บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 164 / 223

… ความว่า ถื่ออายุซึ่งอามณ์ อันเป็นที่รักกว่าคือถามคุณ ๕ เท่านั้น. บทพระคาถา ว่า ปิหยุตตานิ ความว่า บุคคลเคลื่อนไม่ จากศาสนา เพราะความปฏิบัติฉัน ถึงความเป็นคุณสักสิแล้ว ภายหลัง ย่อมทะเยอะทะยานต่อบุคคลทั้งห…

บทนี้กล่าวถึงการดำเนินชีวิตตามธรรมของบุคคลที่ไม่ผูกพันกับสัตว์และสิ่งของที่รัก โดยยกตัวอย่างจากพระคาถาต่างๆ ที่แสดงถึงคุณธรรมและการปล่อยวางจาก…

…ววัรัสพระคาถานี้ว่า:- " ความโศก ย่อมเกิดเพราะตันหา, ภัย ย่อม เกิดเพราะตันหา; ความโศก ย่อมไม่มีแก บุคคลผู้พบวิบากเฉยแล้วจากตันหา; ภัยอันมีแต่ไหน." [ แก้รสรา ] บรรดาบทเหล่านั้น บอกว่า คุณาย ได้แก่กันหาอ…

ในพระธรรมบทฉบับแปล ภาค ๖ เนื้อหาพูดถึงความเกี่ยวข้องระหว่างตันหากับความโศกและภัยที่เกิดขึ้นในชีวิต คำสอนนี้ชี้ให้เห็นว่าความโศกและภัยนั้นเกิดจากตันหา และสามารถเข้าใจได้จากการศึกษาและฝึกฝนตัวเองต่อไป โ

…ะศาสดา ตรัสจะพระเถระนั้นว่า "โมคลัลยนะ เธอพูดอะไรนั้น ? เหมือนอย่างว่า ใคร ๆ ยืนอยู่ประตูเรือน เห็น บุคคลหรือพี่น้อง ผู้ไปอยู่อาศัย มานาน (กลับ) มาเดินที่จากไปอยู พึงมาสู่เรือนโดยเร็ว บอกว่า 'คนชื่อโน่น มา…

ในตอนนี้ พระศาสดาได้ตรัสถึงโมคลัลยนะ โดยเปรียบเทียบว่าผู้ที่กลับมาจากการอยู่อาศัยนาน จะได้รับการต้อนรับจากญาติและทวดา ในการที่เขาทำความดีไว้ในโลกนี้ ก่อนที่จะไปสู่โลกหน้า พระศาสดาได้ทรงแสดงให้เห็นถึงก

…าริย์ ภาค ๖ - หน้าที่ ๒๕๒ แม่มีประมาณเล็กน้อย ย่อมไม่ควรทำเลย" ดังนี้แล้ว จึงตรัส พระคาถานี้ว่า :- "บุคคลพึงละความโกรธ สะสมความดีตัว, ล่วงลิยชนทั้งสิ้นได้, ทุกทั้งหลายย่อมไม่ ตกต้องบุคคลนั้น ผู้ไม่ขอในนามร…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการละความโกรธและการสะสมความดีตามหลักพระธรรม ในส่วนนี้กล่าวถึงการพ้นทุกข์จากความโกรธและสังโยชน์ และนำเสนอคำสอนเกี่ยวกับการไม่ยึดติดในอารมณ์ต่าง ๆ และส่งเสริมแนวทางการหลุดพ้นจากค

ประโยค - พระธัมม์ทัศน์ฉบับแปล ภาค ๖ - หน้า ๒๕๗ ฉันใด; บุคคลใด พึงสกัด คืออาจมีความโกรธที่เกิดขึ้นไว้ได้ ก็ ฉันนั้น บทว่า ตมฺห์ ความว่า เราขอญุคนั้นว่าสุรธึ สอง…

ในบทนี้กล่าวถึงการสำรวจและทำความเข้าใจเกี่ยวกับความโกรธและลักษณะของบุคคลที่มีต่ออารมณ์ตนเอง ผ่านบทสนทนาเกี่ยวกับเทพาและวิญญาณของเขา รวมถึงคำสอนของพระศาสดาที่มีต่อสาระสำคัญใ…

