หน้าหนังสือทั้งหมด

วิชุทธิมรรคเปลาะ ๑๓ ตอนที่ ๓๔๓
344
วิชุทธิมรรคเปลาะ ๑๓ ตอนที่ ๓๔๓
…ปนามเป็นปัจจัยแห่งอายตนะที่เหลือ] ในปฏิคาหณะ๓๘ วิชนานาม เป็นปัจจัยแห่งอายตนะ๓๘ ที่เหลือ๔ อย่าง แม้ว่าบานาน ท่านก็ประกาศไว้เหมือน อย่างนั้น [ขยายความ] กล่าวว่า ในปิติถานครั้นนั้นเหละ๓๘ วิชนานามที่เป็นว…
…องกับวิชนานามที่ประกอบไปด้วยการศึกษาและการทำความเข้าใจถึงหลักการในวิชานี้. ประกอบด้วยแนวคิดที่นำเสนอว่าแม้ว่านามนั้นจะแตกต่างกัน แต่ยังคงเป็นปัจจัยที่จะส่งผลต่ออายตนะ ๔
ความเข้าใจในธรรมและอุปนิสัย
349
ความเข้าใจในธรรมและอุปนิสัย
ประโยค - วิทยาธรรมนคราเปล่า ภาค ๓ หน้าที่ ๓๔๘ ธรรมด้วยทีเดียวย่อหมายว่า นี่เป็นการกล่าวถึงความเป็นไปแห่งสิ่งที่เป็นอุปนิสัย อาจารย์เหล่านั้นย่อมปรารถนาอว๋า สายตนะ ภายในมีอ…
เนื้อหาในบทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างธรรมและอุปนิสัย โดยมีการอธิบายว่าธรรมมาจากสายตนะและอัญญาณะเป็นปัจจัยในการสัมผัส และอ้างถึงการเรียนร…
การศึกษาวิชาชีววิทยา
355
การศึกษาวิชาชีววิทยา
…และ เมื่อใด (มัน) ยินดีปราบดันที่มาสูงล่องลอย ด้วยอำนาจความพอใจทางถามเป็นไป เมื่อมัน (มัน) ก็ได้ชื่อว่า เป็นกามัตหา เมื่อใดมันขึ้นไปกับสัทธิวิธี อันเป็นไปโดยเห็น ว่า อารมณ์อันนั้นแหละเป็นของเที่ยงยึดมั่น…
…งเห็นทั้งในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ที่ส่งผลต่อความรู้สึกและการกระทำ รวมถึงการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และการสร้างสรรค์สิ่งต่าง ๆ ในชีวิต.
วิถีมีกรรมแปลก ตอน ๑
357
วิถีมีกรรมแปลก ตอน ๑
ประโยค - วิถีมีกรรมแปลก ตอน ๑ หน้า 356 เวทนา จึงเป็นปัจจัยแห่งทุกข์ได้ทั้ง ๑ แต่ เพราะว่าตนหา ซึ่งพระมหาอยู่เจ้ารัสไล่ ในบทว่า เวทนา ปล่อยจอ ตนุว นั้น แม้ มีเวทนาเป็นปัจจัย (แต่) เวลอนุสัย …
…เชื่อมโยงกับความประสงค์และความปรารถนาในการเกิดสิ่งต่างๆ. นอกจากนี้ ยังแสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างเวทนา อนุสัย และการดำเนินไปของวัฏฎะในบริบททางศาสนา.
