อรรถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 91 / 119

…ธรรมวินัยนี้ ย่อมไม่ฟังธรรม โดยเคารพ ย่อมไม่เรียบธรรมโดยเคารพ ย่อมไม่ทรงธรรมโดยเคารพ ย่อมไม่ไตร่ตรองอรรถแห่งธรรมที่ทรงจำไว้ได้โดยเคารพ รู้วรรรุธรรม แล้ว ย่อมไม่ปฏิบัติธรรมตามสมควรแก่ธรรม โดยเคารพ. ภิกษุทั…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการฟังธรรมและการปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะการเคารพในพระธรรม โดยหากไม่ฟังและปฏิบัติตามธรรม ย่อมสร้างความเสื่อมแห่งพระศาสนา ในขณะที่การเคารพและปฏิบัติตามธรรมจะสร้างความมั่นคงให้ก

…สงบคือความมุ่งนี้ จึงพอ เพื่ออยู่ในสุขปรับปรนกนกได้แล้ว ปุณณะ บัดนี้ เธอจงสำคัญกัลที่จะไปเกิด. [๔๐] อรรถกถาปุณณู นิเป็นวาสุตรนี้ว่า "บรรดาเหล่านั้น เทวะ อนุฎา ได้แก้ คำว่า คุร้าย คือลัชเดา. บทว่า สุข ได้แ…

บทสนทนานี้เน้นความสำคัญของศรัทธาในชีวิต โดยพระปุณณะมีสงสัยเกี่ยวกับการเกิดใหม่และการใช้ชีวิตตามคำสอนของพระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคได้ชี้ให้เห็นถึงความสงบและการมีความตั้งใจในการใช้ชีวิตเพื่อให้มีความ

…ิ " ส่วนในภิทกุฏฏกนบด อังคุตตรนิกาย ท่านกล่าวว่า " ความอดทนความอดกลั้นเป็นลักษณะ อัธิวาสนา" [๔๑๔] อรรถกถาสพาสูตรว่า " ขันธ์นี้ ยอมอดกลั้น คือ ยอมหยุดนิ่งซึ่งธรรมชาติมีความหนาวเป็นต้น ให้อุ่นเหนือนิดที่เ…

บทความนี้กล่าวถึงความอดกลั้นและการอดทนในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงขันธ์ซึ่งเป็นเครื่องมือในการอดกลั้นและความสำคัญในแนวทางการฝึกปฏิบัติ รวมทั้งการเข้าใจถึงอุปสรรคที่ผู้ปฏิบัติต้องเผชิญอย่างความห

…ล เล่ม ๔ หน้า ๑๙๓ ปริ นิ ทพาย คือ บรรลุพระอรหันต์บริจาคแล้ว" เรื่องพระเถระ ๒ รูปดังกล่าวแล้ว มาในอรรถกถาสัทพาฯ สูตร. แม้เรื่องของพระเถระรูปหนึ่ง ผู้คอคลื่นเวทนาแล้วบรรลุ พระอรหันต์ พร้อมด้วยปฏิสัง…

…บุคคลเข้าสู่สถานะพระอรหันต์ โดยระบุถึงความสำคัญของอริยสันติ และการบรรลุด้วยความวิริยะ ผ่านการศึกษาในอรรถกถาสัทพาฯ โดยอธิบายถึงการพัฒนาความคิดที่ถูกต้องและการเอาชนะกิเลส เพื่อการเข้าถึงธรรมชาติที่แท้จริงขอ…

…วนผูใดในโลกนี้ พึงอดทนคำของ ผู้ว่าได้, สัญญูทั้งหลายกล่าวว่าความอดทน นั้นของบุคคลนั้นว่า สูงสุด." อรรถกถาชาดกว่า " บรรดาบาทเหล่านั้น สองบทว่า เอด ขนูติ ความว่า ส่วนความอดทนต่ออภัยคำของผู้นำโดยชาตและโคต…

เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของความอดทนต่อคำพูดของผู้อื่น โดยยกตัวอย่างว่าความอดทนที่เกิดจากความกลัวและความใกล้ชิดมีความสูงส่งกว่า การอดทนต่อคำพูดหยาบจากผู้อื่น สอนให้เห็นค่าและยกย่องคุณธรรมในการอดทนต่อคำพ

