ปฏิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 255 / 569

…งทรงทำ ภิกษุผู้เช่นดังบุตรเรา ( นี่แหละ ) หนอ ให้เป็นกายสักขี ( ผู้ถูกชี้เป็น ตัวพยาน ) ตรัส รถวินิตปฏิปทานาถกปฏิปทาตุวัฏฏกปฏิปทา” และ ๑. อุเรน นิปชฺชิตวา นมสฺสมานา ฟังดูท่วงทีจะเป็นไหว้ด้วยอัษฎางคประดิษ…

…ลื่อมใส ในขณะที่นางกังวลเกี่ยวกับพระลูกชายที่ไม่ปรากฏตัว พระเถระได้ปลอบนางและอธิบายถึงความหมายของการปฏิบัติตามหลักธรรม จนทำให้นางเกิดความเชื่อในพระพุทธเจ้า รวมถึงการนำเสนอปฏิปทาที่เกี่ยวข้องกับวิสุทธิที่…

…จข่มโลภะได้ แต่อโทสะ โมหะกล้าย่อมอาจข่มโทสะโมหะได้ เพราะเหตุนั้น บุคคลนั้น ( เมื่อ ) เกิดมาด้วยอำนาจปฏิสนธิที่กรรมนั้น อำนวย ย่อมเป็นคนโลภ ( แต่ ) เป็นคนใจเย็น ไม่มักโกรธ ฉลาดหลักแหลมราวกะเพชร ส่วนบุคคลใ…

…บุคคลตามแรงกดดันจากจิตใจ และการแก้ไขอุปนิสัยด้วยการพิจารณาคุณสมบัติที่เกิดจากกรรมที่ตนทำในอดีต เมื่อปฏิสนธิในวาระนั้น เหตุผลในวินิจฉัยนี้เป็นการชี้ให้เห็นถึงความซับซ้อนของการเกิดและผลในการพัฒนาจิตใจ.

…คนไม่โลภและไม่ฉุนเฉียว ได้แก่คน สัทธาจริต เพราะคนไม่โลภและไม่ฉุนเฉียวนั้นมีปกติแจ่มใส อนึ่ง พึงทราบ ปฏิสนธิชนกกรรม อันมีบุพเหตุมีโลภะเป็นต้นอย่างใด มหาฎีกาช่วยขยายความอีกว่า เพราะมีศรัทธาเป็นพื้นใจอยู่ อ…

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์ธรรมชาติของอโลภะที่มีบทบาทสำคัญต่อกรรมของบุคคล และความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและการกระทำที่เกี่ยวข้องกับอโลภะ โทสะ และโมหะซึ่งมีผลต่อสภาพจิตใจและลักษณะของบุคคล นอกจากนี้ยังเสนอว

…ะโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 67 กรรมฐานที่เหลือ ( อนุสสติ) ก็ไม่ควรขยาย เพราะไม่มี (ปฏิ ภาค ) นิมิต แท้จริง ปฏิภาคนิมิตเป็นนิมิตที่จำต้องทำให้เจริญโดยแท้ แต่ว่า อารมณ์แห่งอนุสสติทั้งหลายม…

…อื่น ๆ ที่ไม่จำเป็นต้องขยายเนื้อหา เนื้อหาครอบคลุมถึงอารมณ์ของกรรมฐาน การวิเคราะห์ประเภทนิมิต อารมณ์ปฏิภาคนิมิต และอารมณ์ที่ไม่ต้องขยาย มีการสำรวจรายละเอียดของงานที่ท่องจำในธรรมโดยไม่ต้องขยายบทความเพิ่มเ…

…กจริต อนุสติ ๖ ข้างต้น อนุกูลแก่คนสัทธาจริต กรรมฐาน ๔ คือ มรณสติ อุปสมานุสติ จตุธาตุววัฏฐาน อาหาเร- ปฏิกูลสัญญา อนุกูลแก่คนพุทธิจริต กสิณที่เหลือและ อรูป ๔ อนุกูล แก่คนทุกจริต อนึ่ง ในกสิณทั้งหลาย กสิณอย…

