ปฏิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 221 / 571

… หน้าที่ 368 ย่อมเป็นอันพระผู้มีพระภาคทรงแสดงแล้ว ฯ โดยประการที่แสดงปัจจัย แห่งอวิชชชานอกนี้ จักรคือปฏิจจสมุปบาทก็จะพึงเป็นของไม่เกี่ยวโยง กันแลฯ พระมหามุนี คือพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงแต่งตั้ง คือ บัญญัติ…

ในหน้าที่ 368 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี, พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงถึงปฏิจจสมุปบาทที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติและกิเลส ซึ่งแสดงถึงการเชื่อมโยงของเหตุและผลทางจิตใจ โดยการอธิบายถึ…

…ูป มี ๒ อย่าง ด้วยอำนาจแห่งรูปที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ในปวัติกาลอย่างหนึ่ง กัมมชรูปกล่าวคือ กตัตตารูป ในปฏิสนธิกาล อย่างหนึ่ง แม้โดยประการทั้งปวง เพราะรูปมีจิตเป็นสมุฏฐานไม่มีใน ปฏิสนธิกาล และเพราะรูปมีกรรมเ…

…ม โดยยกตัวอย่างเรื่องสหชาตรูปและกตัตตารูป รวมทั้งการที่ธรรมมีอยู่ในเวลาที่แตกต่างกัน คือ ปวัติกาลและปฏิสนธิกาล ทำให้การเข้าใจในธรรมชาติของธรรมได้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยบทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้นักปรัชญาแ…

…าง คือ บริกรรมภาวนา ๑ อุปจารภาวนา ๑ อัปปนาภาวนา ๑ ฯ จึง ทราบนิมิต ๓ คือ บริกรรมนิมิต ๑ อุคคหนิมิต ๑ ปฏิภาคนิมิต ๑ ฯ [กรรมฐาน ๔๐] พึงทราบอย่างไร ? พึงทราบอย่างนี้ว่า วัตถุ ๑๐ อย่างเหล่านี้ คือ ปฐวีกสิณ ๑ …

เนื้อหาในปริเฉทที่ ๕ ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี กล่าวถึงการเข้าใจในกัมมัฏฐานแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ สมถภาวนา และวิปัสสนาภาวนา พร้อมการบรรยายประเภทของกรรมฐานและภาวนา รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับนคริยมจิต การ

…มิตทั้งหลาย บริกรรมนิมิต และอุคคหนิมิต ย่อมได้ใน กรรมฐานแม้ทุกอย่างทีเดียว โดยปริยาย ตามสมควร ฯ ส่วนปฏิภาค - นิมิต ได้เฉพาะในกสิณ ๑๐ อสุภะ ๑๐ กายคตาสติ ๑ อานาปา นัสสติ ๑ ฯ จริงอยู่ อุปจารสมาธิและอัปปนาสม…

…กจิตผ่านประสบการณ์ที่ได้จากนิมิตต่างๆ เช่น ปริกรรมนิมิตและอุคคหนิมิต พร้อมทั้งบทบาทของอุปจารสมาธิและปฏิภาคนิมิตในการเข้าถึงสถานะจิตที่สงบ เป็นแนวทางในการฝึกสมาธิอย่างลึกซึ้งและการพัฒนาจิตใจให้แข็งแกร่ง ส…

…ิตกเป็นต้นเสีย เพื่อเกิดองค์ที่ละเอียดมีวิจารเป็นต้น ย่อมบรรลุทุติยฌานเป็นต้นได้ โดยลำดับตามสมควร ฯ ปฏิภาคนิมิต ย่อมมีได้ในกรรมฐาน ๒๒ มีปฐวีกสิณเป็นต้น ด้วยประการดังที่กล่าวมานี้ ฯ 0 ก็ในกรรมบานที่เหลือ …

…ชิงลึกเพื่อเข้าถึงองค์ที่ละเอียดและสงบสุข ซึ่งเป็นพื้นฐานในการพัฒนาจิตให้เข้าถึงระดับที่สูงขึ้นในการปฏิบัติธรรม.

…่าง คือ สีลวิสุทธิ์ จิตตวิสุทธิ์ ๑ ทิฏฐิวิสุทธิ์ ๑ กังขาวิตรณวิสุทธิ์ ๑ มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ์ ๑ ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ์ ๑ ญาณทัสสนวิสุทธิ์ ๑ ฯ พึงทราบ ลักษณะ ๓ คือ อนิจจลักษณะ ๑ ทุกขลักษณะ ๑ อนันตรลัก…

…่ต้องเข้าใจ ทั้งนี้ อภิญญามี 5 อย่างที่สำคัญ สำหรับผู้ศึกษาควรเข้าใจในลักษณะต่าง ๆ ของอารมณ์เพื่อการปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ดูเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv

…ชื่อว่า มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ ฯ ก็วิปัสสนาญาณทั้ง ๕ ของพระโยคา วจรนั้น ผู้พ้นจากอันตรายอย่างนั้น ปฏิบัติไตรลักษณ์อยู่ด้วยความ สืบต่อแห่งวิปัสสนา จำเดิมแต่อุทัพพยญาณ จนกระทั่งถึงอนุโลมญาณ ชื่อว่าปฏิปทา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาไตรลักษณ์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการอธิบายถึงแนวทางในการปฏิบัติวิปัสสนา การเห็นความไม่เที่ยงและความสิ้นไปของนามรูปผ่านสัมมสนญาณและอุทยัพพยญาณ สอนให้เห็นถึงความ…

…ะโยคี ผู้เรียนนิมิตฯ นิมิตที่เว้นจากโทษแห่งกสิณมีสีเป็นต้นซึ่งมีส่วนเหมือน กับอุคคหนิมิตนั้น ชื่อว่าปฏิภาคนิมิต เพราะเป็นอารมณ์แก่อุปจาร ภาวนาและอัปปนาภาวนา ฯ [อธิบายกสิณและอสุภะ ๑๐] ปฐวีนั่นแล ชื่อว่ากส…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับบริกรรมนิมิตและกสิณชนิดต่าง ๆ ในบริบทของการปฏิบัติธรรม โดยเน้นที่อุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตว่ามีความสำคัญต่อการภาวนาอย่างไร ซึ่งแสดงถึงความสามารถในก…

…คหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 415 ความที่เมตตากรุณาและมุทิตา ประกอบด้วยโสมนัส ซึ่งเป็น ปฏิปักษ์ต่อโทมนัสอย่างเดียวชอบแล้ว เพราะเมตตาเป็นต้นละความ พยาบาท ความเบียดเบียน และความไม่ยินดียิ่ง ที…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับเมตตากรุณาและอุเบกขาซึ่งเป็นคุณธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา ในส่วนนี้กล่าวถึงการส…

…คหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 417 เช่นกับอุคคหนิมิตฯ จริงอยู่ อารมณ์นี้ บัณฑิตเรียกว่า ปฏิภาคนิมิต เพราะเช่นกับอุคคหนิมิตนั้นนั่นเอง ฯ แต่ปฏิภาคนิมิตนั้น เป็นนิมิต บริสุทธิ์ยิ่งกว่าอุคหนิมิต…

ในบทนี้มีการกล่าวถึงนิมิตที่เป็นปฏิภาคนิมิตและคุณสมบัติต่างๆ ของวสีในการดำรงอยู่ภายในอารมณ์ทั้ง ๕ โดยวิเคราะห์ความแตกต่างของนิมิตรและอง…

…น อาจารย์กล่าวคำว่า อากาสวชชิเตสุ ดังนี้ ก็เพราะกสิณคืออากาศไม่ อาจจะเพิกถอนได้ ฯ บทว่า กสิณ ได้แก่ ปฏิภาคนิมิตที่เป็นกสิณ ฯ บทว่า อุคุฆาเฏตฺวา ได้แก่ ยกเลิกด้วยอำนาจไม่ทำไว้ในใจ ฯ หลาย บทว่า อนนุตวเสน ป…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายเสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลีซึ่งเขียนถึงการออกทางจิตและความคล่องแคล่วในการพิจารณา โดยระบุถึงบทบาทของวิตกและฌาน รวมทั้งความสำคัญของอันตรายขององค์ที่หยาบที่อาจเกิดขึ้นในระยะต่าง

…รอคอยของสงฆ์ และการที่พระศาสดาทรงรับสั่ง เรียกหา การตรวจดูอายุสังขารยังเป็นไปได้ภายใน ๗ วัน ฯ บทว่า ปฏิปตฺติรสสฺสาท ได้แก่ ความยินดีรสของการปฏิบัติคือสมถะและ วิปัสสนา อันต่างด้วยความสุขมีความสุขประกอบด้ว…

…การกระทำบุรพกิจ 4 ประการที่รวมถึงการอธิษฐานและการเตรียมบริขาร เช่น จีวรและที่อยู่อาศัย เพื่อใช้ในการปฏิบัติ โดยเน้นว่าการตรวจสอบอายุของสังขารจะต้องทำใน 7 วัน นอกจากนี้ยังได้อธิบายถึงความสุขและความยินดีจา…

…่านั้นไม่ อริยสาวกผู้ปรารถนา อายุ วรรณ สุข ยศ สวรรค์ หาควรจะตั้งหน้าปรารถนาและวิงวอนไม่ พึงบำเพ็ญข้อปฏิบัติอันจะให้ อายุ วรรณ สุข ยศ สวรรค์ เป็นไปด้วยดีนั้นเถิด เมื่ออริยสาวกมาปฏิบัติเป็นมรรคาทางมาของอาย…

…ายุ วรรณ สุข ยศ และสวรรค์ ซึ่งกล่าวถึงว่าความปรารถนาเหล่านี้ไม่ได้มาเพียงจากการอ้อนวอน แต่ต้องการการปฏิบัติและความไม่ประมาทเพื่อให้ได้มาซึ่งชีวิตที่ดี มีความสุข นอกจากนี้ยังได้อธิบายลักษณะของการปฏิบัติทา…

