พระ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 470 / 1859

…ราะอยู่ในอิริยาบถใด อิริยาบถหนึ่งนานเกินไป ซึ่งจะเป็นเหตุให้เกิดการเจ็บป่วยได้ ในอรรถกถาอธิบายไว้ว่าพระผู้มี พระภาคเจ้าทรงผ่อนคลายความปวดเมื่อยจากอิริยาบถหนึ่งด้วยอิริยาบถหนึ่ง ย่อมทรงบริหาร คือ ยังทรงอั…

ทำสิ่งที่เป็นสัปปายะ หมายถึง ทำในสิ่งที่ทำให้มีความสบายต่อสุขภาพ ซึ่งประกอบด้วย 7 ประการ ได้แก่ อาวาส, โคจร, การสนทนา, บุคคล, โภชนะ, ฤดู และ อิริยาบถ ใน 4 ประการที่มีผลโดยตรงต่อการดูแลสุขภาพ มีดังนี้

กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาลนั้นมีหลากหลายจึงทำให้ภิกษุได้ผลัดเปลี่ยน อิริยาบถอยู่เรื่อยๆ กล่าวคือ มีทั้งการนั…

กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาลมีความหลากหลาย รวมถึงการนั่งสมาธิ บิณฑบาต เดินจงกรมและการผ่อนคลายร่างกาย การเดินจง…

…ชื่อโกรักขัตติยะ เป็นต้น ความพอดีของแต่ละคนนั้นไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายและเพศภาวะ สำหรับ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระภิกษุในสมัยพุทธกาลนั้น ฉันภัตตาหารเพียงมื้อเดียว ก็เพียงพอต่อ ความต้องการของร่…

…ให้เรามีความสุข ไม่หิว และไม่อึดอัด บทความนี้พูดถึงความพอดีในการรับประทานอาหาร โดยอ้างอิงถึงคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระภิกษุในสมัยพุทธกาล ซึ่งแนะนำให้รับประทานเพียงมื้อเดียว และสำรองพื้นที่ในกระเพา…

ระหว่างเดินทางได้เสวยพระกระยาหารที่ไม่คุ้นเคยอาหารจึงไม่ย่อยด้วยดี และเพราะทรง เหน็ดเหนื่อยจากการเดินทางไกลจึงเป็นเหตุให้พระ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสุขภาพและอายุยืนของพระภิกษุในสมัยต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการประพฤติพรหมจรรย์ซึ่งมีแนวโน้มที่จะทำให้สุขภาพแข็งแรงและมีอายุยื…

จำนวนมาก ได้แก่ พระผู้สำเร็จ หรือ พระบังบด เช่น หลวงปู่พูสี เป็นต้น ซึ่งมีอายุถึง 400 กว่าปี เป็น 1 ใน 6 ของพระบังบดที่…

บทความนี้นำเสนอการดูแลสุขภาพจิตใจและการประพฤติพรหมจรรย์ของพระภิกษุ โดยเน้นถึงความสำคัญของจิตใจที่มีผลต่อร่างกาย การดูแลจิตใจสามารถทำได้ด้วยการสั่งสมบุญ การรักษาศ…

11.3 การรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก การรักษาสุขภาพนั้น เป็นการเยียวยารักษาสุขภาพอันเกิดจากการอาพาธหรือเจ็บ ป่วยด้วยเหตุต่าง ๆ ให…

บทความนี้อธิบายถึงการรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก โดยให้ข้อมูลเกี่ยวกับสาเหตุของการอาพาธที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัส ซึ่งประกอบด้วย 8 ประการ …

…ะเท้าอ่อนแรง ย่อมทำให้เป็นคนตาบอด ทำให้เป็นคน ง่อยเปลี้ย โรคลมนี้หากเป็นหนักก็จะทำให้ถึงตายได้ เช่น พระเถระรูปหนึ่งลมเสียดแทงถึงหัวใจ และเสียดแทงท้องทะลุออกมา ไส้ของท่านก็ออกมากองบนเตียง ในขณะอาพาธอยู่นั…

บทความนี้สัมผัสถึงความสำคัญของเสมหะซึ่งช่วยดับกลิ่นไม่พึงประสงค์ในท้อง และบทบาทของลมในร่างกายที่เกี่ยวข้องกับอาการเจ็บป่วย รายละเอียดต่างๆ ของอาพาธที่เกิดจากการรวมกันของดี เสมหะ และลม รวมถึงอาการเจ็บป

…าพาธด้วยโรคต่าง ๆ ผล การเจ็บป่วยอันเกิดจากวิบากกรรมนั้นเป็นความแตกต่างที่สำคัญระหว่างหลักการแพทย์ ในพระไตรปิฎกและการแพทย์แผนปัจจุบัน เรื่องนี้เป็นสิ่งที่เข้าใจได้ยากสำหรับแพทย์และชาว โลกที่ไม่ได้ศึกษาพระ…