บทนี้นำเสนอการวินิจฉัยกรรมฐานและจริยาที่เหมาะสมกับจริตต่างๆ โดยใช้กรรมฐาน ๔๐ เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติทางจิตวิญญาณ บัณฑิตควรเลือกกรรมฐานตามลักษณะของจิตเจตนาและคุณธรรม เพื่อให้เหมาะสมกับผู้ปฏิบัติ บท…

…วล่วงสรรพทุกข์ ยัง ปีติและปราโมชให้เกิด ด้วยระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ มีความเคารพเกิดขึ้นในข้อปฏิบัติ ด้วยคิดเห็นว่า " เอนขัมมปฏิทานี้ นั้นเป็นทางที่พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระอริยสาวก ทั้…

เนื้อหาว่าด้วยการเห็นโทษในกามทั้งหมด รวมถึงอุบายที่ช่วยสลัดกามออกไป โดยการพึ่งพาการระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ ซึ่งจะก่อให้เกิดความสงบและปีติ การทำความเข้าใจในนิพพานและการเพ่งดูนิมิต โดยไม่ให้แ

…นเป็นอสัปปายะอะไร ๆ ก็ดี เธอจะได้ ด. มหาฎีกาว่า ถ้าเมื่ออุคคหนิมิตเกิดแล้ว ยังดูวงกสิณ ภาวนาอยู่อีก ปฏิภาค นิมิตก็ไม่เกิด แล้วนั่งอยู่ใกล้เช่นนั้นก็อดดูไม่ได้ ท่านจึงแนะให้ย้ายที่เสีย

…มาธิ โดยเน้นชื่อ 'ปฐวี' เป็นคำภาวนาที่เด่น ชี้ให้เห็นขั้นตอนการนั่งสำรวมจิตและการนึกถึงชื่อ ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจและมีสมาธิที่ดีขึ้น ตัวอย่างของการฝึกตรงนี้แสดงถึงความสำคัญของการนึกถึงชื่อและการสร้…

…อยู่อย่างนั้นนิวรณ์ทั้งหลาย จะราบลง กิเลสทั้งหลายจะระงับลงได้โดยลำดับ จิตจะตั้งมั่นด้วย อุปจารสมาธิ ปฏิภาคนิมิตจะเกิดขึ้น [ความต่างกันแห่งอุคคหนิมิตกับปฏิภาคนิมิต (ต่อไป ) นี้ เป็นความต่างแห่งอุคคหนิมิตท…

ในบทนี้กล่าวถึงการฝึกจิตผ่านนิมิต โดยเน้นถึงศักยภาพของอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตในการเสริมสร้างสมาธิและการกำจัดนิวรณ์ต่างๆ อธิบายถึงวิธีการใช้รองเท้าและไม้เท้าเพื่อการฝึกที…

…มือนบุรุษผู้มีกำลังลุกขึ้นจากที่นั่งแล้ว จึงยืนอยู่ทั้งวันก็ได้ฉะนั้นแล ในสมาธิ ๒ อย่างนั้น อันการทำปฏิภาคนิมิตที่เกิดขึ้นพร้อมกับ อุปจารสมาธินั้นให้เกิดขึ้นได้เป็นการยากยิ่ง เพราะฉะนั้น ถ้าพระ โยคาวจรอา…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการรักษานิมิตและการบรรลุอัปปนาให้อธิบายชัดเจน โดยเสนอแนวทางการปฏิบัติที่พระโยคาวจรควรทำเพื่อให้นิมิตเกิดและคงอยู่ได้อย่างมั่นคง การรักษานิมิตมีความสำคัญเนื่องจากช่วย…

…คำสอนอันใครๆ ไม่พึงละเมิดด้วย พระองค์มีพระอุปการะมากแก่เรา ทั้งหลายด้วย พระองค์ เมื่อเรา บูชาด้วยการปฏิบัติ จึงเป็นอัน บูชา มิใช่ด้วยประการอื่นด้วย " • ทายชุชมหตฺตปจฺจเวกขณตา ความพิจารณาเห็นความเป็นใหญ่ …

