หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
425
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ิจแห่ง ญาณทั้ง ๕ ข้างต้น (มีสัมมสนญาณเป็นต้น) และแก่โพธิปักขิยธรรม ๓๗ ในเบื้องบน ชื่อว่าอนุโลมญาณ ฯ มรรคชื่อว่าสุญญตะ เพราะเป็นสภาพว่างจากตัวตน ชื่อว่าวิโมกข์ เพราะอรรถว่า พ้นจากกิเลสมีสัญโญชน์เป็นต้น ๆ ช…
บทความนี้พูดถึงญาณต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพ้นจากสังขาร และการรักษาศีลเพื่อให้พ้นจากทุกข์ โดยอธิบายถึงคุณสมบัติของญาณและศีลที่ช่วยให้เกิดความเข้าถึงธรรมสูงสุด มีการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาศี
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
430
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ลยดังนี้อีก ๑ ก็ไม่ทึกทักเอาว่า โอภาสเป็นต้น เห็นปานนี้ ไม่เคยเกิดขึ้นแก่เราเลย เราจะเป็นผู้ได้บรรลุมรรคผล แน่นอนแล้ว ดังนี้ กำหนด คือวินิจฉัยลักษะคือมรรคอย่างนี้ว่า โอภาสเป็นต้นเหล่านี้ไม่ใช่มรรค เพราะเป…
เอกสารนี้อภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของวิริยสัมโพชฌงค์ในการบรรลุมรรคผลผ่านการวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับไตรลักษณ์ โดยเน้นให้เห็นถึงการกำหนดและวินิจฉัยลักษณะที่ถูกต้องเพื่อหล…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
434
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ยอำนาจแห่งสีลวิสุทธิและจิตตวิสุทธิ และวิสุทธิ์ ๔ ที่เป็นโครงร่าง ด้วยอำนาจแห่งทิฏฐิวิสุทธิเป็นต้น ฯ มรรคชื่อว่า ญาณทัสสนวิสุทธิ, เพราะรู้ เพราะกระทำการพิจารณาสัจจะ ๔ และ เพราะบริสุทธิ์จากมลทินคือกิเลส ฯ บ…
…ณากิเลสที่ยังเหลือ โดยปัจจเวกขณญาณมี ๑๕ สำหรับพระเสขะและ ๔ สำหรับพระอรหันต์ กล่าวถึงความบริสุทธิ์ของมรรคและการพิจารณาสัจจะ ๔ ผ่านทางวิสุทธิ ๕ เหล่านี้ โดยเฉพาะในวิปัสสนากรรมฐาน ปัจจเวกขณญาณถือเป็นสิ่งสำคั…
วิปัสสนาและมรรคในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
436
วิปัสสนาและมรรคในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
… และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 436 ฉะนั้น ถ้าวิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี เห็นแจ้งโดยมิใช่ตน ฯ มรรค ก็เป็นวิโมกข์ชื่อว่าสุญญตะ เพราะได้ชื่อตามอำนาจธรรมเป็นเหตุมาฯ บทว่า วิปสฺสนาความนวเสน คือ ตามอำนาจ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี ซึ่งเป็นเครื่องมือในการเข้าถึงมรรคและผล โดยมีการอธิบายถึงอำนาจธรรมที่เกี่ยวข้อง รวมถึงความหมายของมรรคที่ไม่ประกอบด้วยความเป็นทวาร และค…
พระมหากษัตริย์และโลกัตถจริยา
73
พระมหากษัตริย์และโลกัตถจริยา
…มัยใกล้รุ่งและ สายัณหสมัยตอนพลบค่ำ เมื่อมีพุทธเวไนย์ปรากฏในพระญาณ โดยอาการที่มีอุปนิสัยจะได้ตรัสรู้ มรรคผล หรือถึงพระไตรนรณคมน์หรือจะได้ลุคุณสมบัติอย่างอื่น ๆ พระองค์ก็เสด็จไปโปรด ด้วย พระมหากรุณา ตั้งต้น…
บทความนี้กล่าวถึงพระคุณของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มุ่งหมายเพื่อประโยชน์แก่โลกและประชาชน โดยเน้นความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการสร้างสันติสุขและการให้การอนุเคราะห์แก่สัตว์โลก รวมถึงการ
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
305
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
…เห็นอริยสัจจ์ ๔ อันท่านจัดเป็นโลกุตตระ ก็เพราะ ประกอบด้วยสหกรณ์แห่งกิจทั้ง ๔ คือ เห็นทุกข์ ละสมุทัย มรรคให้เกิด ๑ ไม่อย่างนั้นยากที่จะได้ตลอด ถ้าอย่างยิ่งหรือหย่อนไป ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันจักไม่มี เพ…
บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
15
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
…ธารณญจ ปเนตสฺส อุปายาทินิพฺพตฺตนกกิเลส- วิทธ์สน. (สงฺคหฎีกา) ความในท่อนต้น เป็นเหตุให้ถามว่าอย่างไร มรรค ๔ ผล ๔ กับพระนิพพาน เป็น ๕ ประการ ดังนี้บ้าง หรือรวม เข้ากับพระปริยัติด้วยเป็น ๑๐ ประการ จึงชื่อว่า…
เนื้อหาในส่วนนี้อธิบายถึงวากยารัมภนิบาต ซึ่งเป็นการอธิบายความในท่อนต้นที่มักจะนำไปสู่การถาม เพื่อการวิสัชนาต่อเนื่องในท่อนหลัง โดยมีการใช้คำว่านิบาต เช่น หิ, จ, ปน เพื่อเชื่อมโยงความเข้าใจในบทความที่ก
การพัฒนาจิตด้วยวิถีแห่งวิสุทธิมรรค
10
การพัฒนาจิตด้วยวิถีแห่งวิสุทธิมรรค
หน้าที่ 8 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ออกด้วยหัวข้อคือจิตนี้ ด้วยปัญญา ๓ ประการนี้ และด้วยความเพียร เผากิเลสนี้ ยืนอยู่บ…
บทความนี้กล่าวถึงวิสุทธิมรรคและกระบวนการพัฒนาจิต โดยเน้นถึงการใช้ปัญญาและความเพียรเพื่อเผากิเลส ผ่านการตั้งอยู่ในศีลและการอบรมสม…
การเจริญสมาธิและปัญญาในวิสุทธิมรรค
15
การเจริญสมาธิและปัญญาในวิสุทธิมรรค
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 14 อย่างนั้น หานภาคิยธรรมพึงทราบตามนัยนี้ว่า " สัญญาและมนสิการ อันสหรคตด้ว…
บทนี้สื่อถึงการเข้าใจและเจริญสมาธิตามหลักของวิสุทธิมรรค โดยการเชื่อมโยงสมาธิกับการเจริญปัญญา ทั้งยังอธิบายถึงลักษณะเฉพาะของสมาธิที่ถูกต้องและผลกระทบต่อการเ…
ปริปุจฺฉกตา - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
114
ปริปุจฺฉกตา - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
ปริปุจฺฉกตา วตถุวิสทกิริยตา ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 112 ความเป็นผู้ไต่ถาม ความทำวัตถุให้สละสลวย อินฺทริยสมตฺตปฏิปาทนา การปรับอ…
…ในอบาย นอกจากนี้ยังมีการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการคบหาบุคคลที่มีปัญญาและการพิจารณาวิถีทางดำเนินตามมรรคที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้ การปฏิบัติตามเหล่านี้จะนำไปสู่การบรรลุคุณวิเศษที่เกี่ยวข้องกับความพยายามและ…
วิสุทธิมรรค: กฎเกณฑ์และฌาน
130
วิสุทธิมรรค: กฎเกณฑ์และฌาน
* ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 128 กำหนดกาลในสถาน ) หามีไม่ คือในปฐมอัปปนา (๑) ในโลกีย อภิญญาทั้งหลาย ( ๑…
เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงการกำหนดกาลในสถานที่ต่างๆ และหลักการปฏิบัติฌานตามวิสุทธิมรรค โดยเน้นว่าผลทางจิตที่เกิดขึ้นกับผู้ปฏิบัติที่เข้าถึงฌาน ปฐมฌาน รวมถึงการเข้าใจในตำแหน่งและความสำคัญ…
ปฐมฌานและองค์ประกอบหลัก
147
ปฐมฌานและองค์ประกอบหลัก
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 145 ซึ่งจิตนั้นพร้อมทั้งสัมปยุตธรรมที่เหลือ โดยเสมอโดยชอบ ใน เอกัตตารมณ์ เ…
ในฉบับนี้กล่าวถึงความสำคัญขององค์ ๕ ที่ประกอบขึ้นในปฐมฌาน ได้แก่ วิตก วิจาร ปีติ สุข และจิตเตกัคคตา โดยชี้ให้เห็นว่าทุกองค์นี้มีบทบาทสำคัญในการเข้าถึงฌาน พร้อมทั้งอธิบายเกี่ยวกับการไม่ควรถือว่ามีฌานอื
วิสุทธิมรรค - อัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโน
261
วิสุทธิมรรค - อัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโน
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 259 อัปปมัญญา 4 มีเมตตาภาวนาเป็นต้นอรูปสมาบัติ ๔ และองค์แห่ง ปฏิจจสมุบาทโด…
บทเรียนเกี่ยวกับอัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโนในวิสุทธิมรรคนี้ พูดถึงความรู้และวิธีการปฏิบัติธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้และทรงสอนไว้ โดยอธิบายถึงความรู้ในอ…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - อุปนยะและอุปเนยย
299
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - อุปนยะและอุปเนยย
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 297 เป็นวินิจฉัยในบทนี้ คือการนำเข้าไป ชื่อ อุปนยะ ธรรมย่อมควร ซึ่งการที่บ…
…ป็นส่วนสำคัญของโลกุตตรธรรมที่ต่อยอดนำไปสู่ความสุขสงบอย่างแท้จริงในระยะยาว สำหรับวิญญูชนที่มีการเจริญมรรค
วิมุติและเจโตปริญาณในวิสุทธิมรรค
179
วิมุติและเจโตปริญาณในวิสุทธิมรรค
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 179 วิมุติทั้ง ๕ อย่างนั้น ชื่อว่าวิมุตจิต (จิตยังไม่พ้น) ภิกษุผู้ได้เจตโต…
เนื้อหาวิเคราะห์และอธิบายเกี่ยวกับวิมุติทั้ง ๕ และเจโตปริญญาณ โดยสำรวจลักษณะของจิตในระดับต่างๆ เช่น จิตมีราคะและจิตยังไม่พ้น มีการพูดถึงปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ซึ่งช่วยให้นักปฏิบัติเข้าใจการเกิดและดับของ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - การว่าร้ายพระอริยะ
217
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - การว่าร้ายพระอริยะ
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 217 ว่า เป็นผู้มุ่งความเสื่อมเสีย ว่าร้ายเอา อธิยาบว่าค่าเอง ติโทษเอา ซึ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการว่าร้ายพระอริยะในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระเถระและภิกษุหนุ่มว่าพระอริยะไม่เป็นสมณะ ซึ่งมีผลกระทบต่อความเข้าใจในสมณธรรม. เรื่องนี้อธิบายเกี่ยวกับการวินิจฉัยว่าผู้ที่ว่าร้ายนั้นมี
ทิพพจักขุญาณและอนาคตังสญาณในพระพุทธศาสนา
242
ทิพพจักขุญาณและอนาคตังสญาณในพระพุทธศาสนา
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 241 [ทิพพจักขุญาณเป็นไปในอารมณ์ ๔] ทิพพจักขุญาณ ย่อมเป็นไปในอารมณ์ ๔ โดยเป…
…ณะเดียวกันก็ได้อธิบายถึงอนาคตังสญาณที่เป็นไปในอารมณ์ 4 เช่นกัน ซึ่งอธิบายถึงการรู้ถึงการเกิดและการทำมรรคในอนาคต อีกทั้งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของการรับรู้ในระดับต่าง ๆ ทั้งในปัจจุบันและอนาคต โดยหวังว่า…
การศึกษาเกี่ยวกับปัญญาในวิทยาธรรม
7
การศึกษาเกี่ยวกับปัญญาในวิทยาธรรม
…่ ๔ ปัญญาเป็น ๒ อย่าง โดยเป็นโลมมัสสกะคระ และ อุบากาขสกะตะ ดังนี้คือ ปัญญาในกามวารกฤตลิต ๒ คง และใน มรรคจิตที่เป็นไปในอุตถวนา โดยปัญญากมน์ ๑ คง เป็นโลมมัสสกะคร-
เนื้อหานี้กล่าวถึงปัญญาที่มีอยู่ ๒ ประเภทในวิทยาธรรม โดยจัดประเภทตามอารมณ์และธรรมชาติของปัญญา เช่น โลภิคปัญญา และโลภุตรปัญญา ซึ่งมีความสำคัญในการพิจารณาความทุกข์และการศึกษา. โดยปัญญาสามารถแบ่งออกได้ใน
วิภัชธรรมาภรณ์ ภาค ๑ ตอน ๑
56
วิภัชธรรมาภรณ์ ภาค ๑ ตอน ๑
…นั้น ก็มีนัดตามว่าแล้วในรูปวาจรวิญญาณเหมือนกัน โลกฏรวิญญาณ จัดเป็น ๔ เพราะเป็นผลของจิตที่ประกอบด้วย มรรค ๕ โลกฏรวิญญาณนั้น เป็นไป ๒ ทาง คือทางมรรควิธี ๑ ทาง ผลสมาบัติ ๑ และ วิญญาณทั้งสิ้นมี ๑๖ ในภูมิ ๕ ดั…
…าณที่แบ่งออกเป็นหลายประเภท รวมทั้งการอรรถาธิบายถึงรูปวาจรวิญญาณและโลกฏรวิญญาณว่าเป็นผลของจิตที่ทำตามมรรค 5 ตามกรอบของพระพุทธศาสนา โดยให้ความสำคัญกับแนวคิดเกี่ยวกับอุปปุคฆะและปฏิสัมพันธ์ของวิญญาณต่าง ๆ เหล…
การศึกษาอริยสัจและนิพพานในวิชาธรรมฐาน
166
การศึกษาอริยสัจและนิพพานในวิชาธรรมฐาน
…เพราะเหตุนี้นี่ นิพพานนี้ จึงตกว่่าเป็นสัจจะ เพราะแน่นอนในความเป็นธรรมรงง เหตุใด เครื่องนำออกอื่นจากมรรคนไม่มีและ นิยมนะ (คือมรร) ไม่มี แมธรรมเครื่อง นำออกนั้นก็ไม่มี เพราะเหตุนี้นี่ มรรคนั้นจึงตก ว่าเป็น…
…ะหรือความสงบจากนิพพานนั้นจึงถือว่ามีความเป็นจริง อีกทั้งมีการชี้ให้เห็นว่าทางออกที่นำไปสู่นิพพานหรือมรรคนั้น ก็เป็นสิ่งที่แน่นอนเช่นกัน ดิบบทนี้ได้สื่อถึงความสำคัญของการเข้าใจธรรมชาติของความทุกข์และการพ้น…