หน้าหนังสือทั้งหมด

ปฐมฌานและคุณสมบัติของจิต
4
ปฐมฌานและคุณสมบัติของจิต
… อานิสงส์แห่งสุขวามนัน จึงสรรเสริญ คือทรงประกาศคุณ. ตรัสอย่างไรเล่า ? ตรัสว่า "ดูอภินิหารทั้งหลาย ! ภิกษุผู้ประกอบ เฉพาะช่างสุขวามา ในวันดูอภินิหารเป็นต้น หรือในวันดูอภินิหารมาดก- อสุะเป็นต้น ย่อมได้เฉพาะซ…
ในข้อความนี้ พระองค์ทรงแสดงอานิสงส์แห่งปฐมฌาน โดยกล่าวถึงลักษณะและความงามของปฐมฌานที่สำคัญ เช่น ความเพิกเฉยแห่งจิตและความผ่องใสของจิตที่ดำเนินไปถึงความสงบ ซึ่งเป็นการอธิบายถึงคุณสมบัติของจิตที่สามารถเ
ปฐมสมันตปสาธกาเปล ภาค ๑
7
ปฐมสมันตปสาธกาเปล ภาค ๑
…สมันตปสาธกาเปล ภาค ๑ หน้า 7 คือไม่ฟังชานไป ย่อมตั้งอยู่โดยความวางเฉย หรือโดยความเป็นของ ปฏิกูล คู่คอภิกษุทั้งหลาย ! เปรียบเหมือนปีกไก่ หรือท่อนเอ็น ที่บุคคลใส่เข้าไปในปไ ผึ่งงง หดเข้า วันนเข้า คือไม่ผอออก …
บทสนทนานี้มีความสำคัญในการสะท้อนถึงแนวคิดในการฝึกจิตและการรักษาสติในชีวิตประจำวัน เพื่อหลีกเลี่ยงจากความไม่สงบและการไปติดกับอารมณ์ การยกตัวอย่างเป็นภาพของนักพรานเนื้อที่ต้องเผชิญกับกรรมดีและกรรมชั่วที
ปฐมสัมผัสภาค 3 - หน้า 8
8
ปฐมสัมผัสภาค 3 - หน้า 8
…พระเนตรเห็นความขาดไปแห่งชีวิตนั้นแล้ว. ขึ้นชื่อว่ากรรมวิมากใคร ๆ ไม่สามารถจะห้ามได้. ก็บรรดาหลานั้น ภิกษุผู้อื่นเป็นปุถุชนมี เป็นพระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระ- อีมาพฤกษมี ในภิกษุเหล่านั้น ภิกษุท…
…าที่ 8 ของปฐมสัมผัสภาค 3 ได้บรรยายเกี่ยวกับเรื่องกรรมและผลของกรรมที่มีต่อชีวิตของบุคคล โดยอภิปรายถึงภิกษุที่มีสถานภาพต่าง ๆ ตั้งแต่ปุถุชนจนถึงพระอรหันต์ และเหตุผลที่พวกเขาขาดความเข้าใจในอัตภาพ การชำระกิเลส…
การแต่งตัวและอารมณ์ในพระพุทธศาสนา
11
การแต่งตัวและอารมณ์ในพระพุทธศาสนา
…ุบ หรือชากคนมนุษย์อ่นคล้องอยู่ที่คอ คือจุบุคคล ผู้เป็นข้าค้างคนนันเองนามว่าไว้ คือสวมไว้ที่คอ ฉันใด ภิกษุเหล่านั่น คืออัด ระอา เกลียดชังด้วยร่างกายของตน ฉันนั้นเหมือนกัน เป็นผู้ไรกระสะระงำร่างกายของตนเสีย …
เนื้อหานี้กล่าวถึงการแต่งตัวของหนุ่มๆ ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยท่านพระอุบาลีอธิบายถึงความสำคัญของการแต่งตัวในการแสดงออกถึงอารมณ์และสถานะต่างๆ การแต่งตัวมีบทบาทในการสร้างความรู้สึกและการรับรู้ตนเอง ขณ
ปฐมสมันต์ปาฏิหาริย์ ภาค ๓
