หน้าหนังสือทั้งหมด

การพิจารณาในกายคตาสติกัมมัฏฐาน
97
การพิจารณาในกายคตาสติกัมมัฏฐาน
…ชื่อให้ขึ้นใจแล้ว ตามระลึกถึงความหมายไปด้วย 4.4.1 การท่องจำอาการ 32 ในการท่องชื่อให้ขึ้นใจ มีสิ่งที่ผู้ปฏิบัติจะต้องศึกษา คือ ผู้ปฏิบัติควรทราบถึง พุทธสุภาษิตที่เกี่ยวกับอาการ 32 ดังต่อไปนี้ “อตฺถิ อิมสฺ…
การพิจารณาโดยกำหนดขอบเขตในเรื่องของเส้นผม การคิดอย่างมีลำดับและไม่รีบร้อน รวมถึงการพิจารณารูปกายเพื่อเห็นความโสโครกภายใน มีการท่องชื่ออาการ 32 รวมถึงธรรมะที่สำคัญ เช่น อธิจิตตสูตร สีติภาวสูตร และโพชฌั
เจริญกายคตาสติกัมมัฏฐาน
99
เจริญกายคตาสติกัมมัฏฐาน
ในการเจริญกายคตาสติกัมมัฏฐานนี้ พระอรรถกถาจารย์แนะไว้ว่า ผู้เจริญจะต้อง ทำการท่องด้วยวาจาทุกๆ คนไป ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดา หรือบุคคลที่ทรงไว้ซึ่งพระไตรปิฎก ก็ตา…
…ามสะดวกสบายในการพิจารณา โดยมีวิธีการในการบริกรรมแบ่งเป็นหลายหมวด ทั้ง อนุโลมและปฏิโลม เป็นการช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถพิจารณาสำเร็จได้ในแต่ละวันตามที่ระบุไว้, เช่น หมวดเกสา โลมา และหมวดมังสัง, การท่องที่ถู…
การเจริญกัมมัฏฐานใน 15 วัน
102
การเจริญกัมมัฏฐานใน 15 วัน
…อน 15 วัน แล้วก็จักสําเร็จ 4.4.2 ลักษณะของการท่องด้วยวาจา การเจริญท่องบ่นครั้งแรกในหมวด ๆ หนึ่งนั้น ผู้เจริญจะต้องท่องบ่นโดยความเป็น ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เป็นต้น ประการเดียว ไม่ต้องพิจารณาโดยความเห็นสี เป…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเจริญกัมมัฏฐานแบ่งเป็น 2 หมวด รวมเป็น 15 วัน ซึ่งประกอบด้วยติกขบุคคล มัชฌิมบุคคล และมันทบุคคล โดยมีการปฏิบัติที่แตกต่างกันตามบารมี แนะนำนำให้ท่องบ่นโดยเฉพาะที่กล่าวถึงขน ผม เล็บ ฟัน
การพิจารณาอาการทางกายกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
103
การพิจารณาอาการทางกายกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
วัณณนิมิตปรากฏก็ดี ปฏิกูลนิมิตปรากฏก็ดี ธาตุนิมิตปรากฏก็ดี ผู้เจริญก็ไม่มีความเข้าใจผิด ครั้นถึงเวลาสอบอารมณ์ อาจารย์ก็มีโอกาสชี้แจงสนับสนุนให้แก่ผู้เจริญได้ เช่น…
…อการปฏิบัติกัมมัฏฐาน โดยกล่าวถึงทั้งวัณณนิมิต ปฏิกูลนิมิต และธาตุนิมิต ซึ่งอาจารย์จะให้ความเข้าใจแก่ผู้เจริญในการพิจารณาในแต่ละประเภท อธิบายถึงวิธีการและความหมายของนิมิตทั้งสามตามความสามารถของผู้เจริญ นอ…
โลหิตและเหงื่อในร่างกาย
120
โลหิตและเหงื่อในร่างกาย
…ว้ไม่เรียบ ซึ่งคนถอนขึ้นจากน้ำ เพราะฉะนั้น แม้พื้นฐานของเหงื่อนั้นก็พึงทราบโดยช่องขุมผมและขนนั่นเอง ผู้ปฏิบัติธรรมผู้กำหนดเหงื่อ พึงกำหนดเหงื่อตามที่มันยังตั้งเต็มขุมผมและขนนั่นเอง โดยปริจเฉท : กำหนดด้วย…
โลหิตมี 2 ประเภทคือ โลหิตข้น และ โลหิตจาง ซึ่งต่างกันที่สีและการไหลในร่างกาย โลหิตจางมีสีใสไหลซึมชุ่มทั่วร่างกาย ทำให้หัวใจ ตับ และปอดไม่แห้ง เหงื่อเกิดจากอาโปธาตุไหลออกผ่านขุมขน ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิแล
ความรู้เกี่ยวกับมันข้นและน้ำตา
121
ความรู้เกี่ยวกับมันข้นและน้ำตา
…ึ้น เพราะความดีใจ ความเสียใจ หรืออาหาร ฤดูที่แสลงเหล่านั้น แล้วเอ่ออยู่เต็มเบ้าตาบ้าง ไหลออก มาบ้าง ผู้ปฏิบัติจะกำหนดน้ำตาก็พึงกำหนดเอาตามที่มันเอออยู่เต็มบ้าตา โดยปริจเฉท : กำหนดด้วยส่วนของน้ำตาเอง มีอย…
เนื้อหาอธิบายถึงลักษณะของมันข้นหรือเมโท และน้ำตาในร่างกายมนุษย์ ทั้งในด้านสี สัณฐาน การเกิด และการเกิดขึ้นในสถานการณ์ต่างๆ โดยมีรายละเอียดว่า มันข้นมีสีและสัณฐานตามลักษณะของคนอ้วนและคนผอม ขณะที่น้ำตาเ
มูตรและการพิจารณาความปฏิกูลในร่างกาย
124
มูตรและการพิจารณาความปฏิกูลในร่างกาย
…: กำหนดด้วยภายในแห่งกระเพาะปัสสาวะและส่วนแห่งมูตร มีอยู่ โดยเฉพาะในร่างกาย มิใช่อยู่ในโกฏฐาสะอื่น ๆ ผู้เจริญกายคตาสติ ควรท่องจำอาการ 31 - 32 นี้ ทั้งตามลำดับ (อนุโลม) และย้อนลำดับ (ปฏิโลม) โดยไม่ข้ามขั้น…
เนื้อหาเกี่ยวกับมูตรหรือปัสสาวะ ในรูปแบบและสัณฐานที่เกิดขึ้นในร่างกายมนุษย์ การพิจารณาเห็นถึงความเป็นปฏิกูลแห่งกาย และการฝึกจิตให้สงบผ่านการมองเห็นความไม่งดงามของร่างกาย เพื่อลดการยึดติดต่อสิ่งที่เป็น
ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ
125
ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ
…ใดอย่างหนึ่งไม่ปรากฏ ข้อนี้พระพุทธโฆษาจารย์ได้แสดงไว้ในสติปัฏฐานวิภังค์แห่งสัมโมหวิโนทนี อรรถกถาว่า ผู้ใดพิจารณาโกฏฐาสะอยู่ แต่นิมิตทั้ง 3 คือ วัณณนิมิต สี ปฏิกูลนิมิต ความน่าเกลียด ธาตุนิมิต ความสูญจากก…
…ิจารณาโกฏฐาสะตามความเป็นสีและสัณฐานช่วยลดความทุกข์ของจิตใจโดยการทำให้เห็นความจริงแท้ของร่างกาย ทำให้ผู้ปฏิบัติหลุดพ้นจากการยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้งหลาย และสามารถเข้าถึงอรหัตมรรค อรหัตผลได้ นอกจากนี้ แม้…
การเจริญกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
126
การเจริญกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
มรรค ผล ก็จะบังเกิดต่อไป แล้วแต่การพิจารณานั้นๆ อนึ่ง พระอรรถกถาจารย์ได้กล่าวว่า ผู้ที่ได้สำเร็จเป็นพระอรหันต์จากการเจริญกายคตา สติกัมมัฏฐาน เพียงแต่อาศัยอุคคหโกสัลละ 7 ประการนี้มีมากม…
เอกสารนี้เสนอการพิจารณาในมนสิการโกสัลละ 10 อย่างซึ่งต้องการให้ผู้ปฏิบัติระลึกถึงหลักการอย่างหนักแน่น ข้อปฏิบัติทั้งหมดต้องดำเนินการด้วยความระมัดระวังในขั้นตอนต่าง ๆ …
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
127
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
นั้นอีก ข้อนี้ฉันใด เมื่อปฏิกูลนิมิตปรากฏแล้ว ผู้เจริญก็พึ่งก้าวล่วงบัญญัติฉันนั้น 6. อนุปุพฺพมุญจนโต การพิจารณาโดยทิ้งโกฏฐาสะที่ไม่ปรากฏ โดยทิ้งสี ส…
เอกสารนี้เกี่ยวกับการพิจารณาโกฏฐาสะซึ่งมีการเลือกสรรโดยละทิ้งที่น้อยชัดเจน จนเหลือเพียงหนึ่งเดียวและเข้าถึงฌาน เนื้อหาทำเปรียบเทียบการปฏิบัติการกับนายพรานและลิงในป่าตาล ที่ทำให้เราสามารถเข้าสู่กระบวนก
