หน้าหนังสือทั้งหมด

อุปมาแห่งสัมมาวายามะ
125
อุปมาแห่งสัมมาวายามะ
…ร็วพอดี ถึงกลุ่มดอกไม้แล้ว เคล้าเอาเกสร เท่าที่ต้องการมาปรุงเป็นน้ำผึ้ง ก็ได้เสวยรสหวานสบายไป ฉันใด อนึ่ง อุปมาเหมือนเมื่อพวกลูกศิษย์ช่างสลักใช้ ( ปลาย ) มีดสลัก (ลวดลาย) ลงที่ใบอุบล*ที่ลอยไว้ในอ่างน้ำกันอ…
บทความนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบการทำงานและความพยายามที่เหมาะสม เหมือนผึ้งที่เลือกดอกไม้และศิษย์ที่ใช้มีดสลักอย่างชาญฉลาด โดยมีการแสดงอุปมาที่ช่วยให้เข้าใจถึงผลลัพธ์จากการกระทำที่แตกต่างกัน ซึ่งทุกอย่า
วิสุทธิมรรค: ความฉลาดและความเพียรในจิต
126
วิสุทธิมรรค: ความฉลาดและความเพียรในจิต
…ั้งแต่ปลายเข้าไปด้วยประโยค (ความพยายาม ) ที่พอดี นำ ( ใย ) ไปถวายได้ ก็ได้ (รับพระราชทาน) ลาภ ฉันใด อนึ่ง อุปมาเหมือน ต้นหน (คนหนึ่ง ) ฉลาดเกินไป กางใบเต็มในเมื่อลมแรง ทำให้เรือ แล่นไปผิดที่ ต้นหนอีกคนหนึ่…
บทความนี้เล่าถึงการเปรียบเทียบความฉลาดและความเพียรในรูปแบบของบุรุษที่ดึงใยแมลงมุมและต้นหนที่ควบคุมเรือ การไม่ให้เกินไปหรือขาดความกล้าเป็นสิ่งสำคัญในการประสบความสำเร็จ อุปมาในเรื่องการทำให้ถึงอัปปนาก็ป
วิสุทธิมรรคแปล: ความเข้าใจในสมาธิและปัญญา
152
วิสุทธิมรรคแปล: ความเข้าใจในสมาธิและปัญญา
…็จ บัณฑิตพึงทราบว่า เป็นบริกรรม ) มาในอุปปาทะขณะแห่งปฐมฌานนั่นเอง โดยนัยดังกล่าวมาฉะนี้ เป็น ข้อแรก อนึ่ง เมื่อจิตนั้นหมดจดแล้วอย่างนั้น พระโยคาวจร ไม่ (ต้อง) ทําความขวนขวายในการชำระ เพราะไม่มีอะไรจะต้องชำ…
ในบทนี้กล่าวถึงกระบวนการดำเนินจิตสู่วิธีการเข้าถึงสมถะโดยไม่ต้องขวนขวายในขณะจิตหมดจด โดยพระโยคาวจรไม่มีความกังวลต่อการชำระจิตอีกต่อไป อธิบายถึงความสำคัญของสมาธิกับปัญญาในฌาน ซึ่งเป็นธรรมที่ไม่ล่วงเลยก
การบรรลุธรรมและองค์ฌานในวิสุทธิมรรค
233
การบรรลุธรรมและองค์ฌานในวิสุทธิมรรค
…ข้อปฏิบัติก็ดี ในตัวข้อปฏิบัติก็ดี ในผลแห่งการปฏิบัติก็ดี ก็ละได้นิวรณ์ทั้ง ๕ พระโยคาวจรละได้ดังนี้ อนึ่ง องค์ฌานทั้งหลายคือ วิตก อันมีการปักจิตลงจำเพาะในนิมิตนั้นแล เป็นลักษณะ วิจาร อันยังกิจคือการตามเฟ้น…
บทนี้กล่าวถึงการบรรลุธรรมวิเสสที่ผู้ปฏิบัติได้รับ รวมถึงองค์ฌานทั้งหลายและการละนิวรณ์ทั้ง 5 ที่พระโยคาวจรสามารถทำได้ผ่านการยึดมั่นในสมาธิและความสุข โดยจัดการวิเคราะห์ความสำคัญระหว่างการปฏิบัติกับผลลัพ
การทำความเข้าใจอสุภกรรมฐาน
243
การทำความเข้าใจอสุภกรรมฐาน
