หน้าหนังสือทั้งหมด

วิสุทธิมรรค: อนุสสติกัมมฐานนิเทส
1
วิสุทธิมรรค: อนุสสติกัมมฐานนิเทส
…ง อกาลมรณะ ย่อมมีด้วยอำนาจกรรมอันเข้าไปตัด (ชนก) กรรม ในมรณะเหล่านั้น มรณะใด แม้เมื่อความถึงพร้อม * ปาฐะในวิสุทธิมรรคพิมพ์ไว้เป็น เอกภาว....ผิด ที่ถูกเป็น เอกภว...
ในเอกสารนี้กล่าวถึงการบรรยายมรณสติในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมุ่งเน้นความหมายและประเภทต่างๆ ของมรณะทั้งในด้านกาลมรณะและอกาลมรณะ พร้อมทั้งการศึกษาเจตนาขององค์ธรรมเพื่อช่วยในการเข้าใจชีวิตที่ดีขึ้น ในวิถี
วิสุทธิมรรค: ความตายและความเกิด
5
วิสุทธิมรรค: ความตายและความเกิด
…ด้ไหลรุดไปท่าเดียว มิได้ (ไหล) กลับ แม้สักนิดฉะนั้น เพราะฉะนั้น พระอโยฆรกุมารโพธิสัตว์จึงกล่าวว่า * ปาฐะในฉบับวิสุทธิมรรคเป็น อนิจฉัตตก์ มกุล แต่ในมหาฎีกาเป็น อนิจฺฉตุตกมกุล เห็น ว่าปาฐะหลังนี้เข้าทีกว่…
เนื้อหาพูดถึงความตายที่มาพร้อมกับความเกิด และประวิสัยของสัตว์ต่อการเป็นและดับ ในบริบทของธรรมะ จากการเปรียบเปรยถึงดอกเห็ดและเส้นทางของดวงอาทิตย์ที่ไม่สามารถย้อนกลับ สรุปได้ว่า การเกิดมาพร้อมกับการต้องต
การเข้าใจเกี่ยวกับความตายในวิสุทธิมรรค
6
การเข้าใจเกี่ยวกับความตายในวิสุทธิมรรค
…ชนะดินที่ช่างหม้อทำขึ้นแล้ว ทั้ง ๑. ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๖๕ ๒. น่าจะว่าอันรสอาโปซาบไม่ถึง ถ้าเช่นนั้น ปาฐะก็ควรจะเป็นว่า อาโปรสานนุคต...
ในพระพุทธศาสนา วิสุทธิมรรคชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการรู้จักความตายที่ใกล้เข้ามาในชีวิตเรา เหมือนกับน้ำที่เหือดหายไปในฤดูร้อน หรือผลไม้ที่สุกแล้ว ซึ่งมีความไม่ถาวร ความตายเป็นเรื่องที่ไม่อาจหลีกหนีได้
ความตายและพระโยคาวจรในวิสุทธิมรรค
14
ความตายและพระโยคาวจรในวิสุทธิมรรค
…ะ' ไม่เข้าใจมานานแล้วนั้น ก็น่าจะแปลว่า "โดยพลัน โดยทันที" แบบเดียวกันนี่เอง เป็นอัน พ้นแก่งไปที ๒. ปาฐะ มรณวสมาคต์ ตัดบทว่า มรณวส์ อาคติ ถ้าแปลว่า "มาสู่อำนาจความตาย" ก็ต้อง หากัตตาว่า ใครมา ซึ่งในคาถา…
เอกสารนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับความตายในมุมมองของพระโยคาวจร โดยเน้นการเปรียบเทียบกับผู้ที่มีอำนาจและยศที่มีความเสมอกันในเรื่องความตาย อธิบายถึงว่าความตายไม่เลือกปฏิบัติแม้แต่พระอรหันต์ หรือผู้มีอำนาจใน
การวิเคราะห์กายพหุสาธารณ โต
15
การวิเคราะห์กายพหุสาธารณ โต
… อย่างนี้ฟังได้สนิท แต่ถ้าพูดว่า "อำนาจความตายไม่อายไม่กลัวใคร" ฟังอย่างไรอยู่ ด้วยเหตุนี้จึงคิดว่า ปาฐะตรงนี้เป็น มรณ์ วสมาคต พิจารณาดูในมหาฎีกา ก็ เข้าใจว่าจะเป็นอย่างนั้น เพราะท่านยก วสมาคต มาแก้ว่า …
… ที่นำไปสู่ความตายจากทั้งภายในและภายนอก. สุดท้ายมีการกล่าวถึงความเข้าใจเกี่ยวกับมรณ์ และการวิเคราะห์ปาฐะในเรื่องนี้.
