หน้าหนังสือทั้งหมด

คุณธรรมและการที่พระเจ้าอยู่หัวสงฆ์เสริมสร้างสังคม
166
คุณธรรมและการที่พระเจ้าอยู่หัวสงฆ์เสริมสร้างสังคม
…ล้า ให้ถึงพร้อมงอกงาม เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลสุขแก่ตนเป็นอัน มากฉะนั้น. หิโต พหุนน์ ปฏิปชช โภเค บุคคลใดได้ปฏิบัติโภคสมบัติ ดำรงฆราวาสวิสัย เกื้อกูลให้เป็นประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก ติ เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุต…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระราชทานคำสอนโดยสมเด็จพระญาณสังวร เพื่อการเป็นตัวอย่างที่ดีและมีคุณธรรมในการดำเนินชีวิต โดยเนื้อหายกย่องคุณสมบัติที่ควรมีเพื่อประโยชน์แก่ตนและผู้อื่น พร้อมทั้งการอุทิศพระราชกุศลแก่เทว
สามะและอำนาจศรอาบยาพิษ
186
สามะและอำนาจศรอาบยาพิษ
สามสลบไสล ด้วยอำนาจของศรอาบยาพิษนั้น ก็ได้กล่าวเรียกหาบุคคลผู้ยิงด้วยวาจาอัน อ่อนหวาน ไม่แสดงความโกรธ พระราชาพาราณสีได้ทรงฟังเรียกเช่นนั้น ก็มีพระหฤทัยอ่อนและ …
ในเรื่องนี้บอกเล่าถึงสุวรรณสามที่ถูกพิษศรอาบยาพิษจนสลบไสล ด้วยความปรานีของพระราชาแห่งกรุงพาราณสี ที่ทรงมีน้ำใจรับปากอุปการะมารดาบิดาของเขา และด้วยอำนาจแห่งความสัตย์จริงจากมารดาบิดาของสุวรรณสาม ผู้มีจิ
การบำเพ็ญเพียรและขันติในพระพุทธศาสนา
230
การบำเพ็ญเพียรและขันติในพระพุทธศาสนา
…พียรทั้งที่เห็นเทวดา อยู่เฉพาะหน้าก็ไม่ขอให้เทวดาช่วย ตั้งหน้าช่วยตนด้วยตนต่อไป เทวดาจึงได้เข้าช่วย บุคคลเช่นนี้ เองเรียกว่า เป็นผู้ที่เทวดาช่วย คือความเพียรนี้เองที่พึงเห็นว่า เป็นเทวดา เมื่อจับทำงานที่แร…
เนื้อหานี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการบำเพ็ญเพียรและขันติในพระพุทธศาสนา โดยสอนให้รู้ว่าแม้จะมีอุปสรรคและความเหนื่อยยาก แต่การมีความเพียรและความอดทนในการทำงานจะนำไปสู่ผลสำเร็จในที่สุด ความเพียรแบ่งออกเป็นห
พระอุปนิสัยของสมเด็จพระญาณสังวร
232
พระอุปนิสัยของสมเด็จพระญาณสังวร
…รง ปฏิบัติงาน ในเวลาทรงพระประชวรอดทนพระราชหฤทัยต่อารมณ์ทั้งที่น่าปรารถนา และไม่น่า ปรารถนาต่าง ๆ ต่อบุคคลและเหตุการณ์ต่าง ๆ ทรงประกอบด้วยความเข็มแข็งอดทน ทนทาน สงบพระราชหฤทัยเป็นปรกติได้ ในสถานการณ์ทั้งปวง…
บทความนี้กล่าวถึงพระอุปนิสัยและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระญาณสังวร ภายในบริบทของความอดทนและอ่อนโยนต่อการปฏิบัติหน้าที่ พระองค์ทรงแสดงความแข็งแกร่งในการเผชิญกับความทุกข์ แต่ยังคงความอ่อนโยนในการปฏิบัติต
พระราชประวัติและบทบาทของพระพุทธโฆษาจารย์
242
พระราชประวัติและบทบาทของพระพุทธโฆษาจารย์
… อรรถ กาลัญญุตา ข้อต้นนั้น มีพรรณนาว่า เวลา คือคราวครั้ง อันสมควร หรือเป็นโอกาส ชื่อว่า กาลในที่นี้ บุคคลผู้รู้จักกาล เช่นนั้น ชื่อว่า กาลัญญู · ความเป็นผู้เช่นนั้น ชื่อว่า กาลัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักกาล, …
บทความนี้สำรวจพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ในพระราชบันทึกแห่งปี 2464 ที่มีการเลือกคุณสมบัติในการถวายวิสัชนาเกี่ยวกับมงคลวิเศษและกาลัญญุตา การรู้จักโอกาสสำคัญในการบำเพ็ญพระราช