…, พึงชนะคนพูดเท็จเทวไหล ด้วย ( การพูด ) คำจริง." [ แก้อรรถ ] บรรดาบทเหล่านี้ บทว่า อุกโกรธน ความว่า บุคคลผู้มัก โกรธเอา พึงเป็นผู้อันบุคคลพึงชนะด้วยความไม่โกรธ. ผู้ไม่ดี คือ ผู้ไม่อธิษฐาน เป็นผู้อันบุคคลพึ…

พระธรรมปิฎกเสนอหลักธรรมในการเอาชนะอารมณ์และพฤติกรรมที่ไม่ดี เช่น การชนะความโกรธด้วยความไม่โกรธ การชนะคนไม่ดีด้วยความดี และการชนะคนตระหนี่ด้วยการให้ของ ในที่นี้พระศาสดายังได้ตรัสพระคาถาเพื่อเป็นแนวทางใ

…สวรรค์ได้ ] พระเกศ ฟังธรรมที่เทพดาเหล่านั้นทำแล้ว จึงลงจากสวรรค์ เข้าไปฝ่าพระศากลล์ว่า "พระเจ้าข้า บุคคลอา ไหมหนอแเลย เพื่อจะได้ทิพยสมบัติ ด้วยเหตุเพียงกล่าวคำสัจ เพียงดับความโกรธ เพียงถวายทานมีผลมะพลับเป…

เนื้อหานี้แสดงถึงการสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้ากัสสปและเทพดาเกี่ยวกับการรักษาความโกรธและการถวายทานเล็กน้อย เช่น ผลมะพลับและฟักทอง โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำความดีและการมีจิตใจที่ดีงาม เพื่อที่จะได้รับผลบ

…มุนี กล่าวว่า ไม่ใช่พจนและมนุษย์อย่าง เดียว ( ย่อมสรรเสริญ ) ถึงมหาพรหมในมหามิถานจักรวาล ก็สรรเสริญ บุคคลนั้นเหมือนกัน. ในกาลจบเทสนา อุบาสกเหล่านี้ทั้ง ๕๐๐ คำรองอยู่แล้ว ใน โสตาปิตผล ดังนี้แห. เรื่องอุตุอุ…

ในบทนี้กล่าวถึงการสรรเสริญของเทวดา มนุษย์ และมหาพรหมต่อบุคคลที่มีภิญญา ซึ่งถือเป็นเรื่องสำคัญในพระธรรมปิฎก ในการจบเทสนา อุบาสกทั้ง 500 ยืนยันถึงโสตาปิตผล ที่แสด…

…่า กายเนุ สุตโต ความว่า พึงห้ามการเข้าไปแห่ง ทุจริตในกายวาจา สำรวมไว้แล้ว คือ มีการปิดแล้ว; ก็เพราะ บุคคลละกายทุจริตแล้วประพฤติดีสุขธรรอยู่ ชื่อว่า ย่อมกระทำกรรมมัน แม้บ้าง ๒ อย่าง; ณั้นพระองค์จึงตรัสว่า "…

พระธรรมปัทฏิฤาษีสอนเกี่ยวกับการรักษากายและจิตใจ โดยกล่าวถึงการละเว้นจากความชั่วทั้งสามอย่าง ได้แก่ กายทุจริต วาจาทุจริต และมโนทุจริต โดยผู้ที่สามารถสำรวมได้ถือว่าเป็นบัณฑิตและมีภาวะอันดี อันเป็นผลต่อก

…ยยู่ ความว่า แม้เสียงทางคืออุกลของท่านผู จะไปสู่ปรโลกก็ย่อมไม่มี เหมือนเสียงทางมีข้าวสารเป็นต้น ของ บุคคลผู้เตรียมจะไปอายไม่มีจะนั่น.

