บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 135 / 230

…น ก็เป็นอันไม่ได้คุ้มครอง (ไปตามกัน) เปรียบเหมือนอะไร ? เปรียบเหมือนเมื่อประตูพระนครทั้ง 4 ด้าน อัน บุคคลไม่ระวังแล้ว แม้ถึงภายในเรือน ซุ้มประตูและห้องเป็นต้น อัน บุคคลระวังดีแล้ว ถึงอย่างนั้นสิ่งของภายในพ…

บทความนี้กล่าวถึงปรัชญาในวิสุทธิมรรคที่เกี่ยวข้องกับจิตและการควบคุมอารมณ์ โดยเฉพาะในเรื่องของการเกิดและดับของรูปารมณ์ผ่านกระบวนการของจักษุและมโนธาตุ พร้อมยกตัวอย่างการควบคุมการไม่สำรวมในจิต ตัวอย่างกา

…คสูปตา เหมือนอย่างถั่ว เมื่อต้มมันไป มันย่อม (มีที่) ไม่สุก บ้างเล็กน้อย นอกนั้นสุก ฉันใด ในคำพูดของบุคคลใด คำจริงมีเพียง เล็กน้อย นอกนั้นเป็นคำพล่อย ๆ (ทั้งสิ้น) ก็ฉันนั้น บุคคลนี้ท่าน เรียกว่า บุคคธูป (ค…

บทในวิสุทธิมรรคแปลนี้นำเสนอเรื่องของการพูดผูกมัดและเปรียบเทียบกับชีวิตประจำวัน โดยมีการยกตัวอย่างการพูดของภิกษุและอุบาสกว่ามีลักษณะอย่างไร โดยเฉพาะการพูดเพื่อประทับใจซึ่งกันและกัน บทนี้ยังอธิบายถึงลัก

…ป็น วิปลาส ๔. อธิปัญญาธัมมวิปัสสนา คำนี้มีมาในสูตรที่ ๕๒ จตุกังคุตตร หน้า ๑๒๐ ปัณณาสกะ ๒ วรรค ๔ ว่า บุคคล ๔ จำพวก คือ ผู้ได้อัชฌัตตังเจโตสมถะ แต่ไม่ได้อธิปัญญาธัมมวิปัสสนา ก็มี ผู้ได้อธิปัญญาธัมมวิปัสสนา แ…

เอกสารนี้แสดงถึงการละทิฏฐิผิดในหลักพระพุทธศาสนา ผ่านการอธิบายการละความปักใจมั่นและความงมงายด้วยแนวคิดต่างๆ เช่น อัปปณิหิตานุปัสสนาและอธิปัญญาธัมมวิปัสสนา นอกจากนี้ยังมีการอ้างอิงถึงธรรมะแห่งโสดาปัตติม

…เป็นผู้ สอดส่ายบริโภค (๖) มีความประพฤติสมควรแก่ธุตธรรม มีความ เป็นผู้มักน้อยเป็นต้น และ [ คาถาสรูป] บุคคลอื่นที่ไหนเล่าจะพึงเป็นผู้มีตาทอดลง ละความสอดส่ายในภาชนะต่าง ๆ เป็นผู้มีพรต อันดี ขุดมูลแห่งรสตัณหาเ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความแตกในปัตตปิณฑิกังคะ รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดจากการปฏิบัติแบบต่าง ๆ ของปัตตปิณฑิกภิกษุ เช่น การบรรเทาตัณหา การมีวินัยในการบริโภคอาหาร และการรักษาความสันโดษ ความสำคัญของการไม

…ุตธรรมทั้งหลาย พึงทราบการเสพธุดงค์ ว่าเป็นสัปปายะสำหรับใคร [ ธุตะ ] ในบทเหล่านั้น บทว่า ธุตะ หมายเอาบุคคลผู้มีกิเลสอันกำจัด แล้วอย่าง ๑ หมายเอาธรรมอันเป็นเครื่องกำจัดกิเลสอย่าง [ ธุตวาทะ ] ๑. ส่วนในบทว่า ธ…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงความสำคัญของการกำจัดกิเลสและการศึกษาธุดงค์ของภิกษุ โดยให้ความสำคัญกับข้อเท็จจริงว่า หากผู้ใดมีความละโมบในจีวร หรือไม่สามารถสละกิเลสออกไปได้ จะไม่สามารถเรียกสิ่งนั้นว่าเป็นธุดงค์ได้