17
ปฐมสมันต์ปาฏิหาริย์ ภาค ๓
…ียวเท่านั้น. ในคำว่า ยสูติทานี ภวนฺเต ภควา กลา มญฺญติ นี่มีอธิบาย ดังนี้ว่า " ข้าแต่พระผู้มีพระภาฯ! ภิกษุสงฆ์ประชุมพร้อมกันแล้ว, นี้เป็นกาลเพื่อทรงธรรมฤกษา เพื่อประกอบพระอรสมฤษเนแก่ภิญญาทั้ง- หลาย, ขอพระอง…
บทนี้กล่าวถึงการที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงปลอบภิกษุและส่งพระเณรไปเผยแผ่ภิญญาให้ประชุมกัน และการประชุมภิกษุสงฆ์เพื่อประกอบพระธรรมฤกษา ซึ่งมีความสำคัญในก…
การอบรมสติในพระพุทธศาสนา
27
การอบรมสติในพระพุทธศาสนา
…รรมเสนาบดีกล่าวไว้ในวิปังค์เฉพาะแห่งสองคำ นี้ว่า " โส สตฺต อุสาสตฺต สโต ปลาสตฺต" ในปฏิสันถารว่า " ภิกษุ ย่อมเป็นผู้อบรมสติโดยอาการ ๑๒ อย่าง คือ สติของ ภิกษุผู้ความมีจิตอารมณ์เดียว ไม่ฟุ้งซ่าน ด้วยอำนาจ…
เนื้อหาเกี่ยวกับวิธีอบรมสติ โดยการตั้งสติในขณะที่หายใจเข้าและออก และอธิบายถึงบทบาทของพระผู้มีพระภาคเจ้าในการแสดงอาการอบรมสติแก่สานุสติ โดยใช้คำพระธรรมเสนาบดีเพื่ออธิบายการอบรมสติด้วยสติและญาณที่มีความ
การเจริญสติในการหายใจ
31
การเจริญสติในการหายใจ
…า ยาว, ฉันจะยอมนึกแก้กิ้ง ๆผู้น้อมหายใจเข้าและหายใจออกยาว หายใจเข้าบ้าง หายใจออกบ้าง ในขณะนั้นนว่า, ภิกษุผู้อยู่หายใจเข้า ยาวละเอียดกว่านั้น ด้วยอำนาจฉันทะ ย่อมหายใจเข้าและหายใจออกยาวในขณะนั้นบ้างว่านว่า,…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิธีการหายใจที่ยาวและละเอียด โดยอธิบายว่าการหายใจเข้าและหายใจออกที่ยาวจะมีอำนาจในการบรรลุความสะอาดในจิตใจ ช่วยให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจมิติของความสงบผ่านสติในการหายใจ เพราะเมื่อหายใจอย่างม
การเจริญสติบริฐานผ่านลมหายใจ
32
การเจริญสติบริฐานผ่านลมหายใจ
…นดว่าลมหายใจนั้น งดงามว่า "เพราะเหตุนี้ ท่านจึงกล่าวว่า 'การเจริญสติบริฐาน คือการพิจารณา เห็นภายใน" ภิกษุนี้ เมื่อรู้จักลมหายใจเข้าและหายใจออกโดย อาการ ๕ อย่างเหล่านี้ ด้วยอำนาจลาวาและด้วยอำนาจนิดหน่อย ดั่…
…มหายใจทั้งขณะที่หายใจเข้าและออก โดยเน้นการรู้จักระยะเวลาของลมหายใจและความรู้สึกที่เกิดขึ้น ซึ่งทำให้ภิกษุตระหนักถึงอาการต่าง ๆ ในการหายใจ การเจริญสติบรบฐานนี้จึงเป็นการพัฒนาความเข้าใจภายในตนเอง เมื่อมีกระบ…
ปฐมสมันตปสาทิกา ภาค ๓ - ธรรมฐานและวิธีเจริญเมตตา
42
