พระองค์ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 47 / 229

…่านี้กลับไปเรือนอีกไม่สมควรเลย เพราะพระเจ้ามหาวิชิตราชกำลังทรงบูชามหายัญอยู่ พวกเราจะบูชายัญตามเสด็จพระองค์บ้าง จึงได้บำเพ็ญทานตามอย่างพระราชา การบูชามหายัญนี้ จึงเป็นการกระจายความมั่งคั่งไปสู่บุคคลระดับล่าง…

…วิธีการที่พระราชาใช้ในการส่งเสริมการให้ทานและการกระจายความมั่งคั่งในสังคม โดยเฉพาะให้แก่คนระดับล่าง พระองค์ได้ไม่รับทรัพย์จากกลุ่มผู้มีอิทธิพล แต่กลับน้อมนำเสนอการให้ทานเพื่อเป็นตัวอย่าง นอกจากนี้ยังช่วยขจัด…

…น เพราะจะมีทั้งคนดีคนชั่วหลายเหล่าปะปนกันมารับแจกทาน ซึ่งยากจะ แยกแยะได้ พระราชาจะต้องทำใจให้ได้ว่า พระองค์ตั้งใจให้เฉพาะคนดีเท่านั้น แต่ถ้ามีคนไม่ดี ปะปนเข้ามา ก็ต้องทำใจให้หนักแน่น ทำใจให้กว้างใหญ่ไพศาลว่า…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการนำและการพัฒนาจิตใจของประชาชนควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจ โดยเน้นว่าผู้นำที่มีใจใหญ่จะสามารถสร้างความเจริญให้กับบ้านเมืองได้ หากผู้นำมีศีลธรรมและพัฒนามาตรฐานของคนดี จะส่งผลดี

…วนภิกษุที่เป็นเหตุ ต้นบัญญัตินั้นถือว่ายังไม่ต้องรับโทษ เพราะในขณะกระทำการนั้นยังไม่มีบทบัญญัติห้าม พระองค์ไม่ปรับความผิดย้อนหลัง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติพระวินัยขึ้นทีละข้อตาม เหตุที่เกิดขึ้นอย่างนี้ ส…

นิติศาสตร์ในพระไตรปิฎกเน้นศึกษาพระวินัยหรือศีลที่มีผลต่อการควบคุมพฤติกรรมของพระภิกษุ ซึ่งรวม 227 สิกขาบท มีการชี้แจงรายละเอียดให้เข้าใจชัดเจน ด้วยการประชุมเพื่อทบทวนทุก 15 วัน ทำให้พระภิกษุสามารถปฏิบั

…ที่ จะสั่งสอนธรรมให้บังเกิดประโยชน์แก่คนหมู่มากและเกิดระบบการสอนธรรมสืบต่อไปอย่าง ต่อเนื่องยาวนานแม้พระองค์จะปรินิพพานไปแล้วนั้น พระองค์ไม่อาจจะที่จะทำเพียงลำพังได้ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องจัดตั้ง “องค์กร” ข…

บทความนี้สำรวจความหมายของธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเข้าใจว่า ธรรมคือความจริงตามธรรมชาติที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้และเผยแพร่ให้แก่สังคม ผ่านการจัดตั้ง “สังฆะ” หรือชุมชนที่มีวินัยเป็นกรอบการประพฤติ เพื่อ

…ห้พระศาสนาตั้งอยู่ได้นาน วันหนึ่งพระสารีบุตรได้มีความคิดสงสัยเกิดขึ้นว่า ศาสนาของพระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์ใดไม่ดำรงอยู่นาน ของพระองค์ใดดำรงอยู่นาน ท่านจึงเข้าไปกราบทูลถามพระผู้มี- พระภาคเจ้า ตรัสตอบว่า ดูก่…

…ารรักษาศาสนาให้อยู่ในทางที่ถูกต้องและยั่งยืน โดยเฉพาะการเปรียบเทียบศาสนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าทั้งสี่พระองค์ที่ทำให้ศาสนาอยู่ได้นานหรือหายไป เรื่องราวยังเน้นความสำคัญของการแสดงธรรมและการบัญญัติสิกขาบท เพื่อให…