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 176 เป็นธุตวาทะก็มี, บุคคลไม่เป็นธุตะ แต่เป็นธุตวาทะก็มี, บุคคลไม่ เป็นทั้งธุตะทั้งธุตวาทะก็มี, บุคคลเป็นทั้งธุตะทั้งธุตวาทะก็…

บทความนี้วิเคราะห์การแบ่งบุคคลตามการกำจัดกิเลสด้วยธุดงค์ โดยพิจารณาจากตัวอย่างและหลักคำสอนในพระธรรม โดยเน้นความแตกต่างของธุตะและธุ…

…วิตกทั้งวิจาร) สมาธิในทุติยฌานในปัญจกนัย จัดเป็น อวิตักกวิจารมัตตสมาธิ (สมาธิไม่มีวิตกมีแต่วิจาร) ก็บุคคลใด เห็นโทษแต่ในวิตกเท่านั้น ไม่เห็นโทษในวิจาร มุ่งอยู่แต่จะละวิตก อย่างเดียวล่วงปฐมฌานไป บุคคลนั้นย่…

…สมาธิ ซึ่งประสบการณ์การทำสมาธินั้นมีส่วนช่วยลดความวุ่นวายใจและนำไปสู่ความสงบ ทางเลือกในการทำสมาธิของบุคคลมีหลายระดับ ตั้งแต่ออกแบบเฉพาะสำหรับผู้ที่เห็นโทษในวิตกไปจนถึงสมาธิที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจาร ผู้ศึกษา…

…ดวก แต่อภิญญาเป็นช้า แต่ว่าอภิญญา ของผู้มีอินทรีย์กล้าย่อมเป็นเร็ว ดังนี้ ในปฏิปทาและอภิญญาเหล่านี้ บุคคลใดได้สมาธิด้วยปฏิปทาลำบาก และด้วยอภิญญาช้า สมาธินั้น ของบุคคลนั้นเรียกว่า ทุกขาปฏิปโท ทนุธาภิญโญ ด้ว…

บทความนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างปฏิปทาและอภิญญาในหลักธรรมของวิสุทธิมรรค และวิธีการที่ความสั่งสมในสมถะและวิปัสสนาส่งผลต่อการพัฒนาทางธรรม. นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงความสำคัญของการต่อสู้กับกิเลสและการพัฒ

… - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 25 ให้เสร็จแล้ว จึงทําความขวนขวายในสมณธรรมเถิด [ญาติปลิโพธ] บุคคลทั้งหลายที่จำต้องรู้จัก มีดังนี้คือ ใน (ฝ่าย) วัด พระ อาจารย์ พระอุปัชฌายะ สัทธิวิหาริก อันเตวาสิก ภ…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการดูแลบุคคลที่สำคัญในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นพระอาจารย์หรือผู้ปกครอง การปรนนิบัติและการให้การดูแลเมื่อมีไข้เป็นหน้าที…

…อาวุโสทั้งหลาย พระอรหัตมรรคควรแก่ท่านอาจารย์ของเราแล้วละ ท่านอาจารย์ของเราเป็นผู้ซื่อตรง เป็นอาชาไนยบุคคล ท่านจึงยอม นั่งบนเสื่อใกล้ธัมมันเตวาสิกของตน กล่าวว่า " เธอจงบอกกรรมฐาน แก่ฉันด้วยเถิด " อาวุโสทั้ง…

บทความนี้สำรวจการเข้าใจพระอรหัตมรรคและบทบาทของพระอาจารย์ในการให้กรรมฐานแก่ศิษย์ โดยชี้ให้เห็นถึงธรรมะที่สำคัญในกองรวมกันของคุณธรรม และการอธิบายเรื่องอิทธิปลิโพธ ในการบรรลุสมาธิและวิปัสสนาได้อย่างชัดเจ