…หตุทางใจ สาเหตุทางใจเกิดจากบาปที่เก็บไว้ในใจ ซึ่งก่อให้เกิดการอาพาธอันเป็นผลของวิบากกรรม จากการศึกษาพระไตรปิฎกพบว่าโรคต่างๆ ทั้ง 98 ชนิดในอดีตล้วนมีสาเหตุมาจากการทำร้ายสัตว์และกรรมเก่า ข้อมูลนี้ยืนยันถึง…

…กว่า “ยาดองน้ำมูตรเน่า” ซึ่งมีสรรพคุณในการรักษาโรคต่างๆ ได้หลายชนิด น้ำมูตรเน่าเป็นยารักษาโรคหลักของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล เป็นหนึ่งใน “นิสสัย 4” ที่พระภิกษุจะต้องใช้เป็นประจำ ซึ่งพระอุปัชฌาย์จะบอกในวันบว…

…ูตรเน่ามาทำเป็นยาทำโดยการดองด้วยสารอื่น เช่น สมอ มีสรรพคุณในการรักษาโรค อีกทั้งยังเป็นยารักษาหลักของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล โดยมีเภสัช 5 ที่ประกอบไปด้วย เนยใส, เนยข้น, น้ำมัน, น้ำผึ้ง และน้ำอ้อย โดยอนุญาตใ…

…คี่ยวจากใบหรือก้านตันตกะ ยางจากกำยาน หรือยางชนิดอื่นที่เป็นยาสมุน ไพรและไม่จัดว่าเป็นอาหาร 4) เกลือ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอนุญาตเกลือที่เป็นเภสัชไว้ดังนี้ คือ เกลือสมุทร เกลือดำ เกลือ สินเธาว์ เกลือดินโป…

บทความนี้นำเสนอสมุนไพรและยาในพระไตรปิฎกที่ไม่ได้จัดว่าเป็นอาหาร เช่น ใบไม้, ผลไม้, ยางไม้, และเกลือต่าง ๆ รวมถึงการใช้ยามหาวิณัฏในกา…

…งเจ้า เพราะเราได้ให้เลี้ยงเจ้าไว้ ชีวกโกมารภัจจ์จึงคิดว่า ราชสกุลเหล่านี้ คนที่ไม่มีศิลปะจะเข้าพึ่ง พระบารมี ทำไม่ได้ง่าย ถ้ากระไร เราควรเรียนวิชาแพทย์ไว้ ในสมัยนั้น นายแพทย์ทิศาปาโมกข์ตั้งสำนักอยู่ ณ เม…

…องตักกสิลา เมื่อเรียนสำเร็จ เขาได้ช่วยรักษาผู้ป่วยในเมืองราชคฤห์และได้รับการแต่งตั้งเป็นแพทย์หลวงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การรักษาในสมัยนั้นมีวิธีคล้ายกับการแพทย์ในปัจจุบัน และการรักษาจิตใจจะใช้ธรรมโอสถ ใน…

…าด้วยวิธีระบายโลหิตออก เป็นต้น การดื่มน้ำมันที่หุงเจือด้วยน้ำเมาเป็นวิธีการที่แพทย์รักษาโรคลมของท่านพระปิลินท วัจฉะ โดยน้ำเมาที่เจือลงไปเพื่อหุงกับน้ำมันนั้นจะต้องไม่มากจนเกินขนาด ไม่ปรากฏสี กลิ่น และรสข…

บทความนี้กล่าวถึงวิธีการรักษาโรคลมในสมัยพุทธกาลที่มีหลากหลายวิธี เช่น การดื่มน้ำมันที่หุงเจือด้วยน้ำเมา, การเข้ากระโจม, การรมใบไม้, การรดตัวด้วยน้ำที่ต้มให้เดือด, การนึ่งตัวในอ่างน้ำ และการระบายโลหิตอ

พระผู้มีพระภาคเจ้าเองก็เคยทรงประชวรด้วยโรคลมในพระอุทรหรือท้อง และทรง หายประชวรด้วยการเสวยข้าวต้มปรุงด้ว…

บทความนี้นำเสนอวิธีการรักษาโรคต่างๆ ที่เกิดขึ้นในสมัยพุทธกาล เช่น พระผู้มีพระภาคได้ทรงประชวรด้วยโรคลมและหายด้วยการเสวยข้าวต้มปรุงด้วยงา ข้าวสาร และถั่วเขียว, การรักษาโรค…

ครั้งหนึ่ง พระสารีบุตรอาพาธเป็นโรคร้อนในกาย พระมหาโมคคัลลานะจึงจัดหายาสมุน ไพรคือเหง้าบัวและรากบัวมาถวาย ร้อนในกาย…

