อาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 155 / 183

…์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ 1. ศิลาจารึก 4 หลักในสมยพรเจ้าชัยวรมันที่ 7 จารึกด้วยภาษาสันสกฤต อักษรขอม อายุรวงพุทธศตวรรษที่ 18 มีเนื้อหาคล้ายกันทั้ง 4 หลักแปลโดย ชยะม เกẢ้กล้่ายในด้านที่ 1 มีข้อความกล่าวถึง…

บทความนี้วิเคราะห์หลักฐานธรรมะจากคัมภีร์พุทธโบราณ โดยเน้นที่ศิลาจารึกในสมัยเจ้าชัยวรมันที่ 7 ซึ่งมีเนื้อหาสอดคล้องกับการศึกษาธรรมกายในพุทธศาสนา เริ่มจากการพูดถึงว่าด้วยธรรมกายในโลก และการแปลงานต่าง ๆ

…ความชรา ประเด็นที่สามนี้พบในคัมภีร์ประเภทเทส คือคัมภีร์ที่ขยายความคำสอนในพระสูตร จาริกในภาษาคานธารี อายุของคัมภีร์ที่คัดลอมาราว พ.ศ. 553-573 (Baums 2009: 109) ดังคำในรายงานที่ปรากฏในคัมภีร์นี้ไม่พบในคัมภ…

…ท้อนความเข้าใจที่ชาวพุทธในคันธาระมีในช่วงเวลานั้น ทั้งการที่นิพพานเป็นแดนเกษมและไม่มีความชรา พิจารณาอายุของคัมภีร์แนวริษกาและรายงานในคัมภีร์ประเภทเทสที่สร้างความเข้าใจในหลักธรรมเดิมของพระพุทธศาสนา วิธีกา…

…รมเทศนาที่กล่าวถึงนิพพานว่าเป็นแดนเกษม ดัง ตัวอย่างข้างล่างนี้ เมื่อธรรมภายังเล็งถูกส่วนตนตกศูนย์ มีอายุจนอีกอย่าง หนึ่งที่เรียกว่าอายตนพิพากษา ดั่งดูธรรมภายที่ศูนย์นั้นเข้า นิพพานอยู่เนืองในจิง แมในขณะม…

บทความนี้นำเสนอคำนิยามและหลักการของนิพพานในพระพุทธศาสนา ชี้ให้เห็นว่านิพพานคือแดนแห่งความสงบสุขที่ไม่เกิด ไม่แก่ ไม่เจ็บ ไม่ตาย อธิบายว่ามีนิพพานสองประเภท ได้แก่ สุปปทิเหส นิพพานธาตุ และอนุปทิเหส นิพพ

…ป็นคำแปลของคำว่า พุโธ หรือจะแปลให้สั้นเข้าอีก คำว่า พุโธ ก็ยังต้องแปลว่า ทั้งรู้ทั้งเห็น ไม่ใช่เฉยๆ อายัติคำว่า จักขุ ญาณฺในบาสียทิยกลั้นกล่าวว่านเป็นเครื่องประกอบ ยิ่งกว่านั้นยังมีคำว่า ชานตา ปศสตฺ ฯ ใน…

บทความนี้กล่าวถึงความสิ้นไปแห่งอาสวะสำหรับผู้ที่อยู่และเห็น รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับคำว่า 'พุโธ' ที่รวมความรู้และการเห็นในธรรมไว้ พระมงคลเทพมุนีอธิบายว่าสถานะแจ้งรู้ทั้งรู้และเห็นเป็นสิ่งสำคัญในพระธรรมคำ

…กถึงอามนั่นไว้เนื่อง ๆ เพื่อให้เหน่ายและหลุดจากความยึดติดในชั้น 5 ว่า ที่บอกแล้วในบุญขันธ์ทั้ง 5 นะ อายที่เกิดของมันนะ อายที่เกิดเวลาใด ปรุงให้เกิดขึ้นเวลาใด ก็เป็นสังขารเวลาโน้น ที่เรียกว่าสังขารนะ ปรุง…

บทความนี้สำรวจการสอนของพระมงคลเทพมุนีเกี่ยวกับความไม่เที่ยงของบุญขันธ์ทั้ง 5 และการหน่ายจากทุกข์ตามที่กล่าวในพระคัมภีร์ พร้อมย้ำว่าการเข้าใจคำสอนนี้สามารถนำไปสู่การปล่อยวางและจิตบริสุทธิ์ และเราต้องมี

