ว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 318 / 573

…ายเป็นต้น ดังนี้แล ฉะนี้ พระโยคาวจรจึงมนสิการโดย (ย่อมให้) เป็นจุณ ดังกล่าวมา [โดยอาการมีลักษณะ] ข้อว่า "โดยอาการมีลักษณะเป็นต้น" มีพรรณนาว่า พระโยคา วจรจึงอาวัชนาการถึงธาตุทั้งสี่ (เป็น ๓ ข้อ) ดังนี้ว่า…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการสอนของพระโยคาวจรเกี่ยวกับธาตุทั้งสี่ โดยแบ่งออกเป็นสามข้อ ว่าด้วยลักษณะ รส และเครื่องปรากฏของแต่ละธาตุ ได้แก่ ปฐวีธาตุ แสดงถึงคุณสมบัติที่หยาบและเป็นที่อาศัย, อา…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 62 [โดยสมุฏฐาน] ข้อว่า "โดยสมุฏฐาน" มีพรรณนาว่า พระโยคาวจรจึงมนสิการ โดยสมุฏฐานอย่างนี้ว่า โกฏฐาส ๔๒ มีผมเป็นต้น ที่พระผู้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพรรณนาคำว่า 'โดยสมุฏฐาน' ในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นว่าโกฏฐาสมีหลายประเภทและอธิบายถึงชนิดต่าง ๆ ของสมุฏฐาน ได้แก่…

…แห่งความเป็นรูป เป็นมหาภูต เป็นธาตุ เป็นธรรม และเป็น ของไม่เที่ยงเป็นอาทิ แท้จริง ธาตุทั้งปวงได้ชื่อว่ารูป เพราะธาตุทั้งปวงนั้นไม่ล่วง รุปปนลักษณะ (ลักษณะคือความทรุดโทรม) ไปได้ ชื่อว่าเป็นมหาภูต ด้วยเหตุ…

ในบทนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างสมุฏฐานและกรรมสมุฏฐานซึ่งมีความเป็นอันเดียวกัน ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงคุณลักษณะของธาตุที่เรียกว่า รูป …

…ัน และกันก็หาไม่ได้ และมันมิได้อาศัยกันและกันอยู่ก็หาก็ได้ เพราะเหตุ นั้น ธาตุทั้งหลายนั้นจึงได้ชื่อว่า มหาภูต เพราะเสมอด้วยภูตใหญ่ มี ยักษ์เป็นต้น เหตุว่ามีที่อยู่อันคิด (หา) ไม่ได้” ประการ ๑ นัยหนึ่ง ภ…

ในบทนี้พูดถึงภูตใหญ่และการตีความหมายของมหาภูต ว่ามีการเข้ามาหรือตั้งอยู่ภายในและภายนอกกันไม่ได้ นอกจากนี้ยังได้มีการแยกและวิเคราะห์ภาษาศาสตร์ในประโยค…

…นร่างทั้งหลายมีร่างหญิง และชายเป็นต้น ไม่ให้เห็นสภาพแห่งตน เพราะเหตุนั้น ธาตุทั้งหลาย นั้นจึงได้ชื่อว่ามหาภูก เหตุเสมอด้วยภูตใหญ่คือยักษิณี" เพราะความ ที่เป็นสิ่งลวง ประการ ๑ [ความที่ต้องการบริหารใหญ่ บท…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการเปรียบเทียบภูตที่น่ากลัวกับการหลอกลวงของธาตุที่มีรูปลักษณ์น่าพอใจ ซึ่งทำให้คนโง่หลงเชื่อ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงบทบาทของปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อการดำรงอยู่และการบริหารชีวิต โดยเฉ

** ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 73 นอกนี้ ก็หารู้ว่า "ปฐวีธาตุเป็นที่ตั้งแห่งเราทั้งหลาย จึงเป็นปัจจัย (ของเราทั้งหลาย) " ดังนี้ไม่ นัยในธาตุทั้งปวงก็ดุ…