วิสุทธิมรรค: การศึกษาผมและโกฏฐาส
46
วิสุทธิมรรค: การศึกษาผมและโกฏฐาส
…ฐาน แม้โดยกลิ่น แม้โดยที่อาศัย แม้โดยโอกาส ก็ปฏิกูล อธิบายว่า คนทั้งหลายเห็น ๑. ตอนกำหนดโดยโอกาสนี้ ปาฐะแยกเป็น ๒ ประโยค คือโอกาสโต--- ปริจฺฉินนา ประโยค ๑ สีสกฎาห---- โอกาโส ประโยค ๑ เข้าใจว่าคลาดเคลื่อ…
เนื้อหานี้อธิบายการกำหนดและแยกแยะลักษณะของผมและโกฏฐาสในมิติที่แตกต่างกัน โดยระบุถึงส่วนประกอบและลักษณะที่ทำให้ผมมีความปฏิกูล รวมถึงการวิเคราะห์ คำอธิบายเกี่ยวกับความเข้าใจในวิสาขปริเฉทและการกำหนดโอกาส
การเปรียบเทียบของปฏิกูลและความน่ารังเกียจในวิสุทธิมรรค
47
การเปรียบเทียบของปฏิกูลและความน่ารังเกียจในวิสุทธิมรรค
…ยน้ำครำที่ไหลออก * เทียบกับข้างหน้าและข้าหลัง ตรงนี้น่าจะมี เอว คนฺธโต ปฏิกูลา หรือ อิท เนส์ คนฺธโต ปาฏิกุลย์
ในบทนี้กล่าวถึงความน่ารังเกียจของผมและสิ่งต่าง ๆ ที่มีลักษณะคล้ายผมในอาหาร รวมถึงกลิ่นของผมที่ไม่งดงาม การเปรียบเทียบระหว่างสีและสัณฐานของสิ่งของต่าง ๆ ที่ดูเหมือนจะไม่ปฏิกูล แต่กลับมีความน่ารังเกียจจ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
53
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…ั้น เช่น ท้องพระคลัง ท้องเรือ ท้องคลอง ฯลฯ ๔. เนื้อแขนท่อนบนชั้น ๑ ท่อนล่างชั้น ๑ เช่นนั้นกระมัง ๕. ปาฐะในวิสุทธิมรรคพิมพ์ไว้เป็น เอก เข้าใจว่าพิรุธ ที่ถูกเป็น เอว มีที่เทียบในตอน นหารู คือ เอว์ โอฬาริโ…
…นดจำนวนกระดูกที่อาจมีความแตกต่างกันในข้อความต่าง ๆ ที่พบในเอกสารอรรถกถาเช่น ปรมัตถโชติกาอรรถกถาขุททกปาฐะ สรุปว่าเนื้อหานี้ช่วยให้เข้าใจธรรมะและการศึกษาพระไตรปิฎกได้ลึกซึ้งมากขึ้นภายใต้การแปลและการวิเครา…
การศึกษาเกี่ยวกับกระดูกในวิสุทธิมรรค
56
การศึกษาเกี่ยวกับกระดูกในวิสุทธิมรรค
…มือ ๖๔ กระดูกเท้า ๖๘ กระดูกเช่น ๒ บอกแยกข้างไว้ก็มี เช่นกระดุกข้อเท้าข้างละ ๒ ก็บอกไว้ว่า เอเกกสฺมึ ปาเท เทว เทว โคปผกฏจีน ทีนี้มีทั้ง ๒ ข้าง แต่ไม่มีศัพท์บอกแยกข้างก็มี เช่นกระดูกแข้ง กระดูกเข่า กระดูก…
เนื้อหาเกี่ยวกับจำนวนและลักษณะของกระดูกในร่างกายมนุษย์ตามวิสุทธิมรรค รวมทั้งการเปรียบเทียบระหว่างการแปลในปรมัตถโชติกากับวิสุทธิมรรค คำอธิบายเกี่ยวกับกระดูกรองจากข้อมูลที่อิงตามตำราโบราณ เช่น การบอกจำน
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
59
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…ปกขิตต... สณฺฐานํ นั้น ลักษณะเป็นวิเสสนะ ทั้ง ๒ บท ทำให้แปลฝืดและฝืน เพราะต้องแปล เสทิต ก่อน ปกขิตต ปาฐะในปรมัตถ โชติกาไม่ได้ ท่านเรียงไว้ให้แปลง่าย และได้ความดี ดังนี้ มหนฺตมหนฺตานํ อฏฐิน อพานุตรคติ เส…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายเยื่อในกระดูกและลักษณะของไต พร้อมพูดถึงศัพท์ทางการแพทย์ที่เกี่ยวกับอวัยวะภายใน โดยใช้คำอธิบายเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจง่ายและชัดเจน ทั้งนี้เพื่อให้นักอ่านสามารถเข้าใจสภาพแ
