพึงหุง ในกิริยาศัพท์ คือ ปจติ ท่านประกอบทุติยาวิภัตติ กรรมศัพท์ ไม่เป็นสำค…

บทความนี้เน้นการศึกษาและอธิบายหลักการของกิริยาศัพท์ในบาลี โดยเฉพาะกัตตุวาจก และกัมมวาจก ซึ่งกล่าวถึงการระบุตัวผู้ทำและกรรมในประโยค ตัวอย่างเช่น 'สูโท โอทนํ ปจติ' ชี้ให้เห็นว่าผู้ทำคือ 'พ่อครัว' ซึ่งหุ

…ูติ ยังกิญจิ สิกขาปเทสุ สิกขิต พ ติ สพฺนํ สมฺมา อาทาย สิกฺขติฯ เอตฺถ จ ปาฏิโมกขสวรสวโตติ เอตตาวตา จ บุคคลา ธิฏฐานาย เทศนาย ปาฏิโมกขสวรสีห์ ทสฺสติ ฯ อาจารโคจร สมฺปนฺโนติอาทิ ปน สพฺพ์ ยถา ปฏิปนฺนสฺส ต์ สีล์ …

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล โดยอธิบายเกี่ยวกับการสังเกตและเข้าใจเกี่ยวกับปัจจุบันและเป็นการชี้ให้เห็นถึงสิ่งที่ควรซึมซับในกระบวนการเรียนรู้ ด้วยการอ้างอิงถึงคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาแ

…อปิจ อฏฐิสงฆาโฏ คจฺฉเตส มหาปเถิติฯ ยตฺวาธิกรณเมนนฺติอาทิมหิ การณา ยสฺส จักขุนทริยา สวรสฺส เหตุ เอน" บุคคล สติกวาเกน จักขุนทรีย์ อสวุฒิ อปีทหิตจกฺขุทวาร์! หุตวา วิหรนต์ เอเต อภิชฌาทโย ธมมา อนุวาสฺสเวย อนุพน…

บทความนี้สำรวจและวิเคราะห์ประโยคที่เกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺสและเนื้อหาเชิงลึกเกี่ยวกับธรรมะ โดยนำเสนอความสำคัญของการเข้าใจธรรมชาติและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา รวมถึงการเจริญสติและการพิจารณาอารมณ์ต่างๆ ที

… วๆตน์ ฯ บุคคสูปตาติ บุคคสูปสทิสตาฯ ยถา หิ มุคเคส ปจฺจมาเนสุ โกจิเทว น” ปจติ อวเสสา ปจนฺติ เอว ยสฺส บุคคลสฺส วจน กิญจิเทว สจฺจํ โหติ เสส์ อลิก อย บุคคโล บุคคสโปติ วุจจติ ตสฺส ภาโว มุคครูปตาฯ ปาริภายตาติ ปา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงวิสุทธิมคฺคสฺส ซึ่งอธิบายถึงหลักธรรมและการปฏิบัติตนในพระไตรปิฎก พร้อมกับการเจาะลึกความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกตัวอย่างการศึกษาและการเข้าใจธรรมะอย่างลึกซึ้งในเชิงพุท

…ริยา โหนติ ตสฺมา สงเขเป็น ฉเฬว จริยา เวทิตพฺพา ฯ จริยา ปกติ อุสสนุนตาติ อตฺถโต เอก ๆ ตาส์ วเสน ฉเฬว บุคคลา โหนติ ราคจริโต โทสจริโต โมหจริโต สัทธาจริโต พุทธิจริโต วิตกกจริ โตติ ฯ ตตฺถ ยสฺมา ราคจริตสฺส กุสลป…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺสและลักษณะของจริยาที่สัมพันธ์กับราคาจริต ซึ่งมีความสำคัญในทางธรรมเพื่อเข้าใจวิธีการที่จิตใจดำเนินไปในทิศทางที่ดีหรือไม่ดี การอธิบายตั้งอยู่บนพื้นฐานของกุศลและอกุศ

…ปตติฯ ตา ปเนตา จริยา นิทานา กาญจ ชานิตพพ์ อย บุคคโล ราคจริโต อย โทสาที่สุ อญฺญตรจริโตติ ก็จริตสุส จ บุคคลสส ที่ สปปายนฺติ ฯ ตตฺร ปุริมา ตาว ติสฺโส จริยา ปุพพาจิณณนิทานา ธาตุโทสนิทานา จาติ เอกจฺเจ วทนฺติ ฯ …

เนื้อหาทางพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับกรรมและผลของกรรม โดยพิจารณาถึงจริยาที่เกิดจากการมีทะนาวิตกและอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับการกระทำ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในทางวิสุทธิมคฺค เพื่อความเข้าใจในทุกข์และการปฏิบัติธรรม.

… พฯ ราคจริตสฺส หิ วุตตานี อิริยาปลาที่นิ โทส จริตาทโยปี อปฺปมาทวิหารโน กาต์ สกโกนฺติ ฯ สฎฐจริตสฺส จ บุคคลสฺส เอกสฺเสว กินนลูกขณา อิริยาปลาทโย น อุปปชฺชนฺตีติ ฯ ย ปเนต์ อฏฐกถาสุ จริยาวิภาวนวิธาน วุตต์ เทว ส…

…พุทธศาสนา สอนให้เข้าใจหลักการการดำเนินชีวิตอย่างมีสติ ความสำคัญของการอบรมจิตในกรรมฐาน และพฤติกรรมของบุคคลที่อาจมีผลต่อการพัฒนาจิตสิ่งต่างๆ เช่น สติสัมปชัญญะ เนื้อหาในหนังสือยังกล่าวถึงความสำคัญของการปฏิบัต…

…์ ปรถสนนิสสิตตต์ โสณฑ์ ปณฺณ์ ปุปต์ ผล ปฏฐนียตา นครสนนิสสิตตา ทารุสนนิสสิตตา เขตตสนนิสสิตตา วิสภาคาน บุคคลาน อตฺถิตา ปฏฏนสนนิสสิตตา ปจจนฺตสนฺนิสสิตตา รชฺชสีมนตรสนนิสสิตตา อสปปายตา กลยาณมิตฺตานํ อลาโภติฯ อิเ…

ข้อความนี้กล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติในวิสุทธิมคฺคที่สำคัญ โดยเน้นการตั้งสติและการอยู่ในสมาธิในสถานที่ต่างๆ รวมถึงการปฏิบัติธรรมภายใต้ความเป็นอยู่ที่ดีของผู้ปฏิบัติ และการเชื่อมโยงแต่ละกิจกรรมให้เกี่ยวข้

…ิ เตน เตน การเณน ราชราชมหามตฺตานํ ฆรทวาร คนฺตพฺพ์ โหติ อยมปิ เขตฺตสนฺนิสสิเตเนว สงฺคหิโต ฯ วิสภาคาน บุคคลาน อตฺถิตาติ ยตฺถ อญฺญมญญ์ วิสภาคา เวรี ภิกขุ วิหรติ เย กลห์ กโรนตา มา ภนฺเต เอว์ การถาติ นิวาริยมาน…

บทความนี้กล่าวถึงหลักการของปฐวีกสิณ โดยอธิบายถึงการมีอยู่ของกฎฐานในขอบเขตที่มีรุกขาและสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม รวมถึงบทบาทของมนุษย์ในพื้นที่เหล่านี้ที่กรุณาสร้างสรรค์สิ่งดีงามและจัดการกับสภาวการณ์ต่างๆ แ