…ราะเหตุนั้น ในอสุภกรรมฐานนี้จึงมี 4 ( ฌานเพียง ) ปฐมฌานเท่านั้น ฌานนอกนั้นมีทุติยฌานเป็นต้นหามี ไม่ อนึ่ง ในเพราะอารมณ์นั้นแม้ปฏิกูล ปีติโสมนัสก็เกิดขึ้นได้ เพราะพระโยคาวจรเห็นอานิสงส์อย่างนี้ว่า "เราจักพ้…
บทความนี้พูดถึงอสุภกรรมฐานที่มีอารมณ์มีกำลังทราม ซึ่งความปฏิกูลในการเจริญภาวนาช่วยให้เกิดปีติโสมนัส ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถพ้นจากชราและมรณะ โดยมีตัวอย่างเกี่ยวกับผู้ที่ได้เห็นกระดูกและเปรียบเทียบกับการท
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 253
255
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 253
…ญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา เป็นสังเขป ๑ ตัณหา อุปาทาน ภพ เป็นสังเขป ๑ ชาติชรามรณะ เป็นสังเขป ๑ อนึ่ง ใน 4 สังเขป นั้น สังเขปแรกเป็นอดีตอัทธา (อดีตกาล ) สังเขปกลาง ๒ เป็นปัจจุบัน- อัทธา ชาติชรามรณะ เป็…
ในเนื้อหานี้อภิปรายถึงกรรมภพและขันธ์ทั้งหลายที่เกิดจากอวิชชาและสังขาร โดยชี้ให้เห็นว่าแต่ละครั้งของความเป็นอย่างนี้มีปัจจัยเรื่องอวิชชาที่เป็นสาเหตุสำคัญ สรุปว่าการกำหนดรู้ในเรื่องนี้เรียกว่า ธรรมฐิติ
วิสุทธิมรรค: การเสด็จไปและการตรัสโดยชอบของพระองค์
264
วิสุทธิมรรค: การเสด็จไปและการตรัสโดยชอบของพระองค์
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 262 (นัยที่ ๓ ผู้เสด็จไปโดยชอบ က อนึ่ง พระองค์เสด็จไปแล้วโดยชอบ คือ ไม่กลับมาสู่กิเลส ทั้งหลายที่ทรงละได้แล้วด้วยมรรคนั้นๆ อีก สมคำที่กล่า…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการเสด็จไปของพระองค์โดยไม่กลับมาสู่กิเลสที่ทรงละไว้และการตรัสโดยชอบ โดยอธิบายว่าพระองค์ไม่ทรงหวนกลับมาสู่กิเลสและทำประโยชน์แก่โลกผ่านพระสัมมาปฏิบัติ ทั้งการเป็นสุคโตที่ทรงละและไม่กลั
ความงามของศาสนธรรมหรือสุวากขาตะ
291
ความงามของศาสนธรรมหรือสุวากขาตะ
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 289 บรรลุได้ อนึ่ง ศาสนธรรมนั้น ( เมื่อ ) บุคคลฟังอยู่ ก็นำความงามมา ให้ได้โดยแท้ แม้ด้วยการฟัง โดยข่มนิวรณ์ได้ ในขณะฟ…
ในบทนี้กล่าวถึงความงามที่เกิดจากการฟังและปฏิบัติศาสนธรรมซึ่งนำมาซึ่งความสุขและความเป็นตา ที่มีความงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และเบื้องปลาย ผ่านการประกาศพรหมจรรย์และแสดงศาสนธรรมต่างๆ โดยใช้หลักการของพยัญช
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
309
