ภิกษุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 87 / 178

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 54 อย่างนี้ แล้วกล่าวาจาอิงอารยธรรม (คือ) พูดว่า "ภิกษุใดครองจีวร เช่นนี้ ภิกษุนั้นเป็นสมณะมเหศักดิ์" กล่าวว่า "ภิกษุใดใช้บาตร โอโลหะ กระบอกกรองน้ำ ผ้ากรอง…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรค เน้นความสำคัญของการปฏิบัติตนในฐานะภิกษุ การเลือกใช้วัสดุเครื่องแต่งกายและอุปกรณ์ต่างๆ รวมถึงการมีอริยาบถที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้ผู้อื่นเข้าใจผ…

…ิว อธิบายว่า ทําหน้าย่น โดยแสดงภาวะของผู้ตั้งอยู่ในความเพียรอย่างเคร่งครัด การทำหน้าสยิว เป็นปกติของภิกษุนั้น เหตุนั้น ภิกษุนั้น ชื่อว่า ภากุฏิก (ผู้มีการทำหน้าสยิวเป็นปกติ) ความเป็นแห่งภากุฏิก ชื่อว่า ภาก…

…ัด และคำศัพท์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เข้าใจถึงการกระทำที่มีพื้นฐานมาจากความลวงนี้ในทางปฏิบัติของภิกษุ

…น้าที่ 56 เป็นแห่งบุคคลผู้ลวง ชื่อว่า กุจิตต์ [ ลปนานิเทศ ] พึงทราบอรรถาธิบายในลปนานิเทศต่อไป การที่ภิกษุเห็นคน มาสู่วิหาร แล้วพูดขึ้นก่อนว่า "ท่านผู้เจริญ ท่านทั้งหลายมาเพื่อ ต้องการอะไร จะนิมนต์ภิกษุหรือ…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการพูดของภิกษุเมื่อพบผู้คนในวิหาร โดยมีการแบ่งประเภทของการพูดออกเป็นหลายแบบ เช่น อลปนา, อาลนปา, สกุลปนา เป็นต้น ซึ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 57 อีกอย่างหนึ่ง ภิกษุเห็นเขา เป็นต้น ชื่อว่า อุนุนหนา (พูดผูก) ถืออ้อยแล้ว ถามว่า "อุบาสกได้อ้อยมาแต่ไหน" เขาตอบว่า "แต่ …

…สุทธิมรรคแปลนี้นำเสนอเรื่องของการพูดผูกมัดและเปรียบเทียบกับชีวิตประจำวัน โดยมีการยกตัวอย่างการพูดของภิกษุและอุบาสกว่ามีลักษณะอย่างไร โดยเฉพาะการพูดเพื่อประทับใจซึ่งกันและกัน บทนี้ยังอธิบายถึงลักษณะการพูดที…

…ภาค ๑ ตอน ๑ - 5 - หน้าที่ 58 นั้น ชื่อว่า มุคครูปตา ความเป็นพี่เลี้ยง ชื่อว่า ปาริภฏยตา อธิบายว่า ก็ภิกษุใดเลี้ยงดู คืออุ้มชูเด็กในสกุล ด้วยสะเอวบ้าง ด้วย คอบ้าง ราวกะหญิงพี่เลี้ยงเด็ก การกระทำของภิกษุผู้เ…

ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของการเลี้ยงเด็กและการกระทำของภิกษุที่อาจมีผลต่อการใช้ชีวิตของผู้อื่น โดยเน้นการสื่อสารผ่านการถามตอบในชีวิตประจำวัน เช่น การถามถึงลูกโค…

… - หน้าที่ 59 จะให้ จึงเสพูดว่า "ข้าวสารไม่มี" ทำที่จะไปหาข้าวสาร ไปสู่เรือน ของคนที่คุ้นเคยกันเสีย ภิกษุเข้าไปในห้องมองดูไป พบท่อนอ้อย ที่ซอกประตู เห็นน้ำอ้อยงบในภาชนะ เห็นปลาแห้งในตระกร้า เห็น ข้าสารในหม…