…ในการเกิดขึ้นของธาตุแต่ละชนิด การอ้างอิงถึงบทความทางพระพุทธศาสนาในเรื่องนี้ทำให้เข้าใจความลึกซึ้งระหว่างความสัมพันธ์ของปัจจัยทั้งหลายและธาตุ ซึ่งมีผลต่อการเกิดขึ้นและดับไปของสิ่งต่างๆ ในโลกนี้

…้คือ ธาตุ ๒ ข้างหลัง อาศัยธาตุ ๒ ข้างหน้า (๑) ธาตุ ๒ ข้างหน้าอาศัยธาตุ ๒ ข้างหลัง (๑) ตรงนี้ มหาฎีกาว่าเป็นคาถา แต่ปาฐะในวิสุทธิมรรคไม่ได้เรียงไว้ในรูปคาถา พิจารณา ดูอักขระถ้อยคำ ก็ท่วงทีจะเป็นคาถา แต่จะ…

บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับมหาภูตที่มีกรรมเป็นสมุฏฐาน และอธิบายเกี่ยวกับธาตุทั้ง ๓ ว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างไร โดยเฉพาะธาตุ ๒ ที่อาศัยธาตุ ๒ จะได้แก่ธาตุข้างหน้าและธาตุข้างหลัง ซึ่งในเรื…

…านิสงส์แห่งธาตุววัฏฐาน] ก็แลภิกษุผู้ประกอบเนืองๆ ซึ่งจตุธาตุววัฏฐานนี้ ย่อมจะหยั่งลง ถึงสุญญตา (ความว่างจากตัวตน) ถอนสัตตสัญญา (ความสำคัญว่า เป็นสัตว์บุคคล) เสียได้ เพราะถอนสัตตสัญญได้ เธอไม่ถึงกำหนด แยก…

…สงส์ของการปฏิบัติโดยเน้นที่ธาตุววัฏฐาน ซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถถอนสัตตสัญญา และมีความเข้าใจในความว่างจากตัวตน รวมถึงการบรรลุถึงพระอมตะหรือสุคติในอนาคต โดยเสนอว่าผู้มีปัญญาควรเสพธาตุววัฏฐานอันทรงพลังนี…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 80 ว่า "ดูกรจุนทะ ฌานธรรม (ที่พาหิรกบรรพชิตบำเพ็ญ) เหล่านั้น หาเรียก สัลเลขะ ในอริยวินัยไม่ ฌานธรรมเหล่านั…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญฌานธรรมและการมีวิปัสสนาเป็นอานิสงส์ ทั้งการเจริญอัปปนาสมาธิและการทำวิปัสสนา โดยสมาธิถือเป็นปทัฏฐานหลักที่นำไปสู่การรู้ตามความเป็นจริง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้สอนให้ภิกษุทั้งหลายพึง

… 81 บาทแห่งอภิญญา (ความรู้ยิ่ง) ออกจากสมาบัติแล้ว ปรารถนาอยู่ ก็ทำอภิญญาอันมีนัยที่กล่าวไว้โดยประการว่า "เป็นคนเดียวแล้ว (อธิษฐานให้) เป็นมากคนก็ได้" ดังนี้เป็นต้นให้เกิดขึ้นได้ การเจริญ อัปปนาสมาธิแห่งภ…

บทนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการเจริญอัปปนาสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยมีอภิญญาเป็นเครื่องหมายแสดงความก้าวหน้า การทำให้แจ้งด้วยอภิญญาเพื่อเข้าถึงความรู้ยิ่ง ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงการมีภพวิเศษจากการฝึกสมาธิที่ไม่เ

…านในปฐวีกสิณ แล้ว (เข้า) ปฐมฌานนั่นแหละ ในอาโปกสิณ ฯลฯ (เข้า) ปฐมฌาน นั้นเอง ในโอทาตกสิณ ดังนี้ ชื่อว่า อารัมมณสังกันติกะ (เลื่อนอารมณ์) [เข้าเลื่อนทั้งองค์ทั้งอารมณ์] การเลื่อนทั้งองค์ทั้งอารมณ์โดยเอกัน…