บทความนี้กล่าวถึงการแพทย์ในสมัยพุทธกาลที่มีบันทึกไว้ในพระไตรปิฎกเกี่ยวกับการผ่าตัดสองเคสที่สำคัญ โดยหมอชีวกโกมารภัจจ์ การรักษาเศรษฐีชาวเมืองราชคฤห์ที่ป่วยเป็…

1.6) วิธีการขับพิษในสมัยพุทธกาล วิธีการขับพิษออกจากร่างกายในสมัยพุทธกาลตามที่บันทึกไว้ในพระไตรปิฎกนั้นมี 3 วิธี คือ การขับพิษด้วยการขับถ่าย การขับพิษด้วยการเดินจงกรม และการขับพิษด้วยการอบ ร่า…

ในสมัยพุทธกาล มีวิธีการขับพิษออกจากร่างกายตามบันทึกในพระไตรปิฎก 3 วิธี ได้แก่ การขับพิษด้วยการขับถ่าย, การเดินจงกรม และการอบร่างกายในเรือนไฟ โดยในแต่ละวิธีม…

…สวนมัย” บุญจากการฟังธรรม นี้สามารถรักษาอาพาธได้ ซึ่งมีตัวอย่างการรักษาด้วยวิธีนี้จำนวนมา ครั้งหนึ่ง พระมหากัสสปเถระอาพาธหนัก พระผู้มีพระภาคเสด็จเข้าไปหาท่านและ ทรงแสดงธรรมเรื่องโพชฌงค์ 7 ให้ท่านฟังว่า “ก…

…การอาพาธที่ต้องถูกแก้ด้วยธรรมโอสถ ผ่านการสั่งสมบุญ เช่น การให้ทาน รักษาศีล และฟังธรรมอย่างเช่นการฟังพระธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้า ซึ่งมีการยกตัวอย่างเช่นพระมหากัสสปเถระ รวมถึงกรณีอื่น ๆ ที่แสดงถึงการหายจา…

…อดีต ท่านจึงระงับการอาพาธด้วย การนั่งสมาธิ ตั้งกายตรง อดกลั้นทุกขเวทนาที่เผ็ดร้อน อยู่ในที่ไม่ไกลจากพระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าทอดพระเนตรเห็นภิกษุรูปนั้น จึงทรงเปล่งอุทานว่า “ภิกษุผู้ละ กรรมทั้…

…ักษาอาพาธที่มีผลดีต่อผู้ป่วย โดยมีการกล่าวถึงเรื่องราวของภิกษุที่ใช้สมาธิในการรักษาอาพาธของตนเอง และพระพุทธเจ้าที่ทรงใช้สมาธิในการขับไล่อาการประชวร ความพยายามในการรักษาผ่านการทำสัจจกิริยาก็เช่นกัน เช่น ต…

…ษในกายตอนบนของกุมารก็ตกเข้าแผ่นดินหมด กุมารนั้น ลืมนัยน์ตาขึ้นดูมารดาบิดาเรียกว่า “แม่” แล้วพลิกนอน พระโพธิสัตว์จึงกล่าวกับสหายว่า กำลัง ของเราทำได้เท่านั้น ท่านจงทำสัจจกิริยาบ้างเถิด มัณทัพยะรับคำแล้ววา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการรักษาอาพาธที่แสดงผ่านการทำสัจจกิริยาในพระไตรปิฎก โดยมีกุมารที่ได้รับพิษและการอธิษฐานของบิดามารดาซึ่งส่งผลให้พิษในกายของเขาคลายลง โดยมีสัจจบาร…

หลายของท่านจึงพากันมากราบพระเถระ เว้นแต่พระน้องนางชื่อโรหิณี พระเถระถามพวกพระ ญาติว่า พระนางโรหิณีอยู่ที่ไหน? พวกพระญาติกล่าวว่า…

พระเถระแนะนำพระนางโรหิณีให้สร้างโรงฉันเพื่อทำบุญ เมื่อพระนางปฏิบัติตาม โรคผิวหนังของพระนางก็หายไป พระพุ…

…้ใดที่ประกอบด้วยธรรม ตรงข้ามกับ 5 ประการนี้ ก็ไม่สมควรพยาบาลผู้อาพาธ จะเห็นว่าในการพยาบาลผู้ป่วยนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ให้พยาบาลทั้งร่างกายและ จิตใจเช่นกันคือ ข้อ 1-4 เป็นการพยาบาลทางด้านร่างกาย ส่วนข้…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพยาบาลผู้ป่วยตามพระไตรปิฎกที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนไว้ โดยมี 5 หลักการที่ผู้พยาบาลควรปฏิบัติ อาทิเช่น ไม่รังเกียจสิ่…