ปา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 184 / 440

…ั้น สมุปห์สนา อันเป็นกิจแห่งญาณ ท่าน ! จึงกล่าวว่า เป็นที่สุด ( แห่งปฐมฌาน ) บัดนี้พึงทราบวินิจฉัยในปาฐะว่า " ปฐม ฌานิ อธิคต์ โหติ ปฐวีกสิณ์ " ( ปฐมฌานปฐวีกสิณเป็นอันพระโยคาวจร ได้บรรลุแล้ว ) นี้ (ต่อไป…

บทนี้นำเสนอการศึกษาว่าด้วยปฐมฌานในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการเข้าใจในอรรถของสูตรธรรม และความหมายของปฐวีกสิณ ทั้งยังอธิบายถึงกระบวนการในการบรรลุฌานตามหลักการพระโยคาวจร โดยมีการยกตัวอย่างเช่นการยืนระยะของนั

…ี่กล่าวแล้วนั่นแล เมื่อนั้นอาวัชชน วสีก็เป็นอันสำเร็จแก่เธอ ก็แล วสีนี้ที่ถึงความเป็นยอด ได้มีในยมก ปาฏิหาริย์ของพระผู้มีพระภาคเจ้า หรือของท่านผู้อื่น ( มีพระธรรม เสนาบดีเป็นอาทิ ) ในกาล ( แสดงปาฏิหาริย…

บทความนี้พูดถึงคำชี้แจงในวสี ๕ ของพระโยคาวจร ซึ่งได้แก่ อาวัชชนวสี สมาปัชชนวสี และวสีอื่นๆ โดยนำเสนอถึงความสำคัญของการเข้าและออกจากฌาน รวมถึงแนวทางในการพัฒนาตนเองในด้านการทำสมาธิและปฏิบัติธรรม นอกจากน

…วยองค์ ๗ งาม ๓ ประการ พร้อมไปด้วยลักษณะ ๑๐ ก็เป็นอัน พระโยคาวจรนั้นได้บรรลุแล้ว [แก้อรรถแห่งทุติยฌานปาฐะ ] ๒ ( แก้ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา ) ในปาฐะเหล่านั้น ปาฐะว่า วิตกวิจาราณ์ รูปสมา นั้น ความว่า เพราะร…

…ทน โดยอธิบายว่าธรรมทั้งหลายในปฐมฌานและทุติยฌานมีความแตกต่างกันอย่างไร นอกจากนี้ยังพูดถึงการแก้ไขคำในปาฐะที่เกี่ยวกับวิตกและวิจาร รวมถึงความหมายที่เกี่ยวข้องในตัวบุคคล

…แห่งจิตอันใด ฯลฯ สัมมาสมาธิอันใด อันนั้นชื่อ เจตโส เอโกทิภาวะ" ดังนี้เท่านั้น ก็แลคำพรรณนาความ (แห่งปาฐะทั้ง สองนี้) อย่างใดไม่ผิด เทียบเคียงกันได้ และลงกันได้แน่ ๆ กับวิภังค ปาฐะที่กล่าวมาดังนี้นั้น ก็…

บทนี้อธิบายถึงลักษณะของจิตในฌานที่ไม่มีความตรึกตรองหรือวิตกและอวิจาร ตามปาฐะในวิสุทธิมรรค โดยชี้แจงว่าทุติยฌานมีความสงบและไม่มีการวิเคราะห์ ว่าแม้จะมีการกล่าวถึงวิตกวิจารก็เป…

…ะโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 170 ย่อมแล่นไปในอารมณ์นั้นแล ซึ่งดวงหนึ่งในที่สุดเป็นรูปาวจรจิตมี ตติยฌาน ดวงที่เหลือเป็นกามาวจรจิตโดยนัยที่กล่าวแล้ว (ในตอน แก้ปฐมฌาน ) นั้นแล ก็ด้วยภาวนานุ…

บทความนี้กล่าวถึงการเข้าถึงฌานที่ ๓ ในวิสุทธิมรรค โดยระบุว่าพระโยคาวจรสามารถบรรลุฌานนี้ได้ด้วยการปล่อยวางปีติและมีสติสัมปชัญญะ มีความสุขในกาย ซึ่งสอดคล้องกับคำสอนของพระอริยบุคคล. นอกจากนี้ ยังมีการวิเ