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
244
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
…ห้เป็นคติของมานพทั้งปวงว่า โย ปุพเพ กรณียาน ปุจฉา โส กาตุมิจฺฉติ ។ วรุณกฏฐ์ ภญโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ บุคคลใดไม่ทำกิจที่ตนควรจะทำเมื่อภายก่อน เขาปรารถนารีบร้อนจะทำเมื่อภายหลัง บุคคลนั้น ก็เป็นดังมานพผู้หักไม…
บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา
บทความเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินและชาติ
245
บทความเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินและชาติ
…ห์ สมปุปิตา ฯ ๒๕๐ เพราะชนทั้งหลาย อันขณะล่วงไปแล้ว ย่อมโศกเศร้ารันทด ไปเต็มแน่นอยู่ในนิรยาบายดังนี้ บุคคลผู้เป็นกาลัญญู รู้จักกาลสมัย ทำธุระให้สบเวลาได้ชื่อว่าปฏิรูปการีผู้ทำสมควร ย่อมจะได้บรรลุความเจริญ ด…
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทั้งในระดับบุคคลและชาติ โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำงานอย่างมีระเบียบและการปรับตัวให้เข้ากับช่วงเวลาต่างๆ เพื่อสร้างค…
ความสำคัญของกาลัญญุตาในพระพุทธศาสนา
246
ความสำคัญของกาลัญญุตาในพระพุทธศาสนา
…ประมาณ ใน เมื่อนำเข้าไปเทียบกับเวลาที่จะต้องเสียไป ชนนั้นทำกิจของบุรุษอยู่ ย่อมไม่คลาดจากสุข ดังนี้ บุคคลผู้รู้จักใช้กาลให้มีผลเพียรไร ก็จัดว่าเป็นปฏิรูปการี ผู้มีปกติทำสมควร ย่อมอาจประกอบกิจ ให้ได้ระเบียบ…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของกาลัญญุตา ซึ่งหมายถึงการรู้จักใช้เวลาในชีวิตให้เกิดประโยชน์ ตามคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ แสดงให้เห็นถึงวิธีคิดและการปฏิบัติที่เหมาะสมในการใช้เวลาและทำกิจกรรมต่าง ๆ โดย
ความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติของมนุษย์
247
ความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติของมนุษย์
…รมเนียมที่จำเป็น ก็ด้วยความประสงค์ดุจเดียวกัน กาลัญญุตา ในอรรถวิกัปหลังนี้ ย่อม สําหรับกับนิพัทธกิจ บุคคลผู้อกาลัญญู ไม่รู้จักกาลแลประกอบการงานให้ผิดเวลา มิใช่ว่าจะนำหายนะมาแก่ ตนเท่านั้นก็หาไม่ ย่อมยังควา…
…าและการประพฤติที่แม่นยำในงานต่าง ๆ โดยเฉพาะในบริบทของพระพุทธศาสนา ซึ่งตั้งอยู่บนหลักการของกาลัญญุตา บุคคลที่ไม่รู้จักเวลานั้นไม่เพียงแต่สร้างผลเสียให้ตนเอง แต่ยังส่งผลกระทบต่อผู้อื่นอีกด้วย ยกตัวอย่างถึงกา…
อัตตสัมมาปณิธิและการตั้งตนไว้ชอบ
264
อัตตสัมมาปณิธิและการตั้งตนไว้ชอบ
…้น้อยก็ประพฤติต่ำต้อยอ่อนน้อมเอื้อเฟื้อ แก่ท่านผู้ใหญ่ เช่นนี้ ก็ชื่อว่าอัตตสัมมาปณิธิ ตั้งตนไว้ชอบ บุคคลมีความรุ่งเรืองมาแล้วแต่กลับ ตกอับ ก็เพราะตั้งตนไวไม่ชอบ ฝ่ายบุคคลผู้อัปภาคย์มาแต่เดิมแล้วกลับจำรูญ …
…ปชัญญะในการทำคุณงามความดี รวมถึงการเว้นจากทุจริต สามารถส่งผลให้เกิดความเจริญและความสุขในชีวิตได้ หากบุคคลตั้งตนไว้ชอบ สามารถเปลี่ยนแปลงชะตาชีวิตจากตกต่ำให้กลับมามีความรุ่งเรืองได้ในที่สุด.
