อิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 341 / 735

…เนื้อบุตร เสมือนคนผู้ต้องการข้ามแม่น้ำ อาศัยแพ และเสมือนคนผู้ต้องการข้ามทะเลอาศัยเรือ ฉะนั้น ข้อว่า อิติ ปุราณญจ เวทน์ ปฏิหงุขามิ นวญฺจ เวทน์ น อุปปาเทสสามิ มีอรรถธิบายว่า "ภิกษุคิดว่า "ด้วยประการนี้ คื…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเสบบิณฑบาตซึ่งเป็นปัจจัยหลักในการปฏิบัติธรรมเพื่อข้ามภพกันดาร โดยมีการเปรียบเทียบถึงการบริโภคอาหารในทางศีลธรรมว่าควรอยู่ในขอบเขตและไม่เกินจำนวนที่จำเป็น เช่นเดียวกับพราหมณ์ทั้ง 5 ที

…วรที่พระโลกนาถเจ้า ทรงบัญญัติไว้. เหมือนอย่างว่า ปาฏิโมกข์สังวร ภิกษุพึงให้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา ฉันใด อินทรีย์สังวรก็พึงให้ถึงพร้อมด้วยสติฉันนั้น เพราะว่าอินทรีย สังวรศีลนั้น เป็นสติสาธนะ (มีสติเป็นเหตุให…

…ระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนให้รักษาศีลและพัฒนาสติ เพื่อเป็นวิสัยที่ตั้งมั่นในการปฏิบัติธรรมที่ถูกต้อง กว่าอินทรีย์สังวรเป็นสิ่งสำคัญในเส้นทางแห่งการบรรลุ.

…นต้น จะพึงไหล เข้ามาเสียได้ ด้วยสติอันไม่หลงลืม (นั้นแหละ) จะพึงทำให้ถึงพร้อม ได้อย่างดี. ก็แล เมื่ออินทรียสังวรนั้น ภิกษุไม่ทำให้ถึงพร้อมอย่างนี้แล้ว แม้ศีลปาฏิโมกข์ก็ย่อมไม่ยังไม่ยืนอยู่ได้ เปรียบเหมื…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคเสนอการรักษาอินทรียสังวรเพื่อควบคุมจิตใจจากกิเลส โดยชี้ให้เห็นว่าภิกษุควรมีสติในการรับรู้สิ่งต่าง ๆ ผ่านทางทวารทั้…

…่วรดเรือนที่มุงไม่ดีได้ ฉันใด ราคะก็ย่อมรั่วเข้าจิตที่มิได้อบรมได้ ฉันนั้น." 6 - หน้าที่ 77 แต่เมื่ออินทรียสังวรนั้น อันภิกษุทำให้ถึงพร้อมแล้ว แม้ศีล ปาฏิโมกข์ก็ย่อมยั่งยืน เหมือนข้าวกล้าที่มีรั้วล้อมไว…

…งความสำคัญของการป้องกันจิตจากราคะและกิเลส โดยเปรียบเทียบกับบ้านที่มีการปิดประตูหรือมุงดี หากเรารักษาอินทรียสังวรให้พร้อม มันจะช่วยให้จิตไม่ถูกทำร้ายจากกิเลสได้ คล้ายกับบ้านที่มีการป้องกันอย่างดีที่ไม่สา…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 82 พึงตั้งอยู่ในอินทรียสังวรอันประเสริฐ ดัง พระมิตตเถระ เทอญ เหมือนอย่างว่า อินทรียสังวรอันภิกษุพึงให้ถึงพร้อมด้วยสติฉ…

บทความผู้อธิบายเกี่ยวกับอินทรียสังวรและอาชีวปาริสุทธิในวิสุทธิมรรค ซึ่งกล่าวถึงความจำเป็นในการตั้งอยู่ในอินทรียสังวรและการใช้ค…

…กลาง ยามสุดท้าย (เวลาใดเวลาหนึ่ง) ถ้าเมื่อภิกษุนั้นไม่พิจารณาเสียเลยจนอรุณขึ้น เธอย่อมตั้งอยู่ในฐาน อิณบริโภค แม้เสนาสนะเล่าก็พึงพิจารณาทุกคราวที่ใช้สอย ความ มีสติกำกับ ทั้งในขณะรับ ทั้งในขณะบริโภคเภสัช…

