อนุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 152 / 508

…ะทานแก่คฤหัสถ์ถชน ในข้อนี้นั้นพึงสันนิษฐานตามความในอปริหานิยธรรมสูตร ที่ตรัสสอน พวกเจ้าลิจฉวีบางข้อ อนุโลมแก่การปกครองอาณาจักรวัชชีซึ่งมีประเพณีเป็นคณานุศาสตร์ คือ การปกครองด้วยความเป็นหมู่ เจ้าลิจฉวีทั้…

เนื้อหานี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาประโยชน์ของกันและกันในหมู่ชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา ซึ่งระบุว่าเมื่อผู้คนใส่ใจดูแลผลประโยชน์ของผู้อื่น ประโยชน์ของตนเองก็จะมั่นคงและยั่งย

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ปาปุเณ อนุปุพเพน จะบรรลุธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ได้โดยลำดับ ดังนี้ สพฺพสโยชนกุขย์ ๔๒ ตามเรื่องนี้ สันนิษฐานได้ว…

บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงเป็นที่รักของประชาชนและบทบาทในการปกครองพระราชวงศ์ โดยเน้นการทรงบำเพ็ญญาติ และความมีมิตรธรรมต่อพระราชวงศ์และข้าราชการ การทรงทำห

…้พระองค์บำเพ็ญพระ บารมีมาแต่ครั้งเป็นพระโพธิสัตว์ จัดเป็นมหากรุณาสมาโยคในฝ่ายเหตุสัมปทา ให้บรรลุพระ อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ เป็นผลสมบัติ จำเดิมแต่ตรัสรู้แล้วก็คงอยู่ในพระกรุณาคุณ เสด็จ เที่ยวเทศนาโปรดเวไนย…

ข้อความนี้สื่อถึงพระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าในการให้ความยุติธรรมแก่ประชาชน และความพยายามที่จะนำพระพุทธศาสนาไปสู่ความเข้าใจแก่ผู้คน พระองค์มีพระกรุณาที่กว้างขวาง ตั้งใจให้ประชาชนได้พบกับความสุขแล

…วน ด้วยกัน เย จ ตตฺถ น ชานนฺติ เทวา คนตวา นิเวทย์ สัตว์เหล่าใดไม่รู้ข่าว ขอเทพเจ้าจงช่วยนำไปแถลง ให้อนุโมทนา สพฺเพ โลกมุห์ เย สตฺตา ชีวนฺตาหารเหตุกา มนุญฺญ์ โภชน์ สพฺเพ ลภนฺตุ มม เจตสา ។ สัตว์เหล่าในโลก …

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาที่มีต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอ้างอิงถึงความเมตตาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน และการบำเพ็ญกุศลเพื่อให้สัตว์ได้รับผลบุญและโภชนาหารที่เพียบพร้อม การแผ่เมตตานั้นแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ท

…งถึง, ข้อนี้มีเรื่องพระเทวทัตต์เป็นนิทัสสนะ พระเทวทัตต์นั้นในเวลาที่เธอยังสามารถ ก็มิได้ นิยมในโอวาทอนุศาสน์ของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระศาสดา ก่อเวราฆาตคิดร้ายใน แต่ก็ไม่สำเร็จตามมุ่งหมาย ครั้นภ…

เรื่องราวเกี่ยวกับการต่อสู้ของกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็น

…มีพระภาคเจ้า ก็ได้ทรงพระปรารภความคลาดจากประโยชน์เพราะคลาดจากเวลาทรงภาษิตคาถา (๑) ว่า อุฏฺฐานการมุติ อนุฏฐหาโน ยุวา พลี อาลย์ อุเปโต ชายผู้ยังหนุ่ม มีกำลังว่องไว แต่เข้าไปถึงความคร้าน ไม่ขยันในกาลที่ควรจะ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำกิจในเวลาที่เหมาะสม โดยมีการอ้างอิงพระพุทธภาษิตที่เตือนใจผู้คนในการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทั้งทางโลกและทางธรรม ผู้ที่ไม่รู้จักกาลอาจพลาดโอกาสและประสบ

…พระอานนท์ พุทธอุปัฏฐากเป็นผู้รับเทศนา ในมหาปรินิพพานสูตร ว่า ตสุมาติหานนท์ อตฺตที่ปา วิหรถ อตฺตสรณา อนุญญสรณา เพระเหตุนั้นแล อานนท์ท่านทั้งหลายเป็นผู้มีตนเป็นที่เกาะเป็นที่พึง อยู่เถิด อย่ามีคนอื่นเป็นที…

ในพระพุทธภาษิต สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้เผยเเพร่แนวทางการป้องกันและรักษาความดี โดยเปรียบเปรยถึงการทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วม โดยอธิบายถึง 4 องค์สมบัติที่จำเป็นในการรักษาใจและอารมณ์ของต

