สัตว์ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 67 / 121

…กิน แผ่ซ่านไปในสรีระ ตามแนวเส้นเอ็นสำหรับ และจำเดิมแต่เวลาที่โอชะจากเสมหะที่อยู่ใน รับรสของคัพภเสยยกสัตว์ ปากเป็นต้น แผ่ซ่านไปในสรีระตามลำดับเส้นเอ็นสำหรับรับรสของ พวกสัตว์ผู้เป็นสังเสทชะและอุปปาติกะ ฯ จุต…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างอาหารที่มารดากินและการเกิดจิตในสรีระ ตามแนวคิดในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฏีกา อธิบายว่าจิตเริ่มเกิดขึ้นก่อนกัมมชรูป และการกำหนดอายุ ไออุ่น และวิญญา

…นปฏิจจสมุปบาท ชื่อว่าอวิชชาสวะ ฯ [อธิบายโอฆะกิเลสดุจห้วงน้ำ ห้วงน้ำ ท่านเรียกว่า โอฆะ เพราะท่วมทับ (สัตว์) แล้วพัดไป หรือเพราะให้จมลง คือเพราะทำให้อยู่ภายใต้แล้วพัดไป ได้แก่เพราะ ให้จมดิ่งลงฯ ก็ธรรมมีโลภะเ…

…ถึงการกำหนัดในฌานและความพอใจที่นำไปสู่สัสสตทิฏฐิ ในบทนี้ยังกล่าวถึงทิฏฐิ ๖๒ อย่าง และอวิชชาที่ผูกพันสัตว์ทั้งหลายอยู่ในวัฏฏะด้วย. โดยมีการเปรียบเปรยว่าโอฆะหมายถึงห้วงน้ำที่ทำให้สัตว์จมลงและถูกครอบงำด้วยกิเ…

…ฯ ก็ในที่นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส อายตนะภายในไว้เบื้องต้น เพราะเป็นที่อาศัยพิเศษแห่งการบัญญัติ ว่าสัตว์ฯ ส่วนมนินทรีย์ แม้ความตรัสไว้ในอายตนะภายในนี้เหมือนกัน โดยความเหมือนกันกับภาวะแห่งอายตนะภายใน แต่ตร…

…วบรวมความคิดที่แสดงถึงภาวะในการมีชีวิตและความเกี่ยวข้องของอินทรีย์ ๓ อย่างที่มีผลต่อการกำหนดสถานะของสัตว์ตามพุทธศาสนา สรุปได้ว่าการถือเอาปัญญินทรีย์และอินทรีย์ต่างๆ มีความยิ่งใหญ่ในการดำเนินชีวิตทางธรรมและ…

…ุไรแม้พระผู้มีพระภาคจึงทรงแสดง ธรรมไว้เป็นอันมากอย่างนั้น ๆ แก้ว่า เพราะทรงพระประสงค์ความ อนุเคราะห์สัตว์ ๓ เหล่าฯ จริงอยู่ สัตว์มี ๓ เหล่า ด้วยอำนาจความ หลงงมงายในนาม ๑ ในรูป ๑ และในนามและรูปทั้ง ๒ นั้น ๑…

…์และการสังเคราะห์ธรรมจากพระพุทธเจ้า มีการเน้นถึงมรรคและผลในการพ้นทุกข์ รวมถึงการเผยแพร่ธรรมเพื่อช่วยสัตว์ทั้ง 3 ประเภท โดยธรรมเหล่านี้มีความเชื่อมโยงกับความจริง 4 ประการซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในหลักธรรมทั่วไป…

… และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 345 อำนาจแห่งความชอบคำย่อ ๑ ชอบคำปานกลาง, ชอบคำพิสดาร ๑ ฯ บรรดาสัตว์ ๓ จำพวกเหล่านั้น สัตว์ผู้งมงายในนาม จะรู้จักขันธ์ได้ เพราะแจกนามไว้ 4 อย่างในขันธ์นั้น ๆ สัตว์ผู้งม…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับอำนาจแห่งความชอบในคำย่อและการเข้าใจขันธ์จากมุมมองของบัณฑิต. สัตว์ที่งมงายในนามและรูปสามารถรู้จักขันธ์และธาตุได้จากการแจกนามและรูปตามหลักอภิธัมมะแปล. บรรยายถึงความสัม…