…ันเทิตทั้งหมดหลาย กล่าวขานั้น ของบุคคลนั้นว่่า เพราะคน อ่อนกำลัง ย่อมรำรานได้เป็นนิตย์." [แก้რდรร] อรรถกถาสังกัดสังยุคั้นว่า "บรรดาเหล่านั้น กล่าวว่า สุตตปปรม่า คือ มีประโยชน์ของตนเป็นอย่างยิ่ง. บาปกลาว่…

เนื้อหานี้มีการพูดถึงความสำคัญของการมีความกำลังในทางศีลธรรมและการอดกลั้นอย่างถูกต้องตามหลักพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างคำสอนเกี่ยวกับประโยชน์ของการมีความอดกลั้นซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นสิ่งที่สำคัญที่ส

…องจำ ยอมยอดล้นไว้ได้ เราเรียกผู้นั้น ซึ่ง มีกำลังคือขันติ มีสมุพล (คือบุตร) ว่า เป็น พระมหณี." [แก่อรรถ] อรรถกถาธรรมว่า "บรรดาบทเหล่านั้น บวกว่า อฏุโล เป็นต้น ความว่า ผู้ใด มีใจไม่โกรธ อดกลั้นไว้ได้ ซึ่…

…ละไม่โกรธตอบ การมีขันติมีความสำคัญในการดำเนินชีวิตและเป็นคุณธรรมที่ควรประพฤติปฏิบัติในสังคม จัดทำโดยอรรถกถาธรรมเกี่ยวกับความอดทนและการทำความดีเพื่อให้เป็นที่พึ่งของมหาชน

…มีหมู่พล เพราะความเป็นผู้ประกอบด้วยกองพลอันนี้เป็นกองทัพ โดยแท้ เพราะเกิดขึ้นบ่อย ๆ ว่า เป็นพราหมณ์ อรรถกถาว่าอุดมสูตร ในมัชฌิมปัญจาสิกว่าบทว่า ติติอุตติฏิ คือ ย่อมอดทน บาทว่า ขนฺตวิวรฺร คำว่า กนฺตวิฬ คือ…

บทความนี้กล่าวถึงความหมายของมังคลิดถิฏฐิ ซึ่งเป็นคำสอนสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเรื่องของขันติหรือความอดทนที่ส่งผลต่อการเป็นผู้นำในการปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความสำคัญของหมู่พลในจิตที่ถูกสร

…าก กว่าผู้นั้นแน เพราะความโกรธนัน ผูไม โกรธตอบบุคคลผูโกรธอยู่ ย่อมชนะสงคราม อนุบุคคลชนะได้ด้วยอาม. อรรถกว่าสํคัญสังวาสว่า "บรรดาทหาลนั้น บากกว่าว่า ตุลสา เตน ปาปิโย ความว่า "ผูใด ย่อมโกรธตอบบุคคลผูโกรธ ผ…

ในข้อความนี้ได้กล่าวถึงการตอบโต้ความโกรธ ว่าผู้ใดที่โกรธตอบโต้ผู้อื่นจะถือเป็นการแพ้ทางอารมณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องราวของนางเวทีกาที่เป็นตัวอย่างของการสงบเสงี่ยมและการไม่ตอบโต้ความโกรธ นางมีชื่อเส

…รมอันกระทำความเป็นผู้่า ง่าย อดทน รับ อนุสาสนีโดยเบ็งขาว ธรรมแม้นึ กเป็นธรรมกระทำที่พึง" [๔๗๘] อรรถกถาสัตตสูตรนัน และอรรถกถาฝาละ ใน สังกิจสูตรว่า " บรรดาหลั่นนั้น บทว่า สุโมจิ ความว่า เป็นผู้น เข…

…กรธและสามารถรับฟังการสอน แบบการตั้งใจรับฟังอย่างรอบคอบและไม่เถียงตอบโต้. นอกจากนี้ยังมีการอ้างอิงถึงอรรถกถาต่างๆ ที่สนับสนุนการสอนในเรื่องนี้ เพื่อเข้าใจการกระทำที่พึงทำในชีวิตประจำวัน. สำหรับผู้ที่สนใจศึ…

