ปัญญา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 75 / 136

…สมาธินั้นชื่อว่างาม เพราะเป็นเหตุนำมา ซึ่งคุณมีอิทธิวิธีเป็นต้น ความงามในที่สุดเป็นอันทรงประกาศด้วย ปัญญา จริงอยู่ ปัญญาชื่อว่าเป็นที่สุดแห่งพระศาสนา เพราะพระบาลี (โอวาทปาฏิโมกข์ข้อสุดท้าย) ว่า "การทำจิตขอ…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของสมาธิและปัญญาในการพัฒนาคุณธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า สมาธิเป็นคุณสมบัติที่นำมาซึ่งความงามและคุณเข้าถึงความเป็นอยู…

…ศด้วยศีล การเว้นที่สุดโต่งคืออัตตกิลมถานุโยคทรงประกาศ ด้วยสมาธิ การเสพข้อปฏิบัติสายกลางทรงประกาศด้วยปัญญา เช่นเดียวกัน อุบายเครื่องลวงอบาย ก็ทรงประกาศด้วยศีล อุบายเครื่องก้าวล่วงกามธาตุทรงประกาศด้วยสมาธิ อ…

ในบทนี้พูดถึงการบรรลุปฏิสัมภิทา ๔ ที่ไม่ได้เกิดจากเหตุอื่นใด การเว้นที่สุดโต่งถูกประกาศด้วยศีลและสมาธิ ซึ่งมีความสำคัญในการละกิเลสด้วยอำนาจต่าง ๆ การประกาศธรรมที่เป็นปฏิปักษ์ต่อกิเลสนั้นถือเป็นหัวใจขอ

…จิตใจให้ผ่องใสได้ หรือบุคคลศึกษา ตามกัลยาณมิตรใดอยู่ ย่อมเจริญด้วยศรัทธา ย่อมเจริญด้วยศีล สุตะ จาคะ ปัญญา กัลยาณมิตรนี้เรียกว่า อุปนิสัยโคจร [ อารักขโคจร ] อารักขโคจรเป็นไฉน ? ภิกษุในพระศาสนานี้ เข้าไปสู่ล…

ในวิสุทธิมรรคภาคแรกนี้ กล่าวถึงการศึกษาและปฏิบัติธรรมที่สำคัญต่อการพัฒนาจิตใจและศรัทธา โดยเฉพาะการข้ามความสงสัยและทำจิตใจให้ผ่องใส ทั้งยังพูดถึงอารักขโคจรที่มีหลักการในการปฏิบัติที่มุ่งเน้นการระมัดระว

…ศีลให้ผ่องแผ้วด้วยความ เอื้อเฟื้อทุกประการ เทอญ. ก็แลศีลในวิสุทธิมรรคที่ทรงแสดงด้วยมุขคือ ศีล สมาธิ ปัญญา เป็นอันได้แสดงบริบูรณ์แล้ว ด้วยพระคาถา (บาทต้น) นี้ว่า สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ เพียงเท่านี้เป็นอัน…

…ข้าใจโทษแห่งสีลวิบัติและอานิสงส์แห่งสีลสมบัติ ในวิสุทธิมรรคได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของศีล สมาธิ และปัญญาในความเจริญทางจิตวิญญาณ ข้าพเจ้าตั้งใจทำปกรณ์นี้เพื่อประโยชน์แก่สาธุชนที่ต้องการความปราโมทย์ โดยอธิบ…

…โมบในอาหาร เป็นพระ ๔ ทิศ" บรรเทาความเกียจคร้านได้ อาชีวะ ของเธอย่อมหมดจด เพราะเหตุนั้นแล ภิกษุผู้มี ปัญญาดีไม่ควรดูหมิ่นภิกขาจาร ด้วยว่าเทวดาทั้งหลาย ย่อมใฝ่ใจต่อภิกษุผู้มี การเที่ยวบิณฑบาตเป็นปกติ ผู้เลี้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมของนักพรตที่สันโดษ มุ่งห่างจากความโลภ ในการแสวงหาอาหารด้วยตนเอง เน้นความสำคัญของวิถีชีวิตที่ไม่มีการเกาะเกี่ยวกับผู้อื่น ชี้ให้เห็นถึงการมีศีลที่ดี และการทำความดีให้กับผู