ศึกษาอุปาทาน ๔ บัณฑิตพิธิธิ
358
ศึกษาอุปาทาน ๔ บัณฑิตพิธิธิ
ประโยค - วิทยาภิรมย์เปล ภาค ๓ ตอนที่ ๓๕๗ [แก่นแท คณาหาปัจจยา อุปาทาน] ในบทว่า คณาหาปัจจยา อุปาทาน อุปาทานมี ๔ บัณฑิตพิธิธิอุปาทาน ๔ นั้น โดยอรรถภูภาค (จำแนกความ) โดยสังเขป และโ…
… ๔ ประเภท คือ กุมาหาปัจจยา, ทิฐุปาทาน, สีพุทธุปาทาน และ อัตตวาทุปาทาน ซึ่งถูกอธิบายเพื่อทำความเข้าใจว่าบุคคลมักมีความรักต่อวัตถุโดยอิงกับกามปุปปาน เพื่อให้เห็นถึงธรรมชาติของอุปาทานและการยึดมั่นกับสรรพสิ่…
ศัพท์ในคำอุปมา และอรรถแห่งภูมิปทาน
359
ศัพท์ในคำอุปมา และอรรถแห่งภูมิปทาน
…คำ อุปภูตร (ซ้ำมาใกล้กัน คือตวามเจือ) เป็นต้น [อรรถแห่งภูมิปทาน] นัํเดีวกันนั้น (คืออุปานศัพท์มิรอรว่า อืดมั่น ยึดไว้ เช่นเดียวกัน) คือ (อรรถว่า) ทุจิตด้วย ทุจิตนี้เป็นธรรมชาติดือ มั่นด้วย เหตุนี้จึงชื่…
เนื้อหานี้กล่าวถึงศัพท์ในคำอุปมาและอรรถแห่งภูมิปทาน โดยระบุว่าทุจิตเป็นธรรมชาติดือมั่นที่ไม่มีความผันผวน และสีลศัพท์ปาทานเป็นการอธิบายถึงความอึดมั่นของบุคคลที่ยึด…
อัรรถแห่งอัตวาทูปทาน
360
อัรรถแห่งอัตวาทูปทาน
…ห่งอัตวาทูปทาน] นัยเดียวกัน บุคคลทั้งหลายย่อมกล่าวเพราะสิ่งนั้น (เป็นเหตุ) เหตุนี้ สิ่งนั้นจึงชื่อ ว่า (แปลว่าสิ่งเป็นเหตุทุกข์) สัตว์ทั้งหลายย่อมถือนั้น แม้เพราะสิ่งนั้น (เป็นเหตุ) เหตุนี้ สิ่งนั้นจึง…
…ทความนี้อธิบายความหมายของอัตวาทูปทานและอุปาทานในบริบทของอัตตา เริ่มจากนิยามและมุมมองต่าง ๆ ของอัตตา ว่ามีการแปลในเรื่องของเหตุผลและการกล่าวถึงสิ่งต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับอัตตา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความหมายที่แ…
วัฒนธรรมเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๗
368
วัฒนธรรมเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๗
ประโยคส - วัฒนธรรมเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๗ เป็นต้น อันสัมปุญญากับเจตนานันเอง ดังกล่าวว่า "ในภาพ ๒ นั้น กรรมภพเป็นในาน บุญญาสังหาร อบุญาญาสังฆาร อนุญาชาสังฆาร เป็นปริมตูก (คือภูมิภาค) ก็ คื…
บทนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างกรรมภพและเจตนาในวัฒนธรรมไทย โดยกล่าวถึงบุญญาสังฆาร อัญญาสังฆาร และอนุญาสังฆาร พร้อมกับการอธิบายอุปป…
วิถีธรรมรอบภาค ๑ ตอนที่ 372
373
วิถีธรรมรอบภาค ๑ ตอนที่ 372
…ไม่แต่จะต้องการแยกเป็นกรรมฐานและอุปปัชฌิภาพเล่า ภาพ ก็คลังเป็น ๑ เท่านั้น โดยเป็นภาพ (เอกพนน์) ตามมาว่า อุปาทานปัจจยา ภู่า แล วิตินัชชโดยแยกออกและรวมเข้า ซึ่งภาพอุปจารเป็นปัจจัย ในบทนี้ พึงทราบดังกล่าวมา…
บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอุปทานปัจจยาและเหตุการณ์ที่เกิดจากการเลือกและไม่เลือกสิ่งต่าง ๆ โดยระบุว่าทุกสิ่งเป็นปัจจัยต่อกัน และทำให้เกิดความเข้าใจในหลักธรรมที่สลับซับซ้อน ทั้งนี้ เราควรพิจารณาภาพและคว…
การตั้งคำถามในแนวทางธรรม
374
การตั้งคำถามในแนวทางธรรม
