หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
320
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 320 ประกอบเหล่าสัตว์ไว้ในวัฏฏะ หรือในเครื่องยนต์คือภพเนืองนิตย์ กับ ผลกรรม หรือกับภพอื่นเป็นต้น หรือกับทุกข์ ฯ ชื่อว่ากายคันถะ เพราะอรรถว่า ร้อยรัดรูปกายกับด้วยนามกาย หรื…
ในบทนี้ มีการอธิบายเกี่ยวกับการยึดมั่นและการถือศีลวัตรในทางพระพุทธศาสนา ซึ่งการยึดถือเหล่านี้ส่งผลต่อกรรมและวัฏฏะของสัตว์. คำว่า กามุปาทาน และ สีลัพพตุปาทาน ถูกกล่าวถึงเพื่อชี้ให้เห็นถึงการมีอยู่ของ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 325
325
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 325
…ห็นถูก คือไม่ผิด (เห็นโดยชอบ คือโดยไม่วิปริต) ฯ ก็สัมมาทิฏฐินั้นมี อย่าง ด้วยอำนาจแห่งนัยเป็นต้นว่า ผลทานที่ให้แล้วมี หรือมี 4 อย่าง ด้วยอำนาจแห่งกิจมีการกำหนดรู้เป็นต้นฯ สภาพที่ชื่อว่าสัมมาสังกัปปะ เพร…
เนื้อหานี้กล่าวถึงกลไกของจิตประเภทต่างๆ รวมถึงโทมนัสและวิถีแห่งมรรคที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติไปยังสุคติและนิพพาน โดยอธิบายองค์แห่งมรรคอย่างละเอียด เช่น สัมมาทิฏฐิ, สัมมาสังกัปปะ, สัมมาวายามะ, และสัมมาสมาธิ
การศึกษาอริยสัจและความทุกข์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
341
การศึกษาอริยสัจและความทุกข์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…เจ้า เพราะพระองค์ทรงแสดงไว้ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า อริยสัจ ฯ แต่อริยสัจนั้น มี ๔ อย่าง ด้วยอำนาจแห่งผล และเหตุที่ เศร้าหมอง และไม่เศร้าหมอง (ด้วยอำนาจแห่งผลที่เศร้าหมอง ๑ เหตุที่เศร้าหมอง ๑ ผลที่ไม่เศร้…
เนื้อหานี้กล่าวถึงConcept ของอริยสัจในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเฉพาะการอธิบายเกี่ยวกับความทุกข์ซึ่งเป็นของจริงแท้และเป็นเครื่องหมายสำคัญของการตรัสรู้ของพระอริยบุคคล ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงสัจจะที่ ๑ และ ๒
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
357
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ี้จึงไม่มี เพราะสิ่งนี้ดับ สิ่งนี้จึงดับ " ธรรมที่ชื่อว่าปัจจัย เพราะอรรถว่า เป็นแดนอาศัยเป็นไปแห่ง ผลฯ ที่ชื่อว่าฐิติ เพราะอรรถว่า เป็นที่ตั้งอยู่แห่งผล โดยมีความ เป็นไปเนื่องด้วยเหตุนั้น ๆ ฐิติกล่าวคื…
…ถึงปัจจัยแห่งธรรมและลักษณะการดำรงอยู่ของธรรม ที่มีความสัมพันธ์กับปัจจัย ธรรมที่เป็นไปตามอาการและเหตุผลซึ่งสอดคล้องกัน ในการแสดงอายตนะของธรรมที่เกิดขึ้นโดยอาศัยปัจจัยต่างๆ รวมถึงการวิเคราะห์กรณีที่ไม่เกิ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
363
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ผู้ติดใจในอารมณ์ ต่างโดยรูปเป็นต้น เป็นผู้ใคร่เพื่อจะพ้นจากสงสาร ย่อมถึงความเห็นผิดโดยนัยเป็นต้นว่า ผลทานที่ให้แล้วไม่มี และการยึดถือในทางที่ไม่บริสุทธิ์ว่า เป็นทาง ที่บริสุทธิ์ และความเห็นอัตตวาททั้ง ๒…
…าเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างตัณหาและอุปาทาน โดยอธิบายว่าตัณหาคือปัจจัยที่นำไปสู่อุปาทานและสามารถส่งผลต่อการเกิดและการดับของชีวิต ซึ่งมีส่วนเชื่อมโยงกับชาติ ชรา และมรณะ ด้วย อธิบายความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
365
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ดังนี้ จึงกล่าวคำเป็นต้นว่า ชาติชรามรณคฺคหเณน ดังนี้ ฯ เหตุ ๕ อย่างที่ เกิดแล้วในภพอดีตเป็นปัจจัยแก่ผลอันเป็นปัจจุบัน ตามอำนาจแห่งอวิชชา และสังขารทั้ง ๒ ซึ่งท่านกล่าวไว้แล้วโดยย่อว่า อตีเต เหตโว ปญฺจ (เ…
บทความนี้เป็นการวิเคราะห์หลักธรรมเกี่ยวกับอวิชชา ตัณหา และอุปาทานในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นถึงการเกิด ความแก่ และความดับของวิญญาณ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคตตามอำนาจของเหตุทั้งส
การวิเคราะห์อภิธัมมัตถสังคหบาลี
366
การวิเคราะห์อภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ที่ 366 และ (ตามอำนาจ) แห่งอวิชชาและสังขารทั้ง ๒ ซึ่งท่านได้โดยการ ประมวล (สงเคราะห์) ฯ คำว่า อายตี ผลปญฺจก ได้แก่ผล ๕ อย่าง มีวิญญาณเป็นต้น ที่ท่านกล่าวไว้ด้วยศัพท์คือชาติชารและมรณะ ซึ่งจะ เกิดในอนาคตจ…
…อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาที่อธิบายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในทางธรรม โดยเฉพาะการเชื่อมโยงระหว่างอดีตกับปัจจุบันและอนาคต โดยเน้นว่าสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบันจะเป…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ปฏิจจสมุปบาทและวัฏฏะ
368
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ปฏิจจสมุปบาทและวัฏฏะ
…หิ ศัพท์ บัณฑิตพึงทราบว่า มีอรรถว่า ตั้งอยู่ ในที่นี้ เพราะศัพท์คือธาตุมีอรรถมากมาย ฯ อีกอย่างหนึ่ง ผลที่มีความโลภ เป็นต้นนั้นเป็นปัจจัย ย่อมเป็นไป คือดำเนินไป ได้แก่เป็นไปได้ “คือถึงความเจริญงอกงาม ก็ด…
…าสัมพุทธเจ้าทรงแสดงถึงปฏิจจสมุปบาทที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติและกิเลส ซึ่งแสดงถึงการเชื่อมโยงของเหตุและผลทางจิตใจ โดยการอธิบายถึงการดำรงอยู่ของธรรมที่มีปัจจัยต่าง ๆ เป็นองค์ประกอบ เช่น ความโลภที่ทำให้เกิดก…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
402
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…หน้าที่ 402 ละสมุทยสัจ ทำนิโรธสัจให้แจ้ง หยั่งลงสู่อัปปนาวิถี ด้วยอำนาจการ เจริญมัคคสัจ ฯ ต่อจากนั้นผลจิต ๒-๓ ดวง เป็นไปแล้วก็ดับไป ฯ ต่อจากนั้นก็เป็นภวังคบาต (จิตตกภวังค์) และ ฯ ส่วนปัจจเวกขณ ญาณทั้งหล…
ในเนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาจิตและวิโมกข์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยยกตัวอย่างการละสมุทยสัจและการเข้าใจในภาวะจิตเพื่อไปสู่นิพพาน พุทธศาสนาพิจารณาอีกทั้งการละกิเลสที่ยังเหลือ ผ่านกรรมและความเป็นจริงในจิต
ความแตกต่างของบุคคลในพระพุทธศาสนา
404
ความแตกต่างของบุคคลในพระพุทธศาสนา
…ล ในโลก ฯ นี้เป็นความต่างแห่งบุคคล ในอธิการว่าด้วยบุคคลนี้ ฯ [ประเภทสมาบัติ] ก็บรรดาสมาบัติเหล่านี้ ผลสมาบัติย่อมทั่วไปแม้แก่พระอริยบุคคล ทั้งสิ้น ด้วยอำนาจผลตามที่เป็นของตน ๆฯ แต่การเข้านิโรธสมาบัติ ย่…
…นา โดยกล่าวถึงพระอนาคามีและพระอรหันต์ที่ละกิเลสได้เด็ดขาด ไม่มีเหลือ นอกจากนั้นยังอภิปรายถึงสมาบัติ ผลของสมาบัติ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ ซึ่งเป็นขั้นพื้นฐานที่สำคัญในพระพุทธศาสนา รวมถึงการพิจารณาสังขา…
อธิบายปัจจเวกขณญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
433
อธิบายปัจจเวกขณญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ทีปเป็นอาทิ และเพราะพระบาลีที่มา เป็นต้นว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดเห็นทุกข์ ฯ หลายบทว่า เทว ตีณิ ผลจิตตานี ปวตฺติวา ความว่า ผลจิต ๒" หรือ ๓ ดวง เป็นไปแล้วในสันดานแม้ที่มีกิเลสถูกตัดขาดแล้ว ตาม สมควรแ…
…เกี่ยวกับการพิจารณาปัจจเวกขณญาณซึ่งเป็นองค์ความรู้ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยพูดถึงความสำคัญของมรรคและผลที่นำไปสู่การหลุดพ้น รวมถึงการวิเคราะห์ว่าผลจิตมีการเกิดขึ้นตามสภาวะธรรมชาติ พร้อมทั้งให้ความเข้าใจเ…
วิปัสสนาและมรรคในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
436
วิปัสสนาและมรรคในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…วิปัสสนา ฯ วิปัสสนาและมรรค ชื่อว่าเป็นเหตุมา เป็นทางมา ในที่นี้ ก็เพราะเป็นเครื่อง รื่องมาของมรรคและผลฯ บทว่า ยถาวุตฺตนเยน คือ ตามอำนาจแห่งอนัตตานุปัสสนาที่กล่าวแล้วในหนหลังเป็นต้น ฯ คำ ว่า ยถาสก์ ผลมุป…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี ซึ่งเป็นเครื่องมือในการเข้าถึงมรรคและผล โดยมีการอธิบายถึงอำนาจธรรมที่เกี่ยวข้อง รวมถึงความหมายของมรรคที่ไม่ประกอบด้วยความเป็นทวาร และความสั…
ความเชื่อและกรรมในพระพุทธศาสนา
22
ความเชื่อและกรรมในพระพุทธศาสนา
…ัติ จะถวายวิสัชนาด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็นนิทัสสนนัย 0 ด สัทธาสัมปทานั้น คือความเชื่อประกอบด้วยเหตุผลในสิ่งที่ควรเชื่อ ชื่อว่า สัทธา มีวิภาค ตามวัตถุเป็นที่ตั้งแห่งความเชื่อ ๔ ประการ คือ กัมมสัทธา เชื่…
บทความนี้สำรวจความเชื่อในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับกรรมและผลของกรรม โดยกล่าวถึงความเชื่อ ๔ ประการ คือ กัมมสัทธา เชื่อกรรม, วิปากสัทธา เชื่อผลแห่งกรรม, และกัมมัส…
พระราชกุศลและการสร้างพระพุทธปฏิมากร
25
พระราชกุศลและการสร้างพระพุทธปฏิมากร
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๒๕ และการสร้างพระพุทธปฏิมากรนั้น เป็นพระราชกุศลพิเศษ ที่สมเด็จพระมหากษัตริยาธิราชเจ้ได้ ทรงกระทำเป็นลำดับมา ดังมีตำนานเล่าว่า สมเด็จพระเจ้าศรีธรรมไตรปิฎก ผู้ด
…งพระพุทธปฏิมากรที่ทำโดยสมเด็จพระมหากษัตริยาธิราชเจ้า ซึ่งเป็นการบำเพ็ญพระราชกุศลที่มีคุณค่าสูงและส่งผลต่อสังคมไทยในหลายประการ รวมถึงการสร้างพระพุทธชินราชที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ เมืองพิษณุโลก โดยการสร้าง…
คำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
40
คำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…มู่นั้น ๆ จึงให้เป็นไปในชนที่นับเนื่องเป็นหมู่เดียวกันโดยสมควร ด้วยประการฉะนี้ คุณข้อนี้ ย่อมให้เกิดผล คือ พหุปปิยตา ความเป็นที่รักของชนเป็นอันมาก, ผลนี้ ย่อมมีประโยชน์แก่ชนผู้นับเนื่องในหมู่ทั่วกันไป ไ…
บทความนี้นำเสนอคำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เกี่ยวกับการเคารพผู้อาวุโสและความสามัคคีในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากพุทธภาษิตและอปริหานิยธรรมสูตร เพื่อแสดงให้เห็นว่าความรักและการช่วยเหลือก
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส และพระเมตตาต่อราษฎร
51
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส และพระเมตตาต่อราษฎร
…ิสันถารนี้ เป็นกิจควรทำแก่แขกผู้มาถึงถิ่นของตน แม้แต่เพียงด้วยวาจา ดั่งที่เรียกว่า สมุโมทนา ก็ยังให้ผลสำเร็จทำความยินดีให้เกิดแก่ผู้ได้รับ เป็นอุบายเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจ เพื่อตั้งอยู่ในไมตรี และทวีความ…
…้รับการสรรเสริญจากนานาประเทศว่าเป็นพระเจ้าแผ่นดินที่ยากที่จะมีใครเปรียบได้ในเรื่องความใส่ใจต่อราษฎร ผลจากการกระทำดีนี้ทำให้ประชาชนมีความรักและภักดีต่อพระองค์อย่างยิ่ง.
ปฏิสันถารและความสำคัญในรัฐบาล
53
ปฏิสันถารและความสำคัญในรัฐบาล
…การควรจะเป็นดีก็กลับให้โทษแก่ผู้ทำ, เหตุดั่ง นั้น จำต้องประสงค์ความฉลาดของบุคคลในกิจนั้นเป็นที่ตั้ง ผลจึงสำเร็จด้วยดีความเข้าใจวิธีทำ ปฏิสันถาร ชื่อว่า ปฏิสันถารกุศลตา แลปฏิสันถารอันบุคคลทำด้วยความฉลาด …
… การดูแลผู้อื่นในยามวิกฤตเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยลดความตึงเครียด และสร้างโลกที่น่าอยู่ โดยมีการอธิบายถึงผลที่เกิดขึ้นจากการปฏิสันถารที่ดีและการแบ่งปันความรักและความเห็นอกเห็นใจระหว่างกัน
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
58
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
…มภีร์ชาดก ท่านก็ได้ยก ความข้อนี้ขึ้นแสดงในบาทคาถาโดยความเป็นราชภาษิตของพระเจ้าคามณีว่า อปิ อตรมานาน ผลาสาว สมิชฺฌติ เออก็ความหวังในวิบุลผล ย่อมสำเร็จแก่บุคคลผู้มีปรีชาญาณค่อยประกอบการงานโดยอุบาย ไม่ มัก…
…ที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็นถึงความสำคัญของเวลาและการจัดการที่ถูกต้อง ในตอนที่พระเทวทัตต์แ…
ความเพียรและการพึ่งพาตนเองในพุทธศาสนา
71
ความเพียรและการพึ่งพาตนเองในพุทธศาสนา
…ีพระนครคืนได้ ปราบทมิฬให้ปราชัยพ่ายแพ้ ทรงราชย์สืบมาโดยไม่มีภัย ความเพียรย่อมเป็นกำลังใหญ่ ให้สำเร็จผลที่มุ่งหลาย วายเมเถว ปุริโส ยาว อตฺถสฺส นิปฺปทา (๓) เป็นชายควรพากเพียรไป กว่าผลจะสำเร็จ กยิรา เจ กยิ…
…เพื่อฟื้นฟูพระนคร ความหมายของการพึ่งพาตนเองถูกนำเสนอว่าคือการใช้คุณธรรมเป็นเครื่องป้องกันอันตราย และผลรวมถึงการให้ความสำคัญกับความเพียรในการทำงานและการดำเนินชีวิต. เว็บไซต์ dmc.tv จะเป็นแหล่งข้อมูลเพิ่ม…
มหากษัตริย์และพระราชธรรม
72
มหากษัตริย์และพระราชธรรม
…เพื่อป้องกัน รักษาทำนุบำรุงพระราชอาณาจักรให้เจริญทันสมัย อุบัติเหตุใด ๆ อันจะนำให้เกิดอนัตถะไม่เป็น ผลอันดีแก่แผ่นดิน ที่ยังไม่เกิด ก็ทรงจัดการระวังดังทำนุบำรุงพลนิกายไว้ เพื่อป้องกันจลาจล ภายใน และปัจจ…
…ง ๆ จึงเป็นหน้าที่และความรับผิดชอบที่มหากษัตริย์ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และทรงพยายามเพื่อให้เกิดผลดีแก่ประเทศชาติและประชาชนอย่างสูงสุด บทความนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความพยายามในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ และการ…