หน้าหนังสือทั้งหมด

ความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
106
ความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
งมงายหรือไม่ 4. อสัมโมหสัมปชัญญะ ความรู้สึกตัวว่า สิ่งที่ตนกำลังทำนั้นเป็นความหลงเข้าใจผิด หรือ การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ” ย่อมหมาย ความว่า ทุกอิริยาบ
บทความนี้เน้นความสำคัญของสติสัมปชัญญะและสันโดษในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับพระภิกษุที่ต้องเป็นตัวอย่างที่ดีแก่ฆราวาส สติสัมปชัญญะถือเป็นคุณธรรมพื้นฐานที่ช่วยให้พระภิกษุไม่หลงผิดและสามารถสร้าง
สันโดษและอัปปิจฉา
107
สันโดษและอัปปิจฉา
“สันโดษ” คือ ความยินดีในของของตน พอใจด้วยปัจจัย 4 คือ ผ้านุ่งห่ม อาหาร ที่นอน ที่นั่ง และ ยา ตามมีตามได้ การมีความสุขความพอใจด้วยเครื่องเลี้ยงชีพที่หามาได้ ด้วยความเพียรพยายามอัน ชอบธรรมของตน ไม่โลภ ไ
เรื่องราวเกี่ยวกับคำว่า 'สันโดษ' ซึ่งหมายถึง ความยินดีในของของตน พร้อมอธิบายถึงความแตกต่างระหว่าง 'สันโดษ' และ 'อัปปิจฉา' ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างความรักในครอบครัวและสถาบั
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
109
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
เมื่อญาติโยมถวายเสนาสนะให้ แม้ว่าเสนาสนะนั้นจะเป็นเพียงเครื่องปูลาดที่มีคุณภาพต่ำ มีราคาถูกก็ตาม ย่อมยินดีตามที่ได้นั้น 8) ยถาพลสันโดษในเสนาสนะ คือ ความยินดีตามกำลังในเสนาสนะ เช่น เมื่อภิกษุได้รับ เสน
บทความนี้เสนอการวิเคราะห์ของความยินดีตามสิ่งที่ได้รับในเสนาสนะและคิลานปัจจัยสำหรับพระภิกษุ โดยสอนให้รู้จักการพอใจในสิ่งที่มี แม้จะเป็นเพียงเครื่องมือที่มีคุณภาพต่ำก็ตาม รวมถึงความสำคัญของการมีบริขาร 8
การบริหารกายและท้องของภิกษุ
110
การบริหารกายและท้องของภิกษุ
ถ้าภิกษุใช้นุ่งห่ม จีวรก็ได้ชื่อว่าเป็นเครื่องบริหารกาย แต่ถ้าใช้จีวรกรองน้ำ จีวรก็ได้ชื่อว่าเป็นเครื่องบริหาร ท้อง ส่วนบาตรนั้น ถ้าใช้ตักน้ำสรง และประพรมกุฏิ ย่อมเป็นเครื่องบริหารกาย ถ้าใช้บิณฑบาต ย่
เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์ต่างๆ เช่น จีวร บาตร และมีดโกน ในการบริหารกายและท้องของภิกษุ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนให้ภิกษุใช้จีวรบริหารกาย และบาตรเพื่อยังชีวิต การมีความสันโดษเป็นคุณสมบัติที่นำมาซ
แนวคิดเกี่ยวกับนิวรณ์และสมาธิ
114
แนวคิดเกี่ยวกับนิวรณ์และสมาธิ
แนวคิด 1. เมื่อพระภิกษุเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีล คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย มีสติสัมปชัญญะ มี ความสันโดษ มีความสงบกาย วาจา และใจ เมื่อได้เจริญสมาธิภาวนา ย่อมได้รับอานิสงส์คือ ละนิวรณ์ได้ จนกระทั่งมีส
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการละนิวรณ์และการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการอธิบายเกี่ยวกับนิวรณ์ 5 ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการบรรลุความดี อธิบายถึงความสำคัญของการมีสมาธิและการเจริญภาวนา รวมถึงรายละเอียด
