มา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 277 / 1049

ของพระพุทธศาสนาทั้งหมด ธรรม หมายถึง ความจริงที่มีอยู่แล้วในธรรมชาติ ดังพระดำรัสว่า พระตถาคตทั้งหลาย เสด็จอุบัติขึ้นก็ตาม ไม่เสด็จอุ…

บทความนี้สำรวจความหมายของธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเข้าใจว่า ธรรมคือความจริงตามธรรมชาติที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้และเผยแพร…

แล้ว การจัดตั้งนั้นก็ไร้ความหมาย ดังนั้น วินัยคือการจัดตั้งของมนุษย์จึงต้องตั้งอยู่บนฐานของ ธรรม คือตัวความจริงแท้ ธรรมจึงสูงสุดในโ…

…พระพุทธศาสนา โดยเน้นว่า ธรรมเป็นจริงแท้ที่สูงสุดในโลก และวินัยถูกบัญญัติขึ้นเพื่อสนับสนุนธรรม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงธรรมและบัญญัติวินัย 227 ข้อสำหรับพระภิกษุ โดยหลักของวินัยไม่ได้มีแค่ข้อบังคับ แต่เ…

…ระนามวิปัสสี พระนามสิขี และพระนามเวสสภู ไม่ทรงแสดงธรรมโดยพิสดารแก่สาวกทั้งหลายไว้ว่า ในกาลของพระ สัมมาสัมพุทธเจ้าเหล่านั้น คนมีอายุยืน มีกิเลสเบาบาง แค่ได้ฟังอริยสัจ 4 เพียงพระคาถาเดียว ย่อมบรรลุธรรมได้…

…ความสุขของการได้ยินธรรมคำสอน แม้ว่าจะมีความต่างในด้านสติปัญญา พระอรรถกถาจารย์ได้กล่าวถึงการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งสามพระองค์ ไม่ได้แสดงธรรมโดยละเอียด เนื่องจากสาวกในยุคนั้นมีปัญญาได้น้อย และกิเลสเบาบ…

…พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงติเตียนพระสุทินน์อย่างนี้แล้ว จึงตรัสถึงโทษของความเป็น คนเลี้ยงยาก บำรุงยาก มักมาก ไม่สันโดษ คลุกคลี และโทษของความเกียจคร้าน แล้วตรัสถึง คุณของความเป็นคนเลี้ยงง่าย เป็นต้น พระองค์จึ…

…ชี้แจงถึงโทษของความเป็นคนเลี้ยงยากและเกียจคร้าน รวมถึงคุณประโยชน์ของการมีความเป็นคนเลี้ยงง่าย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทขึ้นมาเพื่อวัตถุประสงค์ 10 ประการ เช่น เพื่อความรับว่าดีแห่งสงฆ์และเพื่อ…

7.6 หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบท ศีลของพระภิกษุนั้นเป็น “อปริยันตปาริสุทธิศีล” หมายถึง มากมาย ไม่มีที่สุด ใน วิสุทธิมรรคกล่าวไว้ว่าศีลของพระภิกษุมี 3 ล้านกว่าสิกขาบท แต่โดยรวมแล้วศีล…

…เป็น 8 หมวด จากโทษหนักไปหาโทษเบา โดยเนื้อหาเน้นเฉพาะปาฏิโมกข์สังวรศีล รวมถึงวิธีการเปรียบเทียบกับกฎหมายในที่นี้

…” ส่วนคำว่า “ปาจิตตีย์” แปลว่า “การล่วงละเมิดอันทำให้กุศลธรรมคือความดีตกไป” นิสสัคคิยปาจิตตีย์ จึง หมายถึง สิกขาบทที่ภิกษุใดล่วงละเมิดเข้าแล้วจะต้องสละสิ่งของที่เกี่ยวข้องกับสิกขาบทข้อนั้นๆ เช่น ไตรจีวร…

บทความนี้กล่าวถึงนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ที่หมายถึงการล่วงละเมิดที่มีความเกี่ยวข้องกับการสละสิ่งของต่างๆ เช่น ไตรจีวร เมื่อภิกษุล่วงละเมิด สามารถคื…

7.9 การประชุมทบทวนสิกขาบททุกกึ่งเดือน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติสิกขาบทหลัก ๆ สำหรับพระภิกษุไว้ 227 ข้อ ซึ่งถือว่ามาก อยู่พอสมควร จำเป็นที่พระภิกษ…

การประชุมทบทวนสิกขาบทถูกกำหนดโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ให้มีการฟังสวดพระปาฏิโมกข์ทุกกึ่งเดือน เพื่อตรวจสอบศีลและสร้างความสามัคคีในสงฆ์ การฟังสว…

