หน้าหนังสือทั้งหมด

ความสัมพันธ์ระหว่างอริยาบถและวิญญัติในอภิธรรม
294
ความสัมพันธ์ระหว่างอริยาบถและวิญญัติในอภิธรรม
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 294 เกิดขึ้นได้ เพราะประกอบด้วยความสามารถในอันให้เกิดในอุปปาท ขณะเท่านั้น โดยการได้ปัจจัยมีอนันตรปัจจัยเป็นต้นฯ กิริยาเดินเป็นต้น ชื่อว่าอิ…
…ใจในบทบาทของจิตและการเคลื่อนไหวทางกายจึงมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งในทางอภิธรรม หากสนใจข้อมูลเพิ่มเติม สามารถศึกษาได้ที่ dmc.tv
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 335
335
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 335
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 335 เพราะมีกิจ ๒ อย่าง ด้วยอำนาจแห่งสัมธินทรีย์ และสัทธาพละ ฯ เป็นวิภาคอันประเสริฐ คือยอดเยี่ยม แห่งธรรม ๓๓ อันสูงสุด คือ วิเศษสุด เพรา
…นธ์ 5 ที่ส่งผลต่อจิตตามอำนาจที่จะประกอบกิจในเวลาวิสุทธิ 6 รวมทั้งญาณของผู้ที่มีความรู้ในธรรมอีกด้วย สามารถศึกษาต่อได้ที่ dmc.tv
อภิธัมมัตถสังคหบ - วัฏฏะและปฏิจจสมุปบาท
348
อภิธัมมัตถสังคหบ - วัฏฏะและปฏิจจสมุปบาท
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 348 [สังคหคาถา] ในอดีตกาล มีเหตุอยู่ ๕ อย่าง ในปัจจุบัน - กาล มีผลอยู่ ๕ อย่าง ในปัจจุบันกาล มีเหตุอยู่ ๕ อย่าง ในอนาคตกาล มีผลอยู่ ๕ อ
…ิงเกี่ยวกับการเกิดและดับของสิ่งต่างๆ ตามหลักอภิธัมมัตถสังคหบาลี. สำหรับผู้ที่สนใจหรือศึกษาในสายธรรม สามารถเข้าไปศึกษาต่อที่ dmc.tv
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ปัจจัยนัย
349
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ปัจจัยนัย
…ทั้งหลาย คือจิตและเจตสิกที่ดับไปไม่มีระหว่าง เป็นปัจจัยแก่ธรรมคือจิตและเจต สิก ซึ่งเป็นปัจจุบัน ด้วยสามารถแห่งอนันตรปัจจัย สมนันตรปัจจัย นัตถิปัจจัย และวิคตปัจจัย, ชวนะก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ชวนะหลัง ๆ ด้วยส…
…าสนา พร้อมเชื่อมโยงแนวคิดกับหลักฐานทางอักษรศาสตร์ หากต้องการศึกษาหรือแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพิ่มเติม สามารถติดตามได้ที่ dmc.tv
ความเข้าใจเกี่ยวกับอวิชชาและปฏิจจสมุปบาทในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
358
ความเข้าใจเกี่ยวกับอวิชชาและปฏิจจสมุปบาทในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 358 สามารถแห่งความที่ปัจจัยนั้น ๆ มีเหตุปัจจัยเป็นต้นปัจจัยนั้น ๆ แก่ ธรรมอื่นนั้น ๆ ดังนี้ จึงกล่าวว่า ที่เ…
บทความนี้นำเสนอความหมายและอิทธิพลของอวิชชาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยชี้ให้เห็นว่ามันมีความสำคัญอย่างไรต่อการรู้และไม่รู้ในอริยสัจ ๔ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับปฏิจจสมุปบาทและบทบาทของปัจจัยในธรรมชาติ โดยยก
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
370
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
…่านั้น ไม่ ใช่โดยอรรถ ฯ แท้จริง ความต่างกันก็โดยสักว่าพยัญชนะเท่านั้นอย่างนี้ ว่า ความดับโดยเป็นธรรมสามารถในอันยังธรรมอื่นให้บังเกิดขึ้น โดย ๆ ન ไม่มีระหว่างแห่งการดับของธรรมก่อน และการเกิดของธรรมที่เกิดใ…
ในบทนี้ได้กล่าวถึงความต่างกันระหว่างปัจจัยสองประเภทคืออนันตรปัจจัยและสมนันตรปัจจัย โดยชี้ให้เห็นว่าไม่ควรเชื่อถือความแตกต่างนี้โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากพยัญชนะเท่านั้น แต่ควรเข้าใจในอรรถของธรรมที่มีการด
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
371
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 371 นิโรธ และจุติจิตอันมีในก่อน แต่การบังเกิดในอสัญญภพ เป็นธรรม สามารถในอันยังผลจิตและปฏิสนธิจิต ซึ่งจะบังเกิดแม้ในกาลอื่น ก็ให้ บังเกิดขึ้นได้โดยไม่มีระหว่าง และในการใ…