…หน้าที่ 363 ย่อมถึงความเป็นผู้ดื่มในกามทั้งหลาย เพราะฉะนั้น ตัณหาจึงเป็น ปัจจัยแก่กามุปาทาน ฯ อนึ่ง สัตว์ผู้ติดใจในอารมณ์ ต่างโดยรูปเป็นต้น เป็นผู้ใคร่เพื่อจะพ้นจากสงสาร ย่อมถึงความเห็นผิดโดยนัยเป็นต้นว่า …

เนื้อหาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างตัณหาและอุปาทาน โดยอธิบายว่าตัณหาคือปัจจัยที่นำไปสู่อุปาทานและสามารถส่งผลต่อการเกิดและการดับของชีวิต ซึ่งมีส่วนเชื่อมโยงกับชาติ ชรา และมรณะ ด้วย อธิบายความเข้าใจผิดเ

…ยตนะและจุตินั้น จึงมีได้ เพราะฉะนั้น แม้เมื่อไม่มีความแปลกกันโดยอรรถแห่งอุปสรรค ด้วยสามารถแห่งเวไนย สัตว์ทั้งหลาย ผู้จะตรัสรู้ได้โดยประการนั้น ๆ นั่นแล ฯ [อธิบายสหชาตปัจจัยและอัญญามัญญปัจจัย] ธรรมที่เป็นปั…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับอธิบายถึงนิโรธและจุติจิต โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของธรรมที่มีความเกี่ยวข้องกันในการเกิดขึ้นของสิ่งต่างๆ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงสหชาตปัจจัยซึ่งแสดงถึงธรรมที่เกิดร่วมกัน และอัญญามัญ

…ว้ว่า อาหารที่ไม่มีรูป เป็นอาหารปัจจัยแก่นามรูปที่ เกิดร่วมกันมิใช่หรือ ? ก็เมื่อเป็นเช่นนั้น คำว่า สัตว์ทั้งปวงมีความ ตั้งอยู่ได้ด้วยอาหารนี้ ด้วยอาหารนี้ พวกเราจะรู้ได้อย่างไร ? เพราะสหชาตาหาร ไม่มีแก่พว…

…ตสิกเป็นปัจจัยสำคัญในการค้ำจุนซึ่งกันและกัน ขณะเดียวกันกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างอาหารและการเกิดของสัตว์ด้วยการตั้งอยู่ในอำนาจแห่งกรรมและมโนสัญเจตนาอาหาร

…า กนฺตา มนาป ทุลลภา โลกสุม มีความว่า ดูก่อนคฤหบดี ธรรมเหล่านี้ ๕ ประการ คือ อายุ วรรณ สุข ยศ สวรรค์ สัตว์ปรารถนารักใคร่เป็นที่เจริญจิต สัตว์ได้ด้วยยากในโลก เราถตาคตไม่กล่าวความได้ธรรม ๕ ประการนี้ เพราะเหตุ…

บทความนี้กล่าวถึงโอวาทที่สำคัญซึ่งสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้ตรัสไว้แก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี โดยเน้นถึงธรรม 5 ประการที่มนุษย์ปรารถนา ได้แก่ อายุ วรรณ สุข ยศ และสวรรค์ ซึ่งกล่าวถึงว่าความปราร

… คุณข้อนี้ พึงสาธกด้วยวารจิตของพระเจ้าติโลกวิชัยบรมจักรพรรดิราชในอดีตกาล, พระองค์ ทรงพระคำนึงถึงหมู่สัตว์ ด้วยพระราชอัธยาศัยเผื่อแผ่ประโยชน์ ดังแสดงในพุทธาปทาน (๑) ว่า ยงกิญจิ กุสลํ กมฺม กาเยน วาจามนสา กฤต…