ในบทนี้ภิกษุเดินทางไปขอข้าวสารจากหญิงแม่เรือน แต่หญิงแม่เรือนแสร้งบอกว่าไม่มีข้าวสาร ภิกษุจึงอธิบายถึงลางที่ตนเห…

…มหนาว นั้น อย่างที่มันจะไม่ยังอาพาธให้เกิดขึ้นในสรีระได้ เพราะว่าเมื่อสรีระ ถูกความหนาวเบียนเอาแล้ว ภิกษุมีจิตกระสับกระส่าย ย่อมไม่อาจ จะตั้งความเพียร โดยแยบคายได้ เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึง ได้ทร…

เนื้อหาได้แสดงการใช้จีวรเพื่อบำบัดความหนาวและคุณประโยชน์ในการใช้จีวรของพระโยคี เพื่อไม่ให้เกิดอาพาธและตั้งใจทำความเพียร โดยความหนาวและความร้อนเป็นปัจจัยที่ต้องพิจารณา และต้องการคำแปลและการอธิบายที่ถูก

…ั้นมี ๒ อย่าง คือ สัมผัสด้วยอาการกัดเอา ๑ สัมผัสด้วย การถูกต้องเอา ‹ สัมผัส ๒ อย่างนั้น หาเบียดเบียนภิกษุผู้ห่มจีวร นั่งอยู่ได้ไม่ เพราะเหตุนั้น ในที่เช่นนั้น ภิกษุจึงเสพจีวรเพื่อประ โยชน์แก่การบำบัดสัมผัส…

เนื้อหาในบทนี้เกี่ยวข้องกับการสัมผัสของสัตว์ที่เสือกคลานไป และความสำคัญของการปกปิดอวัยวะที่อาจทำให้เกิดความละอาย การเสพจีวรเพื่อบำบัดสัมผัสต่างๆ และความหมายของคำว่า บิณฑบาต ที่เกี่ยวกับการได้รับอาหารจ

…อเนื่องกันไป บทว่า ยาปนาย คือเพื่อความไม่ ขาดสายแห่งความเป็นไป หรือเพื่อตั้งอยู่ตลอดกาลนาน จริงอยู่ ภิกษุ นี้ย่อมเสพบิณฑบาตเพื่อความตั้งอยู่แห่งกาย และเพื่อความเป็นไปได้ เหมือนเจ้าของเรือนชำรุดค้ำเรือน และ…

…กับคนไข้และการรักษาแผล นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงความสำคัญของพรหมจรรย์และมรรคพรหมจรรย์ในการดำเนินชีวิตของภิกษุ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อช่วยเหลือในสาสนาพระธรรม

…ะเลอาศัยเรือ ฉะนั้น ข้อว่า อิติ ปุราณญจ เวทน์ ปฏิหงุขามิ นวญฺจ เวทน์ น อุปปาเทสสามิ มีอรรถธิบายว่า "ภิกษุคิดว่า "ด้วยประการนี้ คือ ด้วยการเสพบิณฑบาตนี้ เราจักกำจัดเวทนาคือความหิวแต่เก่าก่อนเสีย ได้ด้วย จัก…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเสบบิณฑบาตซึ่งเป็นปัจจัยหลักในการปฏิบัติธรรมเพื่อข้ามภพกันดาร โดยมีการเปรียบเทียบถึงการบริโภคอาหารในทางศีลธรรมว่าควรอยู่ในขอบเขตและไม่เกินจำนวนที่จำเป็น เช่นเดียวกับพราหมณ์ทั้ง 5 ที

…การนี้) พึงทราบว่า เป็นอัน ทรงแสดงครบแล้ว ด้วยปาฐะเพียง ๒ ข้อนี้ ข้อว่า ยาตรา จ เม ภวิสฺสติ ความว่า ภิกษุคิดว่า "ด้วย การบริโภคพอประมาณ ความเป็นไป กล่าวคือความดำเนินไปตลอด กาลนาน เพราะความไม่มีอันตรายที่จะ…