… - หน้าที่ 146 ทายกทั้งปวงโดยสม่ำเสมอกัน ปลอดจากโทษ อันจะพึงมีแก่กุอุปกภิกษุ เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้มี ปัญญา เมื่อหนังเที่ยวไปโดยเสรี พึงละความเที่ยว ไปโดยความละโมบเสีย เที่ยว (บิณฑบาต) ให้เป็นไปตามลำดับเรือน…

…ถึงคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่การสมาทานและวิธีปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับเอกาสนิกังคะ สำหรับภิกษุผู้มีปัญญา ซึ่งรวมถึงการกำหนดอาสนะที่เหมาะสมและการรักษากฎระเบียบในการฉันของภิกษุ เพื่อให้การบิณฑบาตมีความเหมาะ…

…ป็น) สีเขียว และสีเหลืองแล้วก็หล่นไป ย่อมถ่ายถอนความ สำคัญว่าเที่ยงเสียได้ เพราะเหตุนั้น ภิกษุผู้มี ปัญญาเห็นแจ้ง จึงไม่ควรดูหมิ่นโคนไม้อันเป็น ที่สงัด อันเป็นที่อยู่ของท่านผู้ยินดีในภาวนา อัน นับว่าเป็นมร…

…สรรเสริญจากพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะความสำคัญของโคนไม้ที่เป็นสถานที่สงบสุขสำหรับการปฏิบัติธรรม ภิกษุผู้มีปัญญาควรเห็นคุณค่าของสถานที่สงบสุขนี้ เนื่องจากเป็นที่ยินดีในการภาวนาและถือเป็นมรดกของพระพุทธเจ้า การสมาท…

…นเป็นเครื่องผ่องแผ้วแห่งศีล มีประการดังกล่าวแล้วให้ถึงพร้อม ในวิสุทธิมรรคที่ทรงแสดงโดยทาง ศีล สมาธิ ปัญญาด้วยพระคาถาที่ขึ้นต้นว่า สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ นี้ เป็นอันกล่าวแล้วด้วยกถามรรคเพียงเท่านี้ ปริเฉท…

…หมาะสมในการบริโภคสำหรับภิกษุณีได้รับการพูดถึง โดยมีการอธิบายถึงความสำคัญของธุดงค์ในเชิงศีล สมาธิ และปัญญา ซึ่งเป็นพื้นฐานในการสร้างความเติบโตทางจิตวิญญาณ อันส่งผลให้นักปฏิบัติสามารถเข้าถึงความสงบและการเจริ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 12 ครอบงำบุคคลผู้ได้ปฐมฌาน ปัญญา ( ในปฐมฌานนั้น) ก็เป็น หานภาคินี (ไปข้างเสื่อม ) สติอันเป็นสภาพควรแก่ปฐมฌานนั้นหยุดอยู่ ปัญญาก็เป็น…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้ชี้แจงเกี่ยวกับวิธีการพัฒนาสมาธิและปัญญาในระดับต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทของสมาธิออกเป็น ๔ ประเภท ตามภูมิและลักษณะการทรงตัว เช่น กามาวจรสมาธิ …

…้น หานภาคิยธรรมพึงทราบตามนัยนี้ว่า " สัญญาและมนสิการ อันสหรคตด้วยกามเกิดขึ้นครอบงำบุคคลผู้ได้ปฐมฌาน ปัญญา (ในปฐมฌานนั้น) ก็เป็นหานภาคินี " (ส่วน) วิเสสภาคิยธรรม พึงทราบตามนัยนี้ว่า "สัญญาและมนสิการที่สหรคต…

