อรรถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 90 / 119

…ลกแล้ว นอนอยู่ ในธารกถาปัญญาโปลสถ ควรประกอบวา (แสดงด้วย) ถาว่าเรื่องแห่งความเป็นผู้มัวหมอง จบ. [๒๖] อรรถกถาวีติสูตร และเอกนิบาต องค์ตรุนิกาย ว่า "ที่ความประกาศคุณที่ไม่มี และความเป็นผู้ไม่รู้จักประมาณใน ก…

บทความนี้วิเคราะห์ความมัวหมองตามหลักพระธรรม โดยระบุว่าผู้ที่มีความไม่รู้จักประมาณในการรับรู้จะมีพฤติกรรมที่แสดงออกในทิศทางที่ผิดและมีอาการของความไม่เชื่อมั่นในศรัทธา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความปรารถนาลา

…หกสูตร - ในเทวสมวาร ในเอกธรรมบาลี ในเอกนิบาต อังคุตตร- นิจกายว่า "ภิกษุผู้เป็นฤาษีหก พึงรับประทาน" อรรถกถาปัญญาคหสูตรนั้นว่า "บรรดาเทวเหล่านี้ สองเท่ว มุตตา ชนิดพุท" ความว่า บุคคลผู้รับ พึงรู้อย่างไร ? จ…

…้พระภาคได้แสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลายเพื่อให้เข้าใจถึงการรับมือกับความปรารถนานั้น โดยใช้ปฏิญาณหกสูตรและอรรถกถาตามพระธรรม เพื่อให้ภิกษุรู้จักควบคุมอำนาจและกำลังของตน นอกจากนี้ยังพูดถึงความสำคัญของการใช้ทุกอย…

…ดำบรรพ์ เล่ม ๔ - หน้า 99 เรื่องกัณหาดาบ มาในกัณหาดาบ ในสกนิบาต เรื่องผู้มักน้อยในปัจจัย จบ [๔๕๕] อรรถกถากฤษฎสูตรว่า "ภิญญาผู้มีความน้อยใน ฤดูกาล ย่อมไม่ให้ชม่นอื่นรู้ว่า ตรณิษฐ์ฤดูกาลดังเดิมเหมือนพระเถ…

…งธรรมในบริบทของพระเถระพี่น้องและความสำคัญของฤดูกาลในพระธรรม มีการกล่าวถึงนโยบายและการกระทำที่ปรากฏในอรรถกถาเอกนิบาต ต้องครรนิกายและครรนิวัตรสูตรรวมถึงเรื่องพระมหากุมารกัณหาปรสทะในสุดท้าย โดยมีการอธิบายควา…

ประโยค - มังคลดิถีที่เป็นเปล่า เล่น ๔ หน้า ๑๐๐ [๑๔๕] อรรถกาถสูตรสูตรว่า " ภิกขูผู้มีความเมตตาใน ปะรีติ แม้เป็นผู้ทรงพระใคร่ปิฎก ก็ไม่ประสงค์จะให้ใคร รู้ว่าตน…

เนื้อหาพูดถึงมังคลดิถีในพระพุทธศาสนา สะท้อนแนวคิดเกี่ยวกับความเมตตาของภิกขุและการให้ความรู้แก่ผู้คน รวมถึงการปฏิบัติตนอย่างมีสมาธิในการศึกษาธรรมเพื่อประโยชน์สูงสุดของชุมชน เรียนรู้เกี่ยวกับความสำคัญขอ

…รู้ว่า พระเดชผู้ลากำธรรมกถาในกลางคืน คือ รูปนี้." เรื่องกิขผู้มีความมักน้อยในปริยัติ คบ. (๑๓๔) อรรถกถาสุตตรสูตรว่า " ภิกษุมิความมักน้อยใน อภิชฌาย ย่อไม่ให้คนอื่นรู้ว่าตนได้รับรสบรรลุผล เป็นเหมือนพระ …

…ติ ในขณะที่พระเดชได้รับการยกย่องจากผู้คนในขณะเดียวกัน โดยยกตัวอย่างแนวคิดและการปฏิบัติที่สอดคล้องกับอรรถกถาและหลักการทางพระพุทธศาสนา.

