ปุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 200 / 459

…อันสำเร็จมาแต่ชาติก่อน เพราะว่าผู้จะได้อภิญญานั้นต้องเป็นคนมีอธิการ (คือบุญบารมี) ซึ่งลางทีก็เรียก "ปุพเพ เหตุ" มิใช่ได้เพราะความเชี่ยวชาญในสมาบัติ ๒. อง, ตึก, ๒๐/๓๓๑.

บทนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการเจริญอัปปนาสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยมีอภิญญาเป็นเครื่องหมายแสดงความก้าวหน้า การทำให้แจ้งด้วยอภิญญาเพื่อเข้าถึงความรู้ยิ่ง ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงการมีภพวิเศษจากการฝึกสมาธิที่ไม่เ

…ๆ ทพฺพโสตธาตุญาณ ความรู้ดุจได้ยินด้วยโสตธาตุ อันเป็นทิพย์ เจโตปริยญาณ ความรู้กำหนดใจ (คนอื่น) ได้ * ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ความรู้ในอันตามระลึกถึง ชาติก่อน ๆ ของตนได้ ปาฐะในวิสุทธิมรรคท่านใช้ โลกิกะ แต่ไท…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิซึ่งเสริมสร้างอภิญญาและอานิสงส์จากการทำโยคะ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงจตุตถฌานและอบรมปัญญาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการทำสมาธิที่มีอานิสงส์จะช่วยให้การพัฒนาปัญญาเกิดขึ้

…ิวิปฺผาราอิทฺธิ ฤทธิ์สมาธิปกแผ่ อริยอิทธิ ฤทธิ์ของพระอริยะ กมฺมวิปากชาอิทฺธิ ฤทธิ์เกิดด้วยวิบากกรรม ปุญฺญวโต อิทฺธิ ฤทธิของผู้มบุญ วิชชามยาอิทฺธิ ฤทธิ์สำเร็จด้วยวิทยา ตตฺถ ตตฺถ สมมาปโยค- ฤทธิ์โดยความหมา…

เนื้อหาเกี่ยวกับฤทธิ์ต่างๆ ที่ได้แก่ อธิฏฐานาอิทธิ, ฤทธิ์บิดเบือน, มโนมยาอิทธิ, ญาณวิปฺผาราอิทธิ, และอื่นๆ ซึ่งอธิบายถึงการสำเร็จต่างๆ โดยเฉพาะความสามารถในการอธิฏฐานให้เกิดขึ้น โดยยกตัวอย่างพระโยคีที่

…ธิ ฉันเดียวกัน ความไปทางอากาศได้แห่งวินิปาติกะลางเหล่า เช่นยักษิณียังกรมาตา ยักษิณีอุตตรมาตา ยักษิณีปุสสมิตตา ยักษิณีธัมมคุตตา เป็นอาทิต ก็เป็น กมฺมวิปากชาอิทธิ แล [๘ ปุญฺญวโตอิทฺธิ] ส่วนฤทธิ์มีการไปทาง…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ฤทธิ์ทางอากาศของสัตว์ โดยเฉพาะนก เทวดา และมนุษย์ที่เกิดจากกรรมดี รวมถึงวิบากกรรมที่ส่งผลกระทบต่อฤทธิ์เหล่านี้ นอกจากนี้ ยังได้กล่าวถึงฤทธิ์ของบุคคลที่มีบุญ เช่นพระเจ้าจักรพร

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 111 "ถามว่า ปุญฺญวโตอิทฺธิ เป็นไฉน พระเจ้าจักรพรรดิย่อมไปในอากาศ ได้" พร้อมทั้งจตุรงคินีเสนา โดยที่สุดจนชั้นพวกคนเ…

ในบันทึกนี้ได้ทบทวนกลุ่มบุคคลที่มีบุญซึ่งได้รับ ปุญฺญวโตอิทธิ เป็นพิเศษ พูดถึงฤทธิ์ต่างๆ ของพระเจ้าจักรพรรดิและคฤหบดีกแต่ละคน โดยชี้แจงถึงความสำเร็จขอ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 112 ชื่อธนัญชันเศรษฐี สะใภ้ชื่อสุมนเทวี ทาสชื่อปุณณะ ชื่อว่าผู้มีบุญ ทั้งห้า ในบุคคลทั้งห้านั้น ในกาลที่ท่านเศรษฐีผู้ดำหัวแล้วแหงนดู อากาส ฉางข้าว ๑๒…