ญัตติจตุตถกรรม แปลว่า กรรมที่มีญัตติเป็นที่สี่ หมายถึง กรรมที่มีวาจาหรือการ กล่าวครบ 4 รวมทั้งญัตติ กล่าวคือ เมื่อมีการสวดตั้งญัตติแล้ว จะมีการสวดอนุส…

ญัตติจตุตถกรรมหมายถึงกรรมที่มีวาจาครบ 4 ส่วน ซึ่งใช้ในพิธีกรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา เช่น การอุปสมบท นิคหกรรมคือมาตรก…

…สสปาปิยฬิกา คือ การระงับอธิกรณ์โดยการลงโทษแก่ผู้ทำผิด 6.) เยฮุยยสิกา คือ การระงับอธิกรณ์ตามเสียงข้างมาก โดยเสียงข้างมากในที่นี้จะต้อง เป็นเสียงข้างมากของภิกษุธรรมวาทีเท่านั้น ธรรมวาที คือ ผู้มีปกติกล่าว…

…ิ่งสำคัญที่ช่วยป้องกันการแตกแยกในหมู่สงฆ์ อธิบายการระงับอธิกรณ์ด้วยอธิกรณสมถะ พร้อมตัวอย่างจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า สุดท้ายชี้ให้เห็นถึงการพิจารณาธรรมเนติในงานนี้ว่าเป็นวิธีการตัดสินที่นำไปสู่ความสงบสุขใน…

…ม่ได้ และในระหว่างวินิจฉัยอธิกรณ์นั้นอยู่มีเสียงเซ็งแซ่เกิดขึ้น จน จับใจความคำพูดต่างๆ ไม่ได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ใช้ “อุพพาฬิกวิธี” เข้าช่วยระงับอธิกรณ์ นั้น โดยเบื้องต้นให้สงฆ์สมมติภิกษุผู้ประกอบด้ว…

ในกรณีที่ไม่สามารถระงับอธิกรณ์ได้ พร้อมกับมีเสียงเซ็งแซ่ที่ทำให้ไม่สามารถจับใจความคำพูดได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแนะนำใ…

8.2 ทรัพย์ 2 ประการในพระไตรปิฎก ในบทที่ 2 ได้กล่าวถึงความหมายของคำว่า “ทรัพยากร” ไปแล้วว่าหมายถึง สิ่งทั้งปวงอัน เป็นทรัพย์ ซึ่ง “ทรัพย์” หมายถึง สิ่งที่ถือว่าม…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงคำว่า "ทรัพย์" แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์ โดยโภคทรัพย์เป็นทรัพย์ภายนอกที่ใช้ในการดำรงชีวิต เช่น อาหาร เครื่องนุ่งห่ม และยา ในขณะที่อริยทรัพย์เป็นทรัพย์ภายในใจที่ป

…้าตรัสอริยทรัพย์ไว้ 4 ประการ คือ ศรัทธา ศีล จาคะ และปัญญา จากที่กล่าวแล้วในบทที่ 4 ว่าธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกหมวดนั้น สัมพันธ์กันหมดและสามารถย่อหรือขยายได้ หากย่อถึงที่สุดแล้วจะเหลือเพียงข้อเดียว…

…ารเสริมสร้างบุญและการประพฤติปฏิบัติในพระพุทธศาสนา อริยทรัพย์ทั้ง 4 คือ ศรัทธา ศีล จาคะ และปัญญา จะสามารถย่อให้เหลือ 4, 5 หรือ 7 ประการได้ตามที่ต้องการ บทความนี้ยังเน้นให้เห็นว่าธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ…

…่นเอง ส่วน “ปัญญา” นั้นนักศึกษาบางท่านอาจจะสงสัยว่าเชื่อมโยงกับภาวนาได้ อย่างไร ก่อนอื่นขอทบทวนความหมายของคำว่าปัญญาก่อนว่า ปัญญาในที่นี้มุ่งถึง ปัญญาใน การชำแรกกิเลสให้ถึงความสิ้นทุกข์ ซึ่งจะเกิดขึ้นได…

…ใจในการสร้างบุญ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์มีความสำคัญแตกต่างกัน ซึ่งคนจนมักจะเข้าใจถึงความสำคัญของทรัพย์มากกว่าคนรวยเพราะประสบปัญหาขาดแคลนอาหาร สหประชาชาติชี้ให้เห็นถึงการอดอยากที่มีผลกระทบอย่างร้ายแรงต่อชี…

…ได้ เป็นความสุขที่โภคทรัพย์ไม่อาจจะให้ได้ ด้วยเหตุนี้เจ้าชายสิทธัตถะโพธิสัตว์ก็ดี บรรดาสาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ดี ต่าง พากันละทิ้งโภคทรัพย์จำนวนมหาศาล คนละ 40 โกฏิบ้าง 80 โกฏิบ้าง เพื่อออกบวช แม้แต่…

