บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 136 / 230

… ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 107 บัณฑิตทั้งหลายสรรเสริญความเสมอกันแห่งสัทธากับปัญญาและ สมาธิกับวิริยะ เพราะว่าบุคคลผู้มีสัทธาแก่กล้าแต่ปัญญาอ่อน ย่อมเป็นผู้เลื่อมใสในที่อันไม่เป็นวัตถุ (แห่งความเลื่อมใส) บุคคล ผู้มี…

บทความนี้สำรวจแนวคิดความเสมอระหว่างสัทธา ปัญญา สมาธิ และวิริยะ โดยเน้นว่าบุคคลที่มีสัทธาและปัญญาในระดับที่เหมาะสมจะสามารถเข้าถึงการบรรลุธรรมได้ ในการเสนอว่าทั้งสัทธาและปัญญาต้องม…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 137 แห่งบุคคลผู้จับภาชนะสำริดที่สนิมจับไว้มั่นด้วยมือข้างหนึ่ง แล้วใช้ เครื่องมือคือแปรงขนสัตว์อุ้มน้ำมันผสมฝุ่นข…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างวิตกและวิจารในบริบทของการปฏิบัติธรรมในวิสุทธิมรรค โดยใช้ภาพเปรียบเทียบกับช่างทำภาชนะ ศึกษาเพื่อเข้าถึงสภาพสงบ (วิเวก) ที่ปราศจากนิวรณ์และเชื่อมโยงกับสภาวะของฌานแล

บุคคลรองเอา ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 193 เมื่อจะหลีกละกสิณโทษทั้ง ๔ อย่าพึงถือเอาน้…

ในบทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติต่ออาโปกสิณ โดยให้หลีกเลี่ยงการใช้น้ำที่มีสีและใช้ผ้าสะอาดในการนำเสนอน้ำเพื่อให้เกิดวิธีการภาวนาที่ถูกต้อง ซึ่งจะนำไปสู่การเข้าถึงญาณต่างๆ เช่น อุปจารฌาน, จตุกฌาน และปัญจกฌาน

…ย์ ( ขยายไปไม่เป็น ๒ ) อปฺปมาณ (ขยายไปไม่มีประมาณ) จริงอยู่ ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า " บุคคลลางคนกำหนดกสิณไป เบื้องบน ลางคนกำหนดกสิณไปเบื้องล่าง ลางคนกำหนดกสิณไป โดยขวาง ไม่เป็น ๒ ไม่มีประมาณ …

บทความนี้สำรวจความแตกต่างของกสิณเมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า บุคคลลางคนกำหนดกสิณไปเบื้องบน หรือเบื้องล่าง ด้วยคำอธิบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับอุทธ์ อโธ ติริย์ อทวย์ และอปฺป…

…แถม ) หยาดเหงื่ออันไม่สะอาด ออกทางขุมขน ๕๕,๐๐๐ ขุม ตัวแมลง ทั้งหลายมีแมลงวันหัวเขียวเป็นต้นรุมตอมไป บุคคลไม่ปรนนิบัติสรีระ ไรเล่า ด้วยสรีรกิจมีสีฟันและบ้วนปาก สระหัว อาบน้ำ นุ่งผ้า ห่มผ้า เป็นต้น เป็นคน ( …

ในบทนี้พูดถึงสรีระของมนุษย์ว่ามีลักษณะเป็นอสุภ ไม่ว่าจะเป็นบุคคลทั่วไปหรือชนชั้นสูง สรีระนี้มีส่วนประกอบที่ไม่สะอาด และนำไปสู่การเจ็บป่วยและทุกขธรรม ต่างกันเพียงรูป…

* ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 245 เป็นข้างนอกไซร้ บุคคลก็จะพึงถือไม้ไว้คอย ป้องกันกาและสุนัขเป็นแน่ " เพราะเหตุนั้น ภิกษุผู้เป็นทัพพชาติ สรีระยังเป็นหรือสร…