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…ติและปราโมช ทนต่อความกลัวและความตกใจ สามารถอดกลั้นทุกข์ มีความรู้สึก ( เสมือน )ว่าได้อยู่กับพระสงฆ์ อนึ่ง แม้สรีระของเธออันสังฆคุณานุสสติประทับอยู่ ย่อมเป็นร่างควร แก่การบูชา ดุจโรงอุโบสถอันมีสงฆ์ประชุมกัน…
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของสังฆานุสสติ ที่ช่วยให้ผู้ที่มีความเข้าใจในพระพุทธศาสนามีความปีติและสามารถเผชิญกับความกลัวและทุกข์ได้อย่างมีสติ สังฆาะที่ติดตามพระสงฆ์จึงเป็นแรงกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกใกล้ชิดก
การวิเคราะห์วิภัตติในบาลีไวยากรณ์
14
การวิเคราะห์วิภัตติในบาลีไวยากรณ์
…ค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ วิภัตติ ส่วนวจนะในอาขยาตย่อมเป็นเครื่องหมายบุรุษ อนึ่ง วจนะนั้น ใช้เป็นเครื่อง รื่องหมายความเคารพ เช่นผู้น้อยจะพูดกับผู้ใหญ่แม้คนเดียว โดยความเคารพ ท่านนิ…
เนื้อหานี้อธิบายกลไกของวิภัตติในความหมายของภาษาบาลีและการใช้งานคำศัพท์ในรูปแบบต่างๆ โดยเฉพาะคำนามและสัพพนาม สิ่งสำคัญคือการใช้วิภัตติให้ถูกต้องเพื่อการสื่อสารที่ชัดเจนและเหมาะสม รวมถึงการแสดงถึงความเค
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
110
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
…ปูรณ" บ้าง ය "วจนาลงการ" บ้าง " วจนสิลิฏฐก" บ้าง นิบาตมีเนื้อความต่าง ๆ อญฺญทตฺถุ แปลว่า โดยแท้ อโถ อนึ่ง อทธา อวสฺส์ อโห อารา อาวี นีจิ นูน " แน่แท้ อิติ หนอ เว้ย แปลว่า เพราะเหตุนั้น, ว่าดังนี้, ด้วย- ปร…
…โข' และ 'หนอ' รวมถึงการแปลคำต่างๆ อีกมากมาย เช่น 'อญฺญทตฺถุ' หมายถึง 'โดยแท้' หรือ 'อโถ' ที่แปลว่า 'อนึ่ง' เป็นต้น ผู้สนใจศึกษาสามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จากหนังสือวากยสัมพันธ์เพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้ง
วิสุทธิมรรค: ความเข้าใจวิราคธรรม
147
วิสุทธิมรรค: ความเข้าใจวิราคธรรม
…ปิปาสวินยะ เพราะความ กระหายในกามทั้งหลายทั้งปวง มาถึงวิราคธรรมนั้นเข้า ก็ถึงซึ่งความ ปราศไป คือตกไป อนึ่ง เรียกว่า อาลัยสมุคุฆาคะ เพราะอาลัย คือปัญจกามคุณ มาถึงวิราคธรรมนั้นเข้า ก็ถึงซึ่งความถอนขึ้นหมด และ…
การศึกษาเกี่ยวกับวิราคธรรมในพุทธศาสนาแสดงให้เห็นว่าความเมาและความกระหายเป็นสาเหตุให้เกิดการยึดติดและทุกข์ทรมาน วิราคธรรมช่วยให้บุคคลถอนตัวจากสภาพเหล่านี้เพื่อไปสู่ความปราศจากและนิพพาน โดยการเสริมสร้าง