ปฐมสมันตปสาทิกา ภาค ๓ - ธรรมฐานและวิธีเจริญเมตตา
…วรบริหารรักษา) ๑. บรรดากรรมฐาน ๒ อย่างนั้น ที่ชื่อว่าสัทพัดกัมมัฏฐานได้แก่ เมตตา (ที่เจริญไป) ในหมู่ภิกษุเป็นต้น และเมตตาสัจจ (การละลึกถึงความตาย) พระอาจารย์พวกหนึ่งกล่าวว่า "อาศิษญาณ" บ้าง. จริงอยู่ ภิกษุ
…ะเภทคือ สัทพัดกัมมัฏฐานและปราหริยมกัมมัฏฐาน ซึ่งมีความสำคัญในการเจริญกรรมฐาน เพื่อให้เกิดเมตตาในหมู่ภิกษุและทั่วถึงสรรพสัตว์ จุดเริ่มต้นคือการเจริญเมตตาในกลุ่มของนักบวชก่อนจะขยายวงไปยังเหล่าเทวดาและชาวบ้าน…
การเรียนกรรมฐานในพระพุทธศาสนา
44
การเรียนกรรมฐานในพระพุทธศาสนา
…น. [กรรมฐานมีสนธิอีกต่อ ๕ อย่าง] ในอธิกรณ์ว่าด้วยการเรียนกรรมฐานนั้น มีอนุญาตผิด ดั่งคำต่อไปนี้:- ภิกษุนี้ควรเป็นผู้มีความประพฤติบา สมุทรน้อมด้วยวินัยและมรรคายา เข้าไปหาอาจารย์ซึ่งมีประการดังกล่าวแล้ว พึ…
บทความนี้สำรวจความสำคัญของการเรียนกรรมฐานในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการสอนจากอาจารย์ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมรวมถึงหลักการและสนธิที่เกี่ยวข้องกับการเรียนกรรมฐาน เช่น อุดคะ, ปรียจฉา, และอุปปาน นอกจากนี้ยังกล่าว
การเรียนรู้กรรมฐานในพระพุทธศาสนา
45
การเรียนรู้กรรมฐานในพระพุทธศาสนา
…าน ชื่อว่า ลักษณะ มีคำอธิบายว่า "ความใคร่ครวญสัญฺญาแห่ง สภาพกรรมฐานว่า "กรรมฐานนี้มีลักษณะอย่างนี้" ภิกษุเมื่อเรียน กรรมฐาน ซึ่งมีสติ ๕ อย่าง นี้แต่เป็นของก็ไม่ลำบาก ทั้งไม่ต้อง บรรดาอารยะให้ลำบาก เพราะฉะน…
บทความนี้อธิบายถึงความสำคัญของกรรมฐานในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการเรียนรู้ที่มีสติ ๕ ประการ และความจำเป็นในการพิจารณาสภาวะของตนเอง หากในวาระนั้นไม่มีสติ ควรปรึกษาอาจารย์ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงความสำคัญ
การพิจารณาลมหายใจในกรรมฐาน
55
การพิจารณาลมหายใจในกรรมฐาน
…ยานาปับัณฑสติกรรมฐานมา ] ในอธิกว่าด้วยอานาปานสติกรรมฐานนั้น มีอายเป็นเครื่อง นำมาดังนี้ :- จริงอยู่ ภิกษุนั้นรู้ว่า กรรมฐานไม่ปรากฏ ควรพิจารณาสำเหนียก อย่างนี้ว่า " ลมหายใจเข้าและหายใจออกนี้ มีอยู่ในที่ไหน…
การปฏิบัติกรรมฐานอานาปานสติเป็นวิธีการที่สำคัญในการพิจารณาลมหายใจ เข้าและออก นอกจากนี้ยังมีการตั้งจิตเพื่อเข้าใจและรับรู้ตำแหน่งของลมหายใจ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในกระบวนการพัฒนาจิตใจ ทำให้ผู้ปฏิบัติรู้ว่า