ประโยค - มังคล dió ธีปา หน้า 208 คุณควรถึงในบุคคลนั้น " ดังนี้ [ ๔๕๐ ] อรรถถารอนุมานสูตรนั้นว่่า " บรรดาเหล่านั้น สองว่า อุปกติอนุมานคือ อนุสาสน์ ความว่า ผู้ได้อนุสาสน์กล่าวว่…

บทความนี้กล่าวถึงการปฏิบัติที่ไร้โทษในการอนุสาสน์ โดยเน้นความสำคัญของธรรม ๑๖ ประการที่ช่วยส่งเสริมให้เกิดความเป็นผู้ว่างในชีวิต และวิธีพิจารณาธรรมเหล่านี้ในอนุกรมสูตรเพื่อทำความเข้าใจในแนวทางที่ถูกต้อ

…มธรรม จักเป็น ผู้ว่างง่าย จักถึงความเป็นผู้ว่างง่าย' ภูมิทั้งหลาย พวกเธอพึงศึกษา อย่างนี้แล." [๔๔๗] อรรถกถากลกูปสูตรนั้นว่า บรรดาบทเหล่านี้ ลองดูว่า โย จิวะ ฯ ปะ ปริญญาเหตุ ความว่า ภิกขุใด เมื่อ ได้วัตถุป…

การเรียนรู้เกี่ยวกับภูมิรู้และความเป็นผู้ว่างง่ายมีความสำคัญ เนื้อหาพูดถึงการศึกษาในธรรมวินัย และการทำความเคารพต่อธรรมเพื่อบรรลุความเป็นผู้ว่างง่าย โดยผู้ศึกษาควรมีความนอบน้อมต่อธรรมและประพฤติอย่างอ่อ

ประโยค๕๕ มังคลัตถีว่าปีนเปล่า เล่ม ๕ หน้าที่ 221 เจริญเต็มที่." [๑๑๑] อรรถกาโถชมงคลสังโยดว่า "ศิลาท์ที่เป็นโลภะและโลภะของพระภิษุสง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงถือเอาเมื่อในบทว่า ศิล…

ข้อความนี้นำเสนอการอภิปรายเกี่ยวกับศิลาท์และความเป็นพระอรหันตามหลักการในพระพุทธศาสนา ศิลาท์มีความสำคัญในการบรรจุธรรมที่นำไปสู่การเป็นพระอรหัน ส่วนการเห็นด้วยญาณแบ่งออกเป็นการเห็นด้วยอัญญาและการเห็นด้ว

…หลายแล้ว เข้าไปหาท่าน นิยมแล้วถวายทาน แล้วถามปัญหาโดยยืนเป็นต้นว่า 'ท่านตอบร อย่างไรอทุคุต ?' [๔๕๗] อรรถกถาติ๊ดตะว่า การทำกิจมักรับใช้เป็นดัง ก็ชื่อว่า การเข้าไปนั่งใกล้เหมือนกัน. บทว่า อนุสรณ์ ได้แก่…

เนื้อหานี้บรรยายถึงความสำคัญของการเข้าใกล้พระอธิษฐาน การฟังธรรม และการทำทาน การตั้งใจไปหาพระอธิษฐานเพื่อขอคำตอบและทำกิจกรรมต่างๆ ที่เน้นการนอบน้อมและการดึงดูดใจในความรู้และการปฏิบัติธรรม เช่น การระลึก

…าการบวชตาม. การบวชมั่งของบุคคลผู้นี้ในสำนักของบรรพชิตเหล่านั้นเทียบไปอยู่ก็ชื่อว่าการบวชตาม." [๔๔๕] อรรถกถามิโภชงคลัสย้อนว่า " ก็ธรรกาลบุรุษทั้งหลายผู้อวบน้อยลงนี้ กุลบุรุษผู้อวบน้อยตามพระมหาสัปคะ ได้ ๑. …

