บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 137 / 223

…ิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 152 นิพพานเป็นบรมธรรม ขนฺติพล พลานี้ก็ ตนห์ พฺรูมิ พฺราหฺมณ์ เรากล่าวบุคคลนั้น ผู้มีขันติเป็นกำลัง มีกำลังคือขันติเป็นกอบทัพ ว่าเป็นพราหมณ์ ดังนี้เป็นต้นเถิด ขนฺตยา ภิยโย น ว…

…อธิบายเกี่ยวกับการใช้ขันติเป็นกำลังเพื่อพัฒนาจิตใจและเมตตาภาวนาในการลดโทสะ เน้นว่าไม่ควรเจริญเมตตาในบุคคลที่มีความสัมพันธ์เชิงลบในสี่ประเภท โดยเฉพาะในช่วงเริ่มต้น. การฝึกฝนขันติจะช่วยให้สามารถผูกจิตไว้ในคว…

…วามเบียดเบียน ไม่มีความทุกข์ มีความสุขบริหาร ตนไปเถิด ปาณะทั้งหลายทั้งปวง... ภูตทั้งหลายทั้งปวง ... บุคคล ทั้งหลายทั้งปวง... ผู้เนื่องอยู่ในอัตภาพทั้งหลายทั้งปวง จงเป็นผู้ไม่มี เวร ไม่มีความเบียดเบียน ไม่ม…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเจริญเมตตาที่ผู้คนควรมีต่อสัตว์ทั้งปวง โดยอธิบายความหมายและอาการของเมตตาที่เปิดเผยต่อกันและกัน รวมถึงการเจริญเมตตาในตนเองที่เชื่อมโยงกับความสุขและความเกษม. ในหลักพระพุทธศาสนาที่รา

…น ๑ - หน้าที่ 156 ไม่อยากตายฉันใด แม้สัตว์อื่น ๆ ก็ฉันนั้น" อนึ่ง แม้พระผู้มีพระ ภาคเจ้าที่ตรัสว่า "บุคคลตามค้นไปด้วยใจตลอดทุกทิศ ก็มิได้ พบผู้เป็นที่รักยิ่งกว่าตนที่ไหนเลยฉันใด ตน ของคนอื่น ๆ ก็ย่อมเป็นที…

ในบทนี้มีการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเจริญเมตตาให้ตนเองก่อน จากนั้นจึงควรแผ่เมตตาไปยังผู้อื่น โดยเน้นว่าทุกคนต้องการความรักและไม่ควรเบียดเบียนผู้อื่น การทำให้ตนนั้นเป็นที่รักและให้เกียรติผู้อื่นจะส

…หน้าที่ 157 สำเร็จแต่เพียงนั้น ใคร่จะทำสีมสัมเภท (การรวมแดน) ต่อไป จึง ในลำดับนั้น พึงเจริญเมตตาไปในบุคคลผู้เป็นสหายรักกันมาก ต่อ บุคคลผู้เป็นสหายรักกันมาก พึงเจริญไปในบุคคลที่กลาง ๆ กัน ต่อ บุคคลที่กลาง ๆ…

ในเนื้อหานี้กลุ่มความสำคัญของการเจริญเมตตาจิตที่จำแนกตามประเภทของบุคคล ทั้งในสหายรัก คนกลาง และศัตรู โดยเริ่มจากการเข้าใจความสำคัญของเมตตา เพื่อบรรเทาปฏิฆะและสร้างความสงบ…

…้ว เพราะธรรม ทั้งหลายเป็นไปชั่วขณะ แล้วทีนี้เจ้ามาโกรธให้ ใครกันในที่นี้ (๑๐) ศัตรูใดจะทำทุกข์ให้แก่บุคคลใด เว้น (คือ ไม่มีตัว) บุคคลนั้นเสีย ศัตรูนั้นจะทำทุกข์ให้ใคร ได้ ตัวเจ้าเป็นเหตุของทุกข์อยู่เองฉะนี…