…ใดหมดจดจากปัจจนึกธรรมทั้งปวง เป็นอาการที่ ไม่ต้องขวนขวายแม้ในการระงับปัจจนึกธรรม อันมา ( ในจตตุถฌาน ปาฐะ ) อย่างนี้ว่า " อุเปกขาสติปาริสุทธิ์ จตุตถ์...เข้าถึง จตุตถฌานอันมีความบริสุทธิ์แห่งสติที่เกิดแต่…

…การรับรู้และเข้าใจอุเบกขาจึงช่วยให้เราเห็นความเชื่อมโยงระหว่างตนเองกับผู้อื่นในสังคม เพื่อเข้าถึงสติปาริสุทธิ์ที่เกิดจากอุเบกขาอย่างแท้จริง ในขณะที่อุเบกขานั้นยังถูกมองเป็นเจตนาที่คล้ายคลึงกันในหลายด้าน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 182 [แก้อรรถแห่ง จตุตถฌานปาฐะ ] ( แก้ สุขสฺส จ ปหานาฯ เปฯ อตฺถึงฺคมา ) ในปาฐะเหล่านั้น ปาฐะว่า " เพราะละสุขด้วย เพราะละทุกข์ ด้…

ประโยคนี้วิเคราะห์ความหมายและสำคัญของการละสุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส ในจตุตถฌานปาฐะ โดยยกตัวอย่างถึงการที่สิ่งเหล่านี้ละไปในอุปจารขณะที่แตกต่างกัน ซึ่งแสดงถึงความเข้าใจในธรรมะที่ลึก…

…คือโลกโวหาร ) ตามที่เป็นคำใช้ กันมาก ภาวนา เตโช เตโช โดยที่เป็นนามเด่นในบรรดานาม ของไฟทั้งหลาย เช่น ปาวโก กณหวตตนิ ชาตเวโก หุตาสโน เมื่อเธอภาวนาไปอย่างนั้น นิมิตทั้ง ๒ ย่อมจะเกิดขึ้นตามนัยที่กล่าว แล้วน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการทำสมาธิในเตโชกสิณและวาโยกสิณ โดยอธิบายนิมิตที่เกิดขึ้นจากการภาวนา รวมถึงการใช้ไฟและลมในกระบวนการทำสมาธิ อธิบายถึงการปรากฏแห่งอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตที่มีลักษณะเฉพาะ การภาวนาในระด

…็นสัณฐานศีรษะ นี่สัณฐานคอ นี่สัณฐาน มือ นี่สัณฐานท้อง นี่สัณฐานสะดือ นี่สัณฐานสะเอว นี่สัณฐานอก G). ปาฐะเดิม (หน้า ๒๓๐) เป็น... อุปลกฺเขติ ๒. มหาฎีกาว่า ความขึ้นพอง เป็นสภาวะ คือ เป็นลักษณะของมัน ความทำ…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงการกำหนดดูซากศพตามความเป็นของมัน โดยแบ่งออกเป็น 6 ลักษณะหลัก ซึ่งรวมถึงสีกาย เพศ และสัณฐาน นอกจากนี้ยังกล่าวถึงรสและกิจที่สัมพันธ์กับซากศพ การกำหนดเป็นสิ่งสำคัญในการศึกษาภาวะอสุภ เ

…กูล) นิมิตในโกฐาสแห่ง กายมีผมเป็นต้นเป็นอารมณ์ สติอันปรารภลมหายใจเข้าและลมหายใจออกเกิดขึ้น ชื่ออานา ปานสติ คำว่า อานาปานสตินั่น เป็นคำเรียกสติอันมีนิมิตในลม หายใจเข้าและลมหายใจออกเป็นอารมณ์ อนุสติอันปรา…

…ี่เกี่ยวกับความตาย รวมถึง กายคตาสติ ที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้สรีระ กายที่มีปฏิกูลเป็นอารมณ์ และ อานาปานสติ ที่เน้นการตระหนักรู้ในลมหายใจเข้าและออก นอกจากนี้ยังมีอุปสมานุสติ ที่ยอมนำไปสู่การนิพพานซึ่งเป็…