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการระลึกถึงพระอริยะเจ้าทั้งหลาย และการถือจิตให้เลื่อนสไลของผู้ที่เข้าบวชในสำนัก พระอริยะเจ้าชนิดต่างๆ ผ่านทางการน้อมนำโอวาทจากท่านเพื่อสร้างความมั่นคงในใจ การบวชมั่ง

ประโยค ๕ - มั่งคลีดที่เป็นเปล เล่ม ๕ - หน้า ๒๒๗ เพราะเหตุนี้ พระอรรถกาารย์ จึงกล่าวว่า ปริเจตโถน โหติ. บทว่า ตุตถ คือในธรรมตามที่กล่าวแล้ว. บทว่า อถานจาราสน คือ ด้วย อำ…

บทความนี้กล่าวถึงการศึกษาในพระอรรถกถา ซึ่งพระอรรถกาารย์ได้แสดงถึงความสำคัญของการเข้าใจธรรมและอริยเจ้า โดยเน้นการเห็น การได้ยิน และการจ…

ประโยค ๕ - มังคลดิลกที่ปริเปล่ เล่ม ๕ - หน้า 229 รัก ด้วยจิตอันเลื่อมใส." อรรถกายสูตรที่ ๕ ปัญจมวรรค ในทุติยปัณานุสรณ์ ติกติมาต อังครูทธิกว่า "บรรดาหลานนั่นน บทว่า ปิยวญษู คือ …

เนื้อหาในบทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการมีจิตที่เลื่อมใสและเมตตา อธิบายถึงความเชื่อมโยงระหว่างการมีน้ำใจและการเห็นธรรมในชีวิต โดยมีการยกตัวอย่างถึงบูชาบุญและผลแห่งความรักที่มีให้กัน ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญใน

…ลกแล้วอันคุณล- มาคติเตือนแล้ว จักเป็นพระปัจเจกพุทธะผู มิอุณหาที่สุดสุดได้ ปราชญ (ชื่อ) ว่าโสมมัส." อรรถกถา จบ. ภูฏาจูสีหนานาทุสูตรนั้นว่า "นาถูกได้บ่มมัสการอยู่ เพราะ นำพืบมารมีแห่งปิ่นจาโพธิครอด ๆ สงไขย…

บทความนี้เน้นถึงความสำคัญของการเคารพพระพุทธศาสนาและความเข้าใจเกี่ยวกับพระพุทธเจ้า โดยกล่าวถึงการทำความเข้าใจในคำสอนและแนวทางเพื่อให้มีการฝึกปฏิบัติตนให้ถูกต้อง รวมถึงความสำคัญของการเดินทางสู่ที่สุดแห่

…ื่อว่า สถาคุจฉา) เพราะเหตุฉนั้น แม้ว่าอเทตก ส คำศัพท์เป็น ๓ เพราะเท่านั้น แม้ว่าอเทต ส คำศัพท์เป็นอรรถ เพราะเหตุฉนั้น ในภิกษสนธิพลาวตาร ท่านจึงกล่าวว่า "การประกอบพยัญชนะ ๒ หรือ ๓ คำ เข้าด้วยสร ตัวเดี…

…ในบริบทต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระสูตร ทั้งนี้เนื้อหายังกล่าวถึงความสำคัญของอาคมที่เป็นการประชุมรวมของอรรถและพยัญชนะ เพื่อประโยชน์ของตนและผู้อื่น โดยมีการอ้างอิงถึงอรรถในหมวดต่างๆ เช่น อรรถถกาปปลิสูตร และติ…

73 กฎเกณฑ์การเรียงประโยค 727 อรรถคุปมนาญจ ตสาสา คพวกฐานมนู เอกขนะเยว อไลๆ (๒/๒) ๖. เมื่อ จ สัผทควบกับคำที่ลงท้ายด้วย ฯ (นิคคหิติ)…

บทนี้กล่าวถึงกฎเกณฑ์การเรียงประโยคในภาษาไทย โดยเฉพาะในกรณีที่ใช้คำว่า 'จ' และ 'วา' ซึ่งมีวิธีการเรียงที่ค่อนข้างซับซ้อนแต่สามารถเข้าใจได้เมื่อศึกษาอย่างละเอียด นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างการใช้คำในประโยคที