ว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 318 / 575

…ระโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 45 กับดีไม่ติดที่ และถุงน้ำดีกับดีติดที่ สรีระหารู้ไม่ว่าดีไม่ติดที่อาบเราอยู่ ดีไม่ติดที่เล่าก็หารู้ไม่ว่าเราอาบสรีระอยู่ เปรียบ เหมือน ในน้ำมันที่ซาบ ขนมอย…

บทเรียนนี้มุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับธรรมชาติในร่างกาย โดยการเปรียบเทียบระหว่างดีไม่ติดที่และเสมหะ ซึ่งทางธรรมมีความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนกับร่างกายและการดำรงอยู่ ไม่มีความคิดและการไ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 46 ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล่า (จากอัตตา) หาสัตว์ (คือ วิญญาณ) มิได้ เป็นของเหลว มีอาการซึมซาบได้ เป็นอาโปธาตุ ด้วยประการฉะน…

…จำในร่างกาย การเปรียบเทียบความเข้าใจในตำแหน่งต่าง ๆ ของร่างกายกับการเกิดของบุพโพ โดยแสดงถึงการไม่รู้ว่าบุพโพเกิดขึ้นในเราและเราอยู่ในตำแหน่งนั้น บทนี้เน้นการมองธรรมชาติของสิ่งต่าง ๆ ที่มีอาการซึมซาบและคว…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 47 โลหิต - เลือด | - ว่า "ในโลหิตทั้งหลาย สังสรณโลหิต (โลหิตเดินฉ ซาบซ่าน ไปอยู่ทั่วสรีระ ดังน้ำดี (ชนิดไม่ติดที่) สันนิจิตโ…

ในโลหิตมีชนิดที่เรียกว่า สังสรณโลหิต ซึ่งเคลื่อนที่ไปทั่วร่างกาย และ สันนิจิตโลหิต ที่ขังอยู่ในส่วนล่างของตับและอวัยวะอื่น ๆ…

…หน้าที่ 50 ในตำแหน่งแห่งร่างกายมีฝ่ามือเป็นต้นกับมันเหลวนั้น ตำแหน่ง ร่างกายมีฝ่ามือเป็นต้น หารู้ไม่ว่ามันเหลวท่วมเราอยู่ มันเหลวเล่าก็หา รู้ไม่ว่า เราท่วมตำแหน่งร่างกายมีฝ่ามือเป็นต้นอยู่ เปรียบเหมือน ใ…

ในบทความนี้กล่าวถึงตำแหน่งของร่างกายที่มีฝ่ามือเป็นตัวอย่างเกี่ยวกับสิ่งเหลวที่เราไม่รู้ว่าท่วมเราอยู่ การเปรียบเทียบกับน้ำมันและน้ำลายที่ปราศจากการคิดคำนึง ชี้ให้เห็นว่าทุกสิ่งในธรรมชาติไม่ม…

…สัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ เป็นของเหลว มีอาการซึมซาบ ได้ เป็นอาโปธาตุ ด้วยประการฉะนี้ มุตฺติ - น้ำมูตร ว่า "น้ำมูตร อยู่ข้างในกระเพาะปัสสาวะ ในกระเพาะปัสสาวะ กับน้ามูตร น กระเพาะปัสสาวะหารู้ไม่ว่าน้ำมูตรอยู…

…ม่มีอัตตาในร่างกาย โดยเปรียบเทียบกับน้ำมูตรในกระเพาะปัสสาวะและหม้อดินที่อยู่ในหลุมโสโครก แสดงให้เห็นว่าธาตุทั้งหลายไม่มีความคิดหรือการรับรู้เกี่ยวกัน จึงไม่มีวิญญาณอยู่ในร่างกาย มาพร้อมกับการอธิบายอาโปธา…

…ู้เมื่อจะมนสิการ โดยความแห่ง คำ พึงมนสิการโดยความแห่งคำตอบที่แปลกกันและเสมอกันอย่างนี้ (โดยแปลกกัน) ว่า ธาตุชื่อว่าปฐวี เพราะความเป็นของหยาบ ชื่อ ว่าอาโป เพราะไหลไปได้ หรือเพราะเอิบอาบไปได้ หรือเพราะ (ทำ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายธาตุต่าง ๆ เช่น ปฐวี, อาโป, เตโช และวาโย ที่ถูกจัดกลุ่มตามคุณลักษณะและคุณสมบัติในบริบทของทุกข์และการตีความทางปรัชญา พระโยคาวจรได้ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของธาตุและทุกข์โดยการ