บทความนี้ว่าด้วยเกี่ยวกับวิธีการเลื่อนอารมณ์ในฌานทั้งหลาย ผ่านการเข้าไปในปฐมฌานในกสิณต่าง ๆ เช่น ปฐวีกสิณ, อาโปก…

…ทั้งหลาย อังคารัมมณววัฏฐาปนะนั้น จึงน่าจะไม่เป็นสำคัญในการภาวนากระมัง [การทำฤทธิ์เป็นงานหนัก] ข้อที่ว่ายังมิได้ฝึกฝนจิตโดยอาการ ๑๔ อย่าง ดังกล่าวมานี้แล้ว พระอาทิกัมมิกโยคาวจรผู้ไม่เคยบำเพ็ญภาวนามาแต่ปาง…

เอกสารนี้มีการพิจารณาเกี่ยวกับการทำฤทธิ์และการฝึกฝนจิตในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยเน้นว่าอังคารัมมณววัฏฐาปนะอาจไม่ใช่สิ่งสำคัญสำหรับการภาวนา เนื่องจากการฝึกจิตให้สำเร็จไม่ใช่งานง่าย ต้องใช้…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 96 เพราะความไม่มีอังคณะนั่นแล จึงชื่อว่า ปราศจากอุปกิเลส เพราะว่าจิตย่อมเศร้าหมองด้วยอังคณะ ชื่อว่า เป็นจิตอ่อน เพราะความเป็นจิตที่ได้อบรมดี…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนและการอบรมที่ดี ซึ่งทำให้จิตปราศจากอุปกิเลสและมีความไม่หวั่นไหว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อจิตได้รับการอบรมดีแล้ว จะเป็นจิตที่มีความเข้มแข็ง และสามารถทำงานได้อย่าง

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 99 ว่า "เนกขัม ชื่อว่าฤทธิ เพราะสำเร็จ (คือ เกิดผล) ชื่อว่า ปาฏิหาริย์ เพราะนำปฏิปักขธรรมไปเสีย อรหัตมรรค …

ในบทความนี้จะกล่าวถึงคำว่า 'ฤทธิ์' ซึ่งหมายถึงความสำเร็จและการบรรลุผลในธรรมะ ตามที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค ภาค ๒ โดยการอธิบายแสดงให…

…ฺญวโต อิทฺธิ ฤทธิของผู้มบุญ วิชชามยาอิทฺธิ ฤทธิ์สำเร็จด้วยวิทยา ตตฺถ ตตฺถ สมมาปโยค- ฤทธิ์โดยความหมายว่าสำเร็จ ปญฺจยา อิชฺฌานฏฺเฐน อิทธิ เพราะความประกอบชอบ ในกิจนั้นๆ เป็นปัจจัย [๑ อธิฏฐานาอิทธิ] ในฤทธิ์เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับฤทธิ์ต่างๆ ที่ได้แก่ อธิฏฐานาอิทธิ, ฤทธิ์บิดเบือน, มโนมยาอิทธิ, ญาณวิปฺผาราอิทธิ, และอื่นๆ ซึ่งอธิบายถึงการสำเร็จต่างๆ โดยเฉพาะความสามารถในการอธิฏฐานให้เกิดขึ้น โดยยกตัวอย่างพระโยคีที่

… 102 สำเร็จด้วยอนิจจานุปัสสนา (ปัญญาพิจารณาเห็นโดยความไม่เที่ยง) ฯลฯ ผลคือการละกิเลสทั้งสิ้นได้ ชื่อว่า ญาณวิปผาราอิทธิ เพราะสำเร็จด้วย อรหัตมรรค (ญาณ) ได้แก่ ญาณวิปผาราอิทธิ ของท่านพากุละ ญาณวิปผาราอิทธ…