…ร่วมกัน และอัญญามัญญปัจจัยที่เป็นธรรมค้ำจุน ธรรมต่างๆ นั้นมีความสำคัญในการที่จะทำให้เกิดสิ่งใหม่ และสามารถทำให้เกิดความรู้และการตรัสรู้ได้ สำหรับความเข้าใจในธรรมนี้ผู้เรียนจะได้รับทราบถึงธรรมชาติที่เป็นพฤ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - การบัญญัติในพระพุทธศาสนา
390
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - การบัญญัติในพระพุทธศาสนา
ๆ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 390 เวียนขวารอบเขาสิเนรุ ฯ บทว่า ทิศากาลาฬิกา ความว่า บัญญัติ ทิศมีทิศตะวันออกเป็นต้น ชื่อว่าที่สาบัญญัติ, บัญญัติเวลามีเวลาเช้า เป็น
…บายความหมายที่ลึกซึ้ง. สำหรับผู้ที่ศึกษาหรือสนใจในแนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาและอภิธรรมในพระพุทธศาสนา. สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv
จริตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
408
จริตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 408 มีจริต ๓ จริต ในหมวดจริต ๓ ที่มีราจริต เป็นต้น, ๗ จริต ในหมวดจริต ๓ ที่มีสัทธา จริตเป็นต้น โดยคละกันทั้งในจริตมูลเดียว ๒ มูล และ ๓
…ย่างของจริตแต่ละประเภท ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในหลักอภิธรรม อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - การวิเคราะห์นิมิต
417
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - การวิเคราะห์นิมิต
…นบแน่นสนิทดี ๆ สองบทว่า ตโต ปฏฐาย คือ ตั้งแต่ปฏิภาคนิมิคเกิด ฯ [อธิบายความต่างกันแห่งวสีทั้ง ๕] ความสามารถคำนึงถึงองค์ฌานต่อเนื่องกันไม่เลยไปจากชวนะ ๔-๕ ชวนะและภวังค์เล็กน้อย (ภวังค์ทั้ง ๒) ในลำดับแห่งอาว…
…ของนิมิตรและองค์ฌาน รวมถึงวิธีการเข้าไปยังระดับฌานอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งในกระบวนการนี้จะเห็นถึงความสามารถในการจัดการกับภวังค์และการรักษาสมาธิในสภาวะต่างๆ รวมทั้งการบริหารความคิดเพื่อบรรลุถึงเป้าหมายในการ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 418
418
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 418
…ิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 418 ในการอธิษฐาน) ฯ ความไม่ออกก่อนเวลาที่กำหนดไว้ (หย่อนกว่า เวลาที่กำหนดไว้) สามารถออกตามอำนาจตามที่กำหนดไว้ ชื่อว่า วุฏฐานวสี (ความคล่องแคล่วในการออก) ฯ อธิบานไว้เท่านี้ ไม่ต้อง เย…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายเสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลีซึ่งเขียนถึงการออกทางจิตและความคล่องแคล่วในการพิจารณา โดยระบุถึงบทบาทของวิตกและฌาน รวมทั้งความสำคัญของอันตรายขององค์ที่หยาบที่อาจเกิดขึ้นในระยะต่าง
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 422
422
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 422
…นเครื่องรู้จิตของคนอื่น ๆ การตามระลึกได้ซึ่งขันธ์เป็นต้น (ที่เป็นไป แล้ว) ในกาลก่อน คือในภพอดีต ด้วยสามารถที่เคยอยู่มา และด้วย ન
บทนี้กล่าวถึงการบริกรรม ๓ หรือ ๔ หน สามารถเข้าถึงจิตของผู้อื่นได้ด้วยเจโตปริยญาณ คล้ายกับการมองด้วยทิพยจักษุ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงการกำหนดอา…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
423
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 423 สามารถที่อยู่โดยเป็นอารมณ์ ในการสืบต่อสันตติชาติภพของตน ชื่อว่า ปุพเพนิวาสานุสสติ ๆ จักษุนั้นด้วย เป็นทิ…
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงความรู้เพื่อการสืบต่อสันตติชาติภพ รวมถึงการใช้ตาทิพย์ในญาณต่าง ๆ เช่น จุตูปปาตญาณ และการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน ที่มีความเกี่ยวข้องกับอนิจจลักษณะและการเห็นสิ่งต่าง ๆ ใน
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
430