3.1.8. นิพพานเป็นสุขแท้ ไม่แปรเปลี่ยน ในกลุ่มคัมภีร์อรรถตรีที่พบที่นับนิยม อัฟภากิสนาน อายุกัมิรารต้น พุทธศตวรรษที่ 8 ถึงปลายพุทธศตวรรษที่ 9 ก็มีหลักคำสอนหรือหลักปฏิบัติทั่วไปตรงกันกับหลักกา…

บทความนี้กล่าวถึงการเข้าถึงนิพพานและความสุขที่แท้จริงในโลกของพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการปฏิบัติและคำสอนที่ช่วยให้เข้าถึงสภาวะที่ไม่มีความทุกข์ ความสุขในนิพพานไม่มีการเปลี่ยนแปลงและเป็นวิถีท

…กว่าพระอรหันต์แม้จะตรัสรู้ นิพพานเดียวกัน ดังมีนี้บัณฑิตย์ในภาษาสันสกฤต พบจาก 2 ท้องในเอเชียกลาง มีอายุรวกาลพุทธศตวรรษที่ 9-11 และพบเป็นชิ้นเล็กๆ จากบามิยัน อายรวปลายพุทธศตวรรษที่ 10-13 ด้วยเนื้อความเป็…

บทความนี้นำเสนอการเข้าใจเกี่ยวกับนิพพานซึ่งเป็นความสุขที่บริบูรณ์และไม่แตกต่างจากความเชื่อในคัมภีร์โบราณ นักปรัชญาได้เห็นว่าคุณของพระพุทธเจ้ามีอานุภาพเหนือกว่าพระอรหันต์ แม้ว่าทั้งสองจะเข้าใจถึงนิพพาน

…คืบับที่แปลโดยพระโลกเกษมรวา พ.ศ.722-723 และต่อมาพบต้นฉบับคัมภีร์ในภาษาสันสกฤตจากเนปาล (Vaidya 1960) อายุคัมภีร์ราวกลางพุทธศตวรรษที่ 16-18 และชิ้นส่วนเล็กๆ จากามียัน (Sander 2000a; Sander 2002) ซึ่งคาดว่า…

บทความนี้พูดถึงคัมภีร์ปรัชญาปาริมิตาที่มีความสำคัญต่อการศึกษาในพระพุทธศาสนาหายาน โดยเฉพาะ สุภสรักษาปรัชญาปาริมิตาที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นคัมภีร์ที่เก่าแก่ที่สุดในกลุ่มนี้ มีการสืบค้นประวัติความเป็นมา

… นั่นเรียกว่าพระนิพพาน ธรรมาภายนันเรียกว่าพระนิพพาน แต่ ว่านิพพานที่ยังเป็นเครื่องรองรับนันเรียกวา อายตนินิพพาน (รส. 593) หลักธรรมที่ว่าพระตาทคตเป็นธรรมภาย และพึงเห็นพระพุทธองค์โดย ธรรม คือเห็นโดยธรร…

…รรถกถาผล รวมถึงการยืนยันถึงบทบาทของพระพุทธองค์ที่เป็นธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งแนวคิดเรื่องพระนิพพาน และอายตนินิพพาน ซึ่งเป็นเครื่องรองรับในวิชชาธรรมภาย นอกจากนี้ยังพูดถึงคัมภีร์อัฏฐสุสาทิสภารัฐญาปรมัตต์ ที่…

…ราณ 1 ฉบับวิชาการ พบที่บามียัน ประเทศอัฟกานิสถาน ส่วนที่จารึกในภาษาคณะรัฐเป็นฉบับเล็กๆ ซึ่งหนึ่ง มีอายุราวกลางพุทธศตวรรษที่ 8-10 ซึ่งมัตสยะ (Kazunobu Matsuda) ระบุว่ามีเนื้อหาตรงกับบทที่ 9 ของโพธิสัตว์ป…

