มา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 514 / 1051

…ราชกุศลขันธ์ที่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงสั่งสมเป็น ปุพเพกตปุญญตาคุณเพิ่มพูนวิบากอัน ลำดับมาตั้งแต่ปุเรกชาติจนภพปัจจุบันส่วนอดีตจัดเป็น มโหฬาร ให้ทรงทราบสมบูรณ์ด้วยสมบัติ ๔ ประการ อันเป็นเหตุป…

เนื้อหาได้กล่าวถึงการปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม โดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้สอนให้มีความอดทนและทำบุญเพื่ออำนวยผลให้เกิดมนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ และนิพพานสมบัติ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึง

…๙ ให้ออกไปจักการคณะ สงฆ์ในมณฑลหัวเมือง นับเนื่องในการจักธรรมิการักขาเป็นหน้าที่ของพระมหากษัตริย์เจ้ามาแต่ ครั้งโบราณกาลเป็นอปรหานิยปฏิบัติ อนุวัตรตามพระบรมพุทโธวาท (๑) ตรัสสอนเหล่ากษัตริย์ ลิจฉวี ให้เอา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติพระราชจริยารัฏฐาภิบาลในฝ่ายพุทธจักรและราชอาณาจักร โดยทรงเน้นการรักษาความถูกต้องในพระพุทธศาสนาและการสนับสนุนคณะสงฆ์ในมณฑลหัวเมือง โดยอ้างอิงถึงพระเจ้าอาชาติสัตรูบรมบพิตรที่ได้

…นาด้วยอรรถจริยาและรัฏฐาภิบาลโนยาย พอเป็นนิทัสสนนัย บุคคล แลอปจายนธรรมนั้น คือพระราชกุศลบุญญกิริยาสัมมาปฏิบัติ ส่วนอ่อนน้อมแก่ วยวุฑฒ และธรรมที่ชอบ อันสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าได้ทรงประพฤติเป็นอิจณวั…

…็จจากการสร้างคุณความดีในชีวิตของพระองค์ ซึ่งเป็นตัวอย่างให้แก่ผู้ปกครองในปัจจุบันอีกด้วย ข้อมูลนี้สามารถติดตามต่อได้ที่ dmc.tv

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) มาตาเปติภร์ ชนต์ สณห์ สขิลสมุภาส มจฺเฉรวินเย ยุตต์ ติ เว เทวา ตาวสา กุเล เชฏฐาปจายน เปสุเฌยฺยปุปหายินํ…

…ีอาวุโสและผู้มีคุณธรรม เพื่อสร้างความเชื่อถือและความก้าวหน้าในสังคม พระบรมวงศานุวงศ์ที่ทรงเจริญพระชนมายุกว่าได้รับการกล่าวถึงในการบริจาคเงินและผ้ารดน้ำ

…อกาสแก่ พระราชวงศานุวงศ์ข้าทูลละอองธุลีพระบาทตลอดถึงราษฎร์ให้ได้ช่องโดยเสด็จในการพระราชกุศล เนือง ๆ มาทรงแสดงพระราชอัธยาศัยเผื่อแผ่ทั่วไป ในประชุมชน ตามเยี่ยงอย่างของมรรคนายกผู้ มีจิตใจโอบอ้อมอารี เมื่อ…

…ชาชนมีความสุขและเจริญด้วยกุศลทางจิตใจ สอดคล้องกับคำสอนที่ว่าผู้ที่มีน้ำใจและความดีจะดึงดูดให้ผู้อื่นมาร่วมทำดี มีการอบรมเกี่ยวกับศีลธรรมและการรักษาวัดเพื่อให้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของชุมชนเพื่อการเจริญเ…

…้วยศฤงคาร ก็ยังได้โวหารว่าผู้ยากจนขัดสน และชีวิตของผู้นั้นย่อมไม่เปล่า จากประโยชน์ ผู้นั้นจะเข้าสู่สมาคมใด ๆ ก็ไม่เป็นผู้ครั่นคร้านขามขยาด ย่อมองอาจกล้าหาญใน การเจรจา มีปรีชารอบรู้อรรถธรรม นำตนให้ตั้งอย…

ในบทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติของผู้ที่เข้าใจและประพฤติตนตามธรรมที่เป็นที่พึ่งสำหรับผู้อื่น โดยมีการยกย่องพหุสุต ได้แก่ พระอานนท์ ว่าเป็นสุดยอดในบรรดาภิกษุที่มีความรู้เกี่ยวกับธรรม โดยพระพุทธเจ้าทรงโปรด

…้ว ท่านผู้นั้นย่อมเข้าใจที่จะ ประกอบกิจไม่ให้ อากูล ยังประโยชน์ตนประโยชน์ท่านให้สำเร็จบริบูรณ์ โดยสามารถ แม้มีภัยที่น่าหวั่นหวาดตั้งอยู่ รอบด้าน ยังอาจดำริการณ์ผ่อนปรนทำตนและผู้อื่นให้รอดโดยสวัสดี ความน…

เนื้อหาว่าด้วยความฉลาดในการประกอบกิจการและการใช้กลยุทธ์ที่ดีกว่าในการจัดการปัญหา จากเรื่องราวในมหาปริพพานสูตร การแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์พระสารีริกธาตุโดยไม่แจกจ่ายก่อนให้ระวังภัย และกระบ

…สมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๓๕ พระพุทธศาสนาในเวลาฉุกเฉินเช่นนั้น ได้ทรงพระคำนึงถึงพระมหามณีรัตนปฏิมากรก่อนกว่าสิ่ง อื่น ข้อนี้น่าเป็นที่ชื่นชมยินดีของพุทธศาสนิกชนทั้งหลาย อีกประการหนึ่ง ได้ทรงพระกรุณา…

พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ทรงแสดงความสำคัญแก่พระพุทธศาสนา และได้โปรดให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าอัษฎารค์ เดชาวุธ ทรงบรรพชาเป็นสามเณร เพื่อสะท้อนความนิยมในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ ทรงพระก

…ให้สำเร็จผลคือปกครองได้โดยธรรม ไม่ต้องใช้อาชญาเคี่ยวเข็ญ ความจงรัก เป็นพลวเหตุชักนำให้พรักพร้อมเป็นสมานฉันท์ เพื่อต่อสู้ป้องกันบำรุงรักษาจะรับพระราชทาน ชักอลีนจิตตชาดกในทุกนิบาต (๑) มาสาธกพอเป็นอุทาหรณ์…

…าสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยนำเสนอเหตุการณ์ในอดีตเช่นเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์ และอลินจิตตกุมาร ที่บรรยายถึงการต่อสู้เพื่อป้องกันแผ่นดิน การรักษาความสงบและความรักของประชาชน นอกจากนี้ยังอ้างอิงถึ…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๔๓ แปลงแก้ไขพระราชกำหนดกฎหมายขนบธรรมเนียมที่ขัดแก่เสรีภาพ คือความเป็นโสด แก่ตนมา คน โดยลำดับกาล ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระรา…

…ีภาพของประชาชน รวมถึงการเลิกทาสและความสำคัญของการมีสังกัดในสังคมไทย โดยเน้นให้ประชาชนได้สิทธิเสรีภาพมากขึ้น และความกรุณาของพระเจ้าแผ่นดินต่อประชาชน เตรียมนำเสนอสู่ความเข้าใจในความสำคัญของธรรมและที่มาของ…

…กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๔๙ มีความหวังจะบำรุงก็แต่ตน ถึงจะเผื่อแผ่แก่บุคคลผู้เกี่ยวกัน โดยฉันธรรมดาแต่งมาต่อผู้มีปรีชา เล็งเห็นความปรารถนาของสัตว์ ว่าเป็นอันเดียวกัน คือ รักสุขเกลียดทุกข์ ถึงเช่นนั้น ก็ยัง…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของเมตตาในพระพุทธศาสนา โดยเชื่อว่าเมตตาเป็นคุณธรรมที่สามารถนำไปสู่การช่วยเหลือและเสริมสร้างความสุขให้แก่ผู้คน เมตตาจิตช่วยให้มนุษย์มีความปรารถนาดีต่อกันและปฏ…

…ตรำม้าที่ทุพพลภาพเป็นต้น ที่สุดจนมีงานนักษัตรฟกษ์ใด ๆ ก็ยังทรงแสดงพระเมตตาในประชุมชนให้ปรากกเนือง ๆ มาเช่นครั้งมีงานสมโภชพระชนมพรรษา ๕๐ ทัศ ร่วมสมัยกับสมโภชราชสมบัติได้ ๒ เท่ารัชกาล ที่ ๔ เมื่อ ศก ๑๒๒ โ…

…ยเหลือราษฎร รวมถึงการสักการะและการจัดงานต่างๆ ที่มีต่อประชาชน ทรงมีความใกล้ชิดสนิทสนมกับประชาชนอย่างมากจนได้รับการสรรเสริญจากนานาประเทศว่าเป็นพระเจ้าแผ่นดินที่ยากที่จะมีใครเปรียบได้ในเรื่องความใส่ใจต่อร…

…าวชิรญาณวโรรส) ๕๒ อันการแผ่เผื่อนั้นชอบเป็นไปโดยชอบ เช่นแสดงตนตามฉันที่ควรจะเป็นอย่างไร และยังแขกผู้มา นั้นให้ได้รับความยกย่องนับถือและเอื้อเฟื้อสมแก่เขาเป็นอาทิ ดังนี้เรียกว่า ธรรมปฏิสันถาร การปฏิสันถา…

การปฏิสันถารเป็นประเพณีที่สำคัญในสังคมไทย โดยเฉพาะเมื่อมีแขกมาเยือน ผู้ที่ต้อนรับต้องแสดงความเคารพและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ สามารถเห็นได้จากพุทธประวัติในพระเวสสันดรแล…

…ยาวชิรญาณวโรรส) ៥៨ พวกกษัตริย์ลิจฉวี ผู้ครองแคว้นวัชชี ในเวลาเธอกำลังตั้งอยู่ในสามัคคีพรักพร้อมเป็นสมานฉันท์ ช่วยกันต่อสู้ป้องกันอาณาจักรด้วยความองอาจ ท้าวเธอก็ไม่สามารถจะได้ชัยชนะ ต่อภายหลัง แต่งกลอุบา…

…วัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็นถึงความสำคัญของเวลาและการจัดการที่ถูกต้อง ในตอนที่พระ…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖๐ ให้ถูกคราวนิยม สั่งสมโภคทรัพย์เป็นอันมากขึ้นได้ในไม่ช้า ต่อมาก็ได้รับตำแหน่งเป็นเศรษฐีใหญ่ ให้สมคาถานิพนธ์ว่า อปุปเกนปิ เมธาว ปากเฏน วิจกฺข…

…มีระเบียบ ทั้งยังกล่าวถึงความสำคัญของการอยู่ร่วมกันในสังคม และการทำให้เกิดความเจริญมั่งคั่ง ซึ่งจะสามารถรักษาความมั่นคงของชาติได้ มีแง่มุมที่สะท้อนถึงความสำคัญของเวลาและการไม่ปล่อยเวลาให้เสียไป.

…้ทั้งข้างเสียข้างดี ดังนี้ ว่า อตีสีต์ อติอุณห์ อิติ วิสุสฏฐกมฺมนฺเต อติสายมิวํ อหุ อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว. (๒) ประโยชน์ที่ประสงค์ทั้งหลาย ย่อมเป็นไปล่วงซึ่งหมู่มาณพผู้มีการงานอันสละเสีย ด้วยอ้างเลศว่า ห…

…อนให้ผู้อยู่ในธรรมวินัยรู้จักแยกแยะช่วงเวลาที่ควรทำกิจต่าง ๆ รวมทั้งการเข้าใจฤดูกาลต่าง ๆ เพื่อให้สามารถใช้เวลาได้อย่างมีประสิทธิภาพและส่งผลดีต่อชีวิต ทั้งยังสอดคล้องกับหลักการทางจิตวิญญาณและการบำเพ็ญเพ…

…ชิรญาณวโรรส) ๖๓ ปุตตสังคหะข้อ ๒ นั้น มีพรรณนาว่า บุตรนั้นในชั้นเดิม ได้แก่ผู้ที่สืบสายเป็นชั้น รองลงมาแต่ต้น แต่ในชั้นหลัง เป็นชื่อแม้แห่งชนอื่นผู้ตั้งอยู่ในฐานเป็นเช่นนั้น มีบุตรบุญธรรม เป็นที่อ้าง ในท…

…ารอธิบายความสำคัญของบุตรในการสืบสายวงศ์สกุล มีการจำแนกประเภทของบุตรตามลักษณะการเกิด ความรับผิดชอบของมารดาบิดาในการเลี้ยงดูบุตร รวมถึงหลักคำสอนในพุทธศาสนาที่แสดงให้เห็นถึงการใช้ชีวิตที่ดีและการดูแลบุตรให…

…ด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ด ๖๔ ที่แสดงไว้ในเบื้องต้น บุตรจะได้พ้นจากความเป็นอวชาต และสามารถจะดำรงวงศ์สกุลให้ถาวรสืบ ๆ ไปตลอดกาลนาน สมเด็จพระโลกนาถเจ้า ก็ได้ประทานพระบรมพุทโธวาทไว้แก่สิงคาลม…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการอบรมบุตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้าที่มุ่งหวังให้นำทางให้บุตรหลานสามารถอยู่ในสังคมได้ดี โดยแบ่งออกเป็น 5 สถานที่สำคัญ เช่น ห้ามจากบาป, ให้ศึกษาศิลปะ, การมีครอบครัวที่ดีแ…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖๕ โกศลรัฐ แต่ครั้งยังเป็นพระราชกุมาร เจ้ามหาลิจฉวีกุมาร นครไพศาลี กับเจ้าพันธุลมัลลราช บุตรนครกุสินารา ต่างได้เสด็จไปเมืองตักกสิลา และท…

…ณาจักรตั้งแต่สมัยก่อน เป็นการสืบทอดความรู้และศิลปะของการปกครองที่เป็นต้นแบบให้กับการบริหารในครั้งต่อมา พระองค์ได้มีการจัดตั้งระบบการทหารที่มีความสำคัญ และเป็นที่ยอมรับจากประชาชน รวมถึงการทำหน้าที่ที่สำค…

…องจัดกองทัพส่งไประงับ พวกโยธีผู้ถูกเกณฑ์และไม่สมัครไปพากันหลบหนีไปบวชใน สำนักพระภิกษุทั้งหลายเป็นอันมาก ความทราบถึพระเจ้าพิมพิสาร ตรัสถามโวหาริกอมาตย์ ทั้งหลาย ถึงโทษผู้รับบวชคนหลวงเช่นนี้ อมาตย์เหล่านั…

…แก่ฝ่ายศรัทธาในการบวช และความสำคัญของความสงบในการปกครองของราชอาณาจักร ผ่านหลักธรรมที่เชื่อมโยงกับกฎหมายและความสงบของประชาชน