…วามสำเร็จด้วยอนิจจานุปัสสนา ซึ่งเป็นการพิจารณาเห็นโดยความไม่เที่ยง ผลที่ได้คือการละกิเลสทั้งหมด ชื่อว่า ญาณวิปผาราอิทธิ สืบเนื่องจากเหตุการณ์ในชีวิตของท่านพากุละ เมื่อเขาถูกปลาใหญ่กลืนไปในน้ำ และภายหลังพ…

…ณวิเศษอันเกิดด้วยอนุภาพแห่งสมถะ (ความที่จิตสงบ) ก่อน หรือหลังสมาธิ ก็ดี ในขณะแห่งสมาธินั้น ก็ดี ชื่อว่า สมาธิวิปผารา อิทฺธิ - ฤทธิ์สมาธิปกแผ่ สมคำบาลีว่า "ผลคือการละนิวรณ์ทั้งหลายได้ ชื่อว่า สมาธิวิปผารา…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงอานุภาพและคุณวิเศษของสมาธิวิปผาราอิทธิ ซึ่งเป็นฤทธิ์ที่เกิดจากความสงบของจิต โดยบทความได้หยิบยกเรื่องของเด็กที่นอนอยู่ภายนอกเมืองในขณะที่มียักษ์ร้ายอยู่ในบริเวณใกล้ ๆ และการบรรยายเก

…นหนึ่งท่านนั่นเข้าสมาบัติอยู่ในป่าแห่งในแห่ง หนึ่ง พวกโจร ๕๐๐ ลักของเขาไป (มาถึงที่ท่านนั่งอยู่) คิดว่าป่านนี้ ไม่มีใครตามรอยพวกตนมาละ ก็ใคร่จะหยุดพัด เมื่อจะปลงของลง สำคัญ (องค์พระเถระ) ว่า นี่หัวตอ จึง…

เรื่องราวของพระขาณุโกณฑัญญะซึ่งมีอิทธิฤทธิ์จากสมาธิวิปผารา เมื่อพวกโจร 500 คนมาที่ที่ท่านนั่งอยู่ แต่ท่านไม่มีความกลัว จนได้ทำให้โจรเหล่านั้นเลื่อมใสและบวชในพระธรรม และนางอุตตราซึ่งถูกความหึงหวงราดน้ำ

…ัณฑิตพึง (เล่า) ให้พิสดารเถิด [สมาธิวิปผาราอิทธิของพระนางสามาวดี] พระอัครมเหสีของพระเจ้าอุเทน พระนามว่า สามาวดี มาคัณ ฑิยพราหมณ์ปรารถนาตำแหน่งอัครมเหสีแก่ (นางมาคัณฑิยา) ธิดาของ ตน จึง (บอกอุบาย) ให้นางธ…

…ของพระนางอุตตราอุบาสิกาและเหตุการณ์รอบพระนางสามาวดีที่ต้องเผชิญกับพระเจ้าอุเทน เมื่อพระนางถูกกล่าวหาว่าคิดปลงพระชนม์ พระราชาทรงยกธนูขึ้น แต่เมื่อได้สัมผัสถึงเมตตาของพระนาง ทำให้พระองค์ไม่สามารถยิงศรออกไป…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 111 "ถามว่า ปุญฺญวโตอิทฺธิ เป็นไฉน พระเจ้าจักรพรรดิย่อมไปในอากาศ ได้" พร้อมทั้งจตุรงคินีเสนา โดยที่สุดจนชั้นพวก…

ในบันทึกนี้ได้ทบทวนกลุ่มบุคคลที่มีบุญซึ่งได้รับ ปุญฺญวโตอิทธิ เป็นพิเศษ พูดถึงฤทธิ์ต่างๆ ของพระเจ้าจักรพรรดิและคฤหบดีกแต่ละคน โดยชี้แจงถึงความสำเร็จของโชติก, ชฎิล, โฆสก และเมณฑกคฤหบดีก และรายละเอียดเก