บทนี้สื่อถึงการเข้าใจและเจริญสมาธิตามหลักของวิสุทธิมรรค โดยการเชื่อมโยงสมาธิกับการเจริญปัญญา ทั้งยังอธิบายถึงลักษณะเฉพาะของสมาธิที่ถูกต้องและผลกระทบต่อการเจริญธรรมในระดับต่างๆ ของผู้ปฏิบัติ เพ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 42 อารมณ์ ฉันใด ในฝ่ายกุศล ปัญญาก็เป็นคุณที่ไม่มีเยื่อยาง ไม่ พัวพันอารมณ์ฉันนั้น อนึ่ง โทสะส่ายหาแต่โทษ แม้ที่ แม้ที่ไม่เป็นจริง ฉั…

บทความนี้อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ โทสะ และปัญญาในบริบทของการทำกุศลธรรม โดยชี้ให้เห็นว่าโทสะและปัญญานั้นมีอิทธิพลต่อการกระทำของมนุษย์ ปัญญาเป็นคุณลั…

…อินทรีย์ นอกนั้นไม่สามารถในกิจของตนๆ ได้ (นั้น) บัณฑิตพึงทราบ แม้ในอินทรีย์ที่เหลือ ( คือ สติ สมาธิ ปัญญา) โดยนัยที่กล่าว แล้วนั้นเทอญ ๑. [ทำอินทรีย์ ๒ คู่ให้เสมอกัน] แต่ ( เมื่อจะว่า) โดยพิเศษ (ไม่ทั่วไป)…

หน้าที่ 106 ของวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ กล่าวถึงความสำคัญของการดูแลจิต การทำให้สมาธินทรีย์และปัญญินทรีย์ทำงานอย่างสมบูรณ์ โดยการพิจารณาสภาวะธรรมเพื่อให้ธรรมที่ถูกต้องเข้าถึงความจริง สิ่งเหล่านี้ช่วย

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 107 บัณฑิตทั้งหลายสรรเสริญความเสมอกันแห่งสัทธากับปัญญาและ สมาธิกับวิริยะ เพราะว่าบุคคลผู้มีสัทธาแก่กล้าแต่ปัญญาอ่อน ย่อมเป็นผู้เลื่อมใสในที่อันไม่เป็นวัตถ…

บทความนี้สำรวจแนวคิดความเสมอระหว่างสัทธา ปัญญา สมาธิ และวิริยะ โดยเน้นว่าบุคคลที่มีสัทธาและปัญญาในระดับที่เหมาะสมจะสามารถเข้าถึงการบรรลุธรรมได้ ใน…

…ุปจารพร้อมทั้งสัมภาระ (องค์ประกอบ) ชื่อว่าปฏิปทาวิสุทธิ อัปปนา ชื่อว่า อุเปกฺขานุพฺรูหนา ปจจเวกขณา (ปัญญาอันพิจารณาความ สำเร็จกิจ ?) ชื่อว่า สมุปห์สนา" ดังนี้ แต่เพราะว่าในพระบาลี กล่าวไว้ว่า "จิตอันถึงควา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงปฐมฌานและลักษณะต่างๆ ของมัน โดยเฉพาะลักษณะ ๔ ของความร่าเริงในฌานจิต ซึ่งประกอบด้วยความไม่แยกจากกันของธรรมต่างๆ, อินทรีย์ที่มีรสเดียวกัน, ความเพียรที่เหมาะสม, และความคล่องตัวของฌานจิต

…ยสัมโพชฌงค์ ) อย่างนั้นแล้ว ปัญญินทรีย์ ย่อมเป็นคุณมีประมาณยิ่งด้วยอำนาจแห่งอุเบกขาและด้วยอำนาจแห่ง ปัญญา จิตย่อมพ้นจากกิเลสอันมีสภาพต่างๆ ด้วยอำนาจแห่งอุเบกขา ปัญญินทรีย์ย่อมเป็นคุณมีประมาณยิ่งด้วยอำนาจแห…

…บของจิต รวมถึงการคงไว้ซึ่งความคล่องแคล่วและการพัฒนาคุณธรรมในจิตใจ สิ่งเหล่านี้ดำเนินไปตรงตามอำนาจของปัญญาและความพึงพอใจในธรรม.