ในบทนี้กล่าวถึงการพิจารณาของภิกษุในการบริโภคอาหาร โดยเน้นถึงความสำคัญของสติในการบริโภค ทั้งในขณะที่รับและบริโภค รวมถึงการพิจารณาในบริบทต่างๆ และ 4 ประการของสุทธิที่ส่งผลต่อคุณภาพการดำเนินชีวิตของภิกษุ

… ประการ ๑ ด้วยความดีอื่นอีก คือด้วยความไม่ เกิดขึ้นแห่งบาปธรรมทั้งหลายเช่น โกธะ อุปนาหะ มักขะ ปลาสะ อิสสา มัจฉริยะ มายา สาเถยยะ ถัมภะ สารัมภะ มานะ อติมานะ 0 มทะ ปมาทะ เป็นต้นประการ ๑ ด้วยความบังเกิดแห่ง…

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของศีลในการปฏิบัติธรรม โดยนำเสนอถึงศีลที่ไม่ขาดและวิธีการรักษาความบริสุทธิ์ของศีลผ่านการทำคืนสิกขาบทและการหลีกเลี่ยงบาปธรรมต่างๆ เช่น โกธะ อุปนาหะ รวมถึงการบังเกิดคุณทั้ง

…อเอาก้อนข้าวจำเพาะในบาตร เป็นปกติของภิกษุนั้น เหตุนั้น ภิกษุนั้นจึงชื่อว่า ปัตตปิณฑิกะ (ผู้มีการ ๑. อิท เป็นวิเสสนะของศัพท์ประกอบ ๆ ปัจจัย (ที่ใช้เป็นนาม) ก็ได้ ? ๒. ความในวงเล็บนี้เติมลงไว้เพราะเข้าใจว…

บทนี้กล่าวถึง ปิณฑปาติกะ ซึ่งเป็นองค์แห่งภิกษุผู้มีอันเที่ยวไปเพื่อก้อนข้าวเป็นวัตร และ สปทานจาริกะ ซึ่งเป็นการเที่ยวไปโดยปราศจากการขาดตอน กล่าวถึงการฉันอาหารและก้อนข้าวจำเพาะในบาตร พร้อมกับอธิบายความ

…ล ชื่อว่า ยถาสันถตะ คำว่า ยถาสันถตะนี้ เป็นชื่อแห่งเสนาสนะที่เสนาสนปัญญาปกะชี้ให้ทีแรก อย่างนี้ว่า "อิท ตุยห์ ปาปุณาติ" (เสนาสนะนี้ย่อมถึงแก่ท่าน) ความอยู่ในเสนาสนะที่ลาดแล้วอย่างไรนั้น เป็นปกติของภิกษุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรคแปลนั้นกล่าวถึงความสำคัญของภิกษุที่มีลักษณะที่เรียกว่า รุกขมูลิกะ และ ยถาสันถตะ พร้อมกับการวิเคราะห์ภูมิธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติของภิกษุที่นั่งและงดนอน มีการอธิบายถึงก

๑๖. ถูปจีวระ ๑๓. สมณจีวระ ๑๘. อาภิเสกิกะ ๑๙. อิทธิมยะ ๒๐. ปันถกะ ๑๕. ธชาหฎะ ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - (ผ้าที่เขายกเป็นธงแล้วทิ้งไว้) -…

บทความนี้วิเคราะห์การใช้ผ้าบังสุกุลในพระพุทธศาสนา โดยแสดงให้เห็นถึงประเภทผ้าที่มีอยู่ เช่น ผ้าที่ถูกทอดทิ้งในป่าช้า ผ้าที่วางไว้ในตลาดหรือทิ้งตามสถานที่ต่างๆ ถูกนำมาทำเป็นจีวรใหม่ โดยพระโยคีผู้ฝึกฝนตน