…มีความยำเกรงในการทำบิณฑบาต ซึ่งส่งผลดีต่อทายก, การพิจารณาถึงความเป็นใหญ่ของพระศาสดา และการบูชาโดยการปฏิบัติที่ไม่จำกัดเฉพาะการบูชาตามรูปแบบอื่น โดยเนื้อหายังยกตัวอย่างถึงความสำคัญของมรดกด้านธรรมะที่ผู้คน…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 121 ปฏิบัติอยู่อย่างนั้น เป็นจิตไม่หดหู ไม่ฟุ้งซ่าน ไม่ปราศจากอัสสาทะ เป็นไปสม่ำเสมอในอารมณ์ ดำเนินอยู่ในวิ…

บทความนี้สำรวจแนวทางการปฏิบัติสมาธิในวิสุทธิมรรค โดยยกตัวอย่างการหลีกเลี่ยงบุคคลที่มีจิตไม่สงบ และการเสริมสร้างสมาธิผ่านการเข้…

…โยคาวจร ครั้นนิมิตเกิดแล้ว ทำ อัปปนาโกศลนี้ให้ถึงพร้อมอยู่อย่างนี้ อัปปนา จึงจะเป็นไป ถ้าเมื่อเธอแม้ปฏิบัติอย่างนี้แล้ว อัปปนานั้นก็ยังหาเป็นไปไม่ แม้เช่นนั้น เธอ ผู้เป็นบัณฑิตก็ไม่ควรละความเพียรเสีย พึง…

เนื้อหาพูดถึงการปฏิบัติทางจิตที่สำคัญในวิสุทธิมรรค โดยการเน้นความสำคัญของความเพียร และการประกอบความสมดุลระหว่างวิริยะแล…

…น ) ให้เต็มด้วยประโยค (พยายาม) อันสมควร ก็ ได้ลาภไป ฉันใด อุปมัยก็ฉันนั้นภิกษุรูปหนึ่ง ครั้นเมื่อ ( ปฏิภาค ) นิมิตเกิดแล้วมุ่งว่าจะถึงอัปปนาโดยเร็วทีเดียว ทำความเพียรอย่างหนัก จิตของเธอก็ตกไปในอุทธัจจะเส…

บทความนี้เล่าถึงการเปรียบเทียบความฉลาดและความเพียรในรูปแบบของบุรุษที่ดึงใยแมลงมุมและต้นหนที่ควบคุมเรือ การไม่ให้เกินไปหรือขาดความกล้าเป็นสิ่งสำคัญในการประสบความสำเร็จ อุปมาในเรื่องการทำให้ถึงอัปปนาก็ป

…ดำเนินไปสู่ สมถนิมิตอันเป็นสายกลางก็ดี ข้อที่เพราะดำเนินไปแล้ว จิตย่อมดิ่งไป ในสมถะนั้นก็ดี นั้นเป็นปฏิปทาวิสุทธิเป็นเบื้องต้นแห่งปฐมฌาน นี้เป็นลักษณะ ๓ แห่งเบื้องต้น เพราะเหตุนั้น จึงกล่าวว่า ปฐมฌาน เป็…

บทความนี้นำเสนอปฏิปทาวิสุทธิที่เป็นเบื้องต้นของปฐมฌาน โดยอธิบายลักษณะ ๓ แห่งความงามในเบื้องต้นของพระโยคาวจรที่เพ่งดูจิ…

…ัลยาณตา อาจารย์พวกหนึ่งพรรณนาไว้ว่า "ในธรรม ๓ ประการนั้น อุปจารพร้อมทั้งสัมภาระ (องค์ประกอบ) ชื่อว่าปฏิปทาวิสุทธิ อัปปนา ชื่อว่า อุเปกฺขานุพฺรูหนา ปจจเวกขณา (ปัญญาอันพิจารณาความ สำเร็จกิจ ?) ชื่อว่า สมุป…

… ซึ่งทั้งหมดนี้นำไปสู่ความงามและคุณค่าของปฐมฌาน ตามที่อาจารย์ได้วิเคราะห์ไว้ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงปฏิปทาวิสุทธิและธรรมอันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติในการเข้าถึงความเป็นหนึ่งในจิต.