…นนี้เป็นเปล่า เล่ม ๔ หน้า ๑๐๔ [๗๔๑] กิทธรรมาคิภูนู้สั่นโดน ย่อมเป็นผู้ปะพฤติดั่งนอนเรีบ เหตุนั้น ในอรรถกถาสมบูรณ์สูตรเป็นต้น ท่านจึงกล่าวไว้ว่า "ภิกษุผู สันโดษนั้น บริโภคสนสนที่บุรฺษะท่าแล้ว ๆ คือราวปา โ…

เนื้อหาอธิบายถึงภิกษุผู้สันโดษที่มีการบริโภคและการอยู่ในอารามตามบทพรรณนาในอรรถกถาสมบูรณ์สูตร โดยกล่าวถึงลักษณะการดำรงชีวิตที่มีความโดดเดี่ยวและความสุขในกิจทั้ง 4 อ้างอิงถึงพระปัจ…

…ียว, อธิบายว่า ชื่อว่าเป็น ผู้ซ่านบนแตร เพราะความเป็นผู้ซ่านกับเขานั้นอธิบายมาว่าแตร พิง เทียวไป." อรรถกถาขัดวิสาณุตว่า "นอเรด ชื่อว่า อุตุกวิสาณ." กุปุ ศัพท์ เป็นอรรถแห่งปูฎก (ส่วนเปรียบ) พระปิงเจกพุทธ …

มัจจันตสูตรได้พูดถึงบุคคลผู้สันโดษที่มีชื่อว่า อาทุกุทิวาส และ อุปปโภ ซึ่งสามารถครองอันตรายทั้งหลายได้ด้วยอิศวาสนขันธ์และธรรมต่างๆ อันตรายทั้งหลายที่เกิดขึ้นสามารถส่งผลกระทบต่อกายและจิตของบุคคล หากไม่

ประโยค เรื่องพระยานกแก้วดำ มาในอรรถกถาพุทธสาวกชาดก ในวนวินิบาต. [๙๕] เพราะเหตุนั้น ภิกษุผู้ประสงค์ความดำรงอยู่ได้บาน แม่แห่งพระศาสนา พร…

บทความนี้ศึกษาเรื่องพระยานกแก้วดำซึ่งมีการอธิบายในอรรถกถาพุทธสาวกชาดก ผ่านการวิเคราะห์ถึงความสำคัญของความเป็นผู้ไม่สันโดษ และการมีอยู่ของพระธรรมในสัทธรรม …

… เขาย่อมชื่อว่าเป็นผู้สันโดษใหญ่ ก็ความไร้โดยอิทธินในพระ อรหัตอย่างว่ามานี้ ชื่อว่า ภูมิโยมนุษฎ. " อรรถกถาสังคดีสูตรว่า " ผู้บุคคลผู้พร้อมเพรียงด้วยความใคร่ อย่างยิ่งนั้น บำเพ็ญศีลแล้ว ย่อมยังมานให้เกิด …

บทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมซึ่งมีศีลเป็นหัวใจสำคัญ ความสันโดษและการเจริญตนในพระพุทธศาสนา เน้นการอุทิศถวายสำหรับสงฆ์และการเจริญภาวนาเพื่อบรรลุพระอรหัต และการเติบโตทางจิตใจเพื่อให้เกิดความสันโดษและการพั

…บุคคลผู้บูชาพระอุปการะ บุคคลผู้กตัญญู- กตัญญุตุ นั้น ๒ จำพวกนี้๚ อภิฤา ทั้งหลาย หาได้งอกในโลก" [๓๒] อรรถกถาทุกบริบูรณ์ อังคุตตรณายะนั้นว่า "บรรดา บุคคล ๒ จำพวกนั้น บุคคลผู้ถวายอุปการะก่อน ชื่อว่า บุพพากรน…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวของความกตัญญูในตัวบุคคลและสิ่งสำคัญของการอุปการะในชีวิต ตามพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่กล่าวว่าความกตัญญูนั้นทำให้บุคคลงอกงามในโลก และการระลึกถึงอุปการะของผู้อื่น นำไปสู่การส