ได้ 140,000 ปี ส่วนพระเวสสัมมาสัมพุทธเจ้ามีพระชนมายุ 60,000 ปี ศาสนาของพระองค์ตั้ง อยู่ได้ตลอด 120,000 ปี จริงๆ แล้วถ้านับจำนวนปีพระศาสนาของพระผู้พระภาคเจ้าทั้ง 3 พระองค์นี้มีอาย…

บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับอายุการดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างอายุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งสามองค์และการบัญญัติคำสอนและวินัยที่ช่วยรักษาศาสนาให้ยั่งยืน ตัวอย่างที่นำเสนอ ได้แก่ ความสำคัญของการบั

…นั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงสอบถามภิกษุที่ก่อเหตุนั้นๆ ขึ้นว่าทำจริงหรือไม่ เมื่อเขายอมรับว่าทำจริง พระองค์ก็จะทรงติเตียน ตรัสถึงโทษของความเป็น คนเลี้ยงยาก บำรุงยาก มักมาก ไม่สันโดษ คลุกคลี และโทษของความเกีย…

เนื้อหาเกี่ยวกับขั้นตอนการบัญญัติสิกขาบทในพระพุทธศาสนา ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนคือ เหตุเกิดขึ้น การกราบทูลพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ประชุมสงฆ์ และบัญญัติสิกขาบท โดยมีกระบวนการสอบถามและติเตียนจากพระพุทธเจ้า รวมถ

…ยาก มักมาก ไม่สันโดษ คลุกคลี และโทษของความเกียจคร้าน แล้วตรัสถึง คุณของความเป็นคนเลี้ยงง่าย เป็นต้น พระองค์จึงตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลายเราจักบัญญัติสิกขา บทแก่ภิกษุทั้งหลาย โดยมีวัตถุประสงค์ 10 ประการ คือ …

บทความนี้ชี้แจงถึงโทษของความเป็นคนเลี้ยงยากและเกียจคร้าน รวมถึงคุณประโยชน์ของการมีความเป็นคนเลี้ยงง่าย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทขึ้นมาเพื่อวัตถุประสงค์ 10 ประการ เช่น เพื่อความรับว่าดีแห่งส

…ดว่าตนเองถูก แต่พระธรรมวินัยที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าประกาศไว้ เป็นพระธรรมวินัยที่ สมบูรณ์ถูกต้อง เพราะพระองค์เป็นสัมมาสัมพุทธะมีความรู้ที่สมบูรณ์แล้ว เมื่อสาวกสาวิกานำ คำสอนไปปฏิบัติจนถึงที่สุดแล้วก็จะตรัสรู้ธ…

…เจ้าลัทธิ ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการมีธรรมวินัยที่ชัดเจนจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์เป็นผู้ประกาศธรรมวินัยที่สมบูรณ์ การเข้าถึงความจริงภายในจึงต้องอิงกับคำสอนที่ถูกต้อง การไม่อนุญาตให้…

…ิโมกข์แยกจาก สงฆ์หมู่ใหญ่ต้องอาบัติทุกกฏ หากภิกษุใดมาร่วมฟังสวดพระปาฏิโมกข์ไม่ได้เพราะอาพาธ เป็นต้น พระองค์ก็ทรงอนุญาตให้มอบปาริสุทธิ์ได้ หมายถึง การบอกแก่เพื่อนสหธรรมิกไปว่า ตลอด 15 วันที่ผ่านมาตนเองรักษาศี…

การประชุมทบทวนสิกขาบทถูกกำหนดโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ให้มีการฟังสวดพระปาฏิโมกข์ทุกกึ่งเดือน เพื่อตรวจสอบศีลและสร้างความสามัคคีในสงฆ์ การฟังสวดถูกกำหนดให้ภิกษุทุกคนมาฟังร่วมกัน และมีการควบคุมเพื่อป้องกั

