ละ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 125 / 242

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 66 ท่านว่างตัวอย่างไว้เพียงที่ 4 ทั้งกึ่ง เมื่อจะประกอบให้มากไปกว่านี้ ก็พึงเอา…

บทความนี้เสนอการอธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ของนามและอัพยยศัพท์ พร้อมตัวอย่างที่ชัดเจน รวมถึงการใช้ปูรณสังขยาในการนับจำนวนและการใช้ศัทพ์ต่างๆ ในบริบทต่าง…

…รูปฌานนั้นมีแต่ความก้าวล่วงอารมณ์แห่งฌานที่ ถึงอัปปนาแล้วเท่านั้น แต่ในมรณสตินี้ (วิสุทธิภาวนานุกรมและ อารมณสมติกกมะ) ทั้ง ๒ นั้นหามีไม่ เพราะฉะนั้น จึงเป็นฌาน ถึงเพียงอุปจาร ฌานนี้นั้นก็ถึงซึ่งความนับ …

…ถึงความสำคัญของมรณสติในการปฏิบัติธรรม โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่มีความเข้าใจในมรณสติจะเป็นผู้ไม่ประมาทและลดความหลงใหลในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีการระลึกถึงความตาย ซึ่งส่งผลในการทำให้เกิดความตร…

… ในสมัยนั้น (กาลนั้น) มิใช่กาลที่จะบำเพ็ญปัสสัทธิสัมโพชฌงค์" ดังนี้เป็นอาทิ พระโยคีนั้น ทำอุคคหโกสัลละ ๒ วิธีนี้ ให้เป็นอันถือเอาได้ อย่างดี และกำหนดมนสิการโกสัลละ ๑๐ วิธีนี้ด้วยดี โดยนัยดังกล่าว มาดังน…

เนื้อหานี้เสนอการแปลและอธิบายเกี่ยวกับกรรมฐานในวิสุทธิมรรค โดยชี้แจงถึงการทำอุคคหโกสัลละและการปฏิบัติกรรมฐานของพระโยคี พร้อ…

…บื้องบน ดีอีกอย่างเกิด ในทิศทั้ง ๒ โดยโอกาส ดีไม่ติดที่ ยกเว้นแห่งที่พ้นจากเนื้อของผม ขน ฟัน เล็บ" และหนังที่กระด้างที่แห้งเสียแล้ว (มัน) เอิบอาบไปทั่วร่าง ที่เหลือตั้งอยู่ ดุจหยาดน้ำมัน (ที่ตกลงไปบนน้ำ…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายและประเภทของน้ำดีในหนังสือวิสุทธิมรรค โดยแยกน้ำดีออกเป็น 2 ประเภท คือ ดีติดที่และดีไม่ติดที่ ทั้งนี้ น้…

…เสริญไว้อย่างนี้ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย แม้อานาปานสติสมาธินี้แล บุคคลทำให้มีทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นธรรมละเมียดแท้ด้วย” ประณีต แท้ด้วย เป็นธรรมเครื่องพักอยู่อันละมุนละไมและเป็นสุขด้วย ยังธรรม อันเป็นบาปอกุศ…

…รรมภาสิต อานาปานสติกรรมฐานถือเป็นการปฏิบัติที่ได้รับการเชิดชูจากพระพุทธเจ้า โดยเน้นว่าผู้ที่ทำให้มีและทำให้มากจะประสบกับธรรมละเมียดแท้และสูงส่ง ภิกษุสามารถปฏิบัติการอานาปานสติได้ในสถานที่เงียบสงบ อาทิ ป…

…ให้เกิดขึ้น หรือเจริญขึ้น บทว่า อานาปานสติสมาธิ แปลว่า สมาธิที่ สัมปยุตกับสติ อันกำหนดเอาลมหายใจออกและลมหายใจเข้า (เป็น อารมณ์) นัยหนึ่ง สมาธิในอานาปานสติ ชื่อว่า อานาปานสติสมาธิ บทว่า พหุลีกโต-ทำให้มาก…

…ใจ ทั้งนี้มีการอธิบายว่าการทำให้เกิดขึ้นของอานาปานสติสมาธิเป็นอย่างไร มีการถามพระพุทธเจ้าถึงวิธีการและประโยชน์จากการฝึกสมาธิในลักษณะนี้เพื่อให้สงบจิตใจ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงความสำคัญของการปฏิบัติต่อ…

… ตอน ๑ - หน้าที่ 88 อย่างไร ? เฉลยว่า พระพุทธาธิบายมีอยู่ว่า "อันอานาปานสติสมาธินี้ จะได้เป็นธรรมไม่ละเมียดหรือไม่ประณีตโดยปริยายไร ๆ เหมือนอย่าง อสุภกรรมฐาน ซึ่งละเมียดและประณีตแต่โดยปฏิเวธอย่างเดียว แ…

ในบทนี้พระพุทธเจ้าตรัสถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิว่าเป็นธรรมที่มีความละเมียดและประณีตโดยไม่ขึ้นอยู่กับความละเอียดหรือความหยาบของอารมณ์ ทั้งนี้อานาปานสติสมาธิจะช่วยให้เกิดค…

…ีกนัยหนึ่ง เพราะเหตุที่อานาปานสติกรรมฐานอันเป็นยอดใน ประเภทกรรมฐาน เป็นปทัฏฐานแห่งการบรรลุธรรมวิเศษและทิฏฐ ธรรมสุขวิหาร ของพระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธ และพุทธสาวก ทั้งปวงนี้ มิใช่เป็นการง่ายที่จะไม่สละแดน…

บทความนี้กล่าวถึงเสนาสนะที่เหมาะแก่การทำสมาธิและการภาวนาอย่างลึกซึ้ง โดยอธิบายถึงอานาปานสติกรรมฐานซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการบรรลุธรรมและความสงบภายใน …

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 109 และคำเฉลยไว้ดังนี้ว่า "ถามว่า "ภิกษุสำเหนียกว่าเราจักเป็นผู้ระงับ กายสังขารหายใจออก---- หายใจเข้า อย่าง…

…าธิโดยการระงับกายสังขารผ่านการสังเกตลมหายใจเข้าออก การใคร่ครวญเพื่อให้กายได้สงบ ลดการโยกโคลงของกาย และมีการเสนอแนวคิดว่าถ้าสามารถระงับกายสังขารได้ จะไม่มีการทำอานาปานสติ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในกระบวนการท…

…นนั้น (คือเมื่อกายสังขารระงับไปอย่างนั้น ?) การทำ วาตุปลัทธิให้เกิดต่อไปก็ยังมีได้ การยังลมหายใจออกและลมหายใจ เข้าให้เป็นไปก็มีได้ การเจริญอานาปานสติต่อไปก็มีได้ การบำเพ็ญ อาหาปานสติสมาธิต่อไปก็มีได้ แล…

เนื้อหาพูดถึงการทำสมาธิผ่านการอุปมาของเสียงและการหายใจที่หยาบและละเอียด โดยชี้ให้เห็นว่าการทำสมาธิก็ยังสามารถเกิดขึ้นได้แม้เมื่อกายสังขารระงับลง ก…

…กหายใจเข้าที่หยาบได้ง่าย แม้เมื่อลมหายใจ ออกหายใจเข้าที่หยาบดับแล้ว หลังนั้น ลมหายใจออกหายใจเข้าที่ ละเอียดก็ยังเป็นไป จิตก็ยังไม่ส่ายไปได้ เพราะยังถือเอานิมิตแห่งลม---- ละเอียดได้ดี ยังทำนิมิตแห่งลม---…

การสังเกตนิมิตแห่งลมหายใจและการมีสติในอานาปานสติช่วยให้จิตตั้งมั่นในความละเอียดของลมหายใจ จิตยังคงอยู่ในการตั้งใจเมื่อมีการระงับ…

…ยมาหรือไป แต่ว่าฟันเลื่อยที่มาหรือไปก็มิใช่เขาไม่รู้ ปธาน (คือ ความเพียรเลื่อยไม้) เล่าก็ปรากฏอยู่ และเขายังประโยค (คือ กิริยาเลื่อยไม้) ให้สำเร็จ ก็ได้รับประโยชน์อันเยี่ยมฉะนั้น พึงทราบอรรถาธิบายแห่งคำ…

บทความนี้เน้นการอธิบายหลักการของความเพียรในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการฝึกกายและจิตเพื่อการละอุปกิเลสและการเข้าถึงธรรมวิเศษ ทั้งสามอย่าง ได้แก่ ปธาน ประโยค และธรรมวิเศษ จะช่วยให้ภิ…

…ิ่ง) เห็นชัด ส่วนอานาปานสติกรรมฐานนี้หนัก การภาวนาก็หนัก เป็น ภูมิมนสิการแห่งพระพุทธ พระปัจเจกพุทธ และพระพุทธบุตรทั้งหลาย ผู้เป็นมหาบุรุษเท่านั้น ไม่ใช่การนิดหน่อย และไม่ใช่การที่สัตว์เล็ก น้อยจะต้องเสพ…

ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีสติและปัญญาในการฝึกกรรมฐาน การอานาปานสติกรรมฐานเชื่อมโยงกับการบริหารจิต โดยเฉพาะในพระพุทธศาสนา ซึ่งต้องการ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 127 หยาบ เหมือนเม็ดฝ้ายและเหมือนเสี้ยนไม้แก่นก็มี ลางท่านเหมือน สายสังวาลยาว เหมือนพวงดอกไม้และเหมือนเปลวควันก็มี ลางท่าน เหมื…

…วถึงการใช้เปรียบเทียบในการอธิบายพระสูตรต่าง ๆ ผ่านการเปรียบเหมือนสิ่งต่าง ๆ เช่น สายน้ำใหญ่ แนวป่า และต้นไม้ที่มีผลดกเพื่อแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในประสบการณ์การรับรู้ของพระภิกษุในขณะสวดพระสูตรเดียวกัน…

