ภิกษุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 91 / 178

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 66 ก็ไม่ควรขยาย ส่วนคำบาลีที่กล่าวว่า " ภิกษุมีใจสหรคต ด้วยเมตตา แผ่ไปตลอดทิศ ๑ " ดังนี้เป็นอาทินั้นท่านกล่าวด้วยอำนาจการจำกัด (เขตสัตว์เป็นอารมณ…

…นี้อธิบายถึงการจำกัดอารมณ์ในพรหมวิหาร โดยยกตัวอย่างการแผ่เมตตาไปยังทิศต่างๆ ซึ่งเป็นการทำทางจิตใจของภิกษุ เพื่อให้เกิดความเมตตาโดยไม่ขยายออกไปมากเกินกว่าที่ควร และแสดงให้เห็นว่าถ้าขยายมากเกินไปจะส่งผลต่อกา…

…นฺเต อตฺตภาว์ ตุมหาก ปริจฺจชาม " " ข้าแต่อาจารย์ผู้เจริญ ข้าพเจ้าขอสละอัตภาพนี้แด่ท่าน " ดังนี้ ด้วยภิกษุผู้ไม่มอบอัตภาพ อย่างนี้ จะเป็นผู้ที่อาจารย์ปรามไม่ได้บ้าง จะเป็นคนว่ายากไม่ทำ ตามโอวาทบ้าง จะเป็นคน…

…ี่ทำการมอบตัวที่มีแนวโน้มที่จะเจริญเติบโตทางวิถีพระธรรมมากขึ้น ตัวอย่างที่ยกมาแสดงถึงการกราบเรียนของภิกษุสามรูป และการยอมทำเพื่อประโยชน์แห่งพระศาสนาให้เกิดผลดีต่อการปฏิบัติธรรมในชีวิตของตน ได้ยินว่าผู้ที่ม…

…นึ่ง ชื่อว่า วิหารไม่เหมาะสม พระโยคีไม่ควรอยู่ในวิหารนั้น เพราะเหตุไร [มหนตต ] ก่อนอื่น ในวิหารใหญ่ ภิกษุมากด้วยกันมีฉันทะต่างๆ กัน รวมกันอยู่ เธอทั้งหลาย เพราะความที่ผิด (ใจ) กันและกันเลยไม่ (มีใคร ) ทำวั…

…เกี่ยวกับการทำวัตรและการเตรียมตัวสำหรับการบิณฑบาตในโคจรคาม ซึ่งเน้นถึงความสำคัญของความร่วมมือระหว่างภิกษุและผลกระทบจากการไม่ปฏิบัติตามกฎของวัดเพื่อลดการติดขัดในชีวิตประจำวันอย่างเหมาะสม สรุปได้ว่าการรักษาก…

…ที่สำหรับเร้น ( จิตใจ ) ก็ยังจะซัดส่ายได้ด้วยเสียงเอ็ดอึง และการทำ ( อะไร ) รบกวนกัน ) แห่งสามเณรและภิกษุหนุ่ม ทั้งหลาย แต่ในวิหารใหญ่ใด วัตรทั้งปวงเขาทำๆ กันเรียบ แม้ การบกวนนอกนั้นเล่าก็ไม่มี ในวิหารเช่น…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอยู่ในวิหาร ทั้งวิหารใหม่และเก่าที่มีข้อควรระวังและวิธีการดูแล โดยเฉพาะการให้ภิกษุปฏิบัติสมณธรรมตามสบาย และความสำคัญของการสร้างบรรยากาศที่น่าอยู่ในวิหาร. ข้อเสนอแนะว่าควรมีการจัดการท…

…คานํ ปุคฺคาลนํ อตฺถิตา] ข้อว่า " ความเป็นวิหารมีบุคคลผู้เป็นวิสภาคกันอยู่" มีวินิจฉัย ว่า ในวิหารใด ภิกษุทั้งหลายผู้เป็นวิสภาค คือ เป็นข้าศึกกันและกัน อยู่ (ร่วมกัน ) ภิกษุพวกใดทะเลาะกันอยู่ เมื่อพระ เมื่อ…