…สาวรณ (เครื่องกั้นคือกิเลส) ก็ดี กอบด้วยวิปากาวรณ ( เครื่องกันคือวิบาก) ก็ดี ไม่มีศรัทธา ไม่มีฉันทะ ปัญญาทรามเป็นผู้อภัพที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอน ความดำเนินชอบ ในธรรมทั้งหลายที่เป็นกุศล ความบำเพ็ญในกสิณแม้แ…

บทความนี้กล่าวถึงการบำเพ็ญกสิณและอุปสรรคที่อาจพบในการปฏิบัติ โดยเน้นถึงกัมมาวรณ, กิเลสาวรณ และวิปากาวรณ ที่ทำให้สัตว์ไม่สามารถก้าวไปสู่ความสำเร็จในธรรมได้ รวมถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินในมรรคของผู้ป

…ดยว่าเป็นของงามแล้วลุ่มหลงอยู่ ในร่างกายนั้น มัวทำบาปเสีย ย่อมไม่พ้นจาก ทุกข์ได้ เพราะเหตุนั้น ผู้มีปัญญาพึงเห็น สภาพแห่งกายเน่า อันยังเป็นอยู่หรือตายแล้ว ก็ตาม ว่าเป็นของเว้นเสียแล้วจากความงามเถิด จริงอยู…

กล่าวถึงความเข้าใจผิดของผู้คนที่ยึดติดในความงามของร่างกาย โดยวีบทที่กล่าวถึงว่าคนเฉลียวฉลาดควรเห็นกายว่ามีสภาพเน่าเหม็น แม้ในสภาวะดิบ ในขณะที่คนโง่กลับชื่นชมและหลงระเริงอยู่กับร่างกาย ผู้นั้นจึงไม่พ้น

…อกิเลสมีราคะ เป็นต้น แม้ทั้งสิ้น พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็น นาถะ ทรงก๋าจัดเสียแล้วด้วยศัสตรา คือ พระ ปัญญา เพราะเหตุนั้น จึงปรากฏพระนามว่า อรห์ (ผู้กำจัดข้าศึก ) ประการ ๑ แล

ในบทนี้กล่าวถึงพระนามอรหันต์ซึ่งหมายถึงผู้ที่ทรงกำจัดกิเลสและโทษต่างๆ ผ่านการใช้ปัญญา พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเป็นนาถะที่ไม่ข้องเกี่ยวกับกิเลส จึงเป็นผู้ไกลจากอริทั้งปวง และทรงใช้ศัสตราแห่…

…ันไป โดยเรียกความกำหนดรู้ในเรื่องนี้ว่า ธรรมฐิติญาณ แล้วสรุปเป็นสังเขปเป็นต้น ดังนี้ ) โดยนัยดังนี้ ปัญญา ในการกำหนดจับปัจจัยว่า " อวิชชาเป็นเหตุ สังขารเป็นเหตุสมุบัน (เกิดแต่เหตุ ) อวิชชาและสังขารทั้ง ๒ น…

ในเนื้อหานี้อภิปรายถึงกรรมภพและขันธ์ทั้งหลายที่เกิดจากอวิชชาและสังขาร โดยชี้ให้เห็นว่าแต่ละครั้งของความเป็นอย่างนี้มีปัจจัยเรื่องอวิชชาที่เป็นสาเหตุสำคัญ สรุปว่าการกำหนดรู้ในเรื่องนี้เรียกว่า ธรรมฐิติ

…สนธิ ๓ นั้น โดยอาการทั้งปวงโดยนัยดังกล่าวมาฉะนี้ ความรู้นั้น ชื่อว่าญาณ เพราะอรรถว่าหยั่งรู้ ชื่อว่าปัญญา เพราะอรรถว่ารู้ประจักษ์ เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า ปัญญาใน การกำหนดจับปัจจัย ชื่อว่าธรรมฐิติญาณ …

เนื้อหานี้กล่าวถึงการวิเคราะห์กรรมวัฏและวิปากวัฏตามหลักพระพุทธศาสนา โดยระบุถึงองค์ประกอบต่างๆ อย่างอวิชชา สังขาร ตัณหา และอุปาทานที่ส่งผลต่อวิญญาณและเวทนา อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างธรรมทั้ง 5 และการ