อานาปนสติกรรมฐานในพระพุทธศาสนา
56
อานาปนสติกรรมฐานในพระพุทธศาสนา
…ออก ย่อมกระทบฐานชื่อนี้" ความจริง พระผู้มี- พระภาคเจ้า ทรงอส้ำนานอประโยชน์นี้แล้ว จึงตรัสว่า "คู่นอ ภิกษุทั้งหลาย เราไม่กล่าวการเจริญอาบนําสังสะกัสสะ" แก่ภิกษุลิ้มลิมลิ ไม่รู้สึกตัวอยู่.." จริงอยู่ กรรมฐาน…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการเจริญอานาปนสติกรรมฐานที่สำคัญในพระพุทธศาสนา ซึ่งสติและปัญญามีบทบาทอย่างสำคัญในการปฏิบัติกรรมฐานนี้ โดยอธิบายถึงควรตั้งมิตรในการหายใจเข้าและออก และแนวทางในการปราบสติร่วมกับการพัฒนา
การปรากฏนิมิตและความเชื่อมโยงกับการปฏิบัติธรรม
57
การปรากฏนิมิตและความเชื่อมโยงกับการปฏิบัติธรรม
…มอเรสากินบานแล้ว ขึ้นมาเป็นของ จึงเอาเชือกผูกแล้ว เอาประดึกทีมเทย นำไปเทียบ (ไว้) ทำกางงานอีก ฉันใด ภิกษุ นั้น ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ไม่จำต้องแสงหลามหายใจเข้าและหายใจออก นอกจากโอ กาสที่สมต้องโดยปกติ ตั้งแต่ใน…
บทความนี้กล่าวถึงกระบวนการการปรากฏนิมิตผ่านการปฏิบัติธรรม โดยมีอุปมาเป็นชาวนาและโกโร่ก เพื่อแสดงถึงการเข้าใจในธรรมชาติของลมหายใจและการพัฒนาจิตใจให้บรรลุถึงความสงบและเห็นจริงในทุกสิ่ง โดยการมีวินิจฉัยใ
การรักษาอานาปานสติธรรมฐาน
61
การรักษาอานาปานสติธรรมฐาน
…าอานาปานสติธรรมฐานไม่ให้เสื่อม ] ในอธิษฐานแห่งอานาปานสติธรรมฐานนั้น อุบายสำหรับรักษา ดังต่อไปนี้ :- ภิกษุนั้น ควรวืนสัปปายะ ๑ อย่างเหล่านี้ คือ อาวาส ๑ โคตร ๑ การสนทนา ๑ บุคคล ๑ โภคะ ๑ คูถ ๑ วิริยะ ๑ แล้ว …
บทความนี้นำเสนอวิธีการรักษาอานาปานสติธรรมฐานให้เสถียรภาพ โดยการใช้สัปปายะและการรักษาจิตใจให้อยู่ในสมาธิ การเสพสิ่งที่ส่งเสริมความเจริญในชีวิต และการคัดเลือกสังคมที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดนิมิตและการเจริญ
ปฐมสมันตปสาทิกาในคา ๓
65
ปฐมสมันตปสาทิกาในคา ๓
…อาธิยา และโดยความไม่งามาย. ถามว่า " ปีติ ย่อมเป็นอันภิญญูรู้แจ้งแล้ว โดยอาธิยา อย่างไร ? " แก้ว่า " ภิกษุย่อมเข้าใจมา ทั้ง ๒ (ปฐมสมันตและอธิยา) ซึ่งมีปีติ ปีติชื่อว่าเป็นอันภิญญูรู้แจ้งแล้ว โดยอาธิยา ด้วยก…