…ิสถาน ซึ่งมีการจารึกในภาษาคณะรัฐและสันสกฤต โดยพบว่าเนื้อหาเกี่ยวข้องกับบทที่ 9 ของโพธิสัตว์ปิฎกและมีอายุในช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 8-10 ถึง 10-12 ข้อมูลดังกล่าวช่วยส่งเสริมความเข้าใจเกี่ยวกับการเผยแพร่และกา…

…วดีและอีก 2 ชิ้นเล็ก ๆ ที่มีเนื้อหาตรงกับส่วนอื่นของพระสูตรแต่ไม่ชัดเจนว่าเป็นส่วนใด (Matsuda 2000) อายุของคัมภีร์ที่คัดลอกจากกลางพุทธศตวรรษที่ 10-11 (คริสต์ศตวรรษที่ 5; Sander 2000b: 291-3) ซึ่งเป็นเวลา…

…่เกี่ยวกับวิทยาการในการนำคำสอนเผยแพร่ในท้องถิ่นรวมถึงเนื้อหาที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับสุญญตา คัมภีร์ที่พบมีอายุในช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 10-11 จึงเป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้เข้าใจการเผยแพร่คำสอนในช่วงนั้น ซึ่งมีการ…

…รพราหมี ทั้งหมด 36 ชิ้น (Habata 2009: 551) เป็นชิ้นส่วนจากใบลาน 24 ใบ ได้มาจากกาฏาหลิลด์ (Khatalik) อายุของชิ้นส่วนคัมภีร์รรกลางพุทธศตวรรษที่ 12-14 เป็นการคัดลอกภายหลังจากที่มีการแปลเป็นภาษาจีนแล้วรวบสอง…

…ักฐานสำคัญที่บ่งบอกถึงการเผยแพร่พระสูตรและวรรณกรรมพุทธในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12-14 ชิ้นส่วนคัมภีร์นี้มีอายุและได้รับการแปลเป็นภาษาจีนแล้วก่อนที่มีการคัดลอกในภาษาสันสกฤต. ชิ้นส่วนหนึ่งในออร์เน็ตคอลเล็คชันสะท…

…รสด” อาจมองได้อีกทางหนึ่งว่า เป็นการอุบาทเพื่อหมายเอกการรู้เห็นและเข้าใจหลักของสัญญา ของ ขันธ์ ธาตุ อายตนะ อันเป็นผลจากการเข้าถึง “ผู้รู้ภายใน” ซึ่งเป็นทางมาของ “ความรู้และคุณวิเศษ” ของพระองค์ การ “สังุพ…

เนื้อหานี้สำรวจการตีความพระสุรสดในแง่ของการเข้าใจหลักแห่งการรู้เห็นและการเข้าถึงความรู้ภายในที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงนำเสนอ เปรียบเทียบความสำคัญของพระองค์กับพระอรหันต์สาวก โดยใช้ข้อมูลจากพระสูตรต่างๆ

…งค์โดยธรรมกาย ไม่ใช่โดยรูปาย เพราะพระองค์มีธรรมเป็นกาย" พบในคัมภีร์สายปรัชญาปาริมิต และสมาธิราชสูตร อายุคัมภีร์ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 6 เป็นต้นมา 3.2. "ธรรมกายเป็นกายแห่งการตรัสรู้ธรรม" ซึ่งพบในคัมภีร์สัง…

เนื้อหานี้เป็นการศึกษาความสอดคล้องเกี่ยวกับแนวคิดธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ โดยพบหลักฐานจากคัมภีร์หลายฉบับ เช่น ปรัชญาปาริมิต และสมาธิราชสูตร ที่เสนอให้เห็นพระพุทธองค์โดยธรรมกาย มากกว่ารูปาย นอกจากนี้ย

…งในหมู่วพบพร มหานายที่มีปฎิญาณจะสร้างบารมีตามอย่างพระบรมโพธิสัตว์ ในกลุ่มคัมภีร์ คณาทาร่าจากาบมียืน อายุคัมภีร์รวัตน์พุทธศตวรรษที่ 8 ถึงปลายพุทธศตวรรษย

บทความนี้สำรวจแนวคิดในการวางใจที่ศูนย์กลางกายซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการปฏิบัติสมาธิ โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาคัมภีร์อินทรีจิงจู๋ที่เน้นการวางใจที่จุดศูนย์กลางของดวงธาตุทั้ง 4 และการปฏิบัติธรรมแบบเห็นพระในคั