…วงข้าวสาลีของท่าน) ไปด้วยจะอวยปกเพื่อท่านทั้ง ๒ นั้น จะเปลี่ยงหนี่ ที่ท่านกระทำไว้ในก่อนใด" [๑๓๒] อรรถากถาบุตรคำว่า "ทูลลา" คือไม่หาง่าย บุตรผู้ทำก่อนนั้นแล ชื่อว่า บูพพการี. บาทว่า กตเวที ความว่า ประกอ…

เนื้อหาในบทนี้เสนอถึงความสำคัญของคำว่า 'สัญญา กโรติ' และการเลี้ยงดูของบิดามารดาที่สอดคล้องกับคำสอนของพระผู้เป็นพระยานกแก้ตา การเลี้ยงดูบุตรในบริบททางศาสนาและการรับรู้ถึงความสำคัญของอุปการะที่บิดามารดา

ประโยค มั่งคลกๆที่นี้เป็นเปล เล่ม ๔ หน้าที่ 120 อุปกรณ์นั้น คือเช่นนั้น." (๓๑๖) อรรถกถาสังศิตสูตรว่า " เทวา โถม แปลว่า เป็น ผู้มีลิ้น. เทวา ตมปราโน มีวิเคราะห์ว่า ความมืดนี้นั่นเองเป็…

ในอรรถกถาสังศิตสูตร การใช้คำว่า 'เทวา' มีนัยยะลึกซึ้งที่เกี่ยวข้องกับความมืดที่เป็นที่ไปของบุคคลผู้หนึ่ง ผ…

ประโยค๕ - มังคลัจจําปีนี้เล่น ๔ - หน้า ๑๒๑ ว่าตีณ ทุจริตานี ปรนุปติน นี้ พระอรรถถกอาจารย์ ย่อมแสดงความที่บุคคลนั้นเป็นผู้มีความมิดีเป็นที่ไปในเบื้องหน้า ในสองบท นอกนี้ พึงทราบเน้อค…

เนื้อหาวิเคราะห์เกี่ยวกับการดำรงชีวิตของบุคคลที่มีคุณธรรม โดยเน้นถึงบทบาทของความมิดีในเบื้องหน้า พระผู้มีพระภาคได้วิเคราะห์ถึงพฤติกรรมของบุคคลในบริบทต่างๆ ว่าถือการเป็นผู้มีดี จนถึงแนวความคิดที่บุคคลอ

ประโยค มังก์คลิดที่เป็นเปล เล่ม ๔ หน้า 145 ถกว่าด้วยการฟังธรรม [๒๗๒] อรรถากว่า "ในกลาดใด จิตสหครดด้วยอุทธัจจะ หรือถูกอุทธัจจะมีมามีบาติขึ้นอย่างใดอย่างหนึ่งครอบงำ การ ฟังกธร…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับความสำคัญของการฟังธรรมเพื่อลดอุทธัจจะภายในจิต และการเสริมสร้างความศรัทธาภายในผู้ฟัง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงลักษณะของความศรัทธาที่เกิดจากกามวิกตและพยาบาทกต ซึ่งมีผลต่อการฟังธรรมในระดับต

…ั้นและประการนั้น พระอรธร กถาจารย์ จึงกล่าวว่า "อิม สตุตา" เป็นดังนั้น. [วันธรรมสวดนะโดยปกติ] [๒๗๔] อรรถกถาว่า "อาจารย์ผู้อื่น กล่าวว่า การฟัง ธรรมในวันที่ ๕ ข้อว่า การฟังธรรม โดยภาค สงฆ์ที่พระธรรม- สังค…

เนื้อหาเกี่ยวกับสังขารเฉพาะทางที่ปรากฏในงานเขียนของพระอรธรรมอาจารย์ เช่น อรรถกถาการฟังธรรมและความเข้าใจในวิญญาณที่เกิดขึ้นจากสังขารในภาคปฏิบัติ โดยเน้นที่การฟังธรรมในวันที่ ๕ แล…

…่ริยาสาวกนี้ ในมัยนั้น โภชนงค์ ๗ ย่อมถึงความเจริญเต็มที่." บาริโโผนงคสังขุต ในมา (วา) วรรค. [๓๗] อรรถกถากัสสลังสังขุตว่า "บทว่า อฤกฐาติว่า ความว่า ทำบุญให้มีประโยชน์ด้วยธรรมนัน อีกอย่างหนึ่ง ทำธรรมมันใ…