…กรวรรดิวัตรนั้น จัดเป็นประเภทโดยอรรถกถานัยเป็น ๑๒ ประการ คือทรงจัดธรรมการรักษาและป้องกันอันเป็นธรรม อนุโตชนสุม ในอันโตชนหมู่ คนใน ได้แก่พระมเหสี พระราชาโอรสพระราชธิดา ตลอดลงมาถึงผู้ปฏิบัติราชการในพระองค์…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในสังคหวัตถุและจักรวรรดิวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส กำหนดแนวทางการบริหารและความสัมพันธ์ระหว่างพระองค์กับประชาชน รวมไปถึงการป้องกันและพัฒนาประเทศผ่านหลัก

…าชบริพาร ทั้งฝ่ายทหารทั้งฝ่ายพลเรือน ทำนุบำรุงทวยอาณาประชาราษฎรเพื่ออยู่ เย็นเป็นสุข นิรทุกข์นิรภัย อนุโลมเข้าในจักรวรรดิวัตรและสังคหวัตถุซึ่งแสดงมาแล้วในหนหลัง ตั้งแต่พระราชหฤทัยมั่นอยู่ในพระราชจริยา พร…

…โดยทรงมีจริยาวัตรที่สมบูรณ์ ใช้ปัญญาและวิริยภาพในการปกครองและดูแลราษฎร เพื่อเป็นหัวหน้าในการส่งเสริมอนุรักค์พระพุทธศาสนา และให้ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุข รวมทั้งสุขภาพของพระองค์ที่ต้องรักษาเพื่อประโยชน์แก่ปร…

…ตรอมาตย์ผู้เปรียบด้วยทิศเบื้องซ้ายอันกุลบุตรบำรุงด้วยฐานะทั้ง ๕ เหล่านี้แล้ว ปญฺจติ ฐาเนหิ กุลปุตต์ อนุกมฺปนฺติ ย่อมอนุเคราะห์กุลบุตรด้วยฐานะ ๕ ประการ คือ ปมตต์ รกฺขติ กุลบุตรนั้นเลินเล่อเผลอสติ ย่อมเอาใ…

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการสำคัญในการสงเคราะห์มิตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะการใช้สังคหวัตถุ ๔ ซึ่งประกอบไปด้วยการให้ กริยา การเอาใจใส่ และความเสมอต้นเสมอปลายในการสร้างไมตรี โดยอ้างอิงถึงรูปแบบการปฏิ

…ิ้นหวังไม่แล เห็นฝั่งคือความสำเร็จ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงอาศัยพระคุณข้อนี้แล จึงได้ตรัสรู้พระ อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ แสดงพระธรรมเทศนาโปรดประชาชนให้ได้บรรลุประโยชน์นั้น โดยควรแก่ฐานานุรูปประดิษฐานพระ…

ในศกที่ ๑๒๘ ของรัตนโกสินทร์ วันขึ้นเทศนาในวัดบวรนิเวศวิหาร สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสถวายพระพรแด่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาร พร้อมทั้งได้รับพระราชทานไทยธรรมที่เคยบริจาคในการฉลองพระชนมพรรษาอ

…งคลอันพิเศษยิ่ง ซึ่งได้ชื่อว่า มงคลวิเสส มาถวายวิสัชนาเพื่อประดับพระปัญญาบารมีได้ทรงสดับแล้ว ทรงพระ อนุสรณ์ด้วยกำลังพระปรีชาญาณพระราชปณิธานเพื่อจะทรงบำเพ็ญจะพึงเกิดมีแด่สมเด็จบรม บพิตรพระราชสมภารเจ้า แต่…

พระสังฆราชทรงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมกุศลทั่วทั้งสรรพสัตว์โดยการทรงพระราชอุทิศและการร่วมมือกันในกิจกรรมต่างๆ เนื้อหามุ่งเน้นถึงความสำคัญของสหกรณ์ที่หล่อเลี้ยงความสุขและสุขภาพของสรีระและสังคมอย่างยั่ง

…ากรุงพาราณสีโดยคาถาประพันธ์มีอาทิดังนี้ว่า กจจิ นุ โภโต กุสล กจจิ รฏฐมิท ผีต กรุจิ โกโต อนาม ธมฺเมน อนุสสติ ។ แปลว่า พระองค์ทรงพระสำราญนิรทุกข์อยู่หรือ และรัฐมณฑลอันสมบูรณ์นี้ พระองค์ทรงปกครอง ดีโดยธรรมอ…

บทความนี้นำเสนออุบายการปกครองของพระมหากษัตริย์ผ่านเนื้อเรื่องในหังสชาดก โดยมีการถามตอบระหว่างพระยาหงส์โพธิสัตว์และพระเจ้ากรุงพาราณสีเกี่ยวกับการปกครองรัฐและความสุขของประชาชน พระราชกุมารและการสร้างฐานะ

สุภมนุญอดุลยผลอาทิทานมัย สีลมัย ภาวนามัยบุญกิริยา เป็นไปในพระพุทธาภิรัตนตรัยอดิศัย อนุตตรบุญเขตประกอบสมณเพศบริษัทเป็นต้น ทรงแผ่พระราชกัลยาณจิตถวายส่วนพระราชกุศล อุทิศส่วนพระราชกุศล พระรา…