…ิมิตอันเป็นสายกลาง เพราะดำเนินไป อย่างนั้น จิตชื่อว่าดิ่งไปในสมถะนั้น โดยเข้าถึงความเป็นจิตตั้งมั่น ปฏิปทาวิสุทธิอันยังอาการ มีความหมดจดจากอันตรายเป็นต้น ) ที่มี ด. อาจารย์พวกหนึ่งที่กล่าวว่าปฏิปทาวิสุทธ…

…งของคำอธิบายในพระบาลี การเข้าถึงความจริงและการผลักดันจิตไปสู่องค์ความรู้ที่สูงขึ้น การดำเนินชีวิตตามปฏิปทาวิสุทธิและการเข้าใจความหมายที่ถูกต้องของคำสอนในพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องในบริบทนี้จะช่วยในการพัฒน…

…ะเหตุนั้น พระโบราณจารย์ ทั้งหลายจึงกล่าวไว้ว่า "พระโยคาวจรจึงถ่ายถอนเสียซึ่งฉันทะในกาม ทั้งหลาย ซึ่งปฏิฆะ ซึ่งอุทธัจจะ ( กุกกุจจะ ) และ ( ถีนะ ) มิทธะ ครบ ๕ ทั้งวิจิกิจฉา (เข้าฌาน ) มีใจอันทำความบันเทิงใ…

…งห้าซึ่งขัดขวางสมาธิ โดยเปรียบเปรยถึงการเสด็จเข้าอุทยานที่สะอาด และการมีจิตใจเย็นและมีความผาสุกในการปฏิบัติธรรม การขยายปฏิภาคนิมิตซึ่งเป็นขั้นตอนสูงสุดในการทำสมาธิ จึงควรทำให้จิตใจหมดจดก่อนเข้าถึงฌานถึงจ…

…แล้ว ก็จำต้องขยายในฐานะ ( จุด ) หนึ่งเป็นแน่แท้ เพราะ เหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า " จึงขยาย (ส่วน) ปฏิภาคนิมิตตามที่ได้ ไว้แล้ว " (ต่อไป ) นี้เป็นนัยในการขยายปฏิภาคนิมิตนั้น พระโยคีนั้น ไม่พึงขยายนิมิตน…

เนื้อหาเกี่ยวกับการขยายปฏิภาคนิมิตในวิสุทธิมรรค โดยระบุแนวทางที่พระโยคีควรปฏิบัติตาม ในการขยายขนาดนิมิตที่กำหนดไว้โดยเปรียบเที…

…ในสุขใน ตติยฌานนี้ ย่อมมีได้ด้วยอานุภาพสติสัมปชัญญะ มิใช่ด้วย ประการอื่น ดังนี้แล (แก้ สุขญฺจ กาเยน ปฏิสํเวเทติ) บัดนี้ พึงทราบวินิจฉัยในปาฐะว่า สุขญฺจ กาเยน ปฏิส์เวเทติ นี้ (ต่อไป ) ความคำนึงถึงการเสวยส…

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการเข้าใจในความสุขที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติในตติยฌานที่ลึกซึ้ง และการที่พระโยคาวจรสามารถเข้าถึงความสุขดังกล่าวได้ โดยอ้างอิงถึงคำสอนจากพระพ…

…านแห่งปีติ อันทุกขินทรีย์ของผู้ที่ มีกายหยั่งลงสู่ความสุขแล้วย่อมเป็นอันดับด้วยดี เพราะทุกข์นั้นถูก ปฏิปักขธรรม ( คือสุข ) กำจัดไปแล้ว อนึ่ง ความเกิดแห่งโทมนัสสินทรีย์ ซึ่งแม้ดับไปแล้วในอุปจาร แห่งทุติยฌ…

ในบทนี้มีการอธิบายถึงความสำคัญของสินทรีย์ ณ ฌานแต่ละระดับ รวมถึงอุปจารและอัปปนา เพื่อแสดงถึงความเกิดและดับของความรู้สึกต่างๆ เช่น โทมนัส ปีติ และโสมนัส และการมีอยู่ของจิตใจในขณะที่มีกายหยั่งลงสู่ความส