…งปีติเป็นอันภิญญูรู้แจ้งจากสองสาเหตุคือ อาธิยาและความไม่งามาย ผ่านการยอมรับในธรรมชาติและความมีสติของภิกษุในขณะเข้ามาบัติและออกจากมาบัติ. ข้อดีมีการยกตัวอย่างคำสอนจากพระธรรมเสนาบดีที่ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญข…
ปฐมสัมผัสสาธกาเปร ภาค ๓ - หน้า 66
67
ปฐมสัมผัสสาธกาเปร ภาค ๓ - หน้า 66
…แม้ในจุดกะที่ ๓ มีวิตติพิราบความเป็นผู้แจ้งจิต ด้วยคำอานาจแห่งบาน ๔. สองบทว่า อภิญญามหา จิตติ คำว่า ภิกษุย่อมสาหเนียกว่า " เราจักยฏิให้บันเทิง คือให้รำรึร่ง ได้แก้ให้บันเทาหายใจเข้า หายใจออก" ในสองบทนั้น ค…
…า โดยเฉพาะการเข้าถึงจิตส่งบรรและความมันเทิงที่เกิดจากอำนาจมหาและวิปัสสนา ตอนท้ายอภิปรายถึงวิธีการที่ภิกษุสามารถเข้าถึงความมันเทิงได้จากการปฏิบัติทางจิตอย่างมีระเบียบ
ปฐมสมุนไพรจากแสงเทา
68
ปฐมสมุนไพรจากแสงเทา
…เสื่อม ความที่ดีอารมณ์เดียวชั้นนะ ( ขณิตสมาธิ ) ย่อมเกิดขึ้น เพราะการแทงตลอดลักษณะในขณะแห่งวิปัสสนา ภิกษุผู้ดำรงไว้เสมอ คือดังจิตไว้เสมอในอารมณ์ แม้ว่าด้วยอำนาจแห่งความดีอารมณ์เดียวชั้นนะ ซึ่งเกิดขึ้นแล้วอ…
เนื้อหาที่พูดถึงการทำจิตให้เข้าถึงสมาธิและวิปัสสนา โดยใช้ปฐมสมุนไพรเป็นพื้นฐาน เพื่อปล่อยจิตให้พ้นจากนิวรณ์และเข้าใจถึงความไม่เที่ยงของอารมณ์และความรู้สึก โดยการพิจารณาความสำคัญของอารมณ์ในจิตใจเพื่อเข
การบัญญัติอติกันสิกาข ในพระพุทธศาสนา
72
การบัญญัติอติกันสิกาข ในพระพุทธศาสนา
…บภิกขุหลายให้ใจ ด้วยอานาปานสติสมาธิอย่างนี้แล้ว ในลำดับนั้น ครรสให้ประชุมภิกขังคง เพราะเกิดเรื่องที่ภิกษุทั้งหลายปลดปล่อยชีวิตซึ่งกันและกัน อันเป็นเหตุอุให้ เกิดผล และเป็นเหตุอุให้แรกแห่งการบัญญัติอติกันสิ…
…าเป็นเหตุอันส่งผลให้เกิดปาราชิก เมื่อพระพุทธเจ้าทรงให้คำสอนเกี่ยวกับแนวทางการปฏิบัติที่ถูกต้องสำหรับภิกษุ โดยใช้คำเทศนาที่เน้นเรื่องความสำคัญของการประหยัดชีวิต เพื่อความสงบในจิตใจ.
ปฐมกับปฐมจะคาเปล ภาค ๓ - หน้า 74
75
ปฐมกับปฐมจะคาเปล ภาค ๓ - หน้า 74
ประโยค(คำ) - ปฐมกับปฐมจะคาเปล ภาค ๓ - หน้า 74 ปลุง, ภิกษุผู้นั้นเป็นผู้อยู่ คือลู่วพร้อมอยู่, และการปลุงนั้นของภิกษุนั้น เป็นความแกล้ง คือฝ่าฝืนละเมิด; เพราะ…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายความรู้และการตระหนักรู้ของภิกษุ รวมถึงการนำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับชีวิตและการตระหนักถึงธรรมชาติของสัตว์ในครรภ์ การอภิปรายเกี่ยวกับส…