อุบาสกอุบาสิกาเหล่านั้นเมื่อได้ฟังธรรมนี้ได้กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พวกข้า พระองค์จักพากันรักษาอุโบสถศีลตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป” จะเห็นว่าอริยทรัพย์ ได้แก่ ศีล …

ในบทความนี้กล่าวถึงอริยทรัพย์ที่นำมาซึ่งความสุขที่แท้จริงแก่มนุษย์ อย่างเช่น การบวชเพื่อแสวงหาอริยทรัพย์ แม้จะมีทรัพย์สินจำนวนมากก็ยังยินดีที่จะละทิ้งเพื่อสืบสานทางธรรมและความสุขในจิตใจ การศึกษาเศรษฐศ

…ประสิทธิผล ในหัวข้อหลังนี้ เรียบเรียงขึ้นจากการสังเกตการแสดงธรรมแต่ละครั้งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า พระองค์มี หลักอยู่อย่างน้อย 4 ประการ คือ แสดงธรรมโดยยึดผู้ฟังเป็นศูนย์กลาง, แสดงธรรมโดยยก หลักการ และตัวอย่…

บทนี้พูดถึงหลักการพูดของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัทในพระไตรปิฎก แบ่งออกเป็น 6 ประเด็นหลัก ได้แก่ วาจาสุภาษิต, อานิสงส์ของการกล่าววาจาสุภาษิต, โทษของวาจาทุพภาษิต, หลักการแสดงธรรม, การตอบปัญหา และก

…าดในเรื่องวาจากันมาก แม้แต่พระโพธิสัตว์ก็ เช่นกัน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงอกุศลกรรมหลักๆ ในอดีตของพระองค์ไว้ 13 ข้อ ในจำนวนนี้มีวจี กรรมอยู่ถึง 6 ข้อ หรือเกือบครึ่งหนึ่งทีเดียว ส่วนอีก 7 ข้อเป็นกรรมทางกายแ…

บทความนี้กล่าวถึงโทษของการกล่าววาจาทุพภาษิต ซึ่งเป็นกรรมที่ทำได้ง่ายและมีโทษมาก พระโพธิสัตว์เองก็ได้ประสบกับกรรมจากวาจาเหล่านี้ โดยแสดงตัวอย่างที่ชัดเจนของกรรมทางวาจาจากอดีตที่เกิดขึ้นกับพระโพธิสัตว์

…พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงห้ามภิกษุเทศน์สอนด้วยภาษาท้องถิ่นอื่นๆ นอกจากภาษาสันสกฤตของพวกพราหมณ์ ตรงข้ามพระองค์กลับสอนให้ไม่ยึดติดในภาษาใดภาษาหนึ่งแต่ให้สอนในภาษาที่ชาวท้องถิ่นนั้นๆ สามารถเข้าใจได้ เพราะทรงมุ่งห…

…ุทธเจ้าสอนไม่ให้ยึดติดภาษาท้องถิ่น หากต้องสอนในภาษาที่ชาวบ้านเข้าใจได้เพื่อให้เกิดความเข้าใจในคำสอน พระองค์ใช้วิธีการพูดที่เชื่อมโยงกับบริบทและความรู้ของผู้ฟัง ทำให้เกิดความเข้าใจและการเข้าถึงธรรมะได้อย่างมี…

…แสดงธรรมแก่พราหมณ์โดยใช้ภาษาพราหมณ์ ครั้งหนึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จไปโปรดสังครวพราหมณ์ ในครั้งนั้นพระองค์ตรัสกับ พราหมณ์ว่า ดูก่อนพราหมณ์ เขาว่า ท่านถือความบริสุทธิ์ด้วยน้ำ ท่านลงอาบน้ำชำระร่างกาย ทั้งเวลา…

พระพุทธองค์ทรงใช้ภาษาที่เหมาะสมกับแต่ละกลุ่มผู้ฟัง เช่น สมาคมพราหมณ์ที่สนใจเรื่องการอาบน้ำล้างบาป พระองค์ก็ทรงสอบถามและอธิบายโดยใช้แนวคิดที่เข้าใจง่าย เพื่อให้พราหมณ์เข้าใจว่าห้วงน้ำคือธรรมมีศีลเป็นท่า นอก…

คนหลงทาง ส่องประทีปในที่มืด ข้าพระองค์ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งไปจนตลอดชีวิต 1.2) แสดงธรรมแก่ชาวนาโดยใช้ภาษาชาวนา ครั้งหนึ่ง พระผู้มีพระ…

…งศรัทธาและความเพียรในชีวิต เมื่อการทำนาเป็นสัญลักษณ์ของการปฏิบัติธรรมนั้นนำไปสู่ความหลุดพ้นจากทุกข์ พระองค์ตรัสว่าความเพียรและการทำดีเป็นวิธีที่นำไปสู่ความสุขและความหมาย หนทางที่นำไปสู่การสิ้นสุดของความเศร้า…

ก. (เกสี) ข้าพระองค์ก็ฆ่ามันเสียเลย เพราะคิดว่าโทษอย่าได้มีแก่อาจารย์ของเราเลย ข้า แต่พระองค์ผู้เจริญ ก็พระผู้มีพระภาคเป…

บทสนทนานี้สะท้อนถึงวิธีการฝึกบุรุษที่เหมาะสมตามที่พระพุทธเจ้าตรัส พุทธองค์ได้ใช้การเปรียบเทียบกับการฝึกม้าเพื่อนำธรรมะมาถ่ายทอด นายเกสีเห็นความเข้าใจที่ลึกซึ้งในธรรมข้อนี้ นอกจากนี้ยังแสดงถึงวิธีการสอ

นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างอีกหลายท่าน เช่น ชฎิลสามพี่น้องเคยบูชาไฟมาก่อน พระองค์ จึงทรงเทศนาอาทิตตปริยายสูตรว่าด้วยธรรมที่แสดงถึงของร้อนแก่ชฎิลจนบรรลุเป็นพระอรหันต์ กรณีปัญจวัคคีย์…

…ฎิลสามพี่น้องถึงทางสายกลาง และพระนันทะที่ข้ามผ่านข้อกังขาต่าง ๆ จนบรรลุเป็นพระอรหันต์. หลักการสอนของพระองค์ยังมีพื้นฐานจากการระลึกชาติที่ สามารถน้อมนำแนวทางการสอนไปสู่การบรรลุธรรมอย่างแท้จริง โดยใช้ ธรรมต่าง…

…าคะเป็นเหมือนหยากเยื่อ” ในขณะนั้น นายนันทโคบาลยืนอยู่ไม่ไกลจากพระผู้มีพระภาค เขาได้กราบทูลว่า “ข้า- พระองค์จักไม่เข้ามาใกล้ฝั่งนี้ จักไม่เข้าไปใกล้ฝั่งโน้น จักไม่จมในท่ามกลาง จักไม่เกยตื้น จักไม่ ถูกมนุษย์จั…

บทนี้กล่าวถึงการสอนธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ด้วยวิธีใช้สื่อเปรียบเทียบเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจธรรมอย่างชัดเจน ตัวอย่างเช่น นายนันทโคบาลที่บรรพชาอุปสมบทหลังจากเห็นความสำคัญของการรักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ แล

…ิบาตและ นรก ความทุกข์ในโลกนี้กับความทุกข์ในนรกนั้นเปรียบเทียบกันไม่ได้” ภิกษุรูปหนึ่งได้กราบทูลว่า “พระองค์จะทรงอุปมาได้หรือไม่ พระเจ้าข้า” พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ได้ ภิกษุ” แล้วตรัสว่า “เปรียบเหมือนราชบุรุษ…

…ินเพื่อสอนพระราหุลเกี่ยวกับความเป็นสมณะและการทำความดี โดยการใช้อุปมาอุปไมยเพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น พระองค์ได้เปรียบเทียบว่า ความเป็นสมณะที่มีมากเหมือนปริมาณน้ำในภาชนะ และการทำความดีจะนำไปสู่นรกหากกระทำผิด พ…