การศึกษาเกี่ยวกับม้ามและพังผืดในร่างกาย
62
การศึกษาเกี่ยวกับม้ามและพังผืดในร่างกาย
…อันเป้นออกมาข้างนอก ก็เป็นอาการร้ายแรงทั้งนั้น เหตุไร ท่านจึงมา กล่าวที่ตรงม้ามนี่แห่งเดียว ? ศัพท์ ปารณ ปหาเรน นั้น ถ้าแปลตรง ๆ ว่า ประหารด้วย เครื่องประหาร ก็ฟังทื่อเต็มที่ จึงแปลเยื้องไปว่าทำร้ายด้วย…
เนื้อหานี้มีการวิเคราะห์ถึงพังผืดทั้งสองประเภทในร่างกายรวมถึงแนวทางในการตัดตอนและอธิบายลักษณะของม้าม ความสำคัญของม้ามในกระบวนการทางกายวิภาคถูกชี้แจงว่าเป็นอวัยวะที่สำคัญ สำหรับการทำงานภายในร่างกายและผ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อาหารใหม่และอุทร
65
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อาหารใหม่และอุทร
…ความตอนเดียว แต่มีอุปมาเป็น ๒ ท่อน ท่อนหน้าแสดงหน้าที่ไส้น้อย ท่อนหลังอาการที่มัน อยู่อย่างไร อนึ่ง ปาฐะว่า----อนุตรา ต์ สิพพิตวา----นั้นเข้าใจว่าคลาดเคลื่อน สอบปรมัตถโชติกา แล้ว เป็น----อนุตรา สํสิพฺพิ…
ในบทนี้มีการกล่าวถึงการใช้ขดเชือกสำหรับเช็ดเท้า ซึ่งมีการตัดตอนด้วยส่วนของไส้น้อยและในส่วนที่แตกต่างจากตน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาหารใหม่ที่หมายถึงสิ่งที่กิน ซึ่งเกิดขึ้นในอุทร การระบุถึงอวัยวะท
วิสุทธิมรรค: พยาธิในอุทร
66
วิสุทธิมรรค: พยาธิในอุทร
…ด” ดังนี้ก็ชอบ มัน เป็นที่ที่หมู่หนอน (ตัวพยาธิ) อันมีแตกต่างกันถึง ๓๒ ตระกูล มี ชนิดตักโกฏกะ (พยาธิปากขอ) ชนิดคัณฑุปปาทกะ (พยาธิตัวกลม) ชนิดตาลพีรกะ (พยาธิเสี้ยนตาล) ชนิดสูจิมุขกะ (พยาธิตัวจี๊ด) ชนิดปฏ…
ในเอกสารนี้มีการอธิบายพยาธิ 32 ประเภทที่อาศัยอยู่ในอุทร ขนาดและลักษณะที่แตกต่างกัน เช่น พยาธิประเภทต่างๆ ที่เปรียบเสมือนหนอนในอุทรที่มีพฤติกรรมที่แสดงถึงการแย่งอาหารในร่างกายมนุษย์ เมื่อร่างกายมีอาหาร
การศึกษาผลกระทบของเสมหะในร่างกาย
71
การศึกษาผลกระทบของเสมหะในร่างกาย
…ดุจผีแตกและดุจฟองไก่เน่ามีกลิ่นเหม็น น่าเกลียดฉะนั้น และเพราะกลิ่นที่ขึ้นมาแต่อุทรนั้น แม้ลมเรอ แม้ ปากก็ (พลอย) เหม็นเป็นเช่นกลิ่นซากสัตว์เน่าไปด้วย และคนผู้ (เรอเหม็นปากเหม็น) นั้น จะถึงกับถูกเขาไล่เอ…
บทความนี้พูดถึงลักษณะของเสมหะที่มีอยู่ในร่างกาย รวมถึงสี รูปร่าง และถิ่นกำเนิดของมัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเมื่อมันได้รับสารอาหารและเกิดกลิ่นเหม็นที่ไม่พึงประสงค์จากกระเพาะ อธิบายถึงภูมิต้านทานแบบต่าง ๆ
การวิเคราะห์ธาตุพิการในวิสุทธิมรรค
77
การวิเคราะห์ธาตุพิการในวิสุทธิมรรค
…ับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [เขโฬ - น้ำลาย] คำว่า เขโฬ - น้ำลาย คืออาโปธาตุที่ประสมขึ้นเป็นฟองภายใน ปาก น้ำลายนั้น โดยสี ขาวดังสีฟองน้ำ โดยสัณฐาน มีสัณฐาน ตามโอกาส (ที่อยู่ของมัน) แม้จะว่าสัณฐานดังฟองน้…
บทความนี้กล่าวถึงการกระจายของธาตุพิการ ซึ่งมีลักษณะคล้ายหยาดน้ำมันที่กระจายอย่างน้ำใส นอกจากนี้ยังอธิบายถึงน้ำลาย (เขโฬ) ว่าเป็นอาโปธาตุที่เกิดจากการตอบสนองต่ออาหารและความรู้สึกของสัตว์ การวิเคราะห์อง