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…กษณ์ เป็นเช่นกับด้วยวชิระ (คือสายฟ้า) ที่พระอินทร์ฟาดลงมา ๑ สติ กล่าวคืออุปัฏฐานะ ซึ่งเป็นสติปัฏฐาน สามารถตามระลึกถึงกิจที่ กระทำแล้วนาม ๆ เป็นต้นได้ ๑ อุเบกขา แม้ทั้ง ๒ คือ ตัตรมัชฌัตตุ เปกขา ที่เป็นอุเบ…
เอกสารนี้อภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของวิริยสัมโพชฌงค์ในการบรรลุมรรคผลผ่านการวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับไตรลักษณ์ โดยเน้นให้เห็นถึงการกำหนดและวินิจฉัยลักษณะที่ถูกต้องเพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าใจผิดในทางธรรมและเส
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
440
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ลวง ชื่อปุต พาหุ) ถินคร (เมืองโปโลนนารุละ) ที่น่า รื่นรมย์ ฯ พระเถระองค์ใด อันคณะ แห่งภิกษุผู้มีความสามารถ เป็นบ่อเกิด แห่งคุณ มีศีล ความฝึกฝน ความสำรวม ระวัง และความสันโดษถึงพร้อมดีแล้ว นับถือบูชายำเกรงแ…
เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของพระเถระในวิหารเชตวัน ที่รวมตัวกันเพื่อการศึกษาศาสตร์และคำสอนของพระพุทธสามา สามารถนำเสนออานุภาพและความรู้อันสืบเนื่องจากพระวินัยและเทศนาในคัมภีร์ งานชิ้นนี้ไม่เพียงแต่สร้างการ…
พระราชกุศลและการบูชาพลีสักการะ
4
พระราชกุศลและการบูชาพลีสักการะ
…่งจะสัมฤทธิ์โดยเทวานุภาพและวิบากสมบัติส่วน ทิฏฐธรรมเวทนียผล เสร็จมาแต่พระราชกุศลบุญนิธิ นั้นตามวิบากสามารถด้วยประการฉะนี้ ฯ พระราชกุศลเทวตาพลีธรรมิกสักการนี้ เป็นอปริหานิยปฏิบัติ เป็นที่ตั้งแห่งความเจริญส…
…และการดูแลรักษาจิตใจให้มั่นคงในความเมตตาและการบำเพ็ญกุศล เพื่อสร้างความเป็นสิริมงคลในการดำเนินชีวิต สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
8
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…จการของโลกิยชนและ ปริกขกชนทุกหมู่เหล่า อาคาริกมนุษย์บุรุษรัตน์ผู้พร้อมด้วยสมบัติ ๔ ประการนี้แล้วย่อมสามารถ ในกิจใหญ่ ๆ ให้เสร็จได้โดยไม่ยาก ได้อาศัยชาติสมบัติแล้ว ก็อาจชักนำผู้อื่นที่เสมอหรือต่ำกว่าโดย ชา…
บทความนี้กล่าวถึงสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นถึงความสำคัญของปุพเพกตปุญญตาและการบำเพ็ญสมบัติ ๔ ประการ ได้แก่ พระชาติสมบัติ, อิสริยสมบัติ, โภคสมบัติ และพระญาณสมบัติ ซึ่งเป็นองค์ประกอบ
ความสำคัญของการศึกษาในประวัติศาสตร์ไทย
29
ความสำคัญของการศึกษาในประวัติศาสตร์ไทย
…าตลีบุตร ตั้งอยู่ ณ ฝั่งแม่น้ำภาษีรถี พระเจ้าสุทัสนราช เสวยราชสมบัติครองรัชสีมาณาจักร ทรงพระคุณปรีชาสามารถในราชกิจทั้งปวง วันหนึ่งท้าวเธอ ได้ทรงสดับคำโศลกที่มีผู้ขับ พรรณนาคุณแห่งการศึกษาโดยอเนกนัย ทรงสลด…
…าณ โดยเฉพาะการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งพระเจ้าสุทัสนราชได้ทรงเห็นคุณค่าแห่งการศึกษาและเลือกหาผู้มีความสามารถในการสอนให้กับพระราชบุตร เพื่อให้เกิดปรีชาสามารถและการศึกษาที่ดีขึ้น พระมหากษัตริย์ทรงตระหนักถึงโท…
พระอำนาจและการปกครองของจักรพรรดิ
33
พระอำนาจและการปกครองของจักรพรรดิ
…ีฝึกบุรุษควรทรมานไม่มีผู้อื่นจะยิ่งกว่า ประดิษฐานพระศาสนาขึ้นในโลก เพื่อประโยชน์แก่เทวดามนุษย์สืบมา สามารถ
บทความนี้กล่าวถึงอำนาจและวิธีการปกครองของจักรพรรดิซึ่งมีความสำคัญต่อความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง โดยมีการนำเสนอในบริบทของจักรวัติสูตรและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงดำเนินวิธีการสอนต่างๆ ตา
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
34
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…้เกิดขึ้นแก่รัฐมณฑล และประชาชนข้าขอบขัณฑสีมา การใด ๆ จะเป็นไปเพื่อหิตานุหิตประโยชน์ ก็ทรงจัดขึ้นโดย สามารถ ดำรงความเป็นเอกราชให้เกษมถาวรสืบมา ความผาสุกสวัสดีของอาณาจักรและพสก นิกร ย่อมอาศัยพระมหากษัตริย์ผ…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการดำรงความเป็นเอกราชและความผาสุกของอาณาจักรไทย รวมถึงความสำคัญของพระมหามณีรัตนปฏิมากร และการอัญเชิญไปยังสถานที่ปลอดภัยในช่ว