…ายเป็นต้น ดังนี้แล ฉะนี้ พระโยคาวจรจึงมนสิการโดย (ย่อมให้) เป็นจุณ ดังกล่าวมา [โดยอาการมีลักษณะ] ข้อว่า "โดยอาการมีลักษณะเป็นต้น" มีพรรณนาว่า พระโยคา วจรจึงอาวัชนาการถึงธาตุทั้งสี่ (เป็น ๓ ข้อ) ดังนี้ว่า…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการสอนของพระโยคาวจรเกี่ยวกับธาตุทั้งสี่ โดยแบ่งออกเป็นสามข้อ ว่าด้วยลักษณะ รส และเครื่องปรากฏของแต่ละธาตุ ได้แก่ ปฐวีธาตุ แสดงถึงคุณสมบัติที่หยาบและเป็นที่อาศัย, อา…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 62 [โดยสมุฏฐาน] ข้อว่า "โดยสมุฏฐาน" มีพรรณนาว่า พระโยคาวจรจึงมนสิการ โดยสมุฏฐานอย่างนี้ว่า โกฏฐาส ๔๒ มีผมเป็นต้น ที่พระผู้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพรรณนาคำว่า 'โดยสมุฏฐาน' ในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นว่าโกฏฐาสมีหลายประเภทและอธิบายถึงชนิดต่าง ๆ ของสมุฏฐาน ได้แก่…

…แห่งความเป็นรูป เป็นมหาภูต เป็นธาตุ เป็นธรรม และเป็น ของไม่เที่ยงเป็นอาทิ แท้จริง ธาตุทั้งปวงได้ชื่อว่ารูป เพราะธาตุทั้งปวงนั้นไม่ล่วง รุปปนลักษณะ (ลักษณะคือความทรุดโทรม) ไปได้ ชื่อว่าเป็นมหาภูต ด้วยเหตุ…

ในบทนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างสมุฏฐานและกรรมสมุฏฐานซึ่งมีความเป็นอันเดียวกัน ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงคุณลักษณะของธาตุที่เรียกว่า รูป …

…ัน และกันก็หาไม่ได้ และมันมิได้อาศัยกันและกันอยู่ก็หาก็ได้ เพราะเหตุ นั้น ธาตุทั้งหลายนั้นจึงได้ชื่อว่า มหาภูต เพราะเสมอด้วยภูตใหญ่ มี ยักษ์เป็นต้น เหตุว่ามีที่อยู่อันคิด (หา) ไม่ได้” ประการ ๑ นัยหนึ่ง ภ…

ในบทนี้พูดถึงภูตใหญ่และการตีความหมายของมหาภูต ว่ามีการเข้ามาหรือตั้งอยู่ภายในและภายนอกกันไม่ได้ นอกจากนี้ยังได้มีการแยกและวิเคราะห์ภาษาศาสตร์ในประโยค…

…นร่างทั้งหลายมีร่างหญิง และชายเป็นต้น ไม่ให้เห็นสภาพแห่งตน เพราะเหตุนั้น ธาตุทั้งหลาย นั้นจึงได้ชื่อว่ามหาภูก เหตุเสมอด้วยภูตใหญ่คือยักษิณี" เพราะความ ที่เป็นสิ่งลวง ประการ ๑ [ความที่ต้องการบริหารใหญ่ บท…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการเปรียบเทียบภูตที่น่ากลัวกับการหลอกลวงของธาตุที่มีรูปลักษณ์น่าพอใจ ซึ่งทำให้คนโง่หลงเชื่อ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงบทบาทของปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อการดำรงอยู่และการบริหารชีวิต โดยเฉ

** ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 73 นอกนี้ ก็หารู้ว่า "ปฐวีธาตุเป็นที่ตั้งแห่งเราทั้งหลาย จึงเป็นปัจจัย (ของเราทั้งหลาย) " ดังนี้ไม่ นัยในธาตุทั้งปวงก็ดุ…

…ในการเกิดขึ้นของธาตุแต่ละชนิด การอ้างอิงถึงบทความทางพระพุทธศาสนาในเรื่องนี้ทำให้เข้าใจความลึกซึ้งระหว่างความสัมพันธ์ของปัจจัยทั้งหลายและธาตุ ซึ่งมีผลต่อการเกิดขึ้นและดับไปของสิ่งต่างๆ ในโลกนี้

…้คือ ธาตุ ๒ ข้างหลัง อาศัยธาตุ ๒ ข้างหน้า (๑) ธาตุ ๒ ข้างหน้าอาศัยธาตุ ๒ ข้างหลัง (๑) ตรงนี้ มหาฎีกาว่าเป็นคาถา แต่ปาฐะในวิสุทธิมรรคไม่ได้เรียงไว้ในรูปคาถา พิจารณา ดูอักขระถ้อยคำ ก็ท่วงทีจะเป็นคาถา แต่จะ…

บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับมหาภูตที่มีกรรมเป็นสมุฏฐาน และอธิบายเกี่ยวกับธาตุทั้ง ๓ ว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างไร โดยเฉพาะธาตุ ๒ ที่อาศัยธาตุ ๒ จะได้แก่ธาตุข้างหน้าและธาตุข้างหลัง ซึ่งในเรื…