การควบคุมความรู้สึกในทางธรรม
83
การควบคุมความรู้สึกในทางธรรม
…ย์ หรือเนกขัม ๒. บทตั้งคือ อรติรติสโห มีทั้งอรติ และรติ แต่ตอนขยายความ กล่าวแต่อรติ น่าจะตกรติไป ๓. ปาฐะที่เปยยาลไว้นี้ มรในจตุกกังคุตตระหน้า ๑๕๘ ความเต็มว่า ขโม โหติ สีตสุส อุณหสฺส ชิฆจฉาย ปิปาสาย สมกส…
บทความนี้พูดถึงการเป็นผู้ที่สามารถควบคุมความรู้สึกต่างๆ เช่น ความไม่ยินดีและความกลัวได้ รวมถึงการอดกลั้นต่อทุกขเวทนา สามารถพัฒนาจิตใจให้มีอานิสงส์ที่มากมาย โดยเน้นการบำเพ็ญกายคตาสติตามหลักการทางธรรมใน
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อานาปานสติกรรมฐาน
87
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อานาปานสติกรรมฐาน
…โยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 87 จึงจะบริบูรณ์อาการทั้งปวง เพราะเหตุนั้น นิเทศในอานาปาน สติกรรมฐานนั้น (ต่อไป) นี้ จึงเป็นนิเทศยึดคำบาลีเป็นเบื้องหน้า [ขยายความบาลีคำถาม] บัณฑิตพึงทราบนิ…
เนื้อหานี้สำรวจเรื่องอานาปานสติกรรมฐานซึ่งเน้นการเจริญสมาธิที่เกี่ยวข้องกับลมหายใจ ทั้งนี้มีการอธิบายว่าการทำให้เกิดขึ้นของอานา…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
96
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…งตรัสคำว่า ทีฆ์ วา อสฺสนฺโต เป็นอาทิ จริงอยู่ ในปฏิสัมภิทาท่านก็กล่าวคำ (ต่อไป) นี้ไว้ในวิภังค์แห่ง ปาฐะว่า "โส สโตว อสฺสสติ สโต ปสฺสติ" นั้นนั่นแหละว่า "โยคาวจรภิกษุย่อมเป็นสโตการด้วยอาการ ๓๒ คือ (๑) เ…
บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยังเสนอวิธีการที่พระโยคาวจรสามารถสังเกตพฤติกรรมเหล่านั้นเพื่อพัฒนาอารมณ์ดี
บทวิเคราะห์ว่าด้วยอารมณ์เดียวในสติ
97
บทวิเคราะห์ว่าด้วยอารมณ์เดียวในสติ
…งมั่น (ในอารมณ์นั้น) เธอก็เป็นสโตการด้วยสตินั้น ด้วยความรู้นั้น" ดังนี้ [แก้ศัพท์ อัสสาสะปัสสาสะ] ในปาฐะเหล่านั้น ปาฐะว่า ทีฆ์ วา อสฺสสนฺโต คือยังอัสสาสะ ยาวให้เป็นไป หรือ ในอรรถกถาพระวินัยกล่าวว่า ลมออ…
บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับความมีอารมณ์เดียวและความไม่ส่ายไปมาแห่งจิต โดยเน้นบทบาทของการหายใจเข้ายาวและออกยาวในการทำให้สติตั้งมั่น พร้อมอธิบายศัพท์ทางการแพทย์ เช่น อัสสาสะและปัสสาสะ ที่สะท้อนถึงการทำง
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หายใจเข้ายาวและอุเบกขา
101
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หายใจเข้ายาวและอุเบกขา
…าคนิมิตเกิดได้สมาธิแล้ว จิตก็วางเฉยเพราะไม่ต้องพยายาม ที่จะทำฌานให้เกิดอีก จึงว่าอุเบกขาตั้งขึ้น ๒. ปาฐะในฎีกาเรียงติดกันเป็น----กายานุปัสสนาสติหฏฐานภาวนา
ในเอกสารนี้กล่าวถึงการหายใจเข้ายาวและการตั้งอุเบกขา โดยการหายใจที่เป็นหลักการสำคัญในพระพุทธศาสนา การปฏิบัติในการตามกำหนดดูกายและการใช้สติในการเจริญภาวนา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายความแตกต่างระหว่างลมหายใ