บทนี้กล่าวถึงคำสอนที่สำคัญจากพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการเป็นบัณฑิตและการหลีกเลี่ยงความเสื่อม โดยพระองค์ตรัสว่า ขณะนี้เราควรทำที่พึ่งแก่ตนเองเป็นการเตรียมตัวในชีวิต เพราะความตายอยู่ไม่ไกล. พระองค์เตือนว่าค

…นว่า: -"สนิมตั้งขึ้นแต่หลิ่ ถตั้งขึ้นแต่หลิ่แล้ว ย่อมกัดหลิ่นนั้นเอง ฉะใด; กรรมทั้งหลายของ คน ย่อมนำบุคคลผู้มีปัญญาดังปัญญาเชื้อว่า โรนา ไปสู่ทุกดี ฉันนั้น." [แก้รจร] บทว่าบรรดาเหล่านั้น ทว่า อยาสา คือแต…

…เคราะห์ถึงปัญญาในการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและความเป็นประโยชน์ในการบริโภค. สรุปได้ว่า กรรมของบุคคลนั้น ส่งผลต่อความเป็นอยู่และการเติบโตของจิตใจด้วย

…เหตุนี้ พระศาสดา จึงตรัสวามประพฤติชั่วของสตรี นั้นว่า "เป็นมลทิน." ว่า ทกโท แปลว่า ของผู้ให้. ก็เปิดบุคคลใด ในเวลา ใดนา คิดว่า "เมื่อนี้สมบูรณ์แล้ว, เราจักอวยภัทรทั้งหลาย มิสาลักษณ์เป็นต้น," เมื่อก่อนล้ำผล…

ในพระธรรมปิฎกภควโต แสดงให้เห็นถึงความตรกะและมลทิน เช่น สตรีที่มีนิยมน้ำ และการให้ที่มีเจตนาผิด ปรากฏว่ามลทินมีทั้งในโลกนี้และโลกหน้า อวิชชาเป็นมลทินที่ไม่มีมากที่สุดและอาจทำให้คนหลงผิดได้ การมีปัญญาไม

ประโคม-พระอึ้มปฏิรูปฉกุถามแปลก ภาค ๑ หน้า 28 โรงฉันอยู่; ส่วนบุคคลนี้ไม่ทำอะไร ๆ เป็นผู้บุกเบิกตรงไปยังบ้าน, เขาแม้ถูกกักขังหลาย บอกว่า "จงดูคนนี้" แล้วจ้องดูอย่าง ทำ…

ในเนื้อหา discussed การวิเคราะห์พฤติกรรมของบุคคลที่ถูกกักขังและวิธีที่เขาใช้เพื่อสร้างความเข้าใจในสถานการณ์ของตนเอง ผ่านการสบตากับคนอื่น ๆ โดยยกตัวอ…

…า 32 นี่คือ (ชื่อว่า) ย่อมขุดซึ่งรากงามของตนในโลก นี่ที่เดียว บุรุษผู้เจริญ ท่านจงทราบอย่างนี้ ว่า "บุคคลผู้มีมรรคธรรมทั้งหลาย ย่อมเป็นผู้ ไม่สำรวมแล้ว" ความโลกและสภาพมิใช่ธรรม จงอย่างรบกวนท่าน เพื่อความทุ…

การศึกษาความหมายของการดำเนินชีวิตตามหลักธรรม ในประโยคที่กล่าวถึงความสำรวมและการเคารพผู้อื่น แม้ว่าความโลกและธรรมจะมีข้อแตกต่าง บทเรียนนี้มีเนื้อหาที่ให้ความสำคัญกับการรักษาผลประโยชน์ของผู้อื่น และการจ

…ตามแล้ว พิงปราชัยร้าย, ฤๅษี ท่านจงบริโภคโภคะทั้งหลายเถิด." ดั่งนี้แล้ว ศรัธว่า "ภิญญาทั้งหลาย ถึงบุคคลใด เมื่อชนเหล่ผู้นั้นซึ่ง วัตถุอันย่อกตาม มักตาม เศร้าหมองดาม ประณีตดาม หรือให้ วัตถุแก่ชนเหล่าอื…