…248 ไปในที่ลับ ( คน ) เร้นอยู่ในเสนาสนะอันสมควรแล้ว ระลึกถึงพระคุณ ของพระผู้มีพระภาคเจ้า (โดยอนุสสรณปาฐะ) อย่างนี้ว่า อิติปิ โส ภควา อรห์ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺม…

เนื้อหาวิเคราะห์การระลึกถึงพระคุณของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยใช้บทอิติปิโสเป็นเครื่องมือในการไตร่ตรองว่าเหตุใดพระองค์จึงถูกเรียกว่าอรหันต์และภควา รวมถึงการอธิบายแต่ละนัยที่มีความหมายสำคัญเพื่อให้เข้าใจถึ

…ล่า ทวีปนี้ จึงถูกประกาศชื่อว่า ชมพูทวีป ก็แลขนาดของต้นชมพูนี้ใด ขนาดนั้นนั่นแหละเป็นขนาดของต้นจิตร ปาฏลี ( แคฝอย ) ของพวกอสูร ต้นสิมพลี (งิ้ว) ของพวกครุฑ ต้น กทัมพะ ( กระทุ่ม ) ในอมรโคยานทวีป ต้นกัปปะใ…

…อานุภาพที่สำคัญในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงตำแหน่งที่ตั้งของทวีปและต้นไม้ในแต่ละทวีป เช่น ต้นปาฏลีในมหาฎีกาและต้นไม้ที่สำคัญอื่นๆ ซึ่งแสดงถึงความเชื่อในโบราณเกี่ยวกับการแบ่งแยกพื้นที่ด้วยต้นไม้

…ยู่ ( ในเสนาสนะอันสมควร ) แล้วระลึกถึงคุณ ทั้งหลายแห่งพระปริยัติธรรมและพระโลกุตตรธรรม 8 (โดยอนุสสรณ ปาฐะ) อย่างนี้ว่า สวากขาโต ภควตา ธมฺโม สนฺทิฏฐิโก อกาลิโก เอหิปสฺสิโก โอปนยิโก ปจฺจตฺติ เวทิตพฺโพ วิญญ…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเจริญธัมมานุสสติ โดยแนะนำให้ผู้ปฏิบัติไปในที่ลับเพื่อระลึกถึงคุณธรรมแห่งพระปริยัติธรรมและพระโลกุตตรธรรม อธิบายถึงคำสอนที่ถูกต้องและความงามของบทพระธรรมที่มีมาตั้งแต่ต้นจนจบ เพ

…้ไปในที่ ลับ ( คน ) เร้นอยู่ ( ในเสนาสนะอันสมควร ) แล้ว ระลึกถึงคุณ พระอริยสงฆ์ทั้งหลาย ( โดยอนุสสรณปาฐะ ) อย่างนี้ว่า สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ อุชุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ ญาย ปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโ…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเจริญสังฆานุสสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงคุณของพระอริยสงฆ์ โดยการปฏิบัติในที่ลับและการฟังโอวาทของพระผู้มีพระภาคเจ้า สาวกที่ได้ยินและปฏิบัติตามหลักคำสอนจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของสาวกสง

…ี่นี้ แต่ใน ๒ บทนี้ ต่างกันนิดหน่อยโดย พยัญชนะเท่านั้น พระสงฆ์เป็น อาหุเนยยะ ด้วยประการฉะนี้ [แก้บท ปาหุเนยโย] ส่วนในบทว่า ปาหุเนยฺโย ( พึงทราบวินิจฉัยต่อไปนี้ ) อาคัน ตุกทาน ( ของรับแขก ) ที่เขาจัดอย่า…

ข้อความนี้อธิบายเกี่ยวกับคำว่า 'อาหวนียะ' และ 'ปาหุเนยยะ' ในบริบทของพระสงฆ์ โดยระบุถึงการถวายอาคันตุกทานที่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อพระสงฆ์ ซึ่งเป…