…ค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 132 เข้าออกได้ฉันนั้นเหมือนกันแล” ต่อนั้นเธอย่อมกำหนดลงได้ว่า ลม อัสสาสะปัสสาสะและกายด้วย เป็นรูป จิตและธรรมที่สัมปยุตกับจิตนั้น ด้วย เป็นอรูป นี้เป็นความสังเขปในการกำหนดนามรูปนั่น ส…

ในเนื้อหานี้ จะมีการกำหนดนามรูปที่ประกอบด้วยลมอัสสาสะปัสสาสะและกาย ซึ่งสัมพันธ์กับจิตและธรรมเพื่อให้เข้าใจความเป็นไปของนามรูปในกาลทั้งสาม โดยการพิจารณาไตรลักษณ์ที่…

…น่วแน่อยู่---- รู้ด้วยปัญญาอยู่---- รู้ยิ่งซึ่ง อภิญไญยธรรมอยู่---- กำหนดรู้ซึ่งปริญไญยธรรมอยู่---- ละซึ่งปหาตัพพ ธรรมอยู่---- เจริญภาเวตพพธรรมอยู่---- ทำให้แจ้งซึ่งสัจฉิกาตัพพธรรม อยู่ ปีตินั้นก็เป็นสิ…

ในเนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการมีอารมณ์เดียวในการฝึกจิต การทำให้จิตมั่นคงด้วยการหายใจและการรักษาสติให้คงอยู่ โดยเฉพาะเมื่อภิกษุต้องเข้าใจและรู้จักปฏิบัติในการตั้งจิตและการรู้เห็นการหายใจเข…

…กขณ์ ถึงสมาบัตินั่น" นี้ ก็หามีแก่เธอไม่ ถามว่าเพราะเหตุไฉน ? ตอบว่า เพราะความที่เนวสัญญานาสัญญายตนะละเอียดกว่า ประณีตกว่า อากิญ จัญญายตนะ เหมือนอย่างว่า พระราชาประทับคอช้างตัวประเสริญ เสด็จ ไปในถนนในพร…

เนื้อหานี้สนทนาเกี่ยวกับความคิดและการตั้งอยู่ในสมาบัติในทางธรรมซึ่งมีระดับความละเอียดและอธิบายการเปรียบเทียบกับพระราชาที่ไม่เห็นคุณค่า…

…ตกว่าชั้นล่าง ๆ โดย มีความสมบูรณ์แห่งเบญจกามคุณแปลกกันฉันใด อนึ่ง ผ้า (เนื้อบาง น้ำหนักเบา) ชนิดจตุปละ (หนัก 4 ปละ) และชนิดติปละ (หนัก ๓ ปละ) ทวิปละ (หนัก ๒ ปละ) เอกปละ (หนักปละเดียว (อัน ประณีตด้วยอำนา…

…ว่างสมาบัติอารูป ๔ โดยใช้การเปรียบเทียบกับผ้าชนิดต่างๆ ซึ่งมีความประณีตที่แตกต่างกันตามชนิดเนื้อผ้าและน้ำหนักของผ้า ข้อความนี้สื่อถึงความสำคัญของการเข้าใจในระดับความประณีตและคุณภาพของสมาบัติที่มีความซับ…

…รณาเห็น โดยนัยดังนี้ว่า "อันบรรพชิตในพระศาสนาที่ขึ้นชื่อว่ามีอา าที่ขึ้นชื่อว่ามีอานุภาพมาก อย่างนี้ละ ทำการสาธายายพระพุทธวจนะก็ดี สมณธรรมก็ดี ตลอดทั้ง คืน เลิกในตอนเช้าตรู่แล้ว (ไป) ทำวัตรที่ลานพระเจดี…

…่พระโยคาวจรต้องพิจารณาในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะหลักการที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตนเพื่อความบริสุทธิ์และการรักษาศีล กับการทำวัตรในชีวิตสงบ โดยเน้นถึงการทำวัตรและการปฏิบัติตนที่ดูแลรักษาความสะอาดและความสงบ…

…ย่อมไม่ดี (กลับ) ก่อโรค ตั้ง ๑๐๐ ชนิดขึ้น เป็นต้นว่า หิดเปื่อย คิดด้าน คุดทะราด เรื้อน กลาก หืด ไอ และลงแดง" นี้ผลของมัน" (นิสสนฺทโต - ปฏิกูลโดยการไหลออก (ความปฏิกูล) โดยการไหลออก เป็นอย่างไร ? ความปฏิก…

บทความนี้กล่าวถึงผลของการย่อยอาหารที่ไม่ดีซึ่งอาจนำไปสู่โรคต่างๆ เช่น โรคลงแดงและโรคท้องร่วง โดยเน้นถึงความปฏิกูลที่เกิดจากการไหลออก และผลกระทบทางร่างกายที่ทำให้เกิดความไม่สบายหรือเ…