ในบทความนี้กล่าวถึงอริยทรัพย์ที่นำมาซึ่งความสุขที่แท้จริงแก่มนุษย์ อย่างเช่น การบวชเพื่อแสวงหาอริยทรัพย์ แม้จะมีทรัพย์สินจำนวนมากก็ยังยิ…

…งมนุษย์ 8.3.1 สาเหตุแห่งความร่ำรวยและยากจน สาเหตุแห่งความร่ำรวยและยากจนนั้น นักศึกษาคงได้เรียนรู้กันมาพอสมควรแล้วใน วิชาต่าง ๆ ที่ได้เรียนมาก่อนหน้านี้ ในที่นี้จะกล่าวทบทวนพอสังเขปอีกครั้งหนึ่ง เพื่อตอก…

บทนี้กล่าวถึงสาเหตุแห่งความร่ำรวยและยากจน โดยชี้ให้เห็นว่า บุญเป็นสาเหตุหลักที่สนับสนุนความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต พร้อมกับการขวนขวายในการสร้างฐานะ บุญนั้นเหมือนฐานรากที่คอยรองรับชีวิต หากขาดบุญ ชีวิตจะ

1.) อุฏฐานสัมปทา อุฏฐานสัมปทา แปลว่า ความถึงพร้อมด้วยความหมั่นเพียร อุฏฐานสัมปทา หมายถึง การหาทรัพย์เป็น ซึ่งต้องประกอบด้วย 2 ส่วน คือ (1) เป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้านในการงานที่ทำ (2) จะ…

บทความนี้กล่าวถึงการสร้างความมั่งคั่งในชีวิตผ่านหลักการ 3 ประการ ได้แก่ อุฏฐานสัมปทา ที่เน้นความขยันและปัญญาในการทำงาน, อารักขสัมปทา ที่สำคัญต่อการเก็บรักษาทรัพย์ให้คงอยู่ และกัลยาณมิตตตา ที่เกี่ยวข้อ

หากรักจะยืนหยัดอยู่ในโลกกว้างอย่างมั่นคงแล้ว ก่อนอื่นต้องสร้างธาตุแห่งความเป็น คนดีขึ้นมาในตัวก่อน แล้วจึงสร้างเครือข่ายคนดีขึ้นมา เป็นวงจรตามลำดับ การสร้างเครือข่ายคนดีมี 3 ขั้นตอนด้วยกัน …

การสร้างเครือข่ายคนดีนั้นมี 3 ขั้นตอนคือ การวางตัวที่เหมาะสมตามบทบาทในสังคม การซึมซับศีลธรรมจากคนดีรอบตัว และการถ่ายทอดความรู้และความดีสู่ผู้อื่น นอกจากนั้นก…

…สร้างฐานะข้างต้นอย่าง เคร่งครัด ไม่ขาดตกบกพร่อง แต่ก็ไม่ได้ประสบความสำเร็จเหมือนกันทุกคน บางคนสำเร็จมาก ร่ำรวยมาก บางคนสำเร็จน้อย ร่ำรวยน้อย ส่วนบางคนแค่พอมีพอกิน ในขณะที่บางคนไม่ค่อย จะประสบความสำเร็จเ…

บทความนี้สำรวจแนวคิดว่าบุญสามารถเป็นปัจจัยหลักในการกำหนดฐานะทางการเงินของบุคคล แม้ว่าการขวนขวายทำงานหนักจะสำคัญ แต่บุญที่สั่งสมมาก…

ให้มากมาย จึงใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย คบมิตรชั่ว ไม่รู้จักเก็บรักษาสมบัติให้ดี และยังไม่ทำมาหากิน อีก คอยแต่…

…ินอย่างฟุ่มเฟือย ร่วมกับภรรยา เขาติดสุราและใช้จ่ายจนหมดสิ้นทรัพย์สมบัติ จนต้องกลายเป็นคนขอทาน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงผลของการใช้จ่ายฟุ่มเฟือยและการดำเนินชีวิตที่ไม่คิดพิจารณาอนาคต ทำให้เห็นว่าการเ…

…กกะเรียนในเปือกตมแห้งฉะนั้น 8.3.2 มิจฉาวณิชชาการค้าต้องห้าม อาชีพต่างๆ ในโลกนี้มีอยู่หลากหลาย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้หลักในการเลือก ประกอบอาชีพไว้ว่า “ให้เลือกประกอบอาชีพที่ไม่ขัดต่อศีลธรรม” ส่วนอาชีพ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับอนาคามิผลและขั้นตอนต่างๆ ของการทำงานในมนุษย์ รวมถึงอาชีพที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแนะนำในการเลือกประกอบอาชีพ เช่น หลีกเลี่ยงมิจฉาวณิชชาที่เป็นอันตรายต่อสังคมและตัวเอง โดยม…