รู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 164 / 261

… พุทธสมฺปนฺโน กาลัญญ สมบัญญ จ วิธานวิธีโกวิโท ส ราชาวสต วเส ។ แปลความว่า ผู้มีปัญญา ถึงพร้อมด้วยความรู้ ฉลาดในวิธีจัดการงาน รู้กาลและรู้สมัย จึงอยู่ในราชการได้ ความหมายของพระพุทธภาษิตนี้ชัดแจ้ง สมเด็จบรม…

…เร็จในทั้งทางโลกและทางธรรม โดยการใช้พระบรมราโชบายที่ appropriate ตามยุคสมัยต่างๆ สนับสนุนให้เกิดความรู้ความดีในสังคม

…แต่ในกาลก่อน เป็นเหตุให้ประพฤติดี ประพฤติชอบ ได้โดยง่าย เพราะได้เคยอบรมมาในธรรมที่ดี มีหิริโอตตัปปะ รู้จักละอายแก่ใจ เกรงกลัวต่อความชั่วความผิด กล้าหาญในการไม่ทำชั่วทำผิด มุ่งแต่การที่ดีดังคชสาร อัสดร อุ…

บทความนี้พูดถึงบทบาทและอำนาจของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช โดยเน้นที่กำลังอำมาตย์และความสำคัญในด้านต่าง ๆ เช่น นิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ รวมถึงการมีอำนาจทางวิชาการและศีลธรรมของพระองค์ ที่ส่ง

…ได้ ขันติ เป็นทศพิธราชธรรมข้อที่ ๔ อวิโรธนะ ที่แปลว่า ความไม่ผิด สำหรับธรรมะในชั้นนี้ควรหมายความว่า รู้ผิดแล้วไม่ดื้อ ขึ้นทำคือไม่ยอมทำผิดทั้งรู้ รู้ผิดในที่นี้หมายถึงผิดจากข้อที่ถูกที่ควรทุกอย่าง เช่น ผ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้เมตตาในการดับกิเลสที่ส่งผลต่ออารมณ์ของใจ ขันติเป็นธรรมข้อที่สี่ที่ช่วยให้สามารถอดทนได้ดี ยกตัวอย่างการประพฤติของพระมหากษัตริยาธิราชเจ้าที่ทรงรักษาความยุติธรรม ไม่ประพฤติผิดจากธรร

…รรมชาติต่าง ๆ ซึ่งได้ทำเป็นประจำ ฉะนั้น การที่จะช่วยเหลือก็ต้องกลบช่องว่างนี้ที่ได้มาพอสมควรได้ผลดี รู้สึกว่าความเดือดร้อนได้ บรรเทาไปอย่างดีที่สุด ต่อจากนั้นต้องช่วยฟื้นฟูชีวิตของคนเหล่านั้น ซึ่งจะต้องท…

บทความนี้นำเสนอถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระมหากษัตริย์ไทยและพระบรมวงศานุวงศ์ที่ทรงช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมภาคใต้ โดยการมอบเงินบริจาคจากพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์และการสนับสนุนจากกองทัพและประชาชน รวมถึงกา

…ชลประทานที่สมบูรณ์แบบ แหล่งวิทยาทานที่เกษตรหรือนักเรียน ตลอดจนพัฒนาการสามารถไปเยี่ยมเยียนศึกษาหาความรู้ อาทิ ความรู้ระบบสหกรณ์ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเกษตรกรรม เป็นการทำงานร่วมกันอย่าง มีระเบียบ ขยันหม…

การพัฒนาแหล่งน้ำภายใต้พระราชดำริมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือราษฎร ให้มีน้ำเพียงพอสำหรับการเกษตร ส่งผลให้ช่วยเหลือประชาชนได้อย่างมีระบบ ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ พระราชดำรินี้จะก่อให้เกิดค

…้พระราชาทั้ง ๔ มีพระหฤทัยร่า เริงยินดีทรงชมเชยวิธุรบัณฑิตว่า เป็นผู้ประเสริฐสุด มีปัญญาดี รักษาธรรม รู้แจ้งธรรม วิเคราะห์ ปัญหาได้ด้วยดีด้วยปัญญา ตัดความสงสัยลังเลใจให้ขาดให้ขาดได้ทันที เหมือนช่างทำงาช้า…

สัจจบารมี หมายถึง ความจริงและการรักษาสัญญา โดยในทศชาติชาดก วิธุรบัณฑิตได้แสดงคุณธรรมการรักษาคำพูดและความซื่อตรง ในบริบทของการลงโทษความไม่สงบในโลก ด้วยเหตุการณ์ที่พระราชาทั้ง ๔ และทรงสรรเสริญคุณธรรมต่า

…ราะชนทั้งหลาย อันขณะล่วงไปแล้ว ย่อมโศกเศร้ารันทด ไปเต็มแน่นอยู่ในนิรยาบายดังนี้ บุคคลผู้เป็นกาลัญญู รู้จักกาลสมัย ทำธุระให้สบเวลาได้ชื่อว่าปฏิรูปการีผู้ทำสมควร ย่อมจะได้บรรลุความเจริญ ดังวิบุลผลตั้งแต่โภ…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทั้งในระดับบุคคลและชาติ โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำงานอย่างมีระเบียบและการปรับตัวให้เข้ากับช่วงเวลาต่างๆ เพื่อสร้างความร่ำรวยและมั่งคั่ง โดยอ้างถึงตัวอ

…้วยความประสงค์ดุจเดียวกัน กาลัญญุตา ในอรรถวิกัปหลังนี้ ย่อม สําหรับกับนิพัทธกิจ บุคคลผู้อกาลัญญู ไม่รู้จักกาลแลประกอบการงานให้ผิดเวลา มิใช่ว่าจะนำหายนะมาแก่ ตนเท่านั้นก็หาไม่ ย่อมยังความเสียหายให้เกิดแม้…

เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติที่แม่นยำในงานต่าง ๆ โดยเฉพาะในบริบทของพระพุทธศาสนา ซึ่งตั้งอยู่บนหลักการของกาลั…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ๒๖๔ ถ้าอำนาจใหญ่อันประกอบด้วยกำลังตั้งอยู่ในอุบายโกศล รู้จักผ่อนปรนดำเนินการให้เป็น คุณแก่บ้านเมือง ก็ย่อมจะแผ่อานุภาพให้ไพศาลออกไปได้ ข้อนี้จึงสาธกด้วยเรื่อ…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ

…งตนไว้ชอบ เป็นคุณสมบัติอันนิยมว่าดีทั้งในทางโลกและทางธรรม จึงนับได้ว่าเป็นข้อที่ อาจแลเห็นได้ โดยไม่รู้จะต้องพิจารณาให้ลึกซึ่งมาก ผู้ที่ควรสรรเสริญว่า ผู้มีอาชีพอย่างใด ประกอบกิจการให้เป็นประโยชน์ดีที่สุ…

…วม ทั้งในด้านศีลธรรมและสังคมรอบข้าง โดยการทำกิจกรรมที่ดีและมีคุณธรรม โดยที่ผู้ตั้งตนไว้ชอบต้องมีความรู้จักประมาณ รู้จักทำสิ่งที่เหมาะสม และไม่โลภหรือจองหอง เพื่อที่จะอยู่ในศีลในธรรม และได้รับการเคารพจากผ…

…เข้าช่วย อุดหนุนในกิจการใด ๆ ย่อมทำกิจการนั้น ๆ ให้แรงขึ้น ทั้งข้างชอบทั้งข้างผิด จึงควรที่บัณฑิตจะ รู้จักใช้ในทางที่ถูก จึงจะให้สำเร็จอิฐวิบุลผล ไม่เช่นนั้น กลับจะให้เกิดโทษแก่ตนแลชนอื่น ยิ่งขึ้นไป เปรี…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของวิริยะและความเพียรในชีวิตระหว่างที่แสวงหาความเจริญรุ่งเรือง ไม่ว่าจะเป็นด้านโลกหรือปรโลก โดยยกตัวอย่างการประพฤติธรรมที่ถูกต้อง ดังที่สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึง โดยควา

…ตา ๑ พาหุสัจจะ รัฏฐาภิปาลโนยาย ๑ พอเป็นนิทัสสนนัย ๑ ๒๗๘ ๓ ประการคือ มัตตัญญุตานั้น ได้แก่ความเป็นผู้รู้จักประมาณ คือ รู้จักความพอดี มัตตัญญุตานี้มีทางที่ เป็นไปจะพึงพรรณนาได้หลายประการ เป็นต้นว่าความรู้จ…

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการมัตตัญญุตา หรือตารางรู้จักประมาณ ซึ่งเป็นคุณธรรมที่สำคัญในการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะในเรื่องของโภคทรัพย์ การรู้จักประมาณใน การ…

…ัพย์ก็เป็นปากกัน มีแต่ใช้โภคะก็มีแต่หมดสิ้นไปต้องมี ของที่ได้ใหม่มาทดกัน โภคะนั้นจึงจะคงอยู่ได้ ความรู้รู้จักประมาณในการได้การจ่ายผ่อนผันให้ ทรัพย์ที่ได้กลบลบทรัพย์ที่จ่าย ให้ตนได้สุขแลให้สมบัติทวีขึ้น ช…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบริโภคโภคทรัพย์อย่างมีสติและความรู้จักประมาณ รวมถึงการสร้างเศรษฐกิจที่มีความมั่นคงโดยไม่ทำให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน เช่น การป้องกันก…

…่มั่งคั่งตั้งอยู่ได้ ยืนยาวได้ ก็เพราะเหตุ ๔ ประการ คือ แสวงหาพัสดุที่หายแล้ว บูรณะพัสดุที่คร่ำคร่า รู้จักประมาณในการจ่าย ๑ ตั้งผู้มีศีลให้เป็นพ่อบ้านแม่เรือน เมื่อจักขยายส่วนกว้างแผ่ ออกไปถึงเมืองแลประเ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างพระไตรปิฎกที่พระเจ้าพี่ยาเธอกรมพระจันบุรีนฤนาถ ทรงจัดการพิมพ์ ซึ่งมีการบริจาคจากพระบรมวงศานุวงค์และประชาชน เพื่อเทิดพระบารมีและส่งเสริมพระศาสนา การสืบทอดพระธรรมวินัยของพระศาสนา

…าชทรัพย์ ไม่ให้หมดเปลือง ย่อยยับหร่อยหรอไปโดเหตุไม่จำเป็น พระคุณข้อนี้ได้ในบาลีว่า ปริมิตโภคา โหนติ รู้จัก ประมาณในการจ่ายทรัพย์, พระคุณทั้ง นี้ จักเป็นไปบริบูรณ์เต็มที่ โดยสะดวกเรียบร้อยดี ก็ เพราะสมเด็…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบริหารราชการในสมัยของสมเด็จพระบรมชนกาธิราช โดยเน้นถึงการพัฒนาและบำรุงรักษา ข้าขอบขัณฑสีมา รวมถึงการปรับปรุงกฎหมาย เพื่อป้องกันความผิดและลดรายจ่ายภาครัฐ พร้อมการตั้งระบบการบริหารที่ม

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๐๓ ผู้ใหญ่เอาใจใส่ผู้น้อย ช่วยเป็นธุระ รู้สึกทุกข์ด้วยในกิจการ ผู้น้อยจะได้เห็นสำคัญ เอาเป็นที่พึ่ง นำ พักอาศัย มีความเยื่อใยเคารพนับถือ ตั้งใ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการปฏิรูปการบริหารของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ในฐานะผู้นำที่คอยดูแลและสนับสนุนผู้คนในราชวงศ์ ตั้งแต่การให้เกียรติผู้ใหญ่ การสร้างความสัมพันธ์ที่ดี รวมถึงการจัดการกับท่านข้าราชการแ

…่า ที่อยู่ติดต่อกันหรือมี ประโยชน์ร่วมกัน ผลอันพึงปรารถนาจะพึงมีมาแต่ภายนอก หัวหน้าทุกฝ่ายจำทำไมตรี รู้จักมักคุ้น กัน ต่างจึงจักอยู่เป็นสุข, ราชอาณาจักรมีโจรผู้ร้าย ทำโจรกรรม ปล้นทรัพย์ ลอบยิงผลาญชีวิต ท…

เนื้อหานี้พูดถึงบทเรียนจากพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสหกรณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์แล

…ยเหตุนี้ จึงต้องโปรดให้นิเคราะห์ไว้เป็น เยี่ยงอย่าง แต่นิเคราะห์ทั้งสองวิธีนี้ เมื่อผู้ถูกนิเคราะห์ รู้สำนึกกลับทำดี ก็โปรดให้ระงับ คือ ถอนประณาม แลทำพิธีหงายบาตร ไม่เช่นนั้นจะกลับเป็นการอาฆาตมาดร้ายต่อก…

บทความนี้สำรวจเรื่องราวของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และบทเรียนจากความขัดแย้งกับพระเทวทัตต์ ผ่านการวิเคราะห์และแนวทางการจัดการปัญหาภายในสงฆ์ พระองค์ได้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการตัดรอนความผิดปกติ เพื่อร

…้วยโลหิต ปวง ด้วยศัสตราวุธควรจะโสรจสรงประพรมด้วยน้ำหอม บัณฑิต ในภายหลังก็จักพากันตั้งตำหนิติเตียนไม่รู้แล้วว่าเสียแรงยกพระองค์เป็นพระสัญญู แต่จะ รู้สึกนึกว่าอัฐิของพระองค์จะอาบโลหิตก็หาไม่เมื่อยังมีชีวิต…

บทความนี้สำรวจพระอัฐิธาตุของพระพุทธเจ้าและข้อคิดในการบูชาซึ่งทรงสร้างขึ้นด้วยศรัทธา โดยเน้นให้เห็นถึงความสำคัญของการหลีกเลี่ยงสงครามและความรุนแรงในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังเล่าย้อนเกี่ยวกับพระอานนท์แล

…เป็นหลักฐานพอเพียง ก็ โปรดให้บัญญัติเพิ่มเติม เพื่อตัดเหตุหายนะบ้าง สนับสนุนเหตุแห่งวัฒนะบ้าง ทรงรับรู้เห็นสุข ทุกข์ของไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน พระราชทานความคุ้มเกรงแก่พระราชวงศ์ เมื่อเหตุการณ์อันสมควร เกิดขึ้น…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับการปกครองและการบริหารงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยแสดงถึงความสำคัญของความกตัญญูและการเคารพผู้ใหญ่ในการทำงาน ทั้งยังกล่าวถึงแนวทางการตัดสินใจที่เหมาะสมในสถานการณ์ต่