บทความนี้เน้นการศึกษาหลักการบำเพ็ญพระราชกุศลในพระพุทธศาสนา เพื่อสร้างความเจริญสุขในทั้งพระราชวงศ์และประชาชน โดยมีการอ้างอิงถึงการแผ่พระราชกุศล การทำบุญเพื่ออายุ วรรณะ และความสำเร็จในชีวิต โดยใช้หลักธร

…พระเกียรติสนองพระเดชพระคุณขอพระราชทานให้ทรง พระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก ย่อเพียง ราชพิธีรัชมังคลาภิเษก อนุโลมตามพระราชประเพณีครั้งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให…

บทความนี้นำเสนอถึงความสำคัญของพระบรมราชปณิธานและการทรงครองแผ่นดินโดยธรรม รวมถึงการปฏิบัติตามทศบารมีและทศพิธราชธรรมที่เป็นหลักในการปกครองประเทศ พระมหากษัตริย์และสถาบันพระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการรัก

… คือ แก้ปัญหาเฉพาะ หน้า และป้องกันปัญหาด้านอื่น ๆ ในระยะยาว ตลอดจนเป็นประโยชน์กันพื้นที่พัฒนาในด้าน อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและความมั่นคงในพื้นที่ ทำให้ราษฎร์มีที่ทำกินเป็นหลักแหล่งถาวร มีความมั่นคงในชีว…

…่อช่วยเหลือราษฎร ให้มีน้ำเพียงพอสำหรับการเกษตร ส่งผลให้ช่วยเหลือประชาชนได้อย่างมีระบบ ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ พระราชดำรินี้จะก่อให้เกิดความมั่นคงในชีวิต และอาหารเพียงพอ ลดภาระด้านการรักษาพ…

…กิดให้เกิดขึ้น เรียกว่า ภาวนาปธาน เพียรทำบุญกุศลที่เกิดขึ้นแล้วให้ตั้งอยู่และเจริญยิ่งขึ้น เรียกว่า อนุรักขนาปธาน ในการตั้งความเพียรดังกล่าว ให้มี ฉันทะ พอใจ วิริยะ เพียร พยายาม จิตตะ เอาใจใส่ไม่ทอดธุระ …

บทความนี้กล่าวถึงการตั้งความเพียรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะจากคำสอนของสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งรวมถึงการระวังบาป การละบาป การทำบุญ และการรักษาบุญ นอกจากนี้ยังนำเสนอพระมหาชนกเป็นตัวอย่างของความเพียรพยายาม ที่ไม

…าระเทวดาเหล่าพลิปฏิคาหกผู้รับพลีกรรม ด้วยโภคทรัพย์ที่แสวงหาได้มาแล้วโดยธรรมสุจริต เทวดาทั้งหลายนั้น อนุกุลบุตรสักการะแล้ว ย่อมอนุเคราะห์กุลบุตรนั้นด้วยจิตเป็นกุศลกอปรด้วยเมตตา หวังให้กุลบุตรนั้นดำรงชนมาย…

…สักการะเทวดาและการมีคุณธรรมตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา. การที่กุลบุตรมีศีลและวัตรที่ดี ส่งผลให้ได้รับอนุเคราะห์จากเทวดา ทั้งนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้มีชีวิตยืนยาว นอกจากนี้ยังเน้นถึงพระราชกุศลที่สำคัญต่อพระพุ…

…แลกล่าวติให้เป็นคติของมานพทั้งปวงว่า โย ปุพเพ กรณียาน ปุจฉา โส กาตุมิจฺฉติ ។ วรุณกฏฐ์ ภญโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ บุคคลใดไม่ทำกิจที่ตนควรจะทำเมื่อภายก่อน เขาปรารถนารีบร้อนจะทำเมื่อภายหลัง บุคคลนั้น ก็เป็นดัง…

…ยังมีแรงในการทำสิ่งดีๆ เพื่อลดโอกาสในการพลาดประโยชน์ที่มีค่าทั้งในด้านโลกและธรรม สิ่งเหล่านี้ควรเป็นอนุศาสน์เพื่อเตือนใจให้ผู้ที่อยู่ในวัยเจริญไม่หลงมัวเมาและเร่งรีบในความเพียร.

…ั้งฝ่ายพระชนนี ทั้งฝ่ายพระชนกนาถ เป็นอภัยปักษ์ สุทธคหณิโก ประสูติจากพระครรภ์ อันบริสุทธิ์ อกฺขิตฺโต อนุปกฏโฐ ชาติวาเทน ไม่มีใครคัดค้านติเตียนได้ ด้วยกล่าวถึงพระ ชาติ แลได้เสด็จเถลิงถวัลยรามไหศวรรยสมบัติเ…

บทความนี้ว่าด้วยพระคุณพิเศษของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ในแง่ของการเคารพผู้สูงอายุและการปฏิบัติธรรม พระองค์ทรงแสดงถึงความอ่อนน้อมถ่อมตนต่อผู้ใหญ่ และการดำรงพระชาติสมบัติอย่างมีคุณธรรม ตามที่แสดงไว้ในพระบ