การละความโกรธในวิสุทธิมรรค
166
การละความโกรธในวิสุทธิมรรค
…ความไม่ พอใจให้ ไฉนเจ้าจึงจะช่วยทำมโนรถของเขาให้ สำเร็จ โดย (ปล่อย) ให้ความโกรธเกิดขึ้นเล่านั่น (๖) อนึ่ง น่าตำหนิ เจ้าโกรธแล้วจักได้ทำทุกข์ ให้แก่เขาหรือหาไม่ก็ตาม แต่เดี๋ยวนี้เจ้าก็ได้เบียด เบียนตนเอง ด้…
ในบทนี้วิเคราะห์การละความโกรธซึ่งถือเป็นศัตรูที่ทำลายศีลธรรม ผู้เขียนตั้งคำถามว่า ทำไมเราจึงต้องให้ความโกรธมีอิทธิพลในชีวิต และทบทวนว่าการโกรธนั้นจะทำให้เราและผู้อื่นต้องทุกข์ไปด้วยกัน โดยชี้ให้เห็นถึ
วิสุทธิมรรค ภาค ๒ ตอน ๑ - การปฏิบัติเพื่อประโยชน์และการบำบัดทุกข์
219
วิสุทธิมรรค ภาค ๒ ตอน ๑ - การปฏิบัติเพื่อประโยชน์และการบำบัดทุกข์
…) หาประโยชน์ให้ (คิด) บำบัดสิ่งที่มิใช่ประโยชน์ ยินดีในความได้ดี และความไม่คิดคำนึงถึง (คือเพิกเฉย) อนึ่ง เพราะอุปมาเหมือน มารดา ในบุตร ๔ คน ที่ (คน ๑) เป็นเด็กเล็ก (คน ๑) ป่วย (คน ๑) เป็นหนุ่ม และ (คน ๑ อ…
ในเนื้อหานี้พูดถึงการช่วยเหลือสัตว์ทั้งสี่ประเภทด้วยความเมตตาและกรุณา อุปมาเปรียบเทียบกับมารดาที่ปรารถนาความเจริญของบุตรแต่ละคน การปฏิบัติในทางเลือกที่เป็นประโยชน์ ให้กำลังใจและบำบัดทุกข์เป็นสิ่งสำคัญ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
143
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…จโตวสีนั้น ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมทำ ความผุดขึ้นและดำลงในแผ่นดิน ดุลผุดขึ้นและดำลงในน้ำก็ได้ฉะนั้น" อนึ่ง มิใช่แต่ผุดขึ้นและดำลงได้เท่านั้น ในกิจเนื่องด้วยน้ำ ทั้งหลาย เช่น อาบ ดื่ม ล้างหน้าสิ่งของ เธอต้อง…
ในภาคนี้ของวิสุทธิมรรค กล่าวถึงความสามารถของภิกษุผู้มีฤทธิ์ในการเปลี่ยนแปลงสภาพของน้ำและดิน ดูเหมือนมนุษย์ธรรมดาจะมีความจำกัดในการทำเช่นนี้ แต่ผู้ที่มีฤทธิ์สามารถทำให้ดินกลายเป็นน้ำและน้ำกลายเป็นสิ่งท
ศึกษาวิสุทธิมรรค: การจุติและการเกิดใหม่
209
ศึกษาวิสุทธิมรรค: การจุติและการเกิดใหม่
…09 " (เป็นต้น) ข้อว่า "โส ตโต จโต อนุตร อุทปาที - เรานั้น จุติจากที่นั้นแล้วเกิดในที่โน้น " ความว่า อนึ่ง เรานั้นจุติจากภพหรือ จากกำเนิด จากคติ จากวิญญาณฐิติ จากสัตตาวาส จากสัตวนิกายนั้น แล้ว (ไป) เกิดในภพ…
เนื้อหานี้พูดถึงความหมายของคำว่า 'จุติ' และ 'เกิด' ในบริบทของวิสุทธิมรรค ถ่ายทอดแนวคิดการส่งผ่านจากชีวิตหนึ่งไปยังอีกชีวิตหนึ่ง ทั้งยังยกตัวอย่างคำภาษาบาลีพร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับภพและสัตว์ที่เกิดใหม่ โ
