มานะ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 6 / 23

…ม โดยไม่ลังเล สงสัย ในที่สุดจิตหลุดพ้นจากสังโยชน์เบื้องสูง ๕ อย่างได้ คือ รูปราคะ อรูปราคะ อุทธัจจะ มานะ และอวิชชา ได้สำเร็จเป็น พระอรหันต์ เมื่ออวิชชาถูกขจัดให้หมดสิ้นไปด้วยอรหัตมรรค

บทความนี้เน้นการพัฒนาจิตใจและการปฏิบัติตามธรรมในพระพุทธศาสนา โดยพระอนาคามีที่เล็งเห็นความจริงเกี่ยวกับความเกิดแก่เจ็บตาย และสามารถละสังโยชน์เบื้องต่ำและเบื้องสูง เพื่อบรรลุถึงพระอรหัตผล สื่อถึงความสำค

…บื้องต่ำเบื้องสูงหมดสิ้น คือตั้งแต่สักกาย ทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส ราคะ ปฏิฆะ รูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ อวิชชา ละได้หมด สิ้นเชื้อไม่เหลือ เศษ ตัดขาดเหมือนตาลยอดด้วน ไม่มีการงอกขึ้นมาอีก ตัดกระแส…

เนื้อหาเกี่ยวกับการตัดขาดจากสังโยชน์และกิเลส เพื่อเข้าสู่พระนิพพาน ซึ่งต้องเริ่มจากการชำระศีลให้บริสุทธิ์ ทำให้สมาธิตั้งมั่น และเกิดปัญญา จึงจะสามารถรู้เห็นความจริงและกำจัดอาสวะกิเลสได้ เมื่อทำได้แล้ว

…ดใหญ่ๆ ได้แก่ โลภะ คือ ความยินดีพอใจ ในอารมณ์ต่างๆ โทสะ คือ ความโกรธขุ่นข้องหมองใจ โมหะ คือ ความหลง มานะ คือ ความเย่อหยิ่งถือตัว ทิฏฐิ คือ ความ เห็นผิด วิจิกิจฉา คือ ความสงสัยลังเลใจในสิ่งที่ควรเชื่อ จีน-…

บทความนี้อธิบายถึงกิเลสที่มีทั้งหมด ๑,๕๐๐ ชนิด โดยแบ่งเป็น ๑๐ ชนิดใหญ่ที่ก่อให้เกิดความรู้สึกต่างๆ รวมถึงตัณหา ๑๐๘ ที่ทำให้เกิดความไม่พอใจและทุกข์ในชีวิต โดยมีการนำเสนอว่าตัณหานั้นเกิดจากการสัมผัสประส

…งพระรัตนตรัย ๔๐๐ สังโยชน์ ๑๐ คือ สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส กามราคะ ปฏิฆะ รูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ และอวิชชา ซึ่งเปรียบเสมือนเครื่องผูกสัตว์ไว้ในภพหรือเชื่อมภพเอาไว้ ได้ถูกทําลายด้วยอรหัตตม…

สมณะแท้คือผู้เข้าถึงพระรัตนตรัย ตั้งแต่โคตรภูไปถึงพระอริยเจ้า ซึ่งเป็นพระอริยสงฆ์ในพระพุทธศาสนา พวกเขาออกบวชเพื่อเห็นทุกข์และภัยในการเวียนว่ายตายเกิด และได้ปฏิบัติตามหลักอริยมรรคที่พระพุทธเจ้าทรงแนะนำ

…ี เมื่อครบกำหนดแล้ว พญานาคบิดารับสั่ง ให้กลับเข้าไปยังนาคพิภพตามเดิม ตั้งแต่นั้นมา นาคผู้น้องก็สิ้น มานะ ไม่มักโกรธด่าว่าทุบตีบ่าวไพร่บริวารอีกต่อไป ครั้นสมเด็จพระบรมศาสดาตรัสเรื่องในอดีตแล้ว ทรง แสดงอริย…

เรื่องราวเกี่ยวกับนาคน้องชายที่เรียนรู้การควบคุมความโกรธโดยการปฏิบัติตามโอวาทของพี่ชาย ซึ่งทำให้เขาไม่มักโกรธและทำให้เขาไม่เป็นที่ไม่รักในสังคม เมื่อได้รับการสั่งสอนไปเรื่อยๆ จนสามารถบรรลุอนาคามิผลได้

… ๑ ทำ กามราคะและพยาบาทให้เบาบาง ๑ ละกามราคะและพยาบาทเหล่านั้น นั่นแลได้เด็ดขาด ๑ ละรูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ และอวิชชา ได้เด็ดขาด ๑ เพราะความที่อินทรีย์มีความสามารถต่างกัน โดยความต่างแห่งอินทรีย์ที่ไ…

บทนี้อธิบายถึงโลกุตตรจิตซึ่งเป็นจิตที่มีความประเสริฐที่สุด โดยได้เสนอมุมมองเกี่ยวกับการตัดกิเลสและการบรรลุถึงสัมมาสมาธิผ่านมรรค ๔ อธิบายถึงความแตกต่างของจิตและผลของการกระทำที่เกิดจากกุศลจิต อธิบายการเ

… ด้วยประการอย่างนี้ ฯ ๑ เจตสิก ๑๔ เหล่านี้ คือ โมหะ ๑ อหิริกะ อโนตตัปปะ ๑ อุทธัจจะ ๑ โลภะ ๑ ทิฏฐิ ๑ มานะ ๑ โทสะ ๑ อิสสา ๑ มัจฉริยะ ๑ กุกกุจจะ ๑ ถีนะ ๑ มิทธะ ๑ วิจิกิจฉา ๑ ชื่อว่าอกุศลฯ เจตสิก ๑๕ เหล่านี้ …

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และการศึกษาเจตสิกที่มีการอธิบายถึงธรรม ๕๒ ประการที่ประกอบกับจิตและการเกิดดับในที่เดียวกัน โดยการจำแนกความหมายของเจตสิกประเภทต่างๆ เช่น ผัสสะ, เวทนา, และเจตนา รวมถึง

…มด ๑๒ ฯ โลภะ ได้ในอกุศลจิต ๘ ที่สรรคตด้วยโลภะ เท่านั้น ฯ ทิฏฐิ ได้ในอกุศลจิต ๔ ที่ประกอบด้วยทิฏฐิ ฯ มานะ ได้ ในอกุศลจิต ๔ ที่ปราศจากทิฏฐิ ฯ เจตสิก ๔ คือ โทสะ ๑ อิสสา ๑ มัจฉริยะ ๑ กุกกุจจะ ๑ ได้ในปฏิฆจิต ๒…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาในหน้าที่ 72 เน้นการวิเคราะห์จิตและเจตสิกต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทจิตตามที่เห็นในตำรา ศึกษาเรื่องการเกิดของอารมณ์ภายในจิตที่สัมพันธ์กับวิจาร,

…ธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 78 ที่ ๓ อย่างนั้นเหมือนกันฯ ธรรม ๑๘ กับโลภะและมานะ ถึงการ สงเคราะห์เข้าในอสังขาริกจิตที่ 4 เหมือนกัน ฯ ก็ธรรม ๒๐ เหล่านั้น นั่นแล เว้นปีติ กับธรรม ๔ ค…

เนื้อหาในหน้านี้เน้นการวิเคราะห์ธรรม ๑๘ กับโลภะ มานะ และการสงเคราะห์ในอสังขาริกจิตที่ ๔ รวมถึงธรรม ๒๐ และสิ่งที่เกี่ยวข้องกับอกุศลจิตต่าง ๆ ที่มีการประก…

…ะกอบความว่า อิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจจะ วิรัติ และ อัปปมัญญามีกรุณาเป็นต้น บางครั้งเกิดขึ้นต่างกัน ส่วนมานะเกิดขึ้น ในบางเวลา คือในเวลาที่เป็นไปด้วยอำนาจความถือตัวว่า เราเป็นผู้ ประเสริฐกว่าเป็นต้น อนึ่ง ถีน…

…งธรรม ๓ ประการที่มีสัมมาวาจาเป็นองค์ประกอบที่สำคัญในจิต ๑๖ ประการ สามารถแสดงธรรมที่ไม่แน่นอนได้.pushมานะซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับความถือตัว รวมถึงเชื่อมโยงกับอำนาจแห่งสสังขาริกจิตที่แตกต่างกันในกาลที่เหมาะสม น…

…ลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 116 ชื่อว่าวัตถุ ในวัตถุสังคหะ มี 5 อย่าง คือ จักขุ ๑ โสตะ ๑ มานะ ๑ ชิวหา ๑ กาย ๑ หทัยวัตถุ ๑ ก็วัตถุเหล่านั้นแม้ทั้งหม ย่อมได้ในกามโลกฯ แต่วัตถุ ๓ มีฆานะเป็นต้น ไม่…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเฉพาะเรื่องวัตถุ 5 อย่างในกามโลก รวมถึงการที่มโนวิญญาณธาตุและวิญญาณธาตุอาศัยวัตถุอย่างไร ทั้งนี้ในแต่ละภพแบ่งออกได้ชัดเจนคือ กามภพ

…นุสัย อนุสัย คือกามราคะ ๑ ภวราคานุสัย อนุสัยคือภวราคะ ๑ ปฏิฆานุสัย อนุสัยคือปฏิฆะ ๑ มานานุสัย อนุสัยมานะ ๑ ทิฏฐานุสัย อนุสัย คือทิฏฐิ ๑ วิจิกิจฉานุสัย อนุสัยคือวิจิกิจฉา ๑ อวิชชานุสัย อนุสัย คืออวิชชา ๑ ฯ…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงอนุสัยซึ่งประกอบด้วยกามราคานุสัย, ภวราคานุสัย, ปฏิฆานุสัย และอื่นๆ ที่มีผลต่อกิเลสในจิตใจ นอกจากนี้ยังพูดถึงสัญโญชน์ซึ่งประกอบด้วยกามราคสัญโญชน์, ปฏิฆสัญโญชน์ และอวิชชาสัญโญชน์ที่มีอ

… คือวินิจฉัยลักษะคือมรรคอย่างนี้ว่า โอภาสเป็นต้นเหล่านี้ไม่ใช่มรรค เพราะเป็นเหตุที่ตั้งแห่งตัณหาและ มานะ โดยที่แท้ ก็คือตัววิปัสสนูปกิเสสนั่นเอง แต่วิปัสสนาญาณที่ ดำเนินไปสู่วิถีที่พ้นจากวิปัสสนูปกิเลสมีโ…

…สร้างความเข้าใจในวิถีแห่งการพ้นทุกข์ ผ่านการปฏิบัติอย่างมีสติและยึดมั่นในธรรมะ ด้วยการรู้จักตัณหาและมานะให้ดีเพื่อความสำเร็จในทางปฏิบัติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการเข้าถึงโอภาสและความพอใจในรูป

… เกิดขึ้นแห่งบาปธรรมทั้งหลายเช่น โกธะ อุปนาหะ มักขะ ปลาสะ อิสสา มัจฉริยะ มายา สาเถยยะ ถัมภะ สารัมภะ มานะ อติมานะ 0 มทะ ปมาทะ เป็นต้นประการ ๑ ด้วยความบังเกิดแห่งคุณทั้งหลาย มีอัปปิจฉตา สันตุฏฐิตา และสัลเลข…

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของศีลในการปฏิบัติธรรม โดยนำเสนอถึงศีลที่ไม่ขาดและวิธีการรักษาความบริสุทธิ์ของศีลผ่านการทำคืนสิกขาบทและการหลีกเลี่ยงบาปธรรมต่างๆ เช่น โกธะ อุปนาหะ รวมถึงการบังเกิดคุณทั้ง

…จึงมีส่วนเสมอกันแห่งโมหจริต แล อาจารย์อีกพวก ๑ กล่าวว่า จริยา ๓ อย่างอื่นอีกก็มี โดยเนื่อง ด้วยตัณหามานะทิฏฐิ ( แต่ว่า ) ใน ๓ อย่างนั้นตัณหาก็คือราคะนั่นเอง มานะเล่าก็สัมปยุตตราคะนั้น เพราะฉะนั้น ตัณหา มา…

…วามคิดและมีความเข้าใจในตัวเองและสังขารมากขึ้น นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างตัณหาและมานะในด้านวิธีการคิดที่ส่งผลต่อการกระทำทางจริยธรรมและทางจิตใจ โดยมีการตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับประเภทของปัญ…

…ะโดยธรรมประวัติ ข้อว่า " และโดยธรรมประวัตินั่นแล " นั้น มีนัยดังนี้ ก็ธรรม ทั้งหลายคือ มายา สาเถยยะ มานะ ปาปิจฉตา (ความปรารถนา ลามก ) มหิจฺฉตา ( ความมักมาก ) อสนฺตุฏฐิตา (ความไม่สันโดษ ) สิงคะ ( ความแง่งอ…

บทความนี้เกี่ยวข้องกับการพิจารณาความรู้สึกของมนุษย์เมื่อเห็นรูปต่างๆ โดยอธิบายถึงบุคคล 3 ประเภทที่มีการตอบสนองต่อรูปดังกล่าว ทั้งคนโทสจริต คนโมหจริต และคนสัทธาจริต พร้อมทั้งมีการพูดถึงคุณสมบัติของผู้ท

…สิก ๑๖ คือ ฉันทะ อธิโมกข์ อุเบกขา มนสิการ อุทธัจจะ กรุณา มุทิตา สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ มานะ อิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจะ ถีนะ มิทธะ ที่เรียกว่า เยวาปนกะ คือกำหนดไม่ได้ว่า ธรรม ข้อไหนจะเกิดขึ้น

เนื้อหาเกี่ยวกับอุเบกขาและสังขารุเบกขาที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค แบ่งประเภทของอุเบกขาออกเป็นหลายชนิด รวมถึงการนำสมาธิและวิปัสสนามาใช้ในการควบคุมความรู้สึกและการวางเฉย ผลของการฝึกปฏิบัติตามหลักแนวคิดทางพุทธ

…ธรรมด้วย แท้จริงวิราคธรรมนั้น ท่านเรียกว่า มทนิมุมทนะ เพราะความเมาทั้งหลายทั้งปวงมีความเมาด้วยอำนาจ มานะ และความเมาในความเป็นผู้ชาย เป็นต้น มาถึงวิราคธรรมนั้น เข้า ก็สร่าง คือ หายเมาไป และเรียกว่า ปิปาสวิ…

การศึกษาเกี่ยวกับวิราคธรรมในพุทธศาสนาแสดงให้เห็นว่าความเมาและความกระหายเป็นสาเหตุให้เกิดการยึดติดและทุกข์ทรมาน วิราคธรรมช่วยให้บุคคลถอนตัวจากสภาพเหล่านี้เพื่อไปสู่ความปราศจากและนิพพาน โดยการเสริมสร้าง

…- บท อุ สตโต วิสิโละสูตรวิสิโล คำว่าศัดเป็นประธานในวิเคราะห์ ได้ สัมภาวนาบุพพน อ. ขุตโตโย (อ๋อ) อติ มานะ=ขุตยมานะ คำว่านามะเป็นนามนาม เป็นประธานในรูปวิเคราะห์ได้ อารธนา บุพพน อุ. พุทโธ เอว รณะ=พุทธรณ คำว่…

บทความนี้อธิบายถึงการวิเคราะห์บาลีในแง่มุมของสมาคม มีการพูดถึงการใช้คำนามเป็นประธานในบทต่างๆ รวมถึงหลักการวิเคราะห์ที่สำคัญ ซึ่งมีตัวอย่างที่ชัดเจนจากคำเฉพาะที่ใช้ในบริบทนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการแบ่ง

…า ถูกปล่อยขึ้น (ให้เป็นสิ่งที่รู้ได้ทางโสต) ธรรมชาติโดนอสุก (กลิ่น) ได้ เหตุนี้ ธรรมชาตินั้นจึงชื่อ มานะ ส่งไดยอมฟังไปได้ เหตุนี้ สิ่งนั้นจึงชื่อ คันธ (กลิ่น) ความ (แห่งศัพท์) คณะชติ - ฟังไป) ว่า สื่อที่อ…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์และอธิบายศัพท์ประโยชน์ในภาษาธรรม และการแสดงถึงธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ทางสัมผัส เช่น กลิ่น รส และการเชื่อมโยงในสิ่งที่รู้จักได้ผ่านอายตนะซึ่งอาจส่งผลต่อชีวิตและคว