ในบทสนทนานี้ พระศาสดาได้สอนถึงอภิญญาและคุณค่าของการให้ทานตามศรัทธา โดยพระองค์ชี้ให้เห็นว่าสิ่งที่บุคคลพยายามสะสมและให้แก่ผู้อื่นนั้นมีความสำคัญต่อการบรรลุธรรมและความเจริญในจิตใจของเขา หากไม่มีการให้ทานแ…

…ว่า ยกปลาสนุก ความว่า กิรบรรดิกษีเป็นเถระและ กิรญใหม่เป็นดังนี้ ความเลื่อมใสในกิรญ ๆ ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคล นั่น เมื่อวาย (ทาน) แก่กิรญนั้น ชื่อว่าอ่องตามความเลื่อม ใส คือ ตามสมควรแก่ความเลื่อมใสในของตนั่นแล…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการสร้างศรัทธาและสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงลักษณะของบุคคลที่มีความเลื่อมใสในกิรญและการว่ายน้ำทางความคิดเพื่อบรรลุสมาธิ รวมถึงวิธีการสร้างอิทธิพลในชีวิตเกี่ยว…

ประโยค - พระฏิเสฏฐะกฐกถา ภาค ๑ หน้า ๕๗ นายพรานกประสงค์จะจับนกเงา ย่อมปกปิดด้วยเครื่องปกปิด ฉันใด บุคคลอ่อนปกปิดโทษของตนฉันนั้น ในกลางขณะนั้น ชนะเป็นอันมาก บรรลุอริผลทั้งหลาย มี โศลาดับผลเป็นดัชนี ดังนี้…

…าบทเหล่านั้น กล่าว อุฏฐานสมูญฐิ ความว่า บรรดา ธรรมทั้งหลายมีนามเป็นต้น ธรรมเมื่อนึง ย่อมไม่เจริญแก่ บุคคลผู้ถือเอามาไปอวดการยกโทษ เพราะความเป็นผู้เสาะโทษของ ชนเหล่าอื่นว่า “ควรนั่งอย่างนี้ ควรนั่งอย่างนั้น…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึง พระอิฐบุตรซื่อ กับหลักธรรมที่เชื่อมโยงกับการเจริญและการสำราญใจของบุคคลที่ทำการยกโทษหรือเสาะหาความผิดของผู้อื่น โดยเชื่อมโยงถึงแนวทางการฝึกฝนตนเองเพื่อให้พ้นจากอาสวะและบรร…

ประโคง - พระอัครมปฏิสังขรณ์แปล ภาค ๑ หน้า ที่ 64 [ลักษณะบุคคลผู้ตั้งอยู่และไม่ตั้งอยู่ในธรรม] พระศาสดา ตรัสว่า "ภิกษัทั้งหลาย พวกเขาหามาด้วยวินิจฉัยเป็นผู้ถูกอกเ…

บทความนี้กล่าวถึงการตีความและนิยามว่าสิ่งใดที่ทำให้บุคคลถือว่าตั้งอยู่ในธรรม โดยมีการแยกระหว่างผู้ที่พิจารณาอย่างละเอียดกับผู้ที่ตัดสินโดยผลผลัน และการตีควา…

…ู้รังอามถามกถามดาเดียวกันแล้วแทงลอดลอดจะงหลาย ผู้นี้ว่าเป็นผู้ทรงธรรม ดังนั้น คส พระคาถานี้ว่า :- "บุคคล ไม่ชื่อวาทรงธรรม เพราะเหตุที่พูดมาก; ส่วนบุคคลใด ฟังมั่งน้อย ย่อมเห็นธรรม ด้วยนามภาย, บุคคลใด ไม่ปร…

…้อหาเกี่ยวกับการแสดงลักษณะของผู้ทรงธรรมและผู้ไม่ทรงธรรม ตามหลักการสอนในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าบุคคลที่ไม่พูดมากและมีความตั้งใจในการฟังธรรม ย่อมถือเป็นผู้ที่เข้าใจธรรมอย่างแท้จริง ขณะที่คำสอนยังเน้นถึ…