นิวรณ์และการเจริญภาวนา
116
นิวรณ์และการเจริญภาวนา
เมื่อเธอพิจารณาเห็นนิวรณ์ 5 ประการเหล่านี้ ที่ละได้แล้วในตน ย่อมเกิด ปราโมทย์ เมื่อปราโมทย์แล้วย่อมเกิดปีติ เมื่อมีปีติในใจ กายย่อมสงบ เธอมี กายสงบแล้ว ย่อมได้เสวยสุข เมื่อมีสุข จิตย่อมตั้งมั่น เธอสงั
เนื้อหานี้พูดถึงนิวรณ์ 5 ประการที่เป็นอุปสรรคต่อการเจริญภาวนา สำหรับพระภิกษุที่ประพฤติปฏิบัติอย่างเคร่งครัด แม้จะมีศีลและสติปัญญา แต่หากยังไม่สามารถละนิวรณ์ได้ ก็ไม่สามารถสงัดจากกามและอกุศลธรรมได้ โดย
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
117
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบพยาบาทเหมือน “โรค” ผู้ที่เป็นโรคต่างๆ ย่อมมีความทุกข์ มีความเจ็บป่วย ไม่สบายทั้งกายและใจ เมื่อจะทำการสิ่งใดก็ต้องฝืนทำด้วยความทรมาน ยากที่จะพบ ความสุขความสำเร็จได้ฉันใด ผู้
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบพยาบาทเหมือนโรค หลายคนที่มีพยาบาทย่อมมีความทุกข์และเจ็บปวดในกายและใจ จึงต้องฝืนทำทุกอย่างด้วยความทรมาน ซึ่งทำให้ยากที่จะพบความสุข ในขณะที่ผู้ที่มีความหดหู่และความฟุ้งซ่านย่
ญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่น
134
ญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่น
ขึ้นอีก ปราศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงทวีประสิทธิภาพในการงานยิ่งขึ้นอีก ยังผลให้บรรลุญาณซึ่งกำหนด รู้ใจของผู้อื่น หรือสัตว์อื่น เช่น รู้ว่าผู้อื่นกำลังคิดอะไรอยู่ รู้ว่าบุคคลใดมีภูมิหรือชั้นแห่งจิตอยู่ใน
บทความนี้กล่าวถึงการรู้ใจผู้อื่นโดยการใช้ญาณกำหนดรู้ ซึ่งเป็นความสามารถของพระพุทธเจ้าที่สามารถรับรู้ความคิดและสภาวะจิตของผู้อื่นได้ เช่น การเข้าใจถึงความรู้สึกของสัตว์และบุคคลอื่นเมื่อจิตสะอาดไร้ซึ่งก
ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ และความเจริญของจิต
136
ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ และความเจริญของจิต
มหาบพิตร เปรียบเหมือนบุรุษจะพึงจากบ้านตนไปบ้านอื่น แล้วจากบ้าน แม้ นั้นไปยังบ้านอื่นอีก จากบ้านนั้นกลับมาสู่บ้านของตนตามเดิม เขาจะพึงระลึก ได้อย่างนี้ว่า เราได้จากบ้านของเราไปบ้านโน้น ในบ้านนั้น เราได
เนื้อหาเกี่ยวกับปุพเพนิวาสานุสสติญาณซึ่งเป็นญาณที่ทำให้ระลึกชาติแต่หนหลัง โดยมีการเปรียบเทียบความเจริญทางจิตที่บริสุทธิ์ เช่นเดียวกับการจากบ้านไปกลับ การมีสมาธิในจิต ช่วยให้เห็นการเกิดและการตายของสัตว
การสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
140
การสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
พระธรรมเทศนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าก็ฉันนั้น บริบูรณ์พร้อมด้วยคุณวิเศษโดยเอนกประการ” ครั้นแล้วพระเจ้าอชาตศัตรู จึงทรงขอถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต โดยปฏิญาณว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ขอถึง
พระเจ้าอชาตศัตรูได้ขอสวามิภักดิ์ต่อพระรัตนตรัยเพื่อเป็นสรณะในชีวิต หลังจากที่ทรงเผชิญกับความผิดซึ่งส่งผลให้พระบิดาที่ดำรงธรรมถูกปลงชีพไป พระพุทธเจ้าได้ทรงรับทราบคำสารภาพของพระเจ้าอชาตศัตรูโดยไม่ทำให้ร