ประโยค - วิถีธรรมกลบกลมเปล่า คำ ตอนที่ 1. หน้าที่ 373 ไม่ควรถือเอา แต่ควรถือว่า "ภาพทั่งปวงอ่อนมีได้เพราะอุปาทาน ทั้งปวง" ข้อนี้มีอย่างไร ? [ถามปฏิทานเป็นปัจจัยแห่งภาพ] บุคคลกลา…
ในเนื้อหานี้อภิปรายถึงแนวคิดของการตั้งคำถามในวิถีธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของอุปาทานและทุจริต ผู้คนมักนำความคิดที่เห็นหรือได้ยินมาประกอบในการกระทำ ส่งผลให้เกิดกรรมที่ไม่ดี นอกจากนี้ยังมีการเชื่อมโ
วิถีธรรมาธรรมเปล: ความสำคัญของกรรมและการเกิด
375
วิถีธรรมาธรรมเปล: ความสำคัญของกรรมและการเกิด
…คลอีกคนหนึ่ง เป็นผู้มีความรู้เพิ่มพูนขึ้นด้วยสัปปิธรรม ทั้งหลายมีการได้ฟังสรรธรรมเป็นต้นแล้ว สำคัญเอว่า กามทั้งหลายจะ สำเร็จได้ด้วยการกระทำ (อย่าง) นี้ ก็จะทำอชุดมีอายสุขริตเป็นต้น ด้วยอำนาจกามปทาน เพราะ…
บทความนี้เจาะลึกถึงวิถีธรรมาธรรมและการมีกรรมที่ส่งผลต่อการเกิดในภพต่าง ๆ การอธิบายถึงกามปทานและวิธีที่มันมีอิทธิพลต่อการเกิดใหม่ในหมุเทพหรือโลกอรูป โดยเน้นถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสัญญาภาพและปัญญาที่ร
ความหมายและปัจจัยของชาติในธรรมภาพ
378
ความหมายและปัจจัยของชาติในธรรมภาพ
…ปฤทธกับตนฯ แต่เป็นปัจจัยโดย อุปนิสัยปัจจัยอย่างเดียว ของธรรมภาพที่เป็นวิจูฎ นี่เป็นกาวอย่างพิสดารในทว่า อุปาทานปุจฉา ภว [แก้ไข ภวปุจฉา ชาติ] ในบททั้งหลายมีมากว่า ภวปุจฉา ชาติ เป็นอาทิ การนิยฉันคำ มีคำว่า
…ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับชาติในธรรมภาพ โดยเน้นถึงธรรมเฉพาะที่อาจมีผลต่อการเกิดชาติ เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและอุปนิสัย การเข้าใจถึงธรรมพันธุในฐานะที่เป็นปัจจัยแห่งชาติ และการแยกแยะระหว่างกุศลกรรมและอุปก…
วิถีธรรมรเปล ภาค 3 ตอนที่ 379
380
วิถีธรรมรเปล ภาค 3 ตอนที่ 379
…- วิถีธรรมรเปล ภาค 3 ตอนที่ 379 คืออุปนิสัยปัจจัยเท่านั้นเอง นี้เป็นกถาอย่างพิสดารในบททั้งหลายมีมากกว่า ภาวจูงา ชาติ เป็นต้น [ภาวจร - ล้อแห่งภาพ] ถิ่นเหตุใด ในปฐิญญสมบูรณ์านี้ ปฏิญญธรรมมีโลกเป็นต้น พระผ…
…ี้อธิบายถึงอวิชชาในพระพุทธศาสนา โดยพระผู้พระภาคเจ้าตรัสถึงปัจจัยที่ส่งผลต่ออวิชชา และความสัมพันธ์ระหว่างโลกกับอวิชชา ในภาวจรที่บัณฑิตควรเข้าใจ การทำความเข้าใจในความหมายของอวิชชากับสิทธิ์ถือว่าเป็นการสำคั…
อวิชชาและการเกิดขึ้นแห่งทุกข์
381
อวิชชาและการเกิดขึ้นแห่งทุกข์
ประโยค - วิชาธรรมะภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้า ๓๙๐ [อวิชชามีเพราะโลกเป็นต้นได้] คำวิสัชนา ก็พึงว่า "กีโนปฏิสมุททธรรมทั้งหลายนี้ โลก ทุกข์ โทมนัส อุปายาส ย่อมมีแก่บุคคลผู้อยู่ ไม่รากจาก อวิชชา อันปรา…
…ิชชาที่เป็นต้นเหตุแห่งความทุกข์ในชีวิต โดยเหตุผลจากพื้นฐานการเข้าถึงธรรมะและคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ว่าด้วยการเกิดขึ้นของวิทวาสที่เกิดจากอาสวะ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างความพอใจในกามและความท…
วิชาธรรมประกอบ ภาค ๓ ตอนที่ ๑
383
วิชาธรรมประกอบ ภาค ๓ ตอนที่ ๑