บทความนี้กล่าวถึงประโยค ๕ ที่ชี้ให้เห็นถึงมงคลที่เกิดจากการทำบุญและการตั้งมั่นในจิต โดยเน้นถึงอานิสงส์ ๔ และความเจริญในโภชนงค์ ๗ ภายใต้หลักธรรมที่พระผู้มุ่งพระกตัญญูได้ระบุไว้ ทั้งยังสำรวจความสำคัญของ

…่งเป็นไปในระหว่าง ๆ จำเดิมแต่ เริ่มแรกจนถึงจบเทศนา บทว่า จับติโสด ความว่า มีโสด ตั้งในธรรม." [๒๙๙] อรรถกาโผงคลังสุขว่า "ชื่อว่า ปญฺญู นิวรณา ตนฺมิ สยม น โหณฏิ สุตฺต โชฌงคา ติ สยม ภาวนา ปรปฺริ คาถนติ ความ…

ในบทนี้กล่าวถึงจิตเป็นเครื่องกำหนดความเกี่ยวข้องทั้งหมด ตั้งแต่นี้จนถึงการจบเทศนา โดยมีการอธิบายถึงคำว่า 'จับติโสด' และการกระทำที่จะนำไปสู่ความเจริญในจิตใจ พร้อมทั้งวิธีการที่สามารถทำให้ความรู้ความสาม

…รม ด้วยวาจา เพ่งดัยใจ แทบหมดคล้ายดี คำทฤษฎี อานิสงส์ ๔ เหล่านี้ อันก็ภูมิพึงหวังได้ " ดังนี้ [๗๖๑] อรรถกถา โศตนาคุณสูตรนั้นว่า "บทว่า โศตนาคุณ ความว่า อันก็ภูมิชื่อโศตประสาทลงแล้ว กำหนดด้วยโศตคืออญฺญา สอ…

บทนี้นำเสนอทฤษฎีเกี่ยวกับอานิสงส์ของการบูชาธรรมและการเรียนรู้ ซึ่งอธิบายถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจธรรมและการปฏิบัติตนให้ตรงตามคำสอนของพระพุทธเจ้า และกล่าวถึงอานิสงส์ที่พึงหวังได้จากการมีจิตใจที่ตั

…หล่านี้ ก็ฉันนั้นเหมือนกันแน ฯ ฯ ย่อมให้ถึงความสิ้นไปแห่งอสวะทั้งหลาย" ดังนี้ สัทตมสูตร จบ. [๔๐๐] อรรถกถาสัทตมสุตุนั้นว่า " ทวา กาลานี้ เป็นชื่อ แห่งคุฏบรมทั้งหลายที่เป็นไปในกาลนั้น ๆ คือ ในวันฟังธรรม, …

พระผู้มีพระภาคตรัสเกี่ยวกับการฟังธรรมที่ถูกต้องว่าเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้บุคคลดำเนินไปสู่การสิ้นไปแห่งอสวะ มี 4 กาล ได้แก่ การฟังธรรม การสนทนา การแสดงธรรม และการเจริญวิปัสสนา ซึ่งจะนำไปสู่การเข้าถึงค

…้นว่า " โดยปรมณ์ต์ การประกอบจิตมีวามา เป็นดัง แหกตงั ที่ไม่มีอยู่เป็นสภาพ ย่อมไม่สำเร็จ เหตุนี้ พระ อรรถกถาจารย์ จึงกล่าวว่า กาลาติ กุลมิ ค ะา นป ๗ เอตอ อิธวาน ดังนี้. แห่งจริง คุสธรรที่บุคคลประพฤติพร้อมด…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการประกอบจิตที่มีความสำคัญและการอธิบายประเทศแห่งน้ำในอรรถกถาที่เกี่ยวข้องกับพระสูตรต่าง ๆ โดยมีเนื้อหาที่เกี่ยวกับการตั้งอยู่ของประเทศ ความสำคัญของภาวะจิตและ…