พระเจ้าอชาตศัตรูและการสารภาพความผิด
141
พระเจ้าอชาตศัตรูและการสารภาพความผิด
นับเป็นบุญประการหนึ่งของพระเจ้าอชาตศัตรู ที่ทรงมีอุปนิสัยกล้ายอมรับผิด เมื่อทรงตรอง เห็นว่า การทำปิตุฆาตเป็นความผิดจริง ก็มิได้ทรงนิ่งเฉยเสีย แต่กล้าสารภาพความผิดนั้น และนับเป็นบุญ อย่างยิ่ง อีกประการ
พระเจ้าอชาตศัตรูมีอุปนิสัยกล้ายอมรับผิดในการทำปิตุฆาตเมื่อทรงตรองเห็นว่ามันเป็นความผิดใหญ่หลวง โดยทรงได้โอกาสสารภาพต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งการทำปิตุฆาตขัดขวางหนทางไปสวรรค์นิพพาน ทรงรับรู้ถึงบาปและแ
บทส่งท้ายสามัญญผลสูตร
145
บทส่งท้ายสามัญญผลสูตร
บทที่ 9 บทส่งท้าย 9.1 สรุปเรื่องจากพระสูตร สามัญญผลสูตร เป็นพระสูตรที่ 2 ในคัมภีร์ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค พระสุตตันตปิฎก ว่าด้วยผล ของความเป็นสมณะ คือ ประโยชน์ที่จะได้จากการดำรงเพศเป็นสมณะ หรือบำเพ็ญสมณธ
บทนี้สรุปเรื่องสามัญญผลสูตรในคัมภีร์ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค ซึ่งกล่าวถึงผลของการเป็นสมณะ โดยพระเจ้าอชาตศัตรูมีความต้องการรู้ถึงประโยชน์ของการเป็นสมณะ จึงได้ไปสอบถามกลับได้รับคำตอบที่ไม่ชัดเจน จนได้พบพระส
วิชชาและอภิญญาในพุทธศาสนา
148
วิชชาและอภิญญาในพุทธศาสนา
วิชชา 3 ประกอบด้วย 1. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ คือ ญาณหรือความรู้ที่ทำให้ระลึกชาติได้ 2. จุตูปปาตญาณ คือ ญาณที่ทำให้รู้เรื่องการเกิดและการตายของสัตว์ทั้งหลาย หรือ ญาณพิเศษที่ทำให้ดูอะไร เห็นได้หมดตามความป
วิชชา 3 ประกอบด้วย ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ, จุตูปปาตญาณ, อาสวักขยญาณ ซึ่งเป็นญาณสำคัญในการทำให้ระลึกชาติและเข้าใจการเกิดและการตายของสัตว์ทั้งหลาย ในขณะที่อภิญญา 6 รวมถึงอิทธิวิธี, ทิพพโสต, และเจโตปริยญาณ
การปฏิบัติในพระพุทธศาสนาและการบรรลุนิพพาน
154
การปฏิบัติในพระพุทธศาสนาและการบรรลุนิพพาน
กรณีนี้กล่าวได้ว่า “อกุศลสามารถเป็นเหตุชักนำไปสู่กุศลได้บ้าง สำหรับบุคคลที่มีปัญญา” ดังนั้น ขณะที่พระเจ้าอชาตศัตรูเสด็จไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น ถือได้ว่าทรงเริ่มมุ่งเป้าหมายบนฟ้าแล้ว อนึ่ง บุรุษท
บทความนี้กล่าวถึงการปฏิบัติตามพระธรรมวินัยในพระพุทธศาสนาว่าเป็นสิ่งสำคัญในการบรรลุเป้าหมายสูงสุดคือ นิพพานหรือ 'เป้าหมายเหนือฟ้า' โดยยกตัวอย่างการบวชเพื่อฝึกฝนอบรมตนให้บริสุทธิ์ รวมถึงการปฏิบัติตามศีล
การคบหากัลยาณมิตรและการเลือกบริโภคสังคม
157
การคบหากัลยาณมิตรและการเลือกบริโภคสังคม
ในบรรดาบุคคลทั้ง 6 ประเภท ดังกล่าวแล้ว คงจะมีแต่ประเภทที่ 1 เท่านั้น ที่เราไม่สามารถเลือก ได้เลย หลังจากที่เราถือกำเนิดเกิดมาดูโลกนี้แล้ว อย่างไรก็ตามมารดาบิดาที่มีจิตใจปรกติและมีสติ สัมปชัญญะ บริบูรณ
บทความนี้เน้นความสำคัญของการเลือกคบหากัลยาณมิตรที่ดีในชีวิต โดยยกตัวอย่างคุณลักษณะของผู้ที่ควรเป็นเพื่อนในทุกข์และสุข เมื่อเรามีมิตรที่มีความจริงใจและช่วยสนับสนุนการทำความดี จะนำไปสู่ชีวิตที่มีความสุข
การมีคัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
158
การมีคัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
บรรทมหลับได้ แต่ต่อมาเมื่อได้มีโอกาสพบกัลยาณมิตรเป็นผู้ชี้ทางให้ พระองค์ก็สามารถเริ่มต้นชีวิตใหม่ และบำเพ็ญกุศลธรรมอันยิ่งใหญ่ได้ ทำให้กรรมหนักมีผลเบาลง กัลยาณมิตรคนแรกของพระเจ้าอชาตศัตรูก็คือ หมอชีวก
พระเจ้าอชาตศัตรูได้พบกัลยาณมิตรคือหมอชีวกโกมารภัจจ์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งช่วยชี้แนะให้พระองค์เริ่มต้นชีวิตใหม่ และลดผลกรรมหนักได้อย่างมีนัยสำคัญ การมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นกัลยาณมิตรทำให้ทรงมีสั
การชำระล้างใจที่เศร้าหมองด้วยบุญ
159
การชำระล้างใจที่เศร้าหมองด้วยบุญ
9.8 ใจที่เศร้าหมองย่อมชำระล้างได้ด้วยบุญ ตามธรรมดาเมื่อสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ ของเราเปรอะเปื้อนสิ่งปฏิกูล เราย่อมจะต้องชำระล้างให้ สะอาด เพราะหากทิ้งไว้เช่นนั้น ย่อมเป็นที่น่ารังเกียจ ไม่สามารถนำมาใช้
เมื่อจิตใจเศร้าหมองเกิดขึ้น หากปล่อยไว้อาจนำไปสู่การกระทำที่ผิดศีลธรรมและบาป พระพุทธเจ้าสอนว่า การชำระล้างจิตใจต้องทำด้วยบุญเท่านั้น เช่น การทำความดี, การให้, การรักษาศีล และการปฏิบัติภาวนา เพื่อให้ใจ
การสร้างบุญและอิทธิพลต่อสังคม
160
การสร้างบุญและอิทธิพลต่อสังคม
จากเรื่องราวในสามัญญผลสูตรนี้จะเห็นว่าในทันทีที่พระธรรมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจบลง พระเจ้าอชาตศัตรูก็ทรงซาบซึ้งในพระธรรมเทศนานั้นเป็นอย่างยิ่ง ทั้งนี้ย่อมหมายความว่าสัมมาทิฏฐิและ โยนิโสมนสิการได้บ
บทความนี้อธิบายถึงการสร้างบุญในพระพุทธศาสนา และผลกระทบที่มีต่อจิตใจของบุคคล รวมถึงสังคม การมีสัมมาทิฏฐิช่วยให้ผู้คนสามารถหลีกเลี่ยงการทำบาป และสร้างความสุขในชีวิต นอกจากนี้ยังพิจารณาถึงผลกระทบของการกร
ความผิดในพระพุทธศาสนา
167
ความผิดในพระพุทธศาสนา
ความผิดเป็นวัฒนธรรมในพระพุทธศาสนา จึงเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่งที่พวกเราชาวพุทธทั้งหลายจะต้อง ยึดถือเป็นหลักปฏิบัติด้วย ทั้งนี้เพราะ 1) เป็นการแสดงว่าผู้สารภาพรู้ตัวว่าผิดจริง การที่บุคคลใดบุคคลหนึ่งเป
การสารภาพความผิดเป็นหลักสำคัญในพระพุทธศาสนา ผู้สารภาพแสดงว่ารู้ตัวว่าผิดและมีเจตนาจะไม่ทำผิดอีก การสารภาพที่มีประสิทธิภาพนั้นควรทำต่อหน้าผู้อื่นโดยเฉพาะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าหรือพระอรหันต์ ซึ่งจะช่วยให้เ
การวัดคุณภาพของคนในสังคม
173
การวัดคุณภาพของคนในสังคม
ถ้ามีประเพณีที่ดีงามเช่นนี้เกิดขึ้นในสังคมของเรา มีคนตระหนักในเรื่องของบาปบุญมากขึ้น ปัญหายุ่งเหยิงร้ายแรงต่างๆ ในสังคมยุคโลกาภิวัตน์ของเรานี้ จะต้องลดลงอย่างแน่นอน 9.14 เกณฑ์วัดคุณภาพของคน ได้กล่าวแล
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีประเพณีดีงามในสังคม เพื่อลดปัญหาร้ายแรง และวิธีในการวัดคุณภาพของคน โดยเฉพาะในบริบทของนักเรียนและพระภิกษุ การมีโยนิโสมนสิการในการคิด พูดและทำเป็นสิ่งสำคัญ พร้อมคำแนะนำ