…่นเอเชียกลาง แต่สำเนาหลักที่นำมาศึกษานี้เขียนบนเปลือไม้เบิร์ช ด้วยตัวอักษรภูปะซึ่งเก่าแก่กว่าประเมินอายุได้ราวกลางพุทธศตวรรษที่ 11-13 ยามาเบะ (Yamabe 1999) มีความเห็นว่านิยามคิสิฏศาสนานี้แบ่งออกเป็นสองส่…

คัมภีร์นี้แสดงถึงนิยามของคิสิฏศาสนาในเอเชียกลางที่จารึกในภาษา สันสกฤต โดยแบ่งออกเป็นสองส่วนคือ วิธีปฏิบัติสมาธิและการเห็นในสมาธิ เนื้อหามีความหลากหลายและใช้วิธีการปฏิบัติที่แตกต่างจากคัมภีร์ในภูมิภาคอ

…ษาในฮอร์เนิลคอลเล็กชั่น (Hoernle MS., No. 144, SA, 5) เขียนด้วยอักษรปุตตะตัวตรง ในภาษาสันสกฤตแบบผสม อายุคัมภีร์รวมนักธรรมระหว่างพระพุทธศาสนารุ่น 12-14 ยังไม่มีการระบุว่าเป็นคัมภีร์หรือพระสูตรใดแน่นอน แต่…

บทความนี้สำรวจความคล้ายคลึงกันระหว่างหลักธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณกับแนวคิดมหายาน โดยชี้ให้เห็นถึงการเป็นรอยต่อระหว่างนิกายนิยมหลักกับมหายาน คัมภีร์ที่ศึกษาแสดงให้เห็นถึงการทำสมาธิของพระโพธิสัตว์ 3 ขั้นต

…มจักูและญาณจักูและบางประการเป็นประโยชน์ในการช่วยเหลือโลก เช่น พุทธจักู ที่ขยายความไว้ว่า ประกอบด้วย อายาญาณูคือญาณที่รู้ในนิ สัยและอนุ สัยของสัตว์ทั้งหลาย และอิทรรียุโรปัญญา"คือ ญาณหยั่งรู้ในอิ ทิริย์อัน…

บทความนี้ขยายความเกี่ยวกับจักู 5 ประการในพุทธศาสนา ได้แก่ พุทธจักูซึ่งหมายถึงญาณรู้แจ้งในนิสัยของสัตว์ ธรรมจักูเป็นญาณในมรรคเบื้องต่ำ สมดับจักูคือความรู้แจ้งในธรรม สิ่ง และญาณจักูแสดงถึงดวงตาเห็นธรรม

…วคือ หลักฐานที่พบจากดินแดนที่เชื่อมต่อกันด้วยเส้นทาง สายไหม ได้แก่น คันธะ เอเชียกลาง และประเทศจีน มีอายุคัมรืถึงเตรตร พุทธศตวรรษที่ 6-18 และมีทั้งหลักฐานจากนิยายหลักหลายแน่นัก พระสูตร มหายานที่มีเนื้อหาห…

…ศึกษาเกี่ยวกับความสงคัล้องและความแตกต่างในพระพุทธศาสนาระหว่างสองภูมิภาค โดยเน้นหลักฐานธรรมภายในที่มีอายุคัมภีร์แตกต่างกัน เห็นได้ชัดว่าหลักฐานจากเส้นทางสายไหมและเอเชียอาคเนย์มีคุณค่าต่อการเผยแพร่พระพุทธศ…

4. คัมภีร์พระพุทธศาสนามายานจากค้นธาระ เอเชียบกลาง และประเทศจีน อายุของต้นฉบับคัมภีร์ที่ตีความมาแต่พุทธศตวรรษที่ 5 จนถึงราวพุทธศตวรรษที่ 18-19 และอาจสาวย้อนในถึงต้นฉบั…

คัมภีร์พระพุทธศาสนามายานมีความสำคัญในแง่การเผยแผ่คำสอนที่แตกต่างกันตามภูมิภาค ที่ผ่านมาได้มีการตีความมายาวนานตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 5 ถึงพุทธศตวรรษที่ 19 ด้วยการการศึกษาแสดงให้เห็นถึงความสอดคล้องของคำสอ