…็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นถึงความดีที่พระองค์ทรงประพฤติและบำเพ็ญคุณงามความดีต่อสรรพสัตว์ การกระทำที่มีเจตนาดีและพระราชอัธยาศัยที่เผื่อแผ่คุณประโยชน์ให้กับผู้อื่น รวมถึงการบ่งบอกถึงกุศลกรรม…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) เย ต์ กต์ สุวิทิต ทินฺนํ ปุญฺญผล มยา ๔๘ สัตว์เหล่าใดทราบชัดว่า เราได้บำเพ็ญกุศลนั้นแล้ว เราขอให้ผลบุญแก่สัตว์เหล่านั้น ให้เป็นผู้มีส่วน ด้วยกัน เ…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาที่มีต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอ้างอิงถึงความเมตตาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน และการบำเพ็ญกุศลเพื่อให้สัตว์ได้รับผลบุญและโภ…

…าะไม่ให้ห้วงน้ำท่วมได้ ในพระพุทธภาษิตนี้โดยพยัญชนะ, โดยอรรถนั้น กุศลธรรมได้ชื่อว่าเกาะเป็นที่พึ่งของสัตว์โลกผู้ ตกอยู่ในสงสารสาคร สังกิเลสธรรมอันจะทำอันตรายแก่บุคคล ชื่อว่าห้วงน้ำ สัตว์เหล่านั้นได้ อาศัยกุ…

ในพระพุทธภาษิต สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้เผยเเพร่แนวทางการป้องกันและรักษาความดี โดยเปรียบเปรยถึงการทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วม โดยอธิบายถึง 4 องค์สมบัติที่จำเป็นในการรักษาใจและอารมณ์ของต

…พเราะในเบื้องต้น ในท่ามกลาง ในที่สุด ประกาศศาสนาบริสุทธิ์บริบูรณ์สิ้นเชิง พร้อมทั้งอรรถ ทั้งพยัญชนะ สัตว์ทั้งหลายที่มีสัญชาติเป็นผู้มีธุลีในจักษุน้อย กล่าวคือมีกิเลสเบาบางมีอยู่ เพราะ ไม่เคยได้ยินได้ฟัง ย่…

…อประโยชน์แก่โลกและประชาชน โดยเน้นความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการสร้างสันติสุขและการให้การอนุเคราะห์แก่สัตว์โลก รวมถึงการสั่งสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในการเผยแพร่พระศาสนาเพื่อคุณประโยชน์ของทุกคน

…ิกมรรคนั้นแล้วตรัสว่า ด้วยบรรยายนี้แลจึงรู้ว่า ความเป็นผู้มีกัลยาณมิตร เป็น พรหมจรรย์ทั้งมวลทีเดียว สัตว์ทั้งหลายได้เราตถาคตเป็นกัลยาณมิตรแล้ว ตนเป็นผู้มีชาติเป็น ธรรมดา ก็ย่อมพ้นจากชาติได้ เป็นผู้มีชราเป็…

…าวขึ้นสู่ความดี ความงาม และการพ้นจากทุกข์ เมื่อมีกัลยาณมิตรที่ดีและถือปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้า สัตว์ทั้งหลายจึงสามารถพ้นจากทุกข์และธรรมชาติของชีวิตได้

…็ปลดปละเสีย สมบัติของแผ่นดินที่ควรรักษา ทั้งที่เป็นสวิญญาณณกทรัพย์ และอวิญญาณกทรัพย์ เป็นต้นว่า ฝูง สัตว์พาหนะ และที่นาป่าไม้ก็บำรุงรักษา, พระราชอาณาจักรได้รับบำรุงเช่นนี้ ย่อมมั่งคั่งสมบูรณ์ ขึ้นโดยลำดัลม…

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงเน้นการบริหารทรัพย์สินของรัฐอย่างมีประสิทธิภาพ รักษาผลประโยชน์ของประเทศ และช่วยเหลือประชาชนให้มีชีวิตที่ดีขึ้น โดยไม่สนับสนุนอบายมุขและตั้งงบประมาณให้เหมาะส