ในหน้าวิหารที่มีการตากข้าวพบปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำและพื้นที่ของวัดที่ทำให้ชาวบ้านเดือดร้อน ไม่มีน้ำใช้ ซึ่งส่งผลให้ต้นข้าวเหี่ยวแห้ง ชาวบ้านจึงร้องทุกข์ไปยังสงฆ์และเจ้าหน้าที่จนถึงราชมหาอำม

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - ตน ก็ (มา) ตีเอาที่นั้น ภิกษุนี้ (อยู่) ในวิหารนั้น ลางครั้งก็เที่ยว ไปในแว่นแคว้นของพระราชาองค์นั้น ลางคราวก็เที่ยวไปในแว่นแคว้น…

เนื้อหาประกอบด้วยการบรรยายเกี่ยวกับพระเถระที่อาศัยอยู่ในวิหารและการป้องกันจากอมนุษย์. มีการเล่าเรื่องราวการล่อพระเถระด้วยการใช้กลยุทธ์ต่างๆ ที่จะทำให้ท่านตกอยู่ในอันตราย. การใช้ศิลปะการบรรยายเพื่อสอนใ

…าวาสมีไม้ผล ๑ อาวาสที่คนทั้งหลายมุ่งมั่น ๑ อาวาสติดเมือง ๑ อาวาสติดป่าไม้ ๑ อาวาส ติดนา ๑ กับอาวาสมีภิกษุที่เป็นวิสภาคกันและกัน อยู่ ๑ อาวาสติดท่า ๑ อาวาสติดชายแดน ๑ อาวาส ติดที่ระหว่างพรมแดน ๑ อาวาสไม่เป็…

…ทความนี้กล่าวถึงโทษต่างๆ ที่บัณฑิตควรรู้ จำนวนทั้งหมด ๑๘ ประเภท รวมถึงลักษณะของวิหารที่เหมาะสมสำหรับภิกษุ ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสะดวกในการเข้า-ออก และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปฏิบัติธรรม โดยแยกข้อเสียของที่…

ม.ส ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 90 ลม แดด และสัตว์เลื้อยคลาน ก็แลเมื่อภิกษุพำนักอยู่ในเสนาสนะนั้น จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขารทั้งหลายย่อม เกิดขึ้นโดยไม่ฝืดเ…

บทนี้กล่าวถึงการพำนักของภิกษุในเสนาสนะที่เหมาะสม โดยเน้นถึงการมีองค์ประกอบที่ทำให้การปฏิบัติธรรมดำเนินไปอย่างราบรื่น และการสอบถาม…

… นี้ โดยกล่าวภาวนา วิธีแห่งกรรมฐานทั้งหมด จับปฐวีกสิณเป็นต้นไป ณ กาลบัดนี้ [ปฐวีกสิณ] ความพิสดารว่า ภิกษุผู้ตัดปลิโพธเล็กน้อยเสียได้อย่างนี้แล้ว กลับจากบิณฑบาต หลังอาหาร บรรเทาความเมาอาหารแล้ว นั่งอย่าง สบ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการดูแลตนเองและเครื่องเสนาสนะเพื่อการปฏิบัติธรรมอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะการตัดปลิโพธและทำความสะอาดสิ่งรอบตัว เช่น บาตรและจีวร การนั่งกรรมฐานอย่างถูกวิธี และการใช้ปฐวีกสิณในการภา

…คคะ (ตั้งมั่นในอารมณ์เดียว ) ในอาวาสแห่งใด ก็อยู่ในอาวาสแห่งนั้น เพราะความที่มีอาวาสเป็นสัปปายะแท้ๆ ภิกษุ ๕๐๐ รูปผู้อยู่ในถ้ำ จูฬนาคในตัมพปัณณิทวีป ถือเอากรรมฐาน ( บำเพ็ญอยู่) ใน ถ้ำจุฬนาคนั้นแหละได้บรรลุพ…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์อาวาสและโคจรคามในวิสุทธิมรรคแปล ซึ่งสำรวจความสำคัญของสภาวะจิตและการตั้งอยู่ในอาวาสที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ผลสัมฤทธิ์ในการบำเพ็ญภาวนาในพระธรรม การระบุอาวาสที่มีความเป็นสัปปาย

…งสมาธิสัมโพชฌงค์ ที่เกิดแล้วบ้าง " ดังนี้ [อาหารแห่งอุเบกขาสัมโพชฌงค์] นัยเดียวกัน ตรัสว่า " มีอยู่ ภิกษุทั้งหลาย ธรรมทั้งหลายอัน เป็นที่ตั้งแห่งอุเบกขาสัมโพชฌงค์ ความทำโยนิโสมนสิการให้มากใน ธรรมเหล่านั้น …

เนื้อหาว่าสิ่งที่เป็นอาหารเพื่อการเกิดขึ้นแห่งสมาธิสัมโพชฌงค์และอุเบกขาสัมโพชฌงค์นั้นควรให้ความสำคัญแก่ตรรกะและธรรมต่างๆ โดยการทำโยนิโสมนสิการให้มาก ยังมีแนวทางในการเข้าใจธรรมทั้ง ๓ เพื่อให้เกิดปัสสัท

…กฝ่ายอันเต วาสิกผู้ฉลาด (ริน ) ให้เต็มด้วยประโยค (พยายาม) อันสมควร ก็ ได้ลาภไป ฉันใด อุปมัยก็ฉันนั้นภิกษุรูปหนึ่ง ครั้นเมื่อ ( ปฏิภาค ) นิมิตเกิดแล้วมุ่งว่าจะถึงอัปปนาโดยเร็วทีเดียว ทำความเพียรอย่างหนัก จิ…

บทความนี้เล่าถึงการเปรียบเทียบความฉลาดและความเพียรในรูปแบบของบุรุษที่ดึงใยแมลงมุมและต้นหนที่ควบคุมเรือ การไม่ให้เกินไปหรือขาดความกล้าเป็นสิ่งสำคัญในการประสบความสำเร็จ อุปมาในเรื่องการทำให้ถึงอัปปนาก็ป

…วกระดอนขึ้นในอากาศ ฉะนั้น แม้กุลธิดาผู้หนึ่งในบ้านวัตตกาลคามอันเป็นที่อาศัย ( โคจร บิณฑบาต ) แห่ง ( ภิกษุ) วัดศิริกัณฑวิหาร ก็โลดไปในอากาศได้ด้วย อุพเพงคาปีติอันมีพระพุทธ ( คุณ ) เป็นอารมณ์อย่างแรง เช่นเดี…

…้องอยู่ที่บ้านในคืนเดือนเต็มดวง และมองเห็นการบูชาพระเจดีย์ที่ลอยฟ้าในอากาศ พร้อมกับการสวดมนต์ของหมู่ภิกษุ ทำให้นางรู้สึกถึงความสุขและบุญกุศลของผู้ที่ได้ไปวัด คำสอนที่ปรากฏในเนื้อหานี้ สะท้อนถึงคุณค่าของการ…

…54 ค่อนข้างขมบ้าง รสค่อนข้างเผ็ดบ้าง รสค่อนข้างหวานบ้าง รสกร่อย บ้าง รสชืดบ้าง รสเค็มบ้าง รสจืดบ้าง ภิกษุทั้งหลาย พ่อครัว ผู้ฉลาดเชี่ยวชาญนั้นแล ย่อมเรียนอาการ แห่งนายจ้างของตน ว่า " วันนี้แกงนี้ชอบใจนายจ้…

…้สามารถให้บริการได้ตรงตามความต้องการและรสนิยมของนายจ้าง นอกจากนี้ยังได้เชื่อมโยงถึงการปฏิบัติธรรมของภิกษุ ด้วยการฝึกฝนและมุ่งมั่นเพื่อพัฒนาตนและตรวจดูการปรากฏในกาย เวทนา จิต และธรรมเพื่อพัฒนาสมาธิ การมีควา…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 155 ทั้งหลาย ภิกษุผู้บัณฑิตเฉลียวฉลาดนั้นแล ย่อมเป็นผู้ได้ทิฏฐธรรม สุขวิหาร (ฌาน) ทั้งหลาย ได้สติสัมปชัญญะ นั่นเพราะเห…

บทนี้กล่าวถึงภิกษุผู้บัณฑิตที่สามารถเข้าถึงฌานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการทำความเข้าใจจิตและชำระสิ่งที่เป็นข้าศึกต…