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
128
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
สมาธิและวิริยะจะได้มีกำลังเสมอกัน อันจะทำให้ได้ ฌาน มรรค และผล การปฏิบัติตามหลัก อธิจิตตสูตร นั้น ผู้ปฏิบัติต้องพิจารณาในนิมิตทั้ง 3 คือ สมาธินิมิต จิตใจเข้าสู่ความสงบ ปัคคหนิมิต จิตใจเกิดความพยายาม อุ…
บทความนี้พูดถึงการปฏิบัติตามหลักอธิจิตตสูตร โดยเน้นการพิจารณานิมิตทั้งสาม ได้แก่ สมาธินิมิต, ปัคคหนิมิต, และอุเบกขานิมิต เพื่อให้เกิดสมาธิที่มีพลังและเบาใจในการปฏิบัติ หากมีนิมิตใดมากหรือน้อยเกินไปอาจ
การปฏิบัติในกัมมัฏฐานและการพัฒนาจิต
129
การปฏิบัติในกัมมัฏฐานและการพัฒนาจิต
…ฏฐาน 40 นั้น อนุสติ 10 พรหมวิหาร 4 ทำการปฏิบัติลำบากมากกว่า กัมมัฏฐานอื่นๆ ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่า ผู้ปฏิบัติจะต้องทำการศึกษาให้เข้าใจเป็นอย่างดีเสียก่อน จึงจะลงมือปฏิบัติได้ มิฉะนั้นก็จะปฏิบัติไม่ถูก ส…
…ใจธรรมก่อนการปฏิบัติ เพื่อให้สามารถเข้าถึงฌาน มรรค และผลตามที่ปรารถนา ถึงแม้จะต้องเผชิญกับความลำบาก ผู้ปฏิบัติควรมีความตั้งใจและยินดีในการทำตามหลักธรรมที่ได้เรียนรู้
การเจริญกายคตาสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
130
การเจริญกายคตาสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…ย์ คจฺฉติฯ บุคคลใด ทำการปฏิบัติกายคตาสติกัมมัฏฐาน บุคคลนั้นได้ชื่อว่าเป็น ภิกษุ เป็นความจริงดังนั้น ผู้ที่ปฏิบัติกายคตาสติกัมมัฏฐานนี้ จะเป็น เทวดาก็ตาม มนุษย์ก็ตาม ย่อมนับว่าเป็นภิกษุด้วยกันทั้งสิ้น 4.6…
การปฏิบัติกายคตาสติอย่างถูกต้องจะนำไปสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย ผู้ที่เจริญกายคตาสติตามลำดับสามารถเข้าถึงการรวมใจเป็นหนึ่งในดวงปฐมมรรค โดยมีตัวอย่างจากพระเดชพระคุณพระม…
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
137
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
…นาปานสติในพระไตรปิฎก ในพระไตรปิฎกได้กล่าวถึงวิธีการเจริญอานาปานสติที่เป็นลำดับ 16 ขั้นตอน จนกระทั่ง ผู้ปฏิบัติสามารถหมดกิเลส ในการปฏิบัติเมื่อต้องการเจริญอานาปานสติ พระพุทธองค์ทรงแนะนำให้เข้าไปสู่ป่า โคน…
…ธีการที่สำคัญในการเข้าถึงความสงบภายใน โดยการตั้งสติอยู่ที่ลมหายใจเข้าและออก ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนให้ผู้ปฏิบัติหาโอกาสอยู่ในที่สงบ เพื่อทำความเข้าใจลมหายใจ ทั้งนี้จุดเด่นของการฝึกคือการทำให้เกิดความเห็นที…
การเจริญภาวนาในป่า
138
การเจริญภาวนาในป่า
…ไม่อาจ หนีไปไหนได้ ในที่สุดก็จะเหนื่อยและหมดพยศนอนหมอบอยู่ที่หลักนั่นเอง ในทำนองเดียวกัน นักปฏิบัติ ผู้ต้องการทรมานจิตที่คุ้นเคยอยู่กับอารมณ์ต่าง ๆ ภายนอก มานาน มีรูป เสียง กลิ่น รส เป็นต้น ต้องพรากจากอา…
…สติ, อานาปานสติเป็นยอดแห่งกัมมัฏฐานที่ทำให้บรรลุคุณวิเศษ, และการสร้างฐานความมั่นคงในการปฏิบัติให้แก่ผู้ปฏิบัติ.