ปัญญาและความเพียรในการสร้างฐานะ
267
ปัญญาและความเพียรในการสร้างฐานะ
…ารย์ (เจริญญาณวรเถร) อปปเกน เมธาวี สมุฎฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกุขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธม ២៧២ ។ ความว่า บุคคลผู้มีปัญญา คาดเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศักดิ์ศฤงคาร ด้ว ทรัพย์ที่เป็นต้นทุนแม้มีประ…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในก…
การรักษาและการบริหารทรัพย์สมบัติ
274
การรักษาและการบริหารทรัพย์สมบัติ
…็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) เป็นประธานสรรเสริญว่า เป็นการงานไม่มีโทษ ยังประโยชน์ให้สำเร็จแก่บุคคลผู้ประกอบแลการ งานบางอย่าง ย่อมเหมาะแก่บุคคลลางคน ในลางประเทศ ลางตำบล ในกาลลางยุค ประกอบต้องรู้สึกปร…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาทรัพย์สมบัติ โดยเสนอว่าความพอเหมาะในการจัดการเป็นสิ่งสำคัญ ทรัพย์ที่มีจำเป็นต้องมีการรักษา หากมีทรัพย์มากแต่ไม่มีความสามารถในการรักษ
ความสำคัญของพระอานนท์เถรในพระพุทธศาสนา
278
ความสำคัญของพระอานนท์เถรในพระพุทธศาสนา
…ป็นผู้วิสัชนาพระธรรมแก่พระภิกษุสงฆ์ ธรรมวินัยให้ตั้งไว้เป็นหลักพระศาสนาสืบต่อไป ถึงในฝ่าฆราวาสสมณฑล บุคคลผู้พหุสสูตก็ย่อมเป็นที่พึ่งพำนักของผู้อื่นด้วย เหมือนกัน ในชั้นต่ำ ตั้งแต่คฤหบดีผู้เป็นใหญ่เฉพาะแต่ใ…
…ุกวันนี้รวมทั้งคำสอนที่เกี่ยวข้องกับความฉลาดในการดำเนินชีวิตและการปฏิบัติตามหลักธรรม เรียกได้ว่าเป็นบุคคลสำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา ตลอดจนส่งผลให้ทัศนคติในการดำเนินชีวิตของผู้คนเป็นไปในทางที่ดีขึ…
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
280
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
…พิ่งลงอาณา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ เยนตถ์ สหสา นเย เหมือนถือ เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ในธรรม เพราะเหตุพิจารณาอรรถคดีโดยผลุนผลัน ฝ่ายว่าบัณฑิตผู้ใดไม่พิจารณาโดยอ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการไม่ลงความเห็นอย่างเร่งรีบ และการรักษาธรรมชาติของผู้ดำเนินชีวิต อีกทั้งยังมีการชี้แจงถึงความเสื่อมและความเจริญของยศในสังคมตามกา
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
284
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
…ยังต้องมีพระ ประยูรญาติเป็น เหล่าอนุยนต์คอยตามเสด็จในราชกิจด้วยหมู่หนึ่ง จะต้องกล่าวอะไรถึงชน สามัญ บุคคลใดละเมิดวงศ์ญาติ ของชนเสียไม่แลเหลียว บุคคลนั้นได้ชื่อว่าตัดทอน กำลังของ ตนเอง ข้อนี้เป็นทางมาแห่งคว…
… โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้องกับพุทธศาสนา ซึ่งแนะนำให้หลีกเลี่ยงมิตรไม่ดีและส่…
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
285
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…ทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอในมิตรธรรมจึงให้เป็นไปในบุคคลผู้เป็นมิตร ตามสมควรฉะนี้ อีกประการหนึ่ง ชนผู้นับเนื่องในหมู่เดียวกัน ประพฤติตามฉันที่เป็นพวกเดียวกั…
บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยชน์ของกันและกัน ทั้งนี้ การรักษาประโยชน์ของผู้อื่นจะช่วยให้ประโยชน์ของตนมั
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
305
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
…าความเบียดเบียนกันมิได้ ประชาราษฎร์ชื่นบาน ยังบุตรให้ฟ้อนอยู่ที่ อยู่ราวกับมีประตูเรือนไม่ได้ลงลิ่ม บุคคลหรือคณะผู้รับเนื่องในสหกรณ์ปลีกตนเสียไม่ ทำงานพรักพร้อมกัน ย่อมเป็นเช่นแห่งโกฏฐาสสรีระอันหยุด ไม่ทำห…
บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
312
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
…าสะ การอยู่ ในถิ่นอันสมควร ปฏิรูปการิตา ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ ๑. ถิ่นฐานอันเหมาะเจาะแก่ความเป็นไปของบุคคลก็ดี ของคณะก็ดี ชื่อว่าปฏิรูปเทส สำเร็จการอยู่ในปฏิรูปเทสนั้น เรียกว่าปฏิรูปเทสวาสะ แปลว่า การอยู่ใน…
…ารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเจ้านครเชียงรายและพระเจ้าอู่ทอง เพื่อเน…
พระราชกรณียกิจและธัมมาธิปไตยในพระราชอำนาจ
321
พระราชกรณียกิจและธัมมาธิปไตยในพระราชอำนาจ
…ดมคุณ ซึ่ง เป็นเหตุสนับสนุนอันสำคัญ เกื้อกูลแก่รัฏฐาภิบาลโนบาย ซึ่งต้องทรงผ่อนผันยักย้ายให้สมควรแก่ บุคคล เทศะ แลกาละ ดังจะรับพระราชทานถวายวิสัชนา ต่อไปในข้ออวสาน พระราชจรรยารัฏฐาภิบาลโนบาย ข้อ ๓ นั้น คือ …
ในการปกครองของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของธัมมาธิปไตยซึ่งเหนือกว่าความเห็นของประชาชนทั่วไป การตัดสินใจควรมีความเป็นธรรมและมุ่งหวังประโยชน์แก่ประเทศชาติและประชาช
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
322
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
…นอำนาจแห่งเหตุเรื่องอันเกิดขึ้นซึ่ง เรียกว่าการณ์นั้น ย่อมมีช่องทางส่อแสดงความจำเป็น หรือเหมาะควรที่บุคคลจะพึงกระทำ อย่างไรอยู่ในตัวทุกเรื่อง ผู้กำหนดเห็นความจำเป็นหรือความเหมาะควรนั้นแล้ว ประพฤติกระทำ ไปเ…
ในปีพ.ศ. ๒๔๗๕ มีการเน้นการเลือกธรรมมารับพระราทาน เกี่ยวกับการณวสิกตา ซึ่งหมายถึงความจำเป็นในการกระทำสิ่งต่างๆ โดยไม่ฝ่าฝืนความเหมาะสม และเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการพัฒนาบุคลิกภาพและจิตใจให้แข็งแกร่งขึ้