…ตรพระราชสมภารเจ้า พระราชทาน เงินตรากับผ้ารดน้ำเสมอมา ข้อนี้อนุโลมเข้าในอปจายนธรรม มาในคำประพันธ์ว่า ปฏิบัติ ด เย วุฑฒมปจายนฺติ นรา ธมฺมสฺส โกวิทา ทิฏฺเฐ ธมฺเม จ ปาสา สมุปราโย จ สุคติ ฯ G). ในวุฑฒบุคคล ๓ …

บทความนี้กล่าวถึงพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส และหลักการปฏิบัติของวุฑฒบุคคลในไทยว่าเป็นการแสดงถึงการเคารพนบนอบพระคุณ โดยการรวมกลุ่มกันในคำสอนที่ส่งเสริมความรัก…

…รญาณวโรรส) ในศก ๑๒๑ ២២ พระคุณพิเศษ ส่วนอัตตสมบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยสัทธาสัมปทาและสามัตถิยะส่วนปรหิต ปฏิบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็นนิทัสสนนัย 0 ด สัทธาสัมปทานั้น คือความเชื่อประกอบด้วยเหต…

…และการปลูกฝังความเชื่อที่ถูกต้องในเรื่องกรรมเพื่อให้ชนรุ่นหลังได้เข้าใจความสำคัญของกรรมในชีวิตและทางปฏิบัติ

…ชิรญาณวโรรส) ในศก ๑๒๒ ๒๙ พระคุณพิเศษ ส่วนอัตตสมบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยพาหุสัจจะและอุบายโกศลส่วนปรหิต ปฏิบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็นนิทัสสนนัย พาหุสัจจะนั้น กล่าวโดยศัพท์รูป คือความเป็นพหุ…

ในบทความนี้กล่าวถึงบทบาทของการศึกษาในสมัยโบราณ โดยเฉพาะการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งพระเจ้าสุทัสนราชได้ทรงเห็นคุณค่าแห่งการศึกษาและเลือกหาผู้มีความสามารถในการสอนให้กับพระราชบุตร เพื่อให้เกิดปรีชาสามารถแล

…องธุลีพระทาน ด้วยคาถาพุทธภาษิตสรรเสริญว่า ตลอดลงไปถึงอาณาประชาราษฎร์ข้าขอบขัณฑสีมา ต้อง หิโต พหุนน์ ปฏิปชช โภเค บุคคลใดได้ปฏิบัติสมบัติ ดำรงฆราวาสวิสัย เกื้อกูลให้เป็นประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก ต เทวตา รกฺข…

…นอเกี่ยวกับโอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามธรรมและการเป็นพหุสูตร ที่มีประโยชน์ต่อสังคมและได้รับการคุ้มครองจากธรรมอย่างยิ่งสิ่งนี้ท้าทายใ…

…ษัตริย์ ให้จำยอมแบ่ง ส่วนของตนให้อีก คณะมัลลกษัตริย์และโทณพราหมณ์ฉลาดในอุบาย หยั่งเห็นการณ์ข้างหน้า ปฏิบัติกิจต้องตามท่วงที ทำพระนครให้สวัสดีจากมหาภัยอันน่าหวาดหวั่นเห็นปานนี้ ด้วยประการ ฉะนี้ ฯ ។

เนื้อหาว่าด้วยความฉลาดในการประกอบกิจการและการใช้กลยุทธ์ที่ดีกว่าในการจัดการปัญหา จากเรื่องราวในมหาปริพพานสูตร การแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์พระสารีริกธาตุโดยไม่แจกจ่ายก่อนให้ระวังภัย และกระบ

…ตตกุมารผู้เป็นพระราชโอรสรัชทายาท ต้อง ด้วยบทพระบาลีแสดงมิตรธรรมในสิงคาโลวาทสูตรว่า (๑) อปรูปซิปิสฺส ปฏิปูเชติ ความว่า มิตรอมาตย์ผู้ได้รับบำรุงด้วยสังคหวัตถุตามควรแล้ว ย่อมนับถือตอบแม้ตลอดถึงวงศ์วานอื่นอี…

บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงเป็นที่รักของประชาชนและบทบาทในการปกครองพระราชวงศ์ โดยเน้นการทรงบำเพ็ญญาติ และความมีมิตรธรรมต่อพระราชวงศ์และข้าราชการ การทรงทำห

…ิรญาณวโรรส) ใน ศก ๑๒๔ ความเป็นผู้มีเมตตาเป็นเบื้องหน้า ๑ ๔๗ G) จะถวายวิสัชนาด้วยพระคุณพิเศษส่วนปรหิตปฏิบัติ ๓ ประการ คือ เมตตาปุเรจาริกตา ปฏิสันถารกุศลตา ความเป็นผู้ฉลาดในปฏิสันถาร รัฏฐาภิบาลโนบาย วิธีปร…

บทความนี้สะท้อนถึงความเป็นผู้มีเมตตาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นถึงความดีที่พระองค์ทรงประพฤติและบำเพ็ญคุณงามความดีต่อสรรพสัตว์ การกระทำที่มีเจตนาดีและพระราชอัธยาศัยที่เผื่อแผ่คุณ