…หตุนี้น ภวจักรมงคล ๑๒ อันหมุนไปด้วยอำนาจความสัมพันธ์แห่งเหตุและผลนั้น จึงเป็นอันสำเร็จ (คือเป็นได้) ว่า 'มีเมืองต้นไม่ปรากฏ' หากคำว่าพึงว่า "เมื่อเป็นเช่นนั้น (คือไม่มีอะไรเป็นตัว) ต้นนั้น" การกล่าวความ…
เนื้อหาที่นำเสนอเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในธรรมของพุทธศาสนา เน้นถึงความสำคัญของอวิชชาและผลที่เกิดขึ้นเมื่อความอวิชชาเป็นปัจจัยในการ…
วิชาธรรมาภิบาล ๓: วัฏจักรและอวิชชา
385
วิชาธรรมาภิบาล ๓: วัฏจักรและอวิชชา
…่ของตน ตน มิใช่ตน แม้งังทั้งหลายมีลักษณะเป็นตนอย่างนั้น เหตุใด เหตุนี้นะ ภาวะนั้น บันลึกพึงทราบว่่า ว่างเปล่าโดยสัญญา ๑๒ ประกาย (โดยนัยดังกล่าว) [มูลและกาลแห่งวัฏจักร] ก็แล้วครั้งทราบอย่างนี้แล้ว พึงทร…
…องกับวัฏจักร โดยเจาะลึกถึงความสำคัญของอวิชชาและตันหาในการพาความคิดและพฤติกรรมของบุคคลเข้าสู่การเวียนว่ายตายเกิด ซึ่งมีทั้งแง่มุมที่มืดมนและประกายแห่งความเข้าใจ. อวิชชาและตันหาถูกอธิบายว่าคือมูลที่ทำให้เก…
วิชาภิทธิมคร: การอภิปรายเกี่ยวกับทฤษฎีและธรรม
386
วิชาภิทธิมคร: การอภิปรายเกี่ยวกับทฤษฎีและธรรม
…ึ้นพร้อมกัน (แห่งอุปติภาพและขึ้นฉ) ส่วนกกลางของภาวัตนั้นมี ๓ คือ ดีดี ปัจจุบันและอนาคต ในกาล ๓ นั้น ว่าโดยที่มในบาลีโดยสรุป องค์ ๒ คือวิชชาและสังขาร พิงคราบ ว่าประเด็นดี กำ มมีวิญญาณเป็นต้นมีมิมเป็นที่สุ…
…ถึงทฤษฎีการเกิดขึ้นของธรรมและวิญญาณ โดยอ้างถึงเหตุและผล การเกิดของสัตว์และอุปาทาน และความสัมพันธ์ระหว่างวิญญาณกับสังขาร ทั้งนี้เพื่อแสดงให้เห็นถึงการหมุนไปของธรรมอันเป็นระเบียบของเหตุผลที่เกี่ยวข้องกับสภ…
ปรัชญาและธรรมะในบทเรียนวิชามีธรรมแปลก
395
ปรัชญาและธรรมะในบทเรียนวิชามีธรรมแปลก
…ิยอารมณ์เป็นไปโดยหนที่ ๒ ๆ ในบททั้งปวงตามควร [โดยเป็นเครื่องกัน] อีกข้อหนา เหตุใด ในบทเหล่านี้ บ่าวว่า 'ส่งรามีเพราะปัจจัย คือวิชชา' นี้เป็นเครื่องกัน (คือปฏิสร) ความเห็นว่ามีสิ่งสร้าง บทว่า 'วิญญาณมีเพ…
ข้อความนี้สำรวจการเชื่อมโยงระหว่างปรัชญาและธรรมะ โดยมีการพูดถึงความสำคัญของวิชชาในการเข้าใจปรัชญาของธรรมะ การอธิบายการเกิดขึ้นและการใ…
วิชาธรรมะเบิกภาค ๓ ตอนที่ 404
405
วิชาธรรมะเบิกภาค ๓ ตอนที่ 404
…ในนิพนธ์ จุดสนิทวิชา (คือสายฟ้า ?) ไปได้ ไม่สักก แม้นฝัน จริงอยู่ ข้อนี้แม่พระผู้มีพระภาคเจ้ Radius ว่า "ถูก อานนท์ กีปฏิสัมพัทธ์เป็นธรรมลึกด้วย เค้า (ที่ปรากฎออม) ก็ ลึกด้วย อุกอานนท์ ก็เพราะไม่เข้าใจ ไ…
ในตอนนี้กล่าวถึงความลึกซึ้งของธรรมและความเข้าใจที่ยากลำบากในธรรมะ โดยอ้างอิงคำของพระพุทธเจ้าที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เป็นผู้มีสติและเข้าใจความจริง ตรวจสอบความหมายของธรรมในชีวิตและการทำเพื
วิภัชวิธีแห่งสมภาพิกะ
2
วิภัชวิธีแห่งสมภาพิกะ
ประโยค - วิภัชวิธีแห่งสมภาพิกะ พระโภคาวารผู้เจริญทำกุริวิภัชวิถีนี้ให้ถึงพร้อม (ว่าวด้วย) ผู้ ที่เป็นสมภาพิกะก่อน ออกจากรูปวาจาสัญญา และอารมณ์ภาวนาที่เหลือ อันใดนั้นหนึ่ง ยกเว้นแนวสัญ…
บทความนี้ว่าด้วยวิภัชวิธีแห่งสมภาพิกะ โดยกล่าวถึงการทำกุริวิภัชวิถีของพระโภคาวาร ซึ่งเป็นการแยกแยะรูปวาจาสัญญาแล…