…ื่ออทินนาทานถึงความแพร่หลายศาสตราก็ได้ ถึง ความแพร่หลาย เมื่อศาสตราถึงความแพร่หลาย ปาณาติบาต (การฆ่าสัตว์) ก็ได้ถึงความ แพร่หลาย เมื่อปาณาติบาตถึงความแพร่หลาย มุสาวาท (พูดเท็จ) ก็ได้ถึงความแพร่หลาย เมื่อมุ…

เนื้อหาพูดถึงความแพร่หลายของอกุศลธรรม เช่น การลักทรัพย์ การฆ่าสัตว์ การพูดเท็จ และประพฤติผิดในกาม ซึ่งส่งผลกระทบต่อความเสื่อมถอยของอายุและวรรณะของมนุษย์ ในทางกลับกัน ก…

…ห่งกรรมที่เป็นอกุศล ๑๐ ประการ ชื่ออาคาริยวินัย วินัยของคฤหัสถ์ คือเว้นจากกายกรรมฝ่ายอกุศล ได้แก่ ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดใน กามเว้นจากวจีกรรมฝ่ายอกุศล ๔ ได้แก่ พูดเท็จ พูดเสียด พูดหยาบคาย พูดเพ้อเจ้อ …

บทความนี้พูดถึงอนาคาริยวินัยซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติที่สำคัญสำหรับคฤหัสถ์ ในการไม่ต้องอาบัติ 7 ประการ โดยมีศีลจตุปาริสุทธิที่ประกอบด้วยความสำรวมในปาฏิโมกข์และอินทรีย์ รวมถึงการเว้นจากอกุศลกรรมบถ 10 ประกา

…พยาบาท เมื่อภาวะจิตเช่นนั้นเกิดขึ้น ก็พยายามสงบระงับเสียโดยคิด ว่าตนเองรักสุข ต้องการสุขฉันใด คนอื่นสัตว์อื่นก็ฉันนั้น และตนเองปรารถนาสุขแก่คนที่รักที่ พอใจฉันใด ก็ควรปรารถนาสุขแก่คนอื่นสัตว์อื่นด้วยฉันนั้…

ในศกนี้ (๒๕๓๑) เชิญชวนให้รับพระราชทานถวายวิสัชนาพระคุณวิเศษ โดยการใช้เมตตาบารมีซึ่งมีความสำคัญในพระพุทธศาสนา เสนอแนะให้แสดงออกถึงความรักและความปรารถนาดีต่อผู้อื่น การบำเพ็ญเมตตานี้ช่วยให้เกิดความสงบสุ

…าไม่ใช่การจำเป็นสมบัติของแผ่นดินที่ควรรักษา ทั้งที่เป็นสวิญญาณกทรัพย์แลอวิญญาณกทรัพย์ เป็นต้นว่า ฝูงสัตว์พาหนะแลที่นาป่าไม้ ก็ทรง บำรุงรักษา พระราชอาณาจักรได้รับบำรุงเช่นนี้ ย่อมมั่งคั่งสมบูรณ์ทวีขึ้นโดยลำ…

…ป็นต้องรักษาทรัพย์สมบัติของแผ่นดินไว้ให้มั่นคง ทั้งยังต้องให้ความสำคัญกับทรัพยากรธรรมชาติ อย่างเช่น สัตว์พาหนะ และป่าไม้ เป็นต้น การพัฒนาการศึกษาของพระราชบุตรจึงมีความสำคัญไม่เพียงสำหรับวงศ์ตระกูล แต่มีผลต…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๑๖ วุฏฐิ ภูตา อุปชีวนติ เย ปาณา ปฐวิสสิตา ។ สัตว์ผู้อาศัยแผ่นดิน ย่อมฟังฝนเป็นอยู่ ธัญญาหารย่อมเป็นทรัพย์อันสำคัญของประเทศไม่มี อย่างอื่นวิเศษไปกว่า …

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการทำนาในสังคมไทยที่มีการกล่าวถึงโดยพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสมบัติอันสำคัญของธัญญาหาร อีกทั้งยังเผยให้เห็นถึงพระราชกิจที่ช่วยสนับสนุนการเกษตรของพระเจ้าแผ่นดินในอดีต ซึ่งมีก