เกิด : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 209 / 358

…ิจที่ กระทำแล้วนาม ๆ เป็นต้นได้ ๑ อุเบกขา แม้ทั้ง ๒ คือ ตัตรมัชฌัตตุ เปกขา ที่เป็นอุเบกขาสัมโพชฌงค์ เกิดร่วมกับวิปัสสนาที่เป็นไปสม่ำ เสมอ และอาวัชชนุเปกขา ในมโนทวาร ๑ เมื่อวิปัสสนูปกิเลส 8 อย่าง มีโอกาสเป…

เอกสารนี้อภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของวิริยสัมโพชฌงค์ในการบรรลุมรรคผลผ่านการวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับไตรลักษณ์ โดยเน้นให้เห็นถึงการกำหนดและวินิจฉัยลักษณะที่ถูกต้องเพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าใจผิดในทางธรรมและเส

…๗ เมื่อมารำพึงถึงกุศลจริยาสัมมาปฏิบัติของท่าน วุฑฒบุคคล อันอำนวยผลให้ท่านสมบูรณ์ด้วยชาติอันประเสริญ เกิดในตระกูลอันสูงมีชนมายุยืน เป็นเหตุแล้ว และเคารพนบนอบโดยสถานเป็นดั่งภาชนะที่รองกุศลสุจริต เป็นธรรมคาร…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของธรรมคารวะและอานิสงส์ของการบูชาผู้ปฏิบัติตามธรรม โดยเสนอว่าการเคารพและกราบไหว้ผู้เจริญในธรรมจะนำมาซึ่งอายุ วรรณ สุข และพละที่จะเจริญขึ้นเรื่อยๆ นอกจากนี้ยังเปรียบเทียบการปฏ

…ธรรมได้สดับมาก ชื่อ ว่า พหุสุตในที่นี้ กล่าวโดยความพาหุสัจจะนั้น คือความเป็นผู้ฉลาดแตกฉานในอรรถธรรม เกิดขึ้นแล้วเพราะการศึกษาคุณข้อนี้ เป็นที่นิยมนับถือของมนุษยนิกร ในประเทศที่เจริญแล้วใน สมัยนั้น ๆ แต่คร…

…ะเจ้าสุทัสนราชได้ทรงเห็นคุณค่าแห่งการศึกษาและเลือกหาผู้มีความสามารถในการสอนให้กับพระราชบุตร เพื่อให้เกิดปรีชาสามารถและการศึกษาที่ดีขึ้น พระมหากษัตริย์ทรงตระหนักถึงโทษของความโง่เขลาจึงให้ความสนใจกับการศึกษ…

…ะ ไม่ได้หรือผู้ที่ได้ แจกแล้ว แต่จะไม่ประสงค์เพียงเท่านั้น ยังจะต้องการอีก เมื่อไม่ได้สมประสงค์ก็จะ เกิดอาฆาต บาดหมางแล้วและเข้ากันหรือ แต่ลำพัง ยกพยุหแสนยามาทำสงคราม เพื่อชิงเอาด้วย พลการ ฯ ไหนเลยคณะมัลล…

เนื้อหาว่าด้วยความฉลาดในการประกอบกิจการและการใช้กลยุทธ์ที่ดีกว่าในการจัดการปัญหา จากเรื่องราวในมหาปริพพานสูตร การแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์พระสารีริกธาตุโดยไม่แจกจ่ายก่อนให้ระวังภัย และกระบ

… เหตุดังนั้น สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอ ใน ญาติธรรมจึงควรให้เป็นไปในบุคคลผู้เป็นญาติตามสมควร เกิดขึ้นก็ย่อมจะเป็นกำลังช่วยให้สำเร็จไปได้ อีกประการหนึ่ง ชนผู้เป็นมิตรแห่งกัน ประพฤติตนตามฉันที่เป็นมิ…

…มิตรในชีวิตมนุษย์ตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุว่าหากบุคคลมีการคบหากับมิตรที่ดี เช่น กัลยาณมิตร จะส่งผลให้เกิดความเจริญ ในขณะที่การมีมิตรที่ไม่ดีอาจนำไปสู่ความเสื่อมทั้งในด้านทรัพย์และคุณธรรม นอกจากนี้ยังกล่าวถ…

…เดียว, เป็นธรรมดาของ โลกสันนิวาส ข้อนี้มีทั่วไป แม้ในกำเนิดดิรัจฉาน ประเภทชลาพุชะนอนในครรภ์และอัณฑชะเกิด ในฟองจำนวนที่ต้องฟัง เหตุดังนั้น การเลี้ยงรักษาบุตรของตนจึงเป็นหน้าที่ของมารดาบิดาแต่ เดิมมา การแสว…

บทนี้เกิดขึ้นจากการอธิบายความสำคัญของบุตรในการสืบสายวงศ์สกุล มีการจำแนกประเภทของบุตรตามลักษณะการเกิด ความรับผ…

…รม ดังมีแจ้ในคัมภีร์มหาวรรคพระวินัย ตอนบรรพชาขันธกะว่า คราวหนึ่งปัจจันตชนบทปลาพระราชอาณาเขตแคว้นมคธ เกิดจลาจล กำเริบขึ้น ต้องจัดกองทัพส่งไประงับ พวกโยธีผู้ถูกเกณฑ์และไม่สมัครไปพากันหลบหนีไปบวชใน สำนักพระภ…

เนื้อหาพูดถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการปกครองประชาชนด้วยราชธรรมและการรักษาความสงบในยุคพุทธกาล โดยยกตัวอย่างกรณีของพระเจ้าพิมพิสารที่ดำเนินการห้ามไม่ให้ผู้รับบวชหลีกเลี่ยงจากการเป็นราชภัฏ เพื่อไม่ให้ก

…นนำสืบกันไป กว่าพระศาสนาจะไพบูลถาวร แพร่หลายสำเร็จประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก หากจะมีโรคาพาธพยาธิพิบัติ เกิดขึ้นตัดทอนอายุ สังขาร ก็จะทรงพยายามเพื่อบำบดเสีย ด้วยกำลังพระอิทธิบาท จะบำรุงพระองค์ให้ทรงอยู่ก่อน ก…

บทความนี้นำเสนอบทบาทของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการประกอบพระราชธรรมและการดูแลประชาชน โดยทรงมีจริยาวัตรที่สมบูรณ์ ใช้ปัญญาและวิริยภาพในการปกครองและดูแลราษฎร เพื่อเป็นหัวหน้าในการส่งเส

…ประการหนึ่ง ถึงจะเปลืองโภคทรัพย์ที่จับจ่ายไปในกิจนี้ ก็จัดว่า จ่าวยไปด้วยดี ชื่อว่าได้ถือประโยชน์อันเกิดแต่โภคทรัพย์ไว้ได้ แต่มิตรนั้นต่างชั้นกันตามบุคคล วิธีสงเคราะห์ก็จำต้องต่างไปตาม คนเดียวกันความต้องก…

…ที่ดีในกลุ่มผู้ติดตามถวายคำนับพระพุทธเจ้าได้ เสนอให้เห็นถึงความสำคัญในการมีพวกพ้องในสังคมและการทำให้เกิดความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในกลุ่มคน

…ิ้นหวังแล้ว เพียรเสียย่อมไม้พ้นจากครหาไปได้ ผู้อื่นจะติก็ทำเนา ตนติตนได้นั่นแลเป็นสำคัญ ข้อนั้นย่อม เกิดความวิปปฏิสารเมื่อปลายมือ ฯ แม้สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ประทานบรมพุทโธวาทไว้ว่า สิญฺจ ภิกขุ อิม นา…

…ในความสงบและเป็นที่ยกย่องในสังคมได้ โดยเปรียบเทียบกับการวิดเรือที่จะพาไปสู่ฝั่ง ความสำเร็จในชีวิตจึงเกิดจากการไม่ย่อท้อและความมานะอุตสาหะ ตั้งความหวังเพื่อไปยังจุดหมายที่ตนตั้งไว้

…ทรงทำธรรมาธิษฐานและแสดงธรรมโปรดประชาชน มิได้เห็นแก่เหนื่อยยาก ประกาศพระศาสนาให้แพร่หลายสืบมา ทําความเกิดของพระองค์ ให้สำเร็จประโยชน์แก่สัตว์โลก ด้วยประการฉะนี้ ไม่ กัตตุกัมยาฉันทะนี้ ย่อมยังความประสงค์ให้…

บทความนี้เล่าถึงการบำเพ็ญพระกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยได้กล่าวถึงการตระหนักถึงความลำบาก และการเข้าใจในธรรมที่ถูกเปิดเผยโดยพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบทบาทของพระโมคคั

สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณสมเด็จพระสังฆราช(กิตฺติโสภณมหาเถระ) ๑๑๒ บกพร่องช่องใหญ่ ๆ ย่อมจะเกิดขึ้นมากมาย ดุจคนอยู่ในที่มือ ณ ราตรี ย่อมแลเห็นรูปทั้งหลาย เขื่องไปกว่าจริงฉะนั้น ฯ อธิบายว่า เมื่อเ…

บทความนี้เสนอหลักการสำคัญในการปกครองของพระมหากษัตริย์ตามแนวพระอริยวงศาคตญาณ โดยเน้นถึงสมบัติ 5 ประการที่พระมหากษัตริย์ควรมี ได้แก่ อาโรคยสมบัติ ความปรีชารวมถึงการมีบริวารที่ซื่อสัตย์และมีความสามารถเพื

…ีติโสมนัส ด้วยทรงได้พระราชโอรสสมหวัง แต่มิใช่เป็น เพียงพระราชลาภในส่วนพระองค์เท่านั้น ยังเป็นเหตุให้เกิดปีติปราโมทย์เป็นอย่างยิ่งแก่พสกนิกร ทุกทั่วหน้า ผู้อยู่ใต้พระบารมี ผู้จงรักภักดีในพระองค์ พระมหากษัต…

เนื้อหาว่าด้วยสมบัติที่สำคัญของพระมหากษัตริย์ เช่น อภัยสมบัติ ทารสมบัติ และปุตตสมบัติ รวมถึงการอธิบายถึงเหตุและปัจจัยที่ส่งผลต่อการปกครองและความเป็นอยู่ของประชาชนใต้พระบารมี พร้อมทั้งคุณธรรมและเสน่ห์ท

…เป็นห่วงพสกนิกรอย่างยากจะประมาณได้ ขันติ เป็นประธาน คือขันติเป็นใหญ่ เป็นเหตุนำ และสิ่งที่ขันตินำให้เกิดคือ ศีลและ สมาธิ อันเป็นคุณทั้งสองประการ ศีลก็ตาม สมาธิก็ตาม จักไม่เกิดจากความ ไม่อดทน หรือ ความไม่ม…

ข้อความนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในแง่ของการรักษาศีลและสร้างสมาธิในชีวิตผู้ปฏิบัติธรรม ขันติเป็นกุญแจสำคัญในการยับยั้งอารมณ์ที่นำไปสู่การทำผิดศีล ทั้งในการควบคุมความโกรธ ความอยาก และการพูดเท็จ โดยการม

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ๑๔๑ ปัญญาญาณ เป็นเหตุให้เกิดความเบิกบานร่มเย็นเป็นสุขทุกกาลสมัย แม้ในยามเกิดทุกข์ภัยความ ขัดข้อง ในการเสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยม…

บทความนี้กล่าวถึงสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ๑๔๑ ที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณในการช่วยเหลือประชาชนในถิ่นทุรกันดาร โดยทรงเริ่มการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ใช้ปัญญาญาณและความสามารถในการคิดค้

…รมโดยพระราชประสงค์ด้วยพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ได้ทรงปฏิบัติพระองค์อยู่ใน โภควัฑฒนธรรม เป็นเหตุให้เกิดโภคทรัพย์โภคสมบัติต่าง ๆ แก่ ประชาชน ตลอดถึงประเทศชาติ โดยทั่วไปจึงรับพระราชทานถวายวิสัชนา โภควัฑฒนธ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชในด้านโภควัฑฒนธรรมซึ่งมีพระมหากรุณาธิคุณต่อประชาชนและประเทศชาติ โดยมีