อิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 343 / 735

…้อนี้ได้ แต่ถ้าวิริยินทรีย์กล้าไซร้ ทีนี้สัทธินทรีย์ก็ไม่อาจทำกิจอธิโมกขกิจ (กิจคือการน้อมใจเชื่อ ) อินทรีย์นอกนี้ก็ไม่อาจทำกิจนอกนั้นแต่ละข้อ เพราะฉะนั้น วิริยินทรีย์ อันกล้านั้น พระโยคาวจรจำต้องทำให้ล…

…ธรรมที่สูงขึ้นในพระพุทธศาสนา โดยที่พระโยคาวจรต้องระมัดระวังในการพัฒนาสัทธินทรีย์และไม่ให้ความกล้าของอินทรีย์ใดอินทรีย์หนึ่งมีอำนาจมากเกินไปเพื่อที่จะสามารถทำกิจต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

…วยกัน แล้ว เป็นไม่ตกไปในโกสัชชะ วิริยะที่มีสมาธิประกอบพร้อมกัน แล้วเป็นไม่ตกไปในอุทธัจจะ เพราะฉะนั้นอินทรีย์ทั้ง ๒ คู่นั้น โยคาวจรต้องทําให้เสมอกัน ด้วยว่าอัปปนาจะมีได้ก็เพราะความเสมอ กันแห่งอินทรีย์ทั้…

…ความเสมอกันเพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคในการพัฒนาทางจิตใจ ซึ่งการรักษาความเสมอภาคนี้มีความสำคัญต่อการพัฒนาอินทรีย์ที่ทำให้เกิดอัปปนา และสามารถนำไปสู่การเห็นแจ้งในธรรมได้, dmc.tv

…ทกิริยตา ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 112 ความเป็นผู้ไต่ถาม ความทำวัตถุให้สละสลวย อินฺทริยสมตฺตปฏิปาทนา การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน ทุปฺปญฺญบุคคลปริวชฺชนา การหลีกเว้นบุคคลปัญญาทราม ปญฺญว…

…ยกล่าวถึงหลักธรรม ๑๑ ประการที่เป็นทางเกิดขึ้นแห่งวิริยาสัมโพชฌงค์ เช่น การทำวัตถุให้สละสลวย, การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน, และการพิจารณาเห็นภัยในอบาย นอกจากนี้ยังมีการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการคบหาบุคคลท…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 118 อิริยาปกสุขเสวนตา เสพอิริยาบถเป็นที่สบาย มชุฌตฺตปฺปโยคตา ประกอบความเพียรปานกลาง สารทฺธกายปุคฺคลปริวชฺช…

เนื้อหาเกี่ยวกับอิริยาบถที่เป็นที่น่ารื่นรมย์และการพัฒนาจิตเพื่อสร้างสมาธิ โดยมีการอธิบายถึงความสำคัญของการคบหาผู้มีจิ…

…ังนี้ แต่ทว่า เอวศัพท์ในปาฐะนี้ ควร (นำมา) กล่าวแม้ในบทหลังด้วย ดุจเดียวกันกับเอวศัพท์ในปาฐะนี้ว่า "อิเธว ภิกฺขเว ปรโม สมโณ อิธ ทุติโย สมโณ" ซึ่ง ท่านนำมากล่าวในบทหลังด้วย เพราะว่าใคร ๆ หาอ หาอาจที่จะไม…

บทนี้พูดถึงการที่ฌานเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากกามทั้งหลาย โดยอธิบายถึงธรรมชาติของเนกขัมมะ ซึ่งเป็นปฏิปักษ์ต่อกามราคะ ตามคำสอนของพระสารีบุตร นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงวิเวกที่เกี่ยวข้องและการเห็นคุณค่าของฌาน

…รรมทั้งหลายที่เกิดในฌานจิตนั้น มีความเป็นไปไม่ล่วงกันเลย (๑) ความร่าเริง ( ย่อมมี ) ด้วยหมาย ถึงว่า อินทรีย์ทั้งหลายมีรสเป็นอันเดียวกัน (๑) ความร่าเริง ( ย่อมมี ) ด้วยหมายถึงการยังความเพียรอันควรแก่ภาวะ…

…ษณะต่างๆ ของมัน โดยเฉพาะลักษณะ ๔ ของความร่าเริงในฌานจิต ซึ่งประกอบด้วยความไม่แยกจากกันของธรรมต่างๆ, อินทรีย์ที่มีรสเดียวกัน, ความเพียรที่เหมาะสม, และความคล่องตัวของฌานจิต ซึ่งทั้งหมดนี้นำไปสู่ความงามและ…

…อันอุเบกขาพอกพูน แล้วอย่างนี้เหล่านั้นใด เป็นธรรมไม่ล่วงเลยกันและกัน ( คือ เสมอกัน ) เป็นไปแล้วก็ดี อินทรีย์ทั้งหลายมีศรัทธาเป็นอาทิ เหล่าใดเป็นคุณมีรส อันเดียว โดยรสคือวิมุติ เพราะหลุดพ้นจากกิเลสต่างๆเ…

ในบทนี้กล่าวถึงกระบวนการดำเนินจิตสู่วิธีการเข้าถึงสมถะโดยไม่ต้องขวนขวายในขณะจิตหมดจด โดยพระโยคาวจรไม่มีความกังวลต่อการชำระจิตอีกต่อไป อธิบายถึงความสำคัญของสมาธิกับปัญญาในฌาน ซึ่งเป็นธรรมที่ไม่ล่วงเลยก

…ุเบกขา ในอุเบกขา ๑๐ นั้น อุเบกขาใดเป็นอาการที่ไม่ละปกติภาพอัน บริสุทธิในคลองแห่งอารมณ์ ๖ ทั้งที่เป็นอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ ในทวาร ๖ แห่งพระขีณาสพ อันมา ( ในบาลี) อย่างนี้ว่า " ภิกษุ ขีณาสพในพระธรรมวินัย…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับอุเบกขาในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายประเภทอุเบกขา 10 อย่าง เช่น ฉฟังคุเบกขา, พรหมวิหารุเบกขา, และโพชฌงคุเบกขา พร้อมทั้งพิจารณาความสำคัญของอุเบกขาในมุมมองของพระธรรมวินัยและผลกระทบ

…๖ คือ ฉันทะ อธิโมกข์ อุเบกขา มนสิการ อุทธัจจะ กรุณา มุทิตา สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ มานะ อิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจะ ถีนะ มิทธะ ที่เรียกว่า เยวาปนกะ คือกำหนดไม่ได้ว่า ธรรม ข้อไหนจะเกิดขึ้น

เนื้อหาเกี่ยวกับอุเบกขาและสังขารุเบกขาที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค แบ่งประเภทของอุเบกขาออกเป็นหลายชนิด รวมถึงการนำสมาธิและวิปัสสนามาใช้ในการควบคุมความรู้สึกและการวางเฉย ผลของการฝึกปฏิบัติตามหลักแนวคิดทางพุทธ

… ซึ่งแม้ในจตุตถฌานปาฐะนี้ มิได้ตรัส ไว้ตามลำดับแห่งการละมันเลยก็ดี แต่ก็ได้ตรัสไว้ตามลำดับอุเทศแห่ง อินทรีย์ในอินทรีย์วิภังค์โดยแท้ บัณฑิตพึงทราบโดยนัยดังกล่าวมา ฉะนี้ ถามว่า " ก็ถ้าองค์เหล่านั้นละได้เส…

…ธรรมะที่ลึกซึ้งซึ่งต้องอาศัยการพัฒนาในจิตใจและการปฏิบัติตามลำดับต่างๆ นอกจากนี้ยังพูดถึงความสำคัญของอินทรีย์ในอินทรีย์วิภังค์ในกระบวนการนี้ เนื้อหาทั้งหมดนี้ช่วยให้เข้าใจถึงการเข้าถึงความสงบในจิตใจอย่าง…

…ก้าน ระหว่างกลีบเป็นต้น ย่อมปรากฏ (ส่วน ) ปฏิภาคนิมิตหลุดจากกสิณมณฑล ปรากฏเช่น กับขั้วตาลฝั่งแก้ว ( อินทนิล ) อยู่ในอากาศ คำพรรณนาที่เหลือ พึงทราบตามนัยที่กล่าวแล้วนั้น เทอญ " นีลกสิณ จบ ปีติกสิณ นัยแม้…

ในการสร้างกสิณมณฑล ผู้ปฏิบัติสามารถนำดอกไม้ประเภทต่างๆ มาทำให้เต็มผอบ และสามารถใช้วัสดุหลากหลายสี เช่น ผ้าสีเขียว หรือสีอื่น ๆ ในการสร้างเป็นรูปแบบต่างๆ รวมถึงการทำให้เคลื่อนที่ได้ตามที่ได้กล่าวถึงในบ

…ุเมื่อจะขึ้นเอาอสุภนิมิตชนิดอุทธุ มาตกะ ย่อมไปผู้เดียว ไม่ (ต้อง) มีสหาย มีสติตั้งมั่น ไม่หลงลืม มี อินทรีย์ทั้งหลายอยู่กับตัว ( คือสำรวม ) มีความคิดไม่ไปนอกตัว ( คือ ไม่คิดกลัวอะไรไปต่างๆ ) พิจารณาดูทา…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับวิธีการดูอสุภโดยอิงตามอรรถกถา ที่พระโยคาวจรได้สอนแก่ภิกษุให้เกิดปีติโสมนัสในขณะไปดูอสุภนิมิต โดยมีการเตรียมความพร้อมทา…

…ภาคเจ้าทรงกำหนดเอาอภิญญา ๖ กับ วิปัสสนาญาณ และมโนมยิทธิ ตรัสเป็นวิชชา ๘ ธรรม ๑๕ ประการ คือ สีลสังวร อินทริเยสุคุตฺตทวารตา ( ความ คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย) โภชเนมัตตัญญุตา ชาคริยานุโยค สัทธรรม ๗ ( …

บทเรียนเกี่ยวกับอัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโนในวิสุทธิมรรคนี้ พูดถึงความรู้และวิธีการปฏิบัติธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้และทรงสอนไว้ โดยอธิบายถึงความรู้ในอริยสัจ 4 และองค์แห่งปฏิจจสมุปบาท รวมถึงการร

…หาสมุทร ๘๔,๐๐๐ โยชน์ สูงขึ้นไป (ในฟ้า ) ก็ประมาณเท่ากันนั้น ภูเขาใหญ่ทั้งหลาย คือภูเขายุคันธร ภูเขา อิสินธร ภูเขากรวีกะ ภูเขาสุทัสสนะ ภูเขา เนมินธระ ภูเขาวินตกะ ภูเขาอัสสกัณณะ อันตระการไปด้วยรัตนะหลากๆ …

…นมหาสมุทร ๘๔,๐๐๐ โยชน์ และสูงขึ้นไปในฟ้าประมาณเท่ากัน โดยมีภูเขาใหญ่ต่างๆ เช่น ภูเขายุคันธร และภูเขาอิสินธร ที่พัดดันน้ำขึ้นข้างบน เพื่อสร้างธารน้ำที่นำมาใช้ในจักรวาลนี้ dmc.tv

…ภททั้งหลาย มีประเภทกุศลเป็นต้น หรือว่าซึ่งธรรมมีกุศลธรรม เป็นอาทิ โดยประเภท ขันธ์ อายตนะ ธาตุ สัจจะ อินทรีย์ และ ปฏิจจสมุบาทเป็นต้น หรือว่าซึ่งอริยสัจคือทุกข์ โดยอรรถ (4) คือ ปีฬนะ ( บีบคั้น ) สังขตะ (อ…

ในพระวิสุทธิมรรคมีการจำแนกธรรมโดยการแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น กุศลธรรม อริยสัจ และการระบุลักษณะต่างๆ เช่น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค โดยมีการประมวลมาในรูปแบบที่ชัดเจน การอธิบายธรรมอย่างลึกซึ้งด้วยอร

…ีจิกรรม เพราะปฏิบัติด้วยประการนั้น จึงชื่อ สามีจิปฏิปนฺโน [แก้ ยทิทํ ฯ เป ด คำว่า ยทิทํ ไขเป็น ยานิ อิมานิ ( แปลว่า เหล่านี้ใด ) คำว่า จตฺตาริ ปุริสยุคานิ ความว่า โดย ( นับเป็น ) คู่ เป็นบุรุษ ๔ คู่ คือ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติที่นำไปสู่ความเป็นผู้ควรแก่สามีจิกรรม อธิบายถึงการปฏิบัติในทางจิตใจและวาจาเพื่อบรรลุพระนิพพาน โดยเน้นที่การปฏิบัติเพื่อประโยชน์ที่สูงสุดและการศึกษาความหมายของบทต่างๆ ที่เกี่ย

…ี้ ในพุทธวจนะนั้นพึงทราบว่า คำว่าได้รสอรรถ ตรัสหมายเอาความยินดี อันอาศัยอรรถแห่งอนุสสรณบาลี มีบทว่า อิติปิ โส ภควา เป็นต้นเกิดขึ้น คำว่า ได้รสธรรม ตรัสหมายเอา ความยินดีอันอาศัย (ตัว) บาลีเกิดขึ้น คำว่าไ…

บทความนี้กล่าวถึงการทำความไม่ประมาทในเทวตานุสสติที่มีอานุภาพมาก โดยการพิจารณาและปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งเน้นให้ผู้มีปัญญาปฏิบัติอย่างตั้งใจและละเอียด โดยอ้างถึงพุทธวจนะที่กล่าวถึงอารมณ์และคว

…หรือ ป็นชื่อของสิ่งนั้นสิ่งนี้ หรือหมายความว่าอย่างนั้นอย่างนี้ เหมือน อย่างคำว่า ปุริโส บุรุษ (ปุร+อิส) ภิกขุ ภิกษุ (ภิกฺข+รู) เป็น อาทิ เรียกสัญญัติศัพท์ ๆ นี้ในภาษาไทยก็มีใช้เหมือนกัน เช่นคำว่า โรงเร…

เอกสารนี้อธิบายถึงบาลีไวยากรณ์โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ ที่พบในภาษาไทย เทคนิคในการประกอบคำ และตัวอย่างเช่นคำว่า ดิน น้ำ ไฟ ลม ที่เป็นคำเดิม รวมถึงการใช้สัญญัติศัพท์ เช่น โรงเรียน และ ร้านค้า นามศัพท์แบ

…พยยศัพท์ - หน้าที่ 6 หรือ "กว่า" เพราะมีกำหนด. คำใดมี อติ (ยิ่ง) อุปสัคนำหน้าปกติบ้าง มี ตร หรือ อย อิสสก ปัจจัยต่อท้ายศัพท์ปกติบ้าง เช่นคำว่า อติปณฺฑิโต เป็นบัณฑิตยิ่ง ปณฺฑิตตโร เป็นบัณฑิตกว่า กนิโย น้…

ในบทนี้จะอธิบายเกี่ยวกับคำอธิบายทางไวยากรณ์บาลีโดยเน้นไปที่คำและศัพท์ที่มีความหมายพิเศษ เช่น คำที่มีอุปสรรค ‘อติ’ ที่ใช้ในผู้แสดงสถานะเช่น ‘อติปณฺฑิโต’ ซึ่งหมายถึงการยกย่องและเปรียบเทียบ. จะได้ทำความเ

…าง ๑ จัดตามสมมติอย่าง ๑. จัดตาม กำเนิดนั้น ได้แก่จัดตามธรรมชาติของภาวะเช่น ปุริโส ชาย จัดเป็น ลิงค์ อิตถี หญิง จัดเป็นอิตถีลิงค์ กุล สกุล จัดเป็นนปุสกลิงค์ ที่ จัดตามสมมตินั้นคือจัดนอกธรรมชาติของสิ่งนั้…

บทความนี้อธิบายถึงบทบาทของนามในบาลีไวยากรณ์ โดยแบ่งนามออกเป็นลิงค์ต่างๆ เช่น ปุ๊ลิงค์ อิตถีลิงค์ และนปุสกลิงค์ พร้อมกับการจัดประเภทตามกำเนิดและสมมติ ด้วยการนำเสนอตัวอย่างที่เกี่ยวข้อง เช่น…