…กัน ชื่อว่า สมณจีวระ ผ้าที่เขาทิ้งไว้ในสถานที่ราชาภิเษก ชื่อว่า อาภิเสกิกะ จีวรของเอหิภิกษุ ชื่อว่า อิทธิมยะ ผ้าที่ตกอยู่ในระหว่างทาง ชื่อ * ชิณณกฎฐานตฺถเมว ก็ไม่มีคำไหนที่จะแปลว่า "ปะ" ได้ แต่เห็นว่าคว…

ในบทความนี้ มีการพูดถึงผ้าหลายประเภทที่เกี่ยวข้องกับพิธีกรรมทางศาสนา โดยเฉพาะการใช้งานและความหมายของผ้าที่ถูกทิ้งในสถานการณ์ต่าง ๆ ต่างๆ เช่น ผ้าที่ใช้ในพิธีการอาบน้ำและผ้าที่ทิ้งไว้ที่ป่าช้าหรือที่รา

…งคะ เป็นอันดับแรก ๑. องฺ. จตุกฺก. ๒๐/๓๔. ๒. ยุติธรรม มี ๕ คือ อปปิจฉตา สันตุฏฺฐิตา สลเลขตา ปวิเวกตา อิทมตฺถิตา (ดูตอนแก้ ธุตธรรม วิสุทธิมรรค หน้า ๑๐๑). ๓. ท่านหมายถึงคำรับ "อาม ภนฺเต" ของภิกษุใหม่ เมื่อ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณสมบัติของภิกษุผู้มีความสำรวมและมีมรรคที่ถูกต้องในพุทธศาสนา โดยมีการอ้างอิงถึงการใช้ผ้าบังสุกุลเป็นตัวอย่างในการดำเนินชีวิตของภิกษุ ซึ่งถือเป็นการลดละความต้องการและตัณหา เพื่…

…โดยที่สุดแม้หมู่เกวียนใด ๆ ที่จอดพักอยู่เกินกว่า 4 เดือน ก็ชื่อว่าบ้าน สำหรับบ้านที่มีรั้วล้อม ถ้ามีอินทขีล ๒ ชั้น เหมือน อนุราธปุระ ที่ ๆ ก้อนดินตกแห่งบุรุษผู้มีกำลังปานกลาง ยืนที่อินทขีล ชั้นใน (ขว้าง…

บทนี้อธิบายถึงการสมาทานอารัญญิกังคะ ซึ่งเป็นการให้พระภิกษุไม่อยู่ในเสนาสนะชายบ้าน โดยมีการเน้นย้ำถึงการปฏิบัติและวินัยของภิกษุที่ต้องละเสนาสนะเขตบ้านไปอยู่ในป่า การระบุคุณสมบัติของบ้านและเสนาสนะในบริบ

…ะนาถะเจ้า ให้ทรงยินดี เพราะการอยู่ป่า อาศัยอยู่ในป่าผู้เดียว ย่อมได้ความสุขอันใด แม้เทวดากับทั้งพระ อินทร์ ก็ไม่ได้รสแห่งควาสุขอันนั้น และเธอ ผู้นี้แล ทรงไว้ซึ่งผ้าบังสุกุลอันเป็นดุจเกราะเข้าสู่ สงครามค…

…ตใจของนักพรต โดยระบุว่าความสุขที่ได้รับจากการอยู่ในป่านั้นไม่สามารถเทียบได้กับความสุขของเทวดาหรือพระอินทร์ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงวิธีปฏิบัติในการสมาทานรุกขมูลกังคะ และแสดงถึงความสำคัญของการอยู่ที่โคนต้นไ…

…า เสยย์ ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดการนอน เนสชชิกงฺค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์ของภิกษุผู้มีอัน (สำเร็จอิริยาบถ) อยู่ด้วยการนั่ง เป็นปกติ ดังนี้ [วิธี (ปฏิบัติ) ในเนสัชชิกังคะ ] ก็แล เนสัชชิกภิกษุนั้น ใน ๓…

การสมาทานเนสัชชิกังคะ มีรายละเอียดการปฏิบัติที่สำคัญสำหรับภิกษุ โดยบุคคลสามารถเลือกใช้วัสดุที่เหมาะสมในการนั่งและทำจงกรม ทั้งนี้เพื่อประโยชน์ในทางธรรมะและการพัฒนาตนเอง เพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สะดวกและทุ

