บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 132 / 230

…ารย์ (เจริญญาณวรเถร) อปปเกน เมธาวี สมุฎฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกุขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธม ២៧២ ។ ความว่า บุคคลผู้มีปัญญา คาดเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศักดิ์ศฤงคาร ด้ว ทรัพย์ที่เป็นต้นทุนแม้มีประ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในก…

…็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) เป็นประธานสรรเสริญว่า เป็นการงานไม่มีโทษ ยังประโยชน์ให้สำเร็จแก่บุคคลผู้ประกอบแลการ งานบางอย่าง ย่อมเหมาะแก่บุคคลลางคน ในลางประเทศ ลางตำบล ในกาลลางยุค ประกอบต้องรู้สึกปร…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาทรัพย์สมบัติ โดยเสนอว่าความพอเหมาะในการจัดการเป็นสิ่งสำคัญ ทรัพย์ที่มีจำเป็นต้องมีการรักษา หากมีทรัพย์มากแต่ไม่มีความสามารถในการรักษ

…ป็นผู้วิสัชนาพระธรรมแก่พระภิกษุสงฆ์ ธรรมวินัยให้ตั้งไว้เป็นหลักพระศาสนาสืบต่อไป ถึงในฝ่าฆราวาสสมณฑล บุคคลผู้พหุสสูตก็ย่อมเป็นที่พึ่งพำนักของผู้อื่นด้วย เหมือนกัน ในชั้นต่ำ ตั้งแต่คฤหบดีผู้เป็นใหญ่เฉพาะแต่ใ…

…ุกวันนี้รวมทั้งคำสอนที่เกี่ยวข้องกับความฉลาดในการดำเนินชีวิตและการปฏิบัติตามหลักธรรม เรียกได้ว่าเป็นบุคคลสำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา ตลอดจนส่งผลให้ทัศนคติในการดำเนินชีวิตของผู้คนเป็นไปในทางที่ดีขึ…

…พิ่งลงอาณา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ เยนตถ์ สหสา นเย เหมือนถือ เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ในธรรม เพราะเหตุพิจารณาอรรถคดีโดยผลุนผลัน ฝ่ายว่าบัณฑิตผู้ใดไม่พิจารณาโดยอ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการไม่ลงความเห็นอย่างเร่งรีบ และการรักษาธรรมชาติของผู้ดำเนินชีวิต อีกทั้งยังมีการชี้แจงถึงความเสื่อมและความเจริญของยศในสังคมตามกา

…ยังต้องมีพระ ประยูรญาติเป็น เหล่าอนุยนต์คอยตามเสด็จในราชกิจด้วยหมู่หนึ่ง จะต้องกล่าวอะไรถึงชน สามัญ บุคคลใดละเมิดวงศ์ญาติ ของชนเสียไม่แลเหลียว บุคคลนั้นได้ชื่อว่าตัดทอน กำลังของ ตนเอง ข้อนี้เป็นทางมาแห่งคว…

… โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้องกับพุทธศาสนา ซึ่งแนะนำให้หลีกเลี่ยงมิตรไม่ดีและส่…

…ทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอในมิตรธรรมจึงให้เป็นไปในบุคคลผู้เป็นมิตร ตามสมควรฉะนี้ อีกประการหนึ่ง ชนผู้นับเนื่องในหมู่เดียวกัน ประพฤติตามฉันที่เป็นพวกเดียวกั…

บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยชน์ของกันและกัน ทั้งนี้ การรักษาประโยชน์ของผู้อื่นจะช่วยให้ประโยชน์ของตนมั

…าความเบียดเบียนกันมิได้ ประชาราษฎร์ชื่นบาน ยังบุตรให้ฟ้อนอยู่ที่ อยู่ราวกับมีประตูเรือนไม่ได้ลงลิ่ม บุคคลหรือคณะผู้รับเนื่องในสหกรณ์ปลีกตนเสียไม่ ทำงานพรักพร้อมกัน ย่อมเป็นเช่นแห่งโกฏฐาสสรีระอันหยุด ไม่ทำห…

บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ

…าสะ การอยู่ ในถิ่นอันสมควร ปฏิรูปการิตา ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ ๑. ถิ่นฐานอันเหมาะเจาะแก่ความเป็นไปของบุคคลก็ดี ของคณะก็ดี ชื่อว่าปฏิรูปเทส สำเร็จการอยู่ในปฏิรูปเทสนั้น เรียกว่าปฏิรูปเทสวาสะ แปลว่า การอยู่ใน…

…ารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเจ้านครเชียงรายและพระเจ้าอู่ทอง เพื่อเน…

…ดมคุณ ซึ่ง เป็นเหตุสนับสนุนอันสำคัญ เกื้อกูลแก่รัฏฐาภิบาลโนบาย ซึ่งต้องทรงผ่อนผันยักย้ายให้สมควรแก่ บุคคล เทศะ แลกาละ ดังจะรับพระราชทานถวายวิสัชนา ต่อไปในข้ออวสาน พระราชจรรยารัฏฐาภิบาลโนบาย ข้อ ๓ นั้น คือ …

ในการปกครองของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของธัมมาธิปไตยซึ่งเหนือกว่าความเห็นของประชาชนทั่วไป การตัดสินใจควรมีความเป็นธรรมและมุ่งหวังประโยชน์แก่ประเทศชาติและประชาช

…นอำนาจแห่งเหตุเรื่องอันเกิดขึ้นซึ่ง เรียกว่าการณ์นั้น ย่อมมีช่องทางส่อแสดงความจำเป็น หรือเหมาะควรที่บุคคลจะพึงกระทำ อย่างไรอยู่ในตัวทุกเรื่อง ผู้กำหนดเห็นความจำเป็นหรือความเหมาะควรนั้นแล้ว ประพฤติกระทำ ไปเ…

ในปีพ.ศ. ๒๔๗๕ มีการเน้นการเลือกธรรมมารับพระราทาน เกี่ยวกับการณวสิกตา ซึ่งหมายถึงความจำเป็นในการกระทำสิ่งต่างๆ โดยไม่ฝ่าฝืนความเหมาะสม และเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการพัฒนาบุคลิกภาพและจิตใจให้แข็งแกร่งขึ้

…ุปเข้าในบาลีพระพุทธ นิพนธ์ว่า อจฉัททวุตต์ เมธาวี นิกข์ ชมโพนทสุเสว ปญฺญาสีลสมาหินํ โก ต์ นินทิตมารห บุคคลผู้เป็นปราชญ์ มีความประพฤติหาช่องที่จะต้องตำหนิมิได้ ตั้งอยู่ในปัญญาคือความฉลาด รู้เท่าเหตุผล แลศีลค…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับการปกครองและการบริหารงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยแสดงถึงความสำคัญของความกตัญญูและการเคารพผู้ใหญ่ในการทำงาน ทั้งยังกล่าวถึงแนวทางการตัดสินใจที่เหมาะสมในสถานการณ์ต่

…ึ่งเกื้อกูลแก่ฆราวาสรักษาควาสามัคคีไว้ได้ดังนี้ โดยนัยนี้ วัตถุอันเป็นอารมณ์แห่งขันตินั้น คือวาจาที่บุคคลกล่าวด้วยตั้งใจจะเสียดแทงหรือให้ร้ายแลกิจการที่ เขาทำเกิน หรือมุ่งอนัตถะต่อ วัตถุเช่นนี้มากระทบบุคคใ…

ในการศึกษาเกี่ยวกับขันติในปี พ.ศ. 2476 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของขันติในการรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ป

…ถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ ปุพเพกต ปุญญตา ๑ อปจายนธรรม ๑ พอเป็นนิทัสนนัย ปุพเพกตปุญญตา นั้น คือความที่บุคคลมีบุญได้เคยบำเพ็ญมาในปางก่อน คุณข้อนี้ที่ส่อ บุคคลผู้มีบุรพาธิการให้เพเศษกว่าสามัญชน ด้วยชาติสมบัติ …

ในบทความนี้จะสำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปุพเพกตปุญญตาและอปจายนธรรมซึ่งมีอิทธิพลต่อบุคคลในสังคม การเกิดในตระกูลที่แตกต่างกันส่งผลให้มียศทรัพย์สมบัติต่างแต่ละคน ข้อความยังแสดงให้เห็นถึงการใ…

…ล้ว อย่าเพิ่งลงอาชญา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ เยนตถ์ สหสา นเย เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ในธรรม เพราะเหตุพิจารณาอรรถคดีโดยผลุนผลัน ฝ่ายว่าบัณฑิตผู้ใดไม่พิจารณาโดยอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธรรมและอรรถคดีที่สมดุล ไม่ผลุนผลัน โดยยกตัวอย่างตรรกะอันสำคัญที่สอนไว้ในศาสนา และเสนอแนวทางการควบคุมความขัดแย้งในสังคมไทย โดยอรรถบทจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และวินัยในสงฆ์ แสด

…เถร) พ. ศ. ๒๔๘๗ ๗๗๗ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๘๗) ได้เลือกธรรมะมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กัตตุกัมยตา ฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา ๑ พอเป็นนิทัศนนัย คาถามีความว่า กัตตุกัมยตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้ใคร่จะทำนั้น ศัพท์ว่า …

ในปีพ.ศ. ๒๔๘๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดสองประการเกี่ยวกับธรรมะ คือ กัตตุกัมยตา และฉันทะ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าว

…วกดายพระราชหฤทัยยิ่งขึ้นเป็นผล มงคลวิเสสประการที่ ๑. พระคุณนี้นับว่า เป็น มีวิภาคจะพึงแสดงได้ทั่วไป บุคคลัญญุตาข้อที่ ๒ นั้น คือความรู้จักเลือกบุคคล สำหรับชนทุกชั้นทั้งผู้น้อยทั้งผู้ใหญ่ ไม่เฉพาะแต่ละเลือก…

เนื้อหาเกี่ยวกับสัจจะแห่งการดำรงชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาที่เสนอคำสอนเกี่ยวกับการเลือกบุคคลและการใช้ชีวิตที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในฐานะของผู้นำ ซึ่งมีอิทธิบาทนำไปสู่ความสำเร็จ หากบุคคลสามารถควบ…

…ั้น ก็เพื่อที่จะ สันนิษฐานเห็นว่า สมเด็จพระบรมศาสดาจารย์ทรงบำเพ็ญพุทธกิจสำเร็จ ก็เราะทรงรู้จักเลือก บุคคลอันเหมาะแก่การพระคุณสมบัติข้อนี้จัดเข้าในเจโตปริยญาณ พระปรีชากำหนดรู้อัธยาศัย น้ำใจของผู้อื่น เป็นอง…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงแนวทางการทำงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และพระพุทธเจ้า…

…พุทธโฆษาจารย์ ธรรม ๒ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๘๓ ประการ คือ กัตตุกัมยาตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้จะทำ ๑ บุคคลัญญุตา ความรู้จักเลือกบุคคล ๑ เป็นคุณอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์แก่ท่าน ผู้ได้ บำเพ็ญ จึงชื่อว…

…่อว่า ช่วยผู้ นั้นขึ้นจากหล่ม ค้ำจุนโลกให้เป็นไปใกล้ต่อความสม่ำเสมอกัน อันเป็นทางแห่งความสงบ ราบคาบ บุคคลเป็นปานนี้จึงเป็นที่สรรเสริญของพุทธาทิบัณฑิตว่ามีชีวิตไม่เปล่า จรรยาของเขาจึงเป็น หลักธรรมประการหนึ่…

ในปี ๒๔๙๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการเลือกธรรมที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ เช่น ความบริจาคและการไม่ตระหนี่ พร้อมยกคำสอนจากบาลีเกี่ยวกับการให้และการช่วยเหลือผู้อื่นว่ามีความสำคัญต่อการดำรงชีวิต โ

…ินทรีย์ ๕. ทิคุสมาส ที่ท่านไม่ได้ทำอย่างนี้ ชื่ออสมาหารทิคุ อุ. อย่างนี้ " เอโก ปุคฺคโล = เอกปุคคโล บุคคลผู้เดียว, จิตสฺโส ทิสา = จตุททิสา ทิศ ๔ ท. ปญฺจ พลาน = ปญฺจพลาน กำลัง ๕ ท." [๘๗] นานศัพท์มี อิ วิภัต…

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสที่มีการจัดประเภทคำและรูปแบบการใช้ เช่น สมาหาโร, อสมาหาโร นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างเช่น 'ตโย โลกา' และ 'ปญฺจ อินฺทฺริยาน' โดยเน้นถึงอธิบายเรื่องนานศัพท์และบทเบื้องปลาย