การเจริญอานาปานสติและเสนาสนะที่เหมาะสม
139
การเจริญอานาปานสติและเสนาสนะที่เหมาะสม
ทรงตรวจตราดูเสนาสนะที่เหมาะสมแก่ผู้ปฏิบัติเป็นอย่างดีแล้ว จึงได้ชี้บอกว่าควรเจริญกัมมัฏ ฐานในที่นั้นที่นี้ เมื่อทำตามที่พระองค์แนะนำแล้…
…ิช่วงฤดูต่างๆ อธิบายถึงท่านั่งที่ถูกต้องและการตั้งสติระลึกลมหายใจทั้งยาวและสั้น โดยการทำเช่นนี้ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุอริยผลอย่างมีระเบียบและมีความก้าวหน้าในธรรมะ กรุณาเยี่ยมชม dmc.tv สำหรับข้อมูลเพิ่…
การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
142
การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
…2 ทำจิตให้รื่นเริงด้วยอำนาจสมาธิและวิปัสสนา 11. ย่อมศึกษาว่าเราทำจิตให้ตั้งมั่นหายใจเข้าออก นั้นคือ ผู้ปฏิบัติใส่ใจถึงลมหายใจ ที่เข้ามาและออกไป ได้ทำจิตให้ตั้งมั่นอยู่กับอารมณ์และด้วยฌาน เมื่อทำจิตให้ตั้…
เนื้อหานี้สอนเกี่ยวกับการทำจิตให้รู้เท่าทันการเข้ามาและออกไปของอารมณ์ผ่านการสังเกตลมหายใจและการพัฒนาสมาธิ กอปรกับการเรียนรู้เพื่อความหลุดพ้นจากสภาวะอารมณ์ต่างๆ เช่น ความเฉื่อยชา ความฟุ้งซ่าน และความเศ
การนับในการทำความเพียร
144
การนับในการทำความเพียร
…ตักอีก เห็นหยากเยื่อสิ่งใด ก็จะหยิบออก แล้วจึงนับขานว่า หนึ่ง หนึ่ง ในคำว่า สอง สอง ก็ทำนองเดียวกัน ผู้เริ่มทำความเพียรก็เช่นเดียวกัน จึงกำหนดลมหายใจเข้าลมหายใจออกที่ปรากฏอยู่ แล้ว กำหนดนับลมที่เข้าออกอย…
การนับในช่วงแรกของการทำความเพียรควรเริ่มต้นที่ 5 ถึง 10 เพื่อหลีกเลี่ยงการดิ้นรนหรือการพะวงในจิตใจ การนับมี 2 ช่วงคือ ช่วงแรกให้นับช้าๆ และช่วงหลังให้นับเร็วขึ้น เช่น การนับลมหายใจเข้าออกเป็นคู่ โดยเว
การฝึกสมาธิด้วยการกำหนดลม
146
การฝึกสมาธิด้วยการกำหนดลม
…องแผ่นกระดานชิงช้า ที่กำลังแกว่งไปมาอยู่ แต่ก็ไม่ได้ ขวนขวายในการแลดูที่สุดทั้งสอง และท่ามกลางฉันใด ผู้ปฏิบัติ เมื่อกำหนดดูลมหายใจ ก็ไม่ได้ ส่งสติติดตาม เพียงแต่ตั้งจิตไว้ตรงจุดที่ลมกระทบเท่านั้น ก็สามาร…
บทความนี้กล่าวถึงการกำหนดจุดที่ลมกระทบระหว่างการหายใจ เพื่อให้สติอยู่กับการสัมผัสของลมที่ปลายจมูกหรือริมฝีปาก โดยเสนออุปมา 3 ตัวอย่าง คือ คนง่อย คนเฝ้าประตูเมือง และชายเลื่อยไม้ ที่เน้นการไม่ใส่ใจลมที
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
147
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
…ริ่มหยุด เมื่อปฏิบัติต่อไปเรื่อยๆ ลมก็ จะยิ่งละเอียดขึ้น ๆ ๆ จนเหมือนลมหายไป ไม่รู้สึกถึงลมกระทบเลย ผู้ปฏิบัติบางคนหวาดกลัว เลยเลิกปฏิบัติเสียกลางคัน เมื่อรู้สึกว่าลมเบาจนหายไป ทั้ง ๆ ที่เป็นสิ่งที่ถูกต้…
…่สูงกว่าในสมาธิ การทำความเข้าใจถึงนิมิตขณะฝึกอานาปานสติ เช่น บริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต ผู้ปฏิบัติต้องตั้งสติและมีความมั่นคงเพื่อให้เข้าถึงประสบการณ์ที่แท้จริงในการปฏิบัติด้านนี้ในเรื่องของกา…