…วามมักน้อย) สนฺตุฏฐิตา (ความสันโดษ) สลเลขตา (ความ ปฏิบัติขัดเกลากิเลส) ปวิเวกตา (ความอยู่เงียบสงัด) อิทมุตถิตา (ความรู้ว่าสิ่งนี้มีประโยชน์)ชื่อว่า ธุตธรรม โดยพระบาลีว่า (ภิกษุ

บทความนี้วิเคราะห์การแบ่งบุคคลตามการกำจัดกิเลสด้วยธุดงค์ โดยพิจารณาจากตัวอย่างและหลักคำสอนในพระธรรม โดยเน้นความแตกต่างของธุตะและธุตวาทะ พร้อมกับธุตธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา เช่น ควา

…ปิจฉตา และ สนฺตุฐิตา นับเข้าในอโลภะ สลุเลขตา และ ปริวิเวกตา นับเข้าในธรรมทั้ง ๒ คือ อโลภะ และ อโมหะ อิทมตฺถิตา ได้แก่ฌาณนั่นเอง ธรรมทั้ง ๒ (คืออโลภะ และอโมหะ) นั้น ภิกษุผู้ประพฤติธุดงค์ย่อมกำจัดความโลภใ…

ในเนื้อหานี้ชี้ให้เห็นถึงวิธีการที่ธรรมอโลภะและอโมหะช่วยในการทำลายความโลภและหลงในวัตถุที่ต้องห้าม สำหรับผู้ที่ปฏิบัติธุดงค์ โดยอธิบายถึงการยับยั้งการเสพติดวัตถุที่ไม่เหมาะสมและการให้สิ่งที่อนุญาตแก่ปั

…รกำหนดเสียให้แม่นยำว่า ถ้ากล่าวถึงอักขระ ตัวเดียวให้ลงท้ายเป็นเสียง โอ เช่น อ เกิดในคอ เรียก กณฺฐโช อิ เกิดที่เพดาน เรียก ตาลุโช แต่ถ้ากล่าวถึงอักขระหลายตัว ให้ลงท้าย เป็นเสียง อา เช่น อ อา เกิดในคอ เรี…

เนื้อหาภายในนี้กล่าวถึงการศึกษาบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการระบุเสียงและอักขระที่เกิดจากตำแหน่งของลิ้นและคอ เช่น อักขระที่ลงท้ายเป็น ชา และ โช ซึ่งมีความหมายต่างกันในแง่ของจำนวน นอกจากนี้ยังมีรายละเอียดเกี

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 20 คือ อิ เป็น เอ เช่น มุนิ อาลโย เป็น มุเนลโย, เอา อุ เป็น โอ เช่น สุ อตฺถิ เป็น โสตถี, วิการในเบื้องปลาย ก็…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายวิธีการและหลักการในการแปลงสระในภาษาบาลี โดยมีการเปรียบเทียบระหว่างวิการและอาเทศ รวมถึงการลบสระหน้าและการใช้สระหลัง เพื่อให้เกิดรูปแบบใหม่ในคำศัพท์ ตัวอย่างเช่น การแปลงคำ มุนิ อา

… 21 ส่วนทีฆะสระหลังนั้น ก็ตรงกันข้ามกับทีฆะสระหน้า คือต้อง ลบสระหน้าเสีย แล้วทีฆะสระหลัง เช่น สทฺธา–อิธ เป็น สทฺธีธ. จ–อุภย์ เป็น จูภย์. รสส์ นั้น ถ้าพยัญชนะอยู่เบื้องหลัง รัสสะคือทำสระเบื้องหน้า ให้มีเ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ โดยเริ่มจากการวิเคราะห์ทีฆะสระหน้าและหลัง รวมถึงการใช้งานพยัญชนะสนธิที่มีเอกลักษณ์ โดยให้ตัวอย่างการเปลี่ยนรูปแบบที่เห็นได้ชัด เช่น การทำใ