ความหมายของนามและรูปในพระไตรญาณ
19
ความหมายของนามและรูปในพระไตรญาณ
…องว่างเปล่า อันเป็นปัจจัยปรุงแต่ง ขึ้น เหมือนยุนร์ มันเป็นกองทุกข์ เป็นเช่นกันกับ (กอง) หายและฟื้น" อนึ่ง นามรูปนี้น่าจะควร (อธิบาย) ให้แจ่มแจ้งด้วยอุปมาอุปไมย ไม่นดรเพียงเท่านั่นหามิได้ บนทิตควร (อธิบาย) …
บทความนี้อธิบายหลักการที่สำคัญในพระไตรญาณว่าด้วยนามและรูป ว่านามและรูปเป็นปัจจัยที่ต้องอาศัยซึ่งกันและกัน แต่นั้นไม่ได้หมายความว่าพวกมันคือสิ่งเดียวกัน นามและรูปเป็นสิ่งว่างเปล่าที่เกิดจากการปรุงแต่ง
การอธิบายหมู่ใหญ่และสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
394
การอธิบายหมู่ใหญ่และสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
…ยังไม่เกิดขึ้นเพียงนั้น. แต่เมื่อถึงแล้ว ย่อมเกิดขึ้น. ที่นั้น พระ ศาสดา ย่อมทรงบัญญัติสิกขาบทว่า " อนึ่ง ภินฺทูด พิงให้ของ ควรเคียง หรือของควรบริโภค ด้วยมือของตนเองเวลก็ดี แก่ ปริพาชกดีๆ แก่ปริพาชกดีๆ ภิก…
เนื้อหาให้ความรู้เกี่ยวกับความเป็นหมู่ใหญ่ในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเกี่ยวกับการบัญญัติสิกขาบทที่พระศาสดาทรงบัญญัติเพื่อสงเคราะห์ความเป็นหมู่ใหญ่ รวมถึงการอธิบายความหมายของพาหุลจอมฤทธิและความสำคัญของการเ
การศึกษาและวิเคราะห์คำในพระไตรปิฎก
40
การศึกษาและวิเคราะห์คำในพระไตรปิฎก
…ยี วิวารินปัจจุบาน อ. การาถึงปัจจัย มีวีระเป็นต้น น อติญ ย่อมไม่อาว เอ็ดสุด อุปลาสกฏ แก่อุณาสนัน ตา อนึ่ง อุปลาสก อนใน อ. อุณาสกาน โน้น อุปลาสกา เป็นคน ไม่มีรัศษา อุปสนนา เป็นคนไม่ลืมใจแล้ว ออสทธา เป็นคน ไ…
บทความนี้นำเสนอการศึกษาลักษณะต่างๆ ของคำในพระไตรปิฎก โดยเฉพาะในเรื่องที่เกี่ยวกับการวิเคราะห์คำและหลักธรรมที่พบในเนื้อหา นอกจากนี้ยังสำรวจถึงความหมายและบริบทของคำที่ใช้ในพระ literature ที่มอบความเข้าใ
อรรถกถาจิตตฌา สูตร
77
อรรถกถาจิตตฌา สูตร
…ต้น เพราะฉะนั้นจึงชื่อว่า สวรรค์ ในบทว่า โลกได้แก่ผลแห่งบุญและบาป หรือชื่อว่าโลก เพราะอรรถว่าสลายไป อนึ่ง ในที่นี้แม้คติของมนุษย์ก็สงเคราะห์ ด้วยสุคติศัพท์, คติของเทวดาก็สงเคราะห์ ด้วย สักคศัพท์เหมือนกัน บ…
…ต้น เพราะฉะนั้นจึงชื่อว่า สวรรค์ ในบทว่า โลกได้แก่ผลแห่งบุญและบาป หรือชื่อว่าโลก เพราะอรรถว่าสลายไป อนึ่ง ในที่นี้แม้คติของมนุษย์ก็สงเคราะห์ ด้วยสุคติศัพท์, คติของเทวดาก็สงเคราะห์ ด้วย สักคศัพท์เหมือนกัน บ…