ในบทนี้ กล่าวถึงการพิจารณาความโกรธและผลกระทบจากมัน โดยที่ผู้คนมักใช้ความโกรธเป็นที่พึ่ง แต่หากพิจารณาให้ดีจะพบว่าตัวเองเป็นเหตุแห่งทุกข์ ศัตรูไม่สามารถทำให้เราทุกข์ได้หากเราไม่ให้ความสำคัญกับความโกรธ

…๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 177 เพราะเหตุนั้น พระโยคาวจรจึงยังจิตอย่างนี้ ให้เกิดขึ้นในบุคคลนั้นว่า "นัยว่าบุคคลผู้นี้เป็นมารดาในอดีตของเรา รักษา (เรา) อยู่ในท้อง ถ้วนทศมาส (คลอดแล้ว) ไม่ (แสด…

… โดยเน้นถึงความสำคัญของความเมตตาต่อผู้มีพระคุณ เช่น มารดาและบิดาที่เสียสละเพื่อเรา แม้แต่พี่น้องหรือบุคคลอื่นที่เคยดูแล ก็ได้ทำการอุปการะให้แก่เรา นอกจากนี้ ยังชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการสร้างเมตตาในจิตใจ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 180 ไปอย่างนั้น ความอาฆาตในบุคคลนั้น จะระงับไปโดยส่วนเดียวเป็นแท้ และความโกรธของอีกฝ่ายหนึ่ง แม้จะติดตามมาตั้งแต่อดีตชาติ ก็จะ ระงับ…

บทความนี้อธิบายถึงการระงับความโกรธและความอาฆาตผ่านการให้ โดยเน้นถึงบทเรียนที่สร้างความเข้าใจในการจัดการความรู้สึกเชิงลบ เจตนารมณ์ของการให้สามารถนำไปสู่การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีและลดความตึงเครียดในจิตใ

…ะโยคาวจรนั้นผู้ทำเมตตาให้มีขึ้นได้บ่อย ๆ (จน) ยัง สมจิตตา (ความมีจิตเสมอ) ในชนทั้ง 4 คือ ในตนเอง ใน บุคคลที่รัก ในคนกลาง ๆ ในคนเป็นศัตรูกัน ให้สำเร็จได้อยู่ จึง ทำสีมสัมเภท (การรวมแดน) ต่อไป นี้เป็นลักษณะแ…

…ัญของการมีจิตเสมอในตัวเองและผู้อื่น รวมถึงการระบุความผิดต่างๆ ที่เกิดขึ้นเมื่อเกิดความคิดที่ไม่ดีต่อบุคคลอื่น สิ่งเหล่านี้ได้ถูกสอนโดยพระโบราณาจารย์เพื่อให้เกิดการเข้าใจในธรรมะอย่างถ่องแท้ ตลอดจนการไม่ให้เ…

…องด้วยลมหายใจ) ทั้งหลายทั้งปวง---- (๓) สพฺเพ ภูตา---- ขอภูต (ผู้เป็นแล้วป ทั้งหลายทั้งปวง (๔) สพฺเพ บุคคลา---- ขอบุคคลทั้งหลายทั้งปวง---- (๕) สพฺเพ อตฺตภาวปริยาปนนา อเวรา ฯเปฯ ปริหรันตุ ขอผู้เนื่องอยู่ในอั…

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์เกี่ยวกับเมตตาเจโตวิมุติในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการกล่าวถึงลักษณะอโนธิโสผรณาและโอธิโสผรณา ซึ่งมีอาการแตกต่างกัน 5 และ 3 ตามลำดับ ทั้งนี้ มีข้อความเรียกร้องให้สัตว์ทั้งหลาย

…นต้น ก็พึง ประกอบความอย่างเดียวกัน ต่อไปนี้ ท่านเปยยาลไว้) สพฺเพ ปรตฺถิมาย ทิสาย ปาณา ---- ภูตา---- บุคคลา---- อตฺตภาวปริยาปนฺนา---- สพฺพา ปรตฺถิมาย ทิสาย อิตถิโย---- ปุริสา---- อริยา---- อนริยา---- เทวา--…

เนื้อหานี้สรุปถึงการขอพรสำหรับสัตว์ทั้งหลายในทิศทางต่างๆ ตามที่ระบุในวิสุทธิมรรคแปล เช่น ในทิศใต้ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ และบอกถึงการแสดงเจตนาให้สัตว์ทั้งหลายอยู่รอดโดยไม่มีเวร การขอพรนี้ม

าย---- ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 190 บุคคลทั้งหลาย---- ผู้เนื่องอยู่ในอัตภาพทั้งหลายทั้งปวงในทิศตะวันออก ขอสตรีทั้งหลาย---- บุรุษทั้งหลาย- อริ…

…นบทความนี้ พระพุทธเจ้าตรัสถึงการรักษาตนให้อยู่ในสภาพที่ไม่มีเวร และความสุข โดยบรรยากาศที่หลากหลายของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นสตรี บุรุษ หรือเทพ ซึ่งส่วนใหญ่ถูกขังอยู่ในความชอบธรรมต่าง ๆ และมีความยินดีในรูปทรงและค…

…อาจารย์ว่าคำทั้ง ๕ มีความ หมายต่างกันแล้วก็จะกลางเป็นว่า สตฺตาก็อย่าง ๑ ปาณาก็อย่าง ๑ ภูตาก็อย่าง ๑ บุคคลาก็อย่าง ...แยกแดนกันไป ไม่สมกับพระบาลีที่กล่าวความตอนเป็นอโนธิโสผรณา (แผ่รวมแดน)

ในการทำเมตตาภาวนา ผู้ปฏิบัติสามารถอธิษฐานให้สัตว์ทั้งหลายมีความสุขและปราศจากเวร โดยแบ่งเป็นคำอธิษฐาน ๕ ประการ เช่น ขอให้สัตว์ไม่มีเวร, ไม่มีความบีบคั้น, และไม่มีทุกข์ นอกจากนี้ยังมีคำอธิษฐานอีกมากมายท

…ั้น ใคร ๆ อาจจะนั่งหรือนอนได้ ในที่ทุกแห่งที่ตนปรารถนา" สัปปายะทั้งปวง คือ อุตสัปปายะ เสนาสนสัปปายะ บุคคลสัปปายะ ธัมมสวนสัปปายะ หาได้ง่ายใน ทวีปนั้น ดังนี้ ท่านจึงมอบกองโภคทรัพย์ของตนให้แก่บุตรและภริยา มีเ…

พระวิสาขเถระเมื่อเป็นคฤหัสถ์มีฐานะดีในกรุงปาฏลีบุตร ได้ยินว่าตัมพปัณณิทวีปมีความรุ่งเรืองและเป็นสถานที่ที่สัปปายะมากมาย ท่านจึงมอบทรัพย์ให้แก่ครอบครัว แล้วออกเดินทางไปยังลังกา คอยเรืออยู่เดือนหนึ่งและ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 201 เพราะบุคคลที่รักก็ตั้งอยู่ในฐานแห่งคนที่รักนั่นแหละ (หาเป็นที่ตั้งแห่ง กรุณาไม่) บุคคลผู้เป็นสหายที่รักยิ่งเล่…

…ู้อื่น ความสำคัญของการแผ่กรุณาไปยังสัตว์มีความทุกข์ และการเข้าใจปัญหาของผู้อื่น โดยการเปรียบเทียบกับบุคคลที่มีชีวิตลำบาก การแผ่กรุณาไม่ได้มีข้อจำกัดต่อสังคมและมีบทบาทในการช่วยเหลือผู้ที่ทำชั่วหรืออยู่ในสถา…

…วางเท้าข้างใด ๆ ลงไป (ก้าวเดิน) มันก็ใกล้ความตายเข้าไปทุกทีด้วยเท้าข้างนั้น ๆ" ดังนี้ ฉันใดก็ดี แม้ บุคคลผู้มีความสุข (แต่ว่ามักทำบาป) ภิกษุผู้บำเพ็ญกรุณากรรมฐาน ก็พึงแผ่กรุณาได้อย่างนี้ว่า "บุคคลผู้น่าสงส…

เนื้อหานี้จัดการกับการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับคนที่มีความสุขแต่ทำบาป โดยใช้ตัวอย่างเปรียบเทียบกับราชบุรุษที่มีความกรุณาต่อโจร เพื่อเน้นถึงความสำคัญของกัลยาณกรรมที่ต้องทำเพื่อหลีกเลี่ยงทุกข์ในอนาคตแม้ใ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 203 นั้น ในบุคคลที่เป็นศัตรูกัน โดยอุบาย (วิธี) เดียวกันนั้น แต่ถ้าปฏิฆะ (ความขึ้งเคียด) ในศัตรูเกิดขึ้นแก่เธอ โดยนั…

ในเนื้อหานี้ พระโยคาวจรแนะนำให้ระงับความขึ้งเคียดในบุคคลที่เป็นศัตรูด้วยแนวทางของการแผ่กรุณา นอกจากนี้ยังเน้นถึงการที่จะเจริญกรุณาในทุกกรณีที่บุคคลประสบความ…

…นกถาอย่างพิสดารในการเจริญกรุณา [มุทิตาพรหมวิหาร] พระโยคาวจรผู้จะเริ่มทำมุทิตาภาวนา ก็ไม่ควรเริ่มทำในบุคคลที่ เป็นโทษแก่ภาวนา มีบุคคลที่รักเป็นต้นก่อน เพราะว่า บุคคลที่รัก หาเป็นปทัฏฐานแห่งมุทิตา ด้วยเพียงแ…

เนื้อหานี้เสนอวิธีการเจริญมุทิตาภาวนาในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการฝึกฝนจิตใจ ซึ่งบุคคลที่รักถือเป็นปัจจัยที่ทำให้สามารถพัฒนามุทิตาได้อย่างมีประสิทธิภาพ…

…นภาวนาที่ยังหยาบ เหตุยัง ประกอบด้วยโสมนัส ๑ และ (เห็น) อานิสงส์ในอุเบกขาโดยความเป็น ธรรมละเมียดแล้ว บุคคลใดเป็นกลาง ๆ อยู่โดยปกติของเธอพึ่งวางเฉย กะบุคคลนั้น ยังอุเบกขาให้เกิดขึ้น ต่อนั้นจึงยังอุเบกขาให้เก…

ในบทความนี้กล่าวถึงการเจริญมุทิตาและอุเบกขาพรหมวิหาร โดยมีรายละเอียดในการเริ่มทำอุเบกขาภาวนาออกจากฌานที่ ๓ หรือ ๔ ผ่านการสังเกตเห็นโทษและอานิสงส์ของการปฏิบัติภาวนาต่าง ๆ ผู้ที่มีความสนใจและต้องการเจริ

…ของตนไม่เหมือนกัน เพราะเหตุนั้น พระโยคาวจรจึงไม่ต้อง กลัวแต่วิเหสานั้น เจริญกรุณาไปเถิด อันข้อที่ว่าบุคคลจักทำความ กรุณาด้วย จักเบียดเบียน (สัตว์) ด้วยเครื่องประหารมีฝ่ามือเป็นต้น ด้วย นั่นเป็นอฐานะ (คือเป…

…ังมีบั่นทอนเมื่อมีความสุขเกี่ยวกับความดีของตนเอง กล่าวถึงอธิกุศลธรรมซึ่งได้แก่สมถะวิปัสนา ที่ช่วยให้บุคคลสามารถเจริญบุญกุศลได้ดียิ่งขึ้น ขอให้ผู้ศึกษาเจริญมุทิตาและกรุณาต่อกันเพื่อพัฒนาจิตใจ

…ารมณ์ (คือสัตว์) หาประมาณมิได้ จึงชื่ออัปปมัญญา ด ก็เพราะในภาวนา ๔ ประการนั้น เมตตาเป็นทางหมดจดแห่ง บุคคลผู้มากด้วยพยาบาท กรุณาเป็นทางหมดจดแห่งบุคคลผู้มาด้วย วิเหสา มุทิตาเป็นทางหมดจดแห่งบุคคลผู้มากด้วยอรต…

…ะการที่นำไปสู่ความสำเร็จในการฝึกจิต เช่น เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการที่บุคคลสามารถเข้าถึงพรหมวิหารและประพฤติในธรรมเพื่อประโยชน์ของผู้อื่น ส่วนใหญ่ของการปฏิบัตินี้มีความมุ่งหมาย…