ในบทนี้มีการพูดถึงบทบาทของบุคคลในฐานะภิกษุผู้เป็นทัพพชาติ และการทำกรรมฐานให้ถึงอัปปนา โดยเน้นย้ำถึงอาการแห่งอสุภในสรีระ รวมถึงการบร…

…ม ที่เหลือมีอุปาทานเป็นต้น เป็นปัจจัยแห่งธรรมทั้งหลายมีภพเป็นอาทิ ถามว่า ข้อนี้เป็นอย่างไร แก้ว่า " บุคคลลางคนในโลกนี้ ปรารถนา ( ด้วยอำนาจกามตัณหา )ว่า เราจักบริโภคกาม แล้วประพฤติทุจริต ด้วยกาย ประพฤติทุจร…

บทนี้พูดถึงการเป็นปัจจัยของนามรูปและอายตนะในภพต่างๆ โดยแสดงให้เห็นว่าในกามภพมีความสัมพันธ์กับเวทนาและตัณหาอย่างไร รวมถึงการกระทำที่อาจเกิดจากกามตัณหา การทำผิดศีลเพื่อให้บรรลุสิ่งที่ต้องการ จึงต้องพิจา

…ะภาคเจ้านั้นควรซึ่งปัจจัยมีจีวรเป็นต้น และซึ่งการบูชาอย่างวิเศษ เพราะความที่พระองค์เป็นอัครทักขิไณย บุคคล ก็เพราะเหตุนั้นแล เมื่อพระตถาคตเจ้าเกิดขึ้นแล้ว ชนทุกหมู่ เหล่าผู้เป็นมเหสักข์ ( ประชุมชนยกย่องว่าเ…

เนื้อหาได้กล่าวถึงการทำลายซี่กำแห่งสังสารจักรของพระผู้มีพระภาคเจ้าและการที่พระองค์ได้รับการบูชาจากเทวดาและมนุษย์หลายกลุ่ม เช่น การบูชาของท้าวสหัมบดีพรหม ซึ่งได้ถวายพวงรัตนะ และการสร้างวิหารของพระเจ้าอ

…งใน ) กเลวระ อันยาวประมาณ หนึ่งวา มีสัญญา มีใจ ( ครอง) นี้ดอก " สูตรนี้มีนิคมคาถา ความว่า ที่สุดโลก บุคคลไม่พึง ( ไป ) ถึงได้ด้วยการ (เดินทาง) ไป แต่ไรมา แต่ว่ายังไม่ถึงที่สุด โลกแล้วแลพ้นทุกข์ได้หามีไม่ เ…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงความหมายของโลกวิทูและการเข้าใจในสามโลก ได้แก่ สังขารโลก สัตวโลก และโอกาสโลก ผ่านคำสอนของพระพุทธเจ้า ความรู้ในโลกทั้ง ๓ นี้จะช่วยให้พุทธศาสนิกชนสามารถเข้าถึง

…ฆ์ ) หรืองามในเบื้องต้นด้วยอภิสัมโพธิงามใน ท่ามกลางด้วยปัจเจกสัมโพธิงามในเบื้องปลายด้วยสาวกโพธิ อัน บุคคลผู้ได้ฟังศาสนธรรมนั้นแล้ว ปฏิบัติแล้วเพื่อความเป็นอย่างนั้นจะพึง * สูตรหนึ่งหรือเรื่องหนึ่ง ย่อมมีข้…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับพระสูตรในศาสนาพุทธ โดยเน้นที่ความงามในเบื้องต้น กลาง และปลายของศาสนธรรม การใช้อนุสนธิในการถ่ายทอดเหตุการณ์และแนวคิด ซึ่งช่วยกระตุ้นความเข้าใจและศรัทธาในผู้ฟัง ผลลัพ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 289 บรรลุได้ อนึ่ง ศาสนธรรมนั้น ( เมื่อ ) บุคคลฟังอยู่ ก็นำความงามมา ให้ได้โดยแท้ แม้ด้วยการฟัง โดยข่มนิวรณ์ได้ ในขณะฟัง ) เพราะ เหตุนั้น จึงชื่อว่…