…ท่านั้น คำว่า จริยา ปกติ อุสฺสนุนตา (ความหนา) (๓ ความก็อันเดียวกัน นี้ ) โดย เนื่องด้วยจริยา ๖ นั้น บุคคลที่มี ๖ เหมือนกัน คือ คนราคจริต คนโทสจริต คนโมหจริต คนสัทธาจริต คนพุทธิจริต คนวิตกจริต เพราะ เหตุที่…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคพูดถึงจริยา ๖ และความสัมพันธ์ระหว่างราคะ สัทธา และโทสในบุคคล โดยอธิบายว่าคนแต่ละประเภทมีความก้าวหน้าในทางกุศลอย่างไร และเปรียบเทียบกับทางอกุศล ทั้งนี้เพื่อให้เข…

…เพราะทิฏฐิมีโมหะเป็นต้นเหตุ ถามว่า ก็จริยาเหล่านี้นั้น มีอะไรเป็นต้นเหตุ และจะพึงทราบ ได้อย่างไรว่า บุคคลนี้เป็นราคจริต บุคคลนี้เป็นจริตอย่างใดอย่างหนึ่ง ในจริตที่เหลือมีโทสจริตเป็นต้น และอะไรเป็นสัปปายะขอ…

…ลของการกระทำที่เคยมีในชีวิตก่อนหน้านี้ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้สามารถเปิดเผยได้จากการสังเกตในชีวิตของแต่ละบุคคล คำอธิบายของอาจารย์ลางและที่มาของจริยาเหล่านี้จึงมีความสำคัญในการทำความเข้าใจอุปนิสัยของคนแต่ละคน

* ม. ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 46 มีอโลภะเป็นต้นอ่อน บุคคลนั้น โดยนัยก่อนเหมือนกัน ย่อมจะเป็น คนโลภด้วย ฉุนเฉียวด้วย ลุ่มหลงด้วยส่วนผู้ใด ในขณะพยายาม ทำกรรม ม…

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์ธรรมชาติของอโลภะที่มีบทบาทสำคัญต่อกรรมของบุคคล และความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและการกระทำที่เกี่ยวข้องกับอโลภะ โทสะ และโมหะซึ่งมีผลต่อสภาพจิตใจและลักษ…

…ป็นคน โวมิสสจริต ( จริตเจือ ) ฉันนันแล [ลักษณะแห่งจริต| ส่วนข้อใดที่ว่า " และจะพึงทราบได้อย่างไรว่า บุคคลนี้เป็น ราคจริต " ดังนี้เป็นต้น พึงทราบนัยในข้อนั้น ดังต่อไปนี้ ต" [มาติกาแห่งลักษณะ | บัณฑิตพึงบอกแ…

เนื้อหานี้พูดถึงการวิเคราะห์จริตของบุคคลตามกรรมและอิทธิพลการแวดล้อมที่มีผลต่อพฤติกรรม โดยนำเสนอว่าบุคคลที่เกิดมาด้วยกรรมที่ต่างกัน ย่อมแสดงอ…

က ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 49 ก็เพราะบุคคล ๓ ข้างปลาย มีคนสัทธาจริตเป็นต้น เป็นสภาคแห่ง คน ๓ ข้างคนมีคนราคจริตเป็นต้น เพราะเหตุนั้น อิริยาบถแม…

ในเนื้อหาดังกล่าวได้ชี้ให้เห็นถึงลักษณะการทำกิจกรรมของบุคคลที่มีจิตนิสัยแตกต่างกัน เช่น คนสัทธาจริต คนราคจริต และคนโทสจริต โดยอธิบายว่าการทำกิจกรรมนั้นมีผลต่อผ…

…ยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 54 มีอิริยาบถเป็นอาทิ ที่มีลักษณะแตกต่างกัน จะเกิดขึ้นแก่บุคคลผู้มี จริตระคนคนเดียวไม่ได้เลยทีเดียวแหละ ส่วนวิธีบอกจริตอันใดที่กล่าว ไว้ในอรรถกถาทั้งหลาย วิธีบอกจ…

ในเอกสารนี้มีการกล่าวถึงการบ่งชี้จริตและวิธีการที่เหมาะสมในการประยุกต์ใช้กรรมฐานในบุคคลซึ่งมีลักษณะจริตที่หลากหลาย โดยเฉพาะการระบุจริตต่าง ๆ และการเลือกเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับคนราคจริต เช…

… ที่เล็กๆ” โดยบรรยายนี้ ฌานของลางท่านจึงเป็น อัปปมาณารมณ์ ของบางท่านจึงเป็นปริตตารมณ์ อีกอย่างหนึ่ง บุคคลใดไม่เห็นโทษในการขยายอสุภนิมิตนั้น ขยาย (มาก) ไป ท่าน หมายเอาฌานของบุคคลนั้น กล่าวว่า อสุภฌานเป็นอัป…

ในเนื้อหาได้อธิบายถึงแนวทางการเจริญอสุภนิมิตและผลของการขยายจิต โดยเปรียบเทียบกับกรรมฐานอื่นๆ และเตือนว่าการขยายอสุภนิมิตมากไปอาจไม่มีอานิสงส์ อธิบายถึงข้อควรระวังในการฝึก โดยเฉพาะในการเจริญอานาปานสติแ

…็นวิธีรักษา ในการรักษานิมิตนั้น (คือ) พระโยคาวจรพึงเว้น ๒ สิ่ง คืออาวาส (ที่อยู่) โคจรคาม การพูดคุย บุคคล โภชนะ ฤดู อิริยาบถ เหล่านี้ที่เป็นอสัปปายะเสีย พึงเสพ ๒ สิ่ง (นั้น) ที่เป็นสัปปายะเถิด ด้วยเมื่อ พร…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการรักษานิมิตและการบรรลุอัปปนาให้อธิบายชัดเจน โดยเสนอแนวทางการปฏิบัติที่พระโยคาวจรควรทำเพื่อให้นิมิตเกิดและคงอยู่ได้อย่างมั่นคง การรักษานิมิตมีความสำคัญเนื่องจากช่วยในการเจริญสมาธิแ

…ัมพปัณณิทวีป ถือเอากรรมฐาน ( บำเพ็ญอยู่) ใน ถ้ำจุฬนาคนั้นแหละได้บรรลุพระอรหัต (ทั้งหมด) ส่วนพระอริย บุคคลเบื้องต่ำมีพระโสดาบันเป็นอาทิ และท่านผู้ได้อริยภูมิในที่อื่น แล้ว (มา) บรรลุพระอรหัตในถ้ำจุฬนาคนั้นค…

…ละอสัปปายะมีบทบาทสำคัญในการบรรลุวิถีแห่งพระอรหัต โดยนำเสนอข้อคิดจากประสบการณ์ของพระโยคาวจรและพระอริยบุคคลในสถานที่ต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจธรรมะของสภาวะสติและสมาธิในกระบวนการปฏิบัติแท้จริง

…ิต ของเธอ ถ้อยคำที่อิงกถาวัตถุ ๑๐ จัดเป็นสัปปายะ แม้ถ้อยคำอิงกลา วัตถุนั้นเล่า ก็พึงพูดแต่พอประมาณ (บุคคล] แม้บุคคลที่เป็นผู้ไม่พูดติรัจฉานกถา ถึงพร้อมด้วยสีลาทิคุณ ซึ่งพระโยคาวจร ได้อาศัยแล้ว เป็นเหตุให้จ…

…อยคำที่มีคุณค่าและเกี่ยวข้องกับกถาวัตถุที่ช่วยให้จิตใจเข้าถึงสมาธิจะถือเป็นสัปปายะ โดยมีการอธิบายว่าบุคคลที่มีจิตที่สมาธิจะสามารถพัฒนาตนเองได้ดียิ่งขึ้นเช่นเดียวกับการเลือกโคจรคามเพื่อไม่ให้ต้องเผชิญกับแสง…