ประโยคนี้นำเสนอเกี่ยวกับเรื่องราวของเศรษฐีที่มีบุญและการกระทำที่แสดงถึงอิทธิฤทธิ์ ซึ่งรวมถึงการแจกข้าวและเงินแก่ประชาชน และการทำการเกษตรที่ประสบผลสำเร็จอย่างมาก สะท้อนให้เห็นถึงความมั่งคั่งและความเมตต

… วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 165 (ไปด้วย) ดังนั้น เธอก็ไปพรหมโลกได้ด้วยทิสสมานกายอันมา ดุจ ปุยนุ่นถูกลมพัดขึ้นไป และเมื่อขณะไปอย่างนั้น ถ้าเธอต้องการ เธอ จะนิรมิตหนทางขึ้นในอากาศ ด้วยอำนาจปฐวีก…

บทนี้กล่าวถึงการเข้าใจปาฏิหาริย์ในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการเคลื่อนที่ด้วยทิสสมานกายซึ่งเป็นผลจากการอธิษฐานของผู้ที่มีจิตตาธิฏฐาน ทำให้สามารถเคลื่อนที่ไปยังพรหมโลกได้ แม้จะมีผู้เห็นอยู่ การเคลื่อนที่นี้เ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 173 [วิธีทำทิพยโสต] ปุจฉาว่า "ก็ทิพยโสตธาตุนี้ พระโยคาวจรภิกษุจะพึงให้เกิดขึ้น ได้อย่างไร ?" วิสัชนาว่า ภิกษุนั้นเข้าฌานอั…

ในบทนี้กล่าวถึงการฝึกทิพยโสตของพระโยคาวจรภิกษุ โดยเริ่มจากการเข้าฌานเพื่อให้เกิดอภิญญา เมื่อออกจากฌานแล้วสามารถอาวัชนาการถึงเสียงที่อยู่ไกลออกไป เสียงที่รับรู้จะแบ่งออกเป็นเสียงหยาบ เช่น เสียงระฆัง กล

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 176 [วิธีทำเจโตปริยญาณ] ปุจฉาว่า "ก็ญาณนี้ พระโยคาวจรภิกษุจะพึงให้เกิดขึ้นได้ อย่างไร ? วิสัชนาว่า เพราะว่าญาณนี้ย่อมสำเร็จด้ว…

ในหน้าที่ 176 ของวิสุทธิมรรคพูดถึงการทำเจโตปริยญาณผ่านการสอบสวนสีของโลหิตโดยใช้ทิพพจักขุญาณ การสังเกตความเปลี่ยนแปลงของสีในโลหิตสามารถช่วยระบุอารมณ์จิตของบุคคลได้ สีดำแสดงถึงความโสมนัสและโทมนัส ขณะที่

…ระการว่า "จิตนี้เป็นจิตมี ราคะหรือ ฯลฯ หรือว่าเป็นจิตยังไม่พ้น" ด้วยประการฉะนี้แล เจโตปริยญาณกถา จบ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณกถา [อรรถาธิบายศัพท์บาลีในญาณนี้ ในปุพเพนิวาสานุสสติญาณกถา มีอรรถาธิบายว่า บทว่า "…

…มุติทั้ง ๕ และเจโตปริญญาณ โดยสำรวจลักษณะของจิตในระดับต่างๆ เช่น จิตมีราคะและจิตยังไม่พ้น มีการพูดถึงปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ซึ่งช่วยให้นักปฏิบัติเข้าใจการเกิดและดับของจิตในชาติที่ผ่านๆ มา รวมทั้งการเห็นจิต…

…ฏมกะ (ผู้ตัดวัฏฏสงสาร คือปริพพานแล้ว) นิวุฏฐธรรมเหล่านั้น ย่อมมีได้แต่พระพุทธทั้งหลายเท่านั้น คำว่า ปุพเพนิวาสานุสสติ คือภิกษุระลึกปุพเพนิวาสได้ด้วยสติ ใด สตินั้นชื่อว่าปุพเพนิวาสานุสสติ คำว่าญาณ หมายเอ…

…ลึกได้ด้วยวิญญาณ การศึกษานี้เน้นถึงการเข้าใจนิวุฏฐธรรมที่มีได้เฉพาะพระพุทธเจ้า และถึงวิธีการระลึกถึงปุพเพนิวาสา ความหมายของญาณและสติในกระบวนการนี้ โดยจะกล่าวถึงการระลึกย้อนกลับไปในภพก่อน ๆ จนถึงการเข้าถ…

…็นดังเดินในทางเกวียนใหญ่ [ความระลึกที่ประสงค์] แต่ในอธิการ (แห่งสมาธิภาวนา) นี้ ประสงค์เอาความระลึก ปุพเพนิวาสแห่งสาวกทั้งหลาย เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจึงกล่าวไว้ว่า "บทว่า อนุสฺสรติ คือระลึก (ย้อน) ตามไป ๆ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการระลึกถึงปุพเพนิวาสของสาวกในพุทธศาสนา ผ่านการเปรียบเทียบกับการเดินบนสะพานที่แตกต่างกันตามลำดับของสาวกแต่ละประเภ…

…ดังนี้ สัตว์ ทั้งหลายผู้เป็นวัสสุปชีวี (อาศัยฝนเป็นอยู่) ก็ทำกาละไปเกิดในพรหม โลก เทวดาจำพวกที่เป็น ปุปผผลุปชีวินี (อาศัยดอกไม้และผลไม้เป็น อยู่) (ก็จุติไปเกิดในพรหมโลก) ด้วย ครั้นกาลนานไกลล่วงไปโดย การ…

เนื้อหาเกี่ยวกับความพินาศและการตั้งขึ้นใหม่ของพุทธเกษตรในสมัยที่ประสบภัยด้วยไฟ ที่มีการระบุต้นเหตุของภัยธรรมชาติและผลกระทบต่อชีวิตของสัตว์ทั้งหลาย สำหรับสัตว์ที่อาศัยฝนและผลไม้นั้นต้องประสบกับการสูญพั

…ฉะนั้น ชื่อและโคตรจึงเป็นอุเทศ (เครื่องชี้ตัว) ประการนอกนี้เป็นอาการ (สภาพร่างกาย) คำว่า "อเนกวินิต ปุพฺเพ- นิวาส์ อนุสสรติ - ระลึกบุพเพนิวาสได้หลายอย่าง" นี้ มีอรรถตื้นอยู่ แล้วแล ปุพเพนิวาสานุสสติญาณก…

…ึกถึงอดีตที่มีความสำคัญต่อการเข้าใจตัวตนและสถานภาพในสังคม สำหรับผู้ที่แสวงหาความเข้าใจในวิถีชีวิตและปุพเพนิวาส เหล่านี้ล้วนเป็นองค์ประกอบสำคัญในวิสุทธิมรรค ทำให้เราเห็นถึงความสำคัญของการรับรู้และระลึกถึ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 233 ปัจจุปันนารมณ์ และพหิทธารมณ์ ปุจฉาว่า เป็นไปอย่างไร ? วิสัชนา ว่า ก็เจโตปริยญาณนั้น ในกาลที่รู้จิตอันเป็นกามาวจรของคนอื่น ๆ ก็เป็นป…

บทความนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวกับเจโตปริยญาณและประเภทของจิตในบุคคลต่างๆ ตั้งแต่พระโสดาบันถึงพระอรหันต์ โดยมีการเจาะลึกเรื่องมรรคจิตและผลของคำว่าอัปปมาณารมณ์ในระบบการเข้าใจนี้ นอกจากนี้ยังชี้ให

… คนอื่นเป็นอารมณ์แท้แล ความเป็นไปในอารมณ์ 4 แห่งเจโตปริยญาณ บัณฑิตพึงทราบ โดยประการดังกล่าวมาฉะนี้ [ปุพเพนิวาสญาณเป็นไปในอารมณ์ 4] ปุพเพนิวาสญาณ ย่อมเป็นไปในอารมณ์ 4 โดยเป็นปริตตารมณ์ มหัคคตารมณ์ อัปปมา…

…่าจิตนอกไม่สามารถรับรู้ได้ เปรียบเทียบกับจักขุวิญญาณที่เห็นรูปได้เท่านั้น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงปุพเพนิวาสญาณที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์หลากหลายประเภท เช่น ปริตตารมณ์ มหัคคตารมณ์ และความสัมพันธ์ของสันตติ…

…ปปมาณารมณ์ ในการที่ระลึกถึงมรรคที่ตนหรือคนอื่นเจริญ แล้วอย่างเดียว ก็เป็นมัคคารมณ์ แต่โดยแน่นอนแล้ว ปุพเพนิวาสญาณนั้นเป็นอดีตารมณ์แท้ (ต่อไป) นี้เป็นนัยแห่งอรรถกถาในเรื่องอตตารมณญาณนั่นว่า "บัณฑิต พึงทร…

…นแนวคิดเกี่ยวกับอารมณ์แตกต่างกันและผลที่เกิดขึ้นจากการระลึกถึงมรรคข้างหน้า ปัจจัยที่ส่งผลต่อนิยามของปุพเพนิวาสญาณถูกกล่าวถึงพร้อมกับความเชื่อมโยงกับขันธ์ที่เป็นปัจจัยในการปฏิบัติ โดยในนี้ยังได้มีการอ้าง…

…ด้ อนึ่ง ในญาณ ๒ นั้น ขันธ์ทั้งที่เป็นกุศลทั้ที่เป็น อกุศลทีเดียวเป็นอารมณ์แห่งยถากัมมูปคญาณแล ก็แล ปุพเพนิวาสญาณนั้น ในกาลที่ระลึกถึงขันธ์ของตน ก็เป็น อัชฌัตตารมณ์ ในการที่ระลึกถึงขันธ์ของคนดื่อน ก็เป็…

…ของยถากัมมูปคญาณซึ่งเป็นเนื้อหาสำคัญในประเด็นขันธ์ทั้งที่เป็นกุศลและอกุศล เป็นอารมณ์ของญาณ ๒ ได้แก่ ปุพเพนิวาสญาณที่เกี่ยวข้องกับการระลึกถึงขันธ์ทั้งของตนและของคนอื่น รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของศัพท์ต…

ประโยค - อธิบายบทไอวาสร่วมและติชฌาน - หน้าที่ 2 ศัพท์ ปุรศศัพท์ เป็นต้น ส่วนที่ประกอบด้วยวิตกติแล้ว เรียกว่า บท เช่น มหนุตโต เป็นบทหนึ่ง ปุรโส เป็นบทหนึ่ง เ…

บทความนี้ตรวจสอบการแบ่งแยกและองค์ประกอบของคำในบทไอวาสร่วมและติชฌาน รวมถึงการกำหนดคำศัพท์และวิธีการวิเคราะห์สมาน ซึ่งมีทั้งอนุใบบทและบทลง โดยเน้นความสำคัญของการแยกประเภทคำและการวิเคราะห์องค์ประกอบของบท

ประโยค - อธิบายคำไว้อาณ์นิยมและคติธรรม - หน้าที่ 6 ก วรรค ปุณณสุข เขตตี ปุณณญธาตุ นาแห่งบุญ จ วรรค วฑูมนาก ฉาย ยสุ สา วฑูมนากฐายา (เวลา) เวลามีเจตนารึอยู่ ฎ วรร…

บทความนี้ศึกษาเกี่ยวกับคำไว้อาณ์นิยมและคติธรรม รวมถึงการอธิบายชื่อสมาสีที่สำคัญ 6 อย่างที่ใช้ในพุทธศาสนา เช่น กัมมารายะ, ทิฏฐิ และตัณญประะ โดยจะเน้นในเรื่องการใช้ชื่อและตำแหน่งในพุทธศาสนา รวมถึงวิธีกา