ในบทนี้กล่าวถึงความงามที่เกิดจากการฟังและปฏิบัติศาสนธรรมซึ่งนำมาซึ่งความสุขและความเป็นตา ที่มีความงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และเบื้องปลาย ผ่านการประกาศพรหมจรรย์และแสดงศาสนธรรมต่างๆ โดยใช้หลักการของพยัญช

…ปนี้ ) (นัยที่ ๑ แปลว่า " พึงเห็นเอง "J ก่อนอื่น อริยมรรคชื่อว่า สนฺทิฏฐิโก เพราะเป็นธรรมอัน พระอริยบุคคลผู้ทำความไม่มีกิเลสมีราคะเป็นต้นในสันดานของตนอยู่ พึงเห็นเอง ดังพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า " ดูกรพ…

…นิพพาน สวากขาตะเป็นคำที่ใช้ในการอธิบายสภาพที่เป็นเอกลักษณ์ การพิจารณาและเห็นความจริงในธรรมของพระอริยบุคคลเป็นเรื่องสำคัญในพุทธศาสนา เพื่อให้เข้าถึงความหยุดนิ่งในจิตใจและหลีกเลี่ยงจากสุดโต่งทั้งสองข้างอย่าง…

…มเป็นสันทิฏฐิกะอย่างนี้ประการ ๑ ดังนี้ อนึ่ง แม้โลกุตตรธรรมทั้ง ๕ ก็ชื่อสันทิฏฐิกะ เพราะเป็นธรรมที่ บุคคลใดๆ ได้บรรลุแล้ว บุคคลนั้นๆพึงละความที่จะพึงถึงด้วยความ เชื่อผู้อื่นเสียแล้ว เห็นเองด้วยปัจจเวกขณญาณ…

เนื้อหานี้พูดถึงทุกขโทมนัสทางใจ โดยอธิบายว่าผู้ที่สามารถละความกำหนัดได้จะไม่คิดเบียดเบียนตนหรือผู้อื่น ซึ่งจะไม่รู้สึกทุกข์ใจ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงธรรมสันทิฏฐิว่าเป็นธรรมที่ผู้คนสามารถบรรลุได้ด้ว

…คแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 297 เป็นวินิจฉัยในบทนี้ คือการนำเข้าไป ชื่อ อุปนยะ ธรรมย่อมควร ซึ่งการที่บุคคลแม้ผ้าหรือศีรษะไฟไหม้ก็เฉย (คง) นำเข้าไปในจิตของ ตน ๆ โดยทำให้มีขึ้นจนได้ เพราะเหตุนั้น ธรรมนั้นจึงช…

…ถึงแนวทางและวิเคราะห์ธรรมที่เรียกว่า อุปนยะ ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการนำธรรมเข้าสู่จิตใจ ทำให้บุคคลรู้แจ้งถึงความจริงในพระนิพพาน ซึ่งอาจจะไม่สามารถได้จากเครื่องประดับภายนอก หรืออาจจะพบว่า การเข้าถึงผ…

…) เป็นอนุโลมปฏิปทา ( ปฏิบัติสมควรแก่พระ นิพพาน ) เป็นอปัจจนึกปฏิปทา (ปฏิบัติไม่เป็นข้าศึกแก่ธรรมและ บุคคล ) เป็นธรรมานุธรรมปฏิปทา (ปฏิบัติธรรมอันสมควรแก่ธรรม ) บุคคลเหล่าใด ฟังพระโอวาทานุสาสนีของพระผู้มีพร…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเจริญสังฆานุสสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงคุณของพระอริยสงฆ์ โดยการปฏิบัติในที่ลับและการฟังโอวาทของพระผู้มีพระภาคเจ้า สาวกที่ได้ยินและปฏิบัติตามหลักคำสอนจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของสาวกสง

… เหตุนั้นจึงชื่อ อาหุเนยยะ (ผู้ควรรับของอันเขานำมาบูชา ) (นัยที่ ๒] อีกนัยหนึ่ง แม้สมบัติทั้งปวง อันบุคคลมาแม้แต่ไกลพึงบูชา (คือถวาย ) ในพระสงฆ์นั้น เหตุนั้น พระสงฆ์นั้นจึงชื่อ อาหวนียะ (ผู้ อันบุคคลควรบูช…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการบูชาพระสงฆ์ โดยอธิบายถึงวัตถุที่นำมาบูชา เช่น พระสงฆ์ซึ่งถือเป็นอาหวนียะ ซึ่งควรได้รับการบูชาเป็นอย่างมาก การถวายของในพระสงฆ์มีผลเกินกว่าการบูชาวัตถุอื่น เช่น ไฟที่พราห

…องชนเหล่านั้นมี อธิบายว่า เพราะเหตุที่พระสงฆ์ย่อมควรซึ่งบุพการ ( การทำให้ก่อน) เพราะฉะนั้น ทานวัตถุ บุคคลควรนำมาบูชาในพระสงฆ์นั้นก่อนใคร หมด เหตุนั้นพระสงฆ์จึงชื่อ ปาหวนียะ ( ผู้ที่ควรนำของมาบูชา ก่อน ) นั…

ข้อความนี้อธิบายเกี่ยวกับคำว่า 'อาหวนียะ' และ 'ปาหุเนยยะ' ในบริบทของพระสงฆ์ โดยระบุถึงการถวายอาคันตุกทานที่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อพระสงฆ์ ซึ่งเป็นผู้มีคุณค่าควรแก่การกราบไหว้และถวายสังฆทาน ข้อควา

…ุษย์บ้าง" " ดังนี้เป็นอาทิก็ดี ว่า " ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก ชน เป็นอันมากย่อมคบเขา " ดังนี้ก็ดี ว่า " บุคคลเมื่อดำเนินตามธรรม ของสัตบุรุษทั้งหลาย ให้ ( ทาน) อยู่ ย่อมเป็นที่รัก"" ดังนี้ก็ดี เหล่านี้ใด ลาภทั้…

บทความนี้กล่าวถึงการให้ทานอันปราศจากความตระหนี่ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความเจริญในจิตใจของมนุษย์ โดยชี้ให้เห็นถึงคุณค่าของการเสียสละและการเป็นทายกที่มีอายุยืนยาวตามคำสอนของพระพุทธเจ้า เช่น การให้ทานจะท

… ๒ - หน้าที่ 314 บทว่า โวสุสคฺครโต อธิบายว่า การเสียสละ ชื่อว่าโวสสัคคะ ความก็คือ บริจาค ( นั่นเอง) บุคคลชื่อว่า โวสสคฺครต เพราะยินดี โดยประกอบอย่างยิ่งเนืองๆ ในโวสสัคคะนั้น บทว่า ยาจโยโค อธิบายว่า เป็นผู้…

…งผู้ให้ โดยเฉพาะเมื่อพระโยคาวจรระลึกถึงคุณความดีของตน ความไม่ตระหนี่และความพร้อมในการให้ทำให้จิตของบุคคลนั้นไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ และโมหะ จิตตื่นรู้และมีความสงบมากขึ้น นอกจากนี้การมีจิตใจที่บริสุทธิ์ค…

…ีก ๒ ประเภท คือทวิวจนะและเทววจนะ ในวจนะ ทั้ง ๒ นี้ มีความหมายต่างกัน ทวิวจนะ หมายความว่าสิ่งของหรือ บุคคลที่พูดถึงนั้นมีเพียง ๒ ไม่ถึง ๓ แต่ไม่ใช่เพียง ๑. คำว่าเทววจนะ หมายความว่าศัพท์ที่จะแจกด้วยวิภัตติเป…

บทความนี้กล่าวถึงการศึกษาไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะเรื่องนามและอัพยยศัพท์ ซึ่งจัดแบ่งตามบทวิเสสนะและบทกิริยาอาขยาต หรือกิริยากิตก์ ที่มีบทบาทในการสื่อสารในประโยค วจนะมีหลากหลายประเภท รวมถึงทวิวจนะและเทววจน