…หารที่เป็นประโยชน์ ซึ่งเป็นแนวทางในการดำรงชีวิตที่มีความหมายและมีสุขภาพดี โดยยกตัวอย่างการปฏิบัติของภิกษุที่ทำการบริโภคพอประมาณเพื่อสนับสนุนชีวิตที่ยั่งยืนและมีสุขภาวะดี ข้อความนี้จึงช่วยให้เราตระหนักถึงคว…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 69 ชตา จ ผาสุวิหาโร จ ความว่า ภิกษุคิดว่า 'ความหาโทษมิได้ จักมีแก่เรา ด้วยเว้นการแสวงหา การรับ และการบริโภคที่มิชอบเสีย และความอยู่ผาสุ…

เนื้อหานี้สนับสนุนให้ภิกษุเข้าใจถึงการเลือกอาหารและการบริโภคอย่างพอประมาณเป็นปัจจัยหนึ่งของความสุข และความไม่มีโทษในสถานะของตน…

…ิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 70 [ แก้บทเสนาสนะ ] บทว่า เสนาสนะ หมายเอาทั่ง ทั้งที่นอนและที่นั่ง ก็ภิกษุนอน ในที่ใด ๆ จะเป็นวิหารหรือโรงเรือนต่าง ๆ มีเพิ่งเป็นต้นก็ตาม ที่นั้น ๆ ชื่อว่าเสนาสนะ ภิกษุย่อมนั…

บทความนี้วิเคราะห์ความหมายและความสำคัญของคำว่า 'เสนาสนะ' ซึ่งรวมถึงที่นอนและที่นั่งของภิกษุ ในการบรรเทาอุตุปริสสยะซึ่งหมายถึงฤดูที่อาจทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายและจิตใจ กล่าวถึงการใช้เสนาสนะเ…

…าธให้ เหตุไม่มี ที่คุ้มตัวก็ดี เหตุ (มองไป) เห็นรูปที่เป็นอสัปปายะเข้าเป็นต้นก็ดี ไม่ได้ในเสนาสนะใด ภิกษุเมื่อรู้อย่างนั้นแล้วพิจารณาเสพเสนาสนะ นั้น พึงทราบว่า ชื่อว่า "พิจารณาโดยแยบคายแล้วเสพเสนาสนะ ฯลฯ เ…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการพิจารณาเสนาสนะเพื่อคุ้มครองภิกษุจากอันตราย ทั้งที่เป็นอันตรายเปิดเผยจากสัตว์ร้ายและอันตรายปกปิดจากกิเลส เช่น ราคะและโทสะ โดยเมื่อได้…

…สิตะ [ สาธนะ เหตุให้สำเร็จศีล ] พึงทราบสาธนะ (เหตุให้สำเร็จ) ในศีล ๕ อย่างนี้ ดังนี้ ปาฏิโมกข์สังวร ภิกษุพึงให้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา เพราะปาฏิโมกข สังวรศีลนั้น เป็นสัทธาสาธนะ (มีศรัทธาเป็นเหตุให้สำเร็จ) เหตุท…

…บทนี้เน้นความสำคัญของศีลที่ยึดมั่นด้วยศรัทธา โดยเฉพาะการรักษาปาฏิโมกข์สังวรศีล ซึ่งเป็นแรงผลักดันให้ภิกษุสามารถสำเร็จตามความประสงค์ได้ การรักษาศีลเปรียบเสมือนการปกป้องสิ่งมีค่าที่เรารัก มุ่งหวังให้อาศัยควา…

…ปรินิพพานไป เริ่มตั้งวิปัสสนาจน พระอภัยเถระผู้เป็น ทีฆภาณกะ (กล่าวคัมภีร์ทีฆนิกาย) เดินทางไปพร้อมกับภิกษุ ๕๐๐ ได้พบเข้า จึงให้ทำฌาปนกิจสรีระของพระเถระแล้ว ให้ก่อพระเจดีย์ (บรรจุอัฐ) ไว้ เพราะเหตุนั้น กุลบุ…

เนื้อหาเล่าถึงพระเถระที่ถูกโจรมัดในป่าและความสำเร็จในการเจริญวิปัสสนา แม้จะเผชิญกับความทุกข์ยาก พระเถระยังคงมุ่งมั่นในการพัฒนาจิตใจและบรรลุอนาคามิผล ในขณะที่เขากำลังนอนรอความช่วยเหลือ พระสัมมาสัมพุทธเ

…ามาเสียได้ ด้วยสติอันไม่หลงลืม (นั้นแหละ) จะพึงทำให้ถึงพร้อม ได้อย่างดี. ก็แล เมื่ออินทรียสังวรนั้น ภิกษุไม่ทำให้ถึงพร้อมอย่างนี้แล้ว แม้ศีลปาฏิโมกข์ก็ย่อมไม่ยังไม่ยืนอยู่ได้ เปรียบเหมือนข้าวกล้าที่มิได้ ท…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคเสนอการรักษาอินทรียสังวรเพื่อควบคุมจิตใจจากกิเลส โดยชี้ให้เห็นว่าภิกษุควรมีสติในการรับรู้สิ่งต่าง ๆ ผ่านทางทวารทั้งห้าคือ รูป, เสียง, รส, กลิ่น, และผัสสะ เพื่อปกป้องจิตจา…

…ได้ ฉันใด ราคะก็ย่อมรั่วเข้าจิตที่มิได้อบรมได้ ฉันนั้น." 6 - หน้าที่ 77 แต่เมื่ออินทรียสังวรนั้น อันภิกษุทำให้ถึงพร้อมแล้ว แม้ศีล ปาฏิโมกข์ก็ย่อมยั่งยืน เหมือนข้าวกล้าที่มีรั้วล้อมไว้ดี ย่อมยืนอยู่ได้ ฉะนั…

เทศนานี้สอนถึงความสำคัญของการป้องกันจิตจากราคะและกิเลส โดยเปรียบเทียบกับบ้านที่มีการปิดประตูหรือมุงดี หากเรารักษาอินทรียสังวรให้พร้อม มันจะช่วยให้จิตไม่ถูกทำร้ายจากกิเลสได้ คล้ายกับบ้านที่มีการป้องกัน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 78 (นั้น) ภิกษุจำต้องบรรเทาราคะที่เกิดขึ้น ด้วยมนสิการอสุภกรรมฐาน แล้วจึงทำให้ถึงพร้อมได้ เหมืนพระวังคีสเถระผู้บวชใ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการบรรเทาราคะที่เกิดจากการเห็นหญิงสาว โดยอาศัยคำแนะนำจากพระอานนทเถระให้ทำการศึกษาอสุภกรรมฐาน และพิจารณาเห็นความไม่ถาวรของสังขาร เพื่อช่วยดับราคะและไม่ให้จิตเกิดความรุ่มร้อนอีกต่อไป

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 79 อนึ่ง อันภิกษุผู้บำเพ็ญอินทรียสังวร จึงเป็นเช่นพระจิตตคุตต เถระ ผู้อยู่ในถ้ำใหญ่ ชื่อกรัณฑกะ และพระมหามิตตเถระผู้อ…

ในถ้ำใหญ่กรัณฑกะ พระจิตตคุตตเถระได้อาศัยอยู่กว่า 60 ปี โดยไม่เคยมองดูจิตรกรรมอันสวยงามด้านในถ้ำ ทั้งยังไม่เคยสังเกตไม้กากะทิงที่อยู่ใกล้ประตูถ้ำ จนกระทั่งได้เห็นเกสรดอกไม้หล่นลงมา ท่านจึงรู้ว่ามันมีดอ