…น ๒ - หน้าที่ 156 เร็ว และดังพระราชาผู้เสด็จเข้าสู่อุทยานอันไม่สะอาด ย่อมเสด็จออก โดยเร็ว ฉะนั้นส่วนภิกษุใดยังธรรมทั้งหลายที่เป็นข้าศึกแห่งสมาธิ ให้หมดจดด้วยดีแล้วเข้าฌาน ภิกษุนั้นจะอยู่ภายในสมาบัติได้ตลอด…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าฌานที่เกิดจากการทำลายอุปกิเลสทั้งห้าซึ่งขัดขวางสมาธิ โดยเปรียบเปรยถึงการเสด็จเข้าอุทยานที่สะอาด และการมีจิตใจเย็นและมีความผาสุกในการปฏิบัติธรรม การขยายปฏิภาคนิมิตซึ่งเป็นขั้นตอน

…ยาย เปรียบ เหมือนชาวนา กำหนดที่ๆ จะพึงไถด้วย (รอย) ไถแล้วจึงไถไปภายใน ที่กำหนดไว้ ฉะนั้น อนึ่งเหมือนภิกษุทั้งหลายจะผูกสีมา กำหนด นิมิตทั้งหลายก่อนแล้วจึงผูกภายหลัง ฉะนั้น แต่นั้นเมื่อจะขยาย (ต่อไป) ก็พึงกำ…

…ยระบุแนวทางที่พระโยคีควรปฏิบัติตาม ในการขยายขนาดนิมิตที่กำหนดไว้โดยเปรียบเทียบกับการทำงานของชาวนาและภิกษุ การดำเนินการขยายต้องมีการกำหนดขนาดที่ชัดเจนเสียก่อน และสามารถขยายไปจนถึงขนาดจักรวาลหรือมากกว่านั้นไ…

…แห่งอารมณ์ ๖ ทั้งที่เป็นอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ ในทวาร ๖ แห่งพระขีณาสพ อันมา ( ในบาลี) อย่างนี้ว่า " ภิกษุ ขีณาสพในพระธรรมวินัยนี้ เห็นรูปด้วยจักษุแล้วเป็นผู้ไม่ดีใจไม่เสีย ใจเลย และเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะวาง…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับอุเบกขาในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายประเภทอุเบกขา 10 อย่าง เช่น ฉฟังคุเบกขา, พรหมวิหารุเบกขา, และโพชฌงคุเบกขา พร้อมทั้งพิจารณาความสำคัญของอุเบกขาในมุมมองของพระธรรมวินัยและผลกระทบ

…หรติ นั้น จบแล้ว ( แก้ สโต จ สมฺปชาโน ) บัดนี้พึงทราบวินิจฉัยในปาฐะว่า สโต จ สมุปชาโน นี้ ( (ต่อไป) ภิกษุชื่อว่า สโต เพราะระลึกได้ ชื่อว่า สมฺปชาโน เพราะรู้ตัวโดยชอบ ( สองบทนั้นก็คือ ) สติและสัมปชัญญะ พระผ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับความแตกต่างของอุเบกขาในปฐมฌานและทุติยฌาน ว่าทำไมจึงไม่มีการกล่าวถึงอุเบกขาในฌานทั้งสองนั้น รวมถึงการพิจารณาถึงบทบาทของสติและสัมปชัญญะ. การวิเคราะห์นี้ช่วยให้เข้าใจถึงความชัดเจน

…วิสาขอุบาสก ) ว่า " ดูกร อาวุโส ปัจจัยแห่งเจโตวิมุติสมาบัติที่เป็นอุทกขมสุขมี ๔ ประการแล ดูกรอาวุโส ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ เพราะละสุขด้วย ฯลฯ เข้าถึงฌานที่๔ อยู่ นี้แล อาวุโส ปัจจัย ๔ แห่งเจโตวิมุตติสมาบัต…

เนื้อหาในบทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อเจโตวิมุตติในวิสุทธิมรรค ผ่านการวิเคราะห์คุณสมบัติของเวทนาและการเข้าถึงฌานที่ 4 โดยระบุว่าราคะและโทสะต่างถูกขจัด ซึ่งส่งผลให้เกิดความสุขอทุกขมและเจโ