…องๆ ในโวสสัคคะนั้น บทว่า ยาจโยโค อธิบายว่า เป็นผู้ควรในการขอ เพราะ คนอื่นๆ ขอสิ่งใดๆ ก็ให้สิ่งนั้นๆ ปาฐะว่า ยาชโยโค ก็มี แปลว่า ผู้ประกอบด้วยยาชะ กล่าวคือการบูชา (การให้) บทว่า ทานสิวิภาครโต แปลว่า ยินด…

ในบทนี้ กล่าวถึงการเสียสละในรูปแบบของ โวสุสคฺครโต หรือการบริจาค ซึ่งมีผลต่อจิตใจของผู้ให้ โดยเฉพาะเมื่อพระโยคาวจรระลึกถึงคุณความดีของตน ความไม่ตระหนี่และความพร้อมในการให้ทำให้จิตของบุคคลนั้นไม่ถูกคร

…จัยต่อท้ายศัพท์ปกติบ้าง เช่นคำว่า อติปณฺฑิโต เป็นบัณฑิตยิ่ง ปณฺฑิตตโร เป็นบัณฑิตกว่า กนิโย น้อยกว่า ปาปิยิสฺสโก เป็นบาปกว่า ดังนี้ เมื่อพบศัพท์ดังกล่าวนั้น หรือศัพท์อื่น ๆ ที่มีรูปเป็นอย่างเดียวกันกับศั…

ในบทนี้จะอธิบายเกี่ยวกับคำอธิบายทางไวยากรณ์บาลีโดยเน้นไปที่คำและศัพท์ที่มีความหมายพิเศษ เช่น คำที่มีอุปสรรค ‘อติ’ ที่ใช้ในผู้แสดงสถานะเช่น ‘อติปณฺฑิโต’ ซึ่งหมายถึงการยกย่องและเปรียบเทียบ. จะได้ทำความเ

… อันว่าบุตรเกิดในตน หรือ อรช์ เกิดในตน ทั้งนี้ปรากฏอยู่ในคาถาธรรมบท ภาค ๖ หน้า ๑๕ ว่า อตฺตนา หิ กติ ปาป์ อรช์ อตฺตสมุภว์, อภิมาภูติ ทุมเมย์, วชิร์ วมุหย์ มณี, ดังนี้เป็นหลักอ้าง

เอกสารนี้เป็นการวิเคราะห์เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในเรื่องนามและอัพยยศัพท์ โดยเริ่มจากการอธิบายถึงการใช้วจนะในวิภัตติทั้ง ๓ หมวด ได้แก่ เสหิ, สก และ อตฺต รวมทั้งการเปรียบเทียบการใช้งานแต่ละคำในบริบทต่างๆ

…แบบบาลีไวยากรณ์ อันท่านแสดงไว้ อย่างชัดเจนแล้ว. นิบาตบอกกาล อถ แปลว่า ครั้งนั้น หยุโย แปลว่า วันวาน ปาโต " เช้า เสว วันพรุ่งนี้ ทิวา วัน สมุปติ " บัดเดี๋ยวนี้ สาย เงิน อายติ " ต่อไป " สุเว ในวัน ทั้ง ๕ …

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่กล่าวถึงนิบาตบอกอาลปนะ ซึ่งมีการอธิบายความหมายและการใช้งาน รวมทั้งวิธีการจัดกลุ่มศัพท์ตามฐานะของผู้พูด โดยเน้นการใช้ในคำทักทายและการเรียกชื่อ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงนิบา

…่าง หุร เหฏฐา อนุตรา อนุโต ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 105 แปลว่า ภายใต้ ปาร์ ภายใน แปลว่า ฝั่งนอก " โลกอื่น สมมุขา ต่อหน้า ติโร " ภายนอก ปรมมุขา " ลับหลัง " 11 รโห " ที่ลับ พ…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับคำศัพท์ในบาลีที่มีการใช้บางอย่างในบริบทต่างๆ โดยอธิบายความหมายและการใช้งานของศัพท์เหล่านี้ในภาษา รวมถึงการถ่ายทอดความหมายของคำว่า 'อาธาร' และ 'วิทยาตา' ที่มีความเกี่ยวข้องกับก