…านิสงส์แห่งธาตุววัฏฐาน] ก็แลภิกษุผู้ประกอบเนืองๆ ซึ่งจตุธาตุววัฏฐานนี้ ย่อมจะหยั่งลง ถึงสุญญตา (ความว่างจากตัวตน) ถอนสัตตสัญญา (ความสำคัญว่า เป็นสัตว์บุคคล) เสียได้ เพราะถอนสัตตสัญญได้ เธอไม่ถึงกำหนด แยก…

…สงส์ของการปฏิบัติโดยเน้นที่ธาตุววัฏฐาน ซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถถอนสัตตสัญญา และมีความเข้าใจในความว่างจากตัวตน รวมถึงการบรรลุถึงพระอมตะหรือสุคติในอนาคต โดยเสนอว่าผู้มีปัญญาควรเสพธาตุววัฏฐานอันทรงพลังนี…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 80 ว่า "ดูกรจุนทะ ฌานธรรม (ที่พาหิรกบรรพชิตบำเพ็ญ) เหล่านั้น หาเรียก สัลเลขะ ในอริยวินัยไม่ ฌานธรรมเหล่านั…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญฌานธรรมและการมีวิปัสสนาเป็นอานิสงส์ ทั้งการเจริญอัปปนาสมาธิและการทำวิปัสสนา โดยสมาธิถือเป็นปทัฏฐานหลักที่นำไปสู่การรู้ตามความเป็นจริง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้สอนให้ภิกษุทั้งหลายพึง

… 81 บาทแห่งอภิญญา (ความรู้ยิ่ง) ออกจากสมาบัติแล้ว ปรารถนาอยู่ ก็ทำอภิญญาอันมีนัยที่กล่าวไว้โดยประการว่า "เป็นคนเดียวแล้ว (อธิษฐานให้) เป็นมากคนก็ได้" ดังนี้เป็นต้นให้เกิดขึ้นได้ การเจริญ อัปปนาสมาธิแห่งภ…

บทนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการเจริญอัปปนาสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยมีอภิญญาเป็นเครื่องหมายแสดงความก้าวหน้า การทำให้แจ้งด้วยอภิญญาเพื่อเข้าถึงความรู้ยิ่ง ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงการมีภพวิเศษจากการฝึกสมาธิที่ไม่เ

…านในปฐวีกสิณ แล้ว (เข้า) ปฐมฌานนั่นแหละ ในอาโปกสิณ ฯลฯ (เข้า) ปฐมฌาน นั้นเอง ในโอทาตกสิณ ดังนี้ ชื่อว่า อารัมมณสังกันติกะ (เลื่อนอารมณ์) [เข้าเลื่อนทั้งองค์ทั้งอารมณ์] การเลื่อนทั้งองค์ทั้งอารมณ์โดยเอกัน…

บทความนี้ว่าด้วยเกี่ยวกับวิธีการเลื่อนอารมณ์ในฌานทั้งหลาย ผ่านการเข้าไปในปฐมฌานในกสิณต่าง ๆ เช่น ปฐวีกสิณ, อาโปก…

…ทั้งหลาย อังคารัมมณววัฏฐาปนะนั้น จึงน่าจะไม่เป็นสำคัญในการภาวนากระมัง [การทำฤทธิ์เป็นงานหนัก] ข้อที่ว่ายังมิได้ฝึกฝนจิตโดยอาการ ๑๔ อย่าง ดังกล่าวมานี้แล้ว พระอาทิกัมมิกโยคาวจรผู้ไม่เคยบำเพ็ญภาวนามาแต่ปาง…

เอกสารนี้มีการพิจารณาเกี่ยวกับการทำฤทธิ์และการฝึกฝนจิตในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยเน้นว่าอังคารัมมณววัฏฐาปนะอาจไม่ใช่สิ่งสำคัญสำหรับการภาวนา เนื่องจากการฝึกจิตให้สำเร็จไม่ใช่งานง่าย ต้องใช้…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 96 เพราะความไม่มีอังคณะนั่นแล จึงชื่อว่า ปราศจากอุปกิเลส เพราะว่าจิตย่อมเศร้าหมองด้วยอังคณะ ชื่อว่า เป็นจิตอ่อน เพราะความเป็นจิตที่ได้อบรมดี…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนและการอบรมที่ดี ซึ่งทำให้จิตปราศจากอุปกิเลสและมีความไม่หวั่นไหว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อจิตได้รับการอบรมดีแล้ว จะเป็นจิตที่มีความเข้มแข็ง และสามารถทำงานได้อย่าง

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 99 ว่า "เนกขัม ชื่อว่าฤทธิ เพราะสำเร็จ (คือ เกิดผล) ชื่อว่า ปาฏิหาริย์ เพราะนำปฏิปักขธรรมไปเสีย อรหัตมรรค …

ในบทความนี้จะกล่าวถึงคำว่า 'ฤทธิ์' ซึ่งหมายถึงความสำเร็จและการบรรลุผลในธรรมะ ตามที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค ภาค ๒ โดยการอธิบายแสดงให…