ปรากฏ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 40 / 71

…เป็นต้น ข้อนี้ก็มีสิ่งควรสังเกตอยู่บ้าง คือ คุณนาม สัพพนาม กิริยากิตก์ มักจะประกอบวิภัตติได้ให้เห็น ปรากฏอยู่ว่าเป็นวิภัตติอะไรแน่ เช่น เต เสฏฐิโน หรือ เสฏฐิโน กโรนฺตา อย่างนี้เป็นปฐมาวิภัตติพหุวจนะ ถ้าเป็…

บทความนี้อธิบายถึงการสังเกตศัพท์ในบาลี ซึ่งประกอบด้วย คุณนาม สัพพนาม และกิริยา รวมถึงการจำแนกประเภทของวิภัตติ เช่น ปฐมาวิภัตติ และทุติยาวิภัตติ โดยชี้แนะว่าการเข้าใจวิภัตติต้องพิจารณาคำที่ต่อเนื่องกัน

…กราช ที่ท่านวางไว้ แต่ที่นั้นท่านประกอบเป็นรูปสมาส แล้วลบศัพท์เสียบ้าง ตามวิธีย่อสมาส เช่น ๒,๕๘๓ ปี ปรากฏว่า ตุยาสีติสํวจฺฉรุตฺตรจตุ สตาธิกานิ เทว สํวจฺฉรสหสสานิ เมื่อแยกออกให้เป็นศัพท์ ๆ เพื่อ เห็นง่าย ก็…

เนื้อหานี้อธิบายวิธีการต่อจำนวณเศษที่เหลือจากจำนวนเต็มในบาลี โดยใช้คำว่า อุตฺตร และ อธิก เพื่อแบ่งแยกระหว่างสังขยาคุณและสังขยานาม การใช้วิภัตติและการปรับเปลี่ยนรูปเป็นสิ่งที่สำคัญในการสร้างความถูกต้อง

…ตุวิภังคสูตร ตรัสโดยเป็นธาตุ ส่วนใน กายคตาสติสูตร ทรงจำแนกฌาน ๔ มุ่งถึงบุคคลผู้ที่โกฏฐาสมีผมเป็นต้น ปรากฏ (แก่เขา) โดยสี ในกรรมฐาน ๒ ฝ่ายนั้น ที่ตรัสโดยเป็น ธาตุเป็นวิปัสสนากรรมฐาน ที่ตรัสโดยเป็นสิ่งปฏิกูล…

เนื้อหาเกี่ยวกับการตัดตอนในพระพุทธศาสนา โดยแสดงถึงการเข้าใจกรรมฐานที่เกี่ยวข้องกับโกฏฐาสและการใช้วิธีการตัดตอนเพื่อให้เห็นความแตกต่างระหว่างโกฏฐาสต่าง ๆ และการบ่งชี้ถึงส่วนของตนและส่วนที่มิใช่ของตน โด

… ๑ - หน้าที่ 38 ดำเนินไปจนสุดโกฏฐาสต้น คือ เกสา นี้เหมือนกัน ทีนี้เมื่อมนสิการ ไป ๆ โกฏฐาสลางเหล่าก็ปรากฏ ลางเหล่าก็ไม่ปรากฏ โกฏฐาส เหล่าใด ๆ ปรากฏ เธอพึงทำงาน (มนสิการ) ในโกฏฐาสเหล่า นั้น ๆ ไปจนกว่าเมื่อโ…

ในบทนี้กล่าวถึงการปรากฏของโกฏฐาสในกระบวนการมนสิการที่มีลักษณะเฉพาะของโกฏฐาสแต่ละเหล่า รวมถึงการใช้ภาพอุปมาในการอธิบายวิธีกา…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 41 ปรากฏดีกว่า พระโยคีมนสิการ โกฏฐาสนั้นแหละ แล้ว ๆ เล่า ๆ ยัง อัปปนาให้เกิดขึ้นได้ ก็เหมือนในวันที่ ๓ ได้เต…

ในหนังสือที่อธิบายเกี่ยวกับพระโยคีและอัปปนา มีการกล่าวถึงอธิจิตตสูตรและความสำคัญของการมนสิการในขั้นตอนต่างๆ แสดงถึงความเข้าใจในอาการต่างๆ ที่ผู้ปฏิบัติต้องรู้และปฏิบัติได้อย่างตรงจุด โดยไม่ตรงกันในทุก

…สีดังเยื่อถั่วพู ของคนสัทธาจริต เป็นสีดังดอกกรรณิการ์ ของคนปัญญาจริตใส่ผ่องไม่หมองมัว ขาว บริสุทธิ์ ปรากฏมีแสงดังแก้วมณีแท้ที่เจียระไนแล้ว โดยทิศ เกิด ในทิศเบื้องบน โดยโอกาส ตั้งอยู่หว่างกลางนมทั้ง ๒ ภายใน…

ในบทนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับหัวใจ ซึ่งมีลักษณะและสีของโลหิตที่สัมพันธ์กับอารมณ์และจริตของบุคคล สรุปฝากบทวิเคราะห์ถึงโครงสร้างของหัวใจและบทบาทในร่างกาย โดยอธิบายถึงตำแหน่งและหน้าที่ของไตในสรีรวิทยา เ

…ะเพราะเบา ท่านเรียกชื่อว่าหัวไส้ ซึ่งเป็นที่ที่น้ำมูตรแต่สรีระ (ซึม) เข้าไป แต่ว่าทางเข้าไปของมันไม่ปรากฏ ปรากฏแต่ทางออก เหมือน น้ำครำ (ซึม) เข้าไปในหม้อเนื้อหยาบไม่มีปาก ที่เขาวาง (แช่) ไว้ ในแอ่งน้ำครำได…

บทนี้อธิบายถึงการทำงานของไขข้อต่าง ๆ ในร่างกายที่มีผลต่อการเคลื่อนไหว โดยไขข้อแต่ละประเภทจะมีหน้าที่ต่างกัน ผลกระทบต่อการเคลื่อนไหวและความเจ็บปวดของผู้ที่มีไขข้อน้อยหรือมาก ทั้งยังกล่าวถึงการไหลของมุต

…ค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 81 ทีนี้ สัตว์หลายมีมนุษย์และดิรัจฉานเป็นต้นที่เดินไปมาอยู่ ก็จะละ อาการของสัตว์ปรากฏแก่เธอโดยเป็นกองโกฏฐาสไปหมด อาหารมีน้ำ และข้าวเป็นต้น ที่สัตว์เหล่านั้นกลืนกินลงไปเล่า ก็ปรากฏดุจของ…

…ตใจของพระโยคาวจร ที่อธิบายถึงกรรมฐานอสุภ และความสามารถในการเข้าถึงอัปปนา โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับการปรากฏของโกฏฐาสและการเกิดขึ้นของปฐมฌาน การทำความเพียรในโกฏฐาสต่างๆ และการขยายกสิณในภาวนาพิเศษของพระโยคี นอ…

…๑ - หน้าที่ 115 เป็นต้น ก็ดุจนัยนี้ ฉันใด แม้อาทิกัมมิกกุลบุตรนี้ ก็พึงถือเอาลม อัสสาสะปัสสาสะอันที่ปรากฏ” กำหนดลมซึ่งเป็นไปอยู่เรื่อย ๆ นั่นแหละ ๑.๑ จนถึง ๑๐.๑๐ ฉันนั้นเหมือนกัน เมื่อเธอนับ อยู่อย่างนั้น …

บทนี้กล่าวถึงการนับลมอัสสาสะและปัสสาสะในระหว่างการฝึกสมาธิ โดยใช้แนวทางการนับแบบลมที่ออกและเข้าซึ่งมีความสำคัญในกระบวนการทำสมาธิ เพื่อให้ดำเนินการได้อย่างชัดเจนและรวดเร็ว โดยเสนอการนับที่มีประสิทธิภาพ

… ๆ ลมกระทบตามปกติ แต่พึ่งถือเชือกคือสติ และ ปฏิกคือปัญญา ตั้งจิตไว้ ณ ที่ ๆ ลมกระทบตามปกติ ลมนั้นจะ ปรากฏไม่นานเลย ดุจโคทั้งหลายปรากฏตัวที่ท่าลงน้ำฉะนั้น แต่นั้น เธอพึงผูกไว้ด้วยเชือกคือสติ เทียมไว้ที่ตรงน…

…วามระมัดระวัง โดยแนะนำให้จัดการจิตไว้ในที่ที่ลมกระทบอย่างปกติ เมื่อสร้างสรรค์ไปในทางนี้ จะนำไปสู่การปรากฏนิมิตต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับลักษณะนิมิตที่แตกต่างกันในประสบการณ์ของพระโยคาวจร ซึ่งม…

…อนล้อรถ เหมือนวงดวงจันทร์ และเหมือนวงดวงอาทิตย์ก็มี ก็แลกรรมฐานนี้นั้นก็อย่างเดียวนั่นแล (แต่นิมิต) ปรากฏต่าง ๆ กัน ก็เพราะความที่พระโยคาวจรมีสัญญาต่าง ๆ กัน เปรียบเหมือนเมื่อภิกษุ หลายรูปนั่งสาธยายพระสูตร…

…ลดกเพื่อแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในประสบการณ์การรับรู้ของพระภิกษุในขณะสวดพระสูตรเดียวกัน เหตุผลในการปรากฏต่างกันอาจเกิดจากสัญญาและความเข้าใจของผู้ศึกษา เช่นเดียวกับที่แต่ละคนมองเห็นข้าวของแตกต่างกันจากมุมม…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 129 [นิมิตปรากฏแล้วทำอย่างไร พระทีฆภาณกาจารย์ทั้งหลาย กล่าวอย่างนี้ก่อนว่า "ก็เมื่อนิมิต ปรากฏแล้วดังนี้ ภิกษุนั้นจ…

ในวิสุทธิมรรค ภิกษุที่พบกับนิมิตควรไปปรึกษาอาจารย์ และขึ้นอยู่กับคำแนะนำที่จะได้รับ อาจารย์ทั้งสองแบบมีวิธีแนะนำที่แตกต่างกันซึ่งอาจกระทบต่อการดำเนินการภาวนา พระทีฆภาณกาจารย์เสนอให้ใช้แนวทางที่อาจทำให

…เขาอย่างเดียว สำหรับลางคน มโนสมาจารอย่างเดียวเรียบร้อย และความ เรียบร้อยแห่งมโนสมาจาร (ของเขา) นั้น ปรากฏแก่ชนทั้งปวงใน การ (ทำวัตร) ต่าง ๆ มีการไหว้พระเจดีย์เป็นต้น จริงอยู่ ผู้ใดเป็น คนมีใจไม่เรียบร้อย ผ…

ในบทนี้เน้นถึงความสำคัญของความเรียบร้อยในกายสมาจาร วจีสมาจาร และมโนสมาจาร ภายใต้พระธรรมคำสอน ฟังธรรมและการฝึกฝนจิตเพื่อให้เกิดความเคารพและความตั้งใจในศาสนา ชี้ชัดว่าผู้นั้นต้องมีจิตใจที่เรียบร้อยเพื่อ

…บอยู่นั่นไซร้ ทีนี้เธอจึงพิจารณาถึงบท พระสูตรทั้งหลาย ที่มีความเนื่องด้วยศัพท์อนมตัคคะ (สงสารที่ไม่ ปรากฏต้นปลาย) ก็ในสุตตบทเหล่านั้น สุตตบท (ต่อไป) นี้ พระผู้ มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย สัต…

เนื้อหานี้กล่าวถึงพระศาสดาและคุณอันน่าอัศจรรย์ของพระองค์ รวมถึงการพิจารณาความสัมพันธ์ท่ามกลางสังสารวัฏ และบทพระสูตรที่ชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงของสัตว์กับบุคคลต่าง ๆ ว่าไม่มีใครที่เป็นมารดาหรือบิดาขอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 194 เพราะเหตุนั้น ในบทเหล่านี้ แม้นบทใด ๆ ปรากฏ (เห็นชัด ขึ้น) พระโยคาวจรก็พึ่งแผ่เมตตาไปตามกำลังของบทนั้น ๆ เถิด โดยนัยที่กล่าวมาดังนี้ อัปปนาในอโ…

บทนี้กล่าวถึงการเจริญเมตตาของพระโยคาวจร ตามอัปปนาในบทต่าง ๆ โดยอธิบายเกี่ยวกับจำนวนอัปปนาในแต่ละประเภทอาการ พร้อมเหตุผลในการแบ่งประเภททั้งหญิงและชาย รวมถึงอานิสงส์ ๑๑ ประการที่เกิดจากการเจริญเมตตา โดย

…กัน) เป็นต้นนั่น ตาม บาลีว่า "ก็แล การถือไม้พลอง ถือศัสตรา และการทะเลาแก่งแย่ง ทุ่มเพียงกันทั้งหลาย ปรากฏมีอยู่ก็เพราะมีรูปเป็นเหตุ แต่ว่าโทษมีการ ถือไม้พลองเป็นต้นนั้นไม่มีโดยประการทั้งปวงในอรูปภพ เธอพิจา…

ในเนื้อหานี้ กล่าวถึงอรูปกรรมฐานที่พระโยคาวจรใช้ในการพัฒนาสติและปัญญา โดยการพิจารณาเห็นโทษในกรัชรูป การถือไม้พลอง และการทะเลาะวิวาทที่มาจากรูป เป็นการชี้ให้เห็นว่าอารมณ์เหล่านี้ไม่มีในอรูปภพ โดยการปฏิ

… ว่า "เกสา ปฐวีธาตุ ผมทั้งหลายเป็นธาตุ ดิน โลมา ปฐวีธาตุ - ขนทั้งหลายเป็นธาตุดิน " ดังนี้เป็นต้น จะ ปรากฏเป็นชักช้าไป แต่เมื่อเธอมนสิการ (แต่โดยลักษณะ) ว่า "สิ่งที่มีลักษณะกระด้าง เป็นธาตุดิน สิ่งที่มีลักษ…

บทความนี้นำเสนอแนวทางการภาวนาในธาตุกรรมฐาน โดยมีการแยกประเภทธาตุตามลักษณะเช่น ธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม สำหรับภิกษุที่มีปัญญากล้า การปฏิบัติจะชัดเจนมากขึ้น โดยยกตัวอย่างการสวดภาษาบาลีเป็นอุปมาเพื่อเปรียบเทียบ

…เอาลักษณะทีร้อยในโกฏฐาส ๖ นั้นแหละว่า ธาตุไฟ เมื่อพระโยคาวจรนั้นกำหนดไปอย่างนั้น ธาตุทั้งหลายย่อมจะ ปรากฏ อุปจารสมาธิย่อมจะเกิดขึ้นแก่เธอผู้อาวัชชนาการไป มนสิการ ไปซึ่งธาตุทั้งหลายนั้นแล้ว ๆ เล่าๆ โดยนัยที…

เนื้อหาฉบับนี้ว่าด้วยการกำหนดลักษณะของธาตุทั้งสี่ตามหลักอนุญาตในวิสุทธิมรรค โดยจำแนกธาตุลม ธาตุดิน ธาตุน้ำ และธาตุไฟ ผ่านการพิจารณาในโกฏฐาส และการเกิดอุปจารสมาธิในการปฏิบัติธรรม โดยให้ผู้ปฏิบัติได้เรี

…ป็น ๓ ข้อ) ดังนี้ว่า ธาตุ (๑) มี อะไรเป็นลักษณะ (๒) มีอะไรเป็นรส (คือเป็นกิจ) (๓) มีอะไรเป็น เครื่องปรากฏ (คือเป็นผลปรากฏ) เป็นต้น แล้วจึงมนสิการ โดยอาการ มีลักษณะเป็นอาทิ อย่างนี้ว่า ปฐวีธาตุ มีความเป็นขอ…

…านี้กล่าวถึงการสอนของพระโยคาวจรเกี่ยวกับธาตุทั้งสี่ โดยแบ่งออกเป็นสามข้อ ว่าด้วยลักษณะ รส และเครื่องปรากฏของแต่ละธาตุ ได้แก่ ปฐวีธาตุ แสดงถึงคุณสมบัติที่หยาบและเป็นที่อาศัย, อาโปธาตุ ที่มีคุณสมบัติไหลได้, …

…งปวงนั้นไม่ล่วง รุปปนลักษณะ (ลักษณะคือความทรุดโทรม) ไปได้ ชื่อว่าเป็นมหาภูต ด้วยเหตุหลายอย่าง เช่นมีปรากฏการณ์ใหญ่เป็นอาทิ คำว่า เช่นมีปรากฏการณ์ใหญ่เป็นอาทิ นั้นอธิบายว่า ธาตุ "มหาภูต" ด้วยเหตุเหล่านี้ คื…

…้งยังชี้ให้เห็นถึงคุณลักษณะของธาตุที่เรียกว่า รูป ซึ่งไม่ล่วงลักษณะของความทรุดโทรม มีการอธิบายถึงการปรากฏการณ์ใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับมหาภูตและวิการต่าง ๆ ที่มีอิทธิพลต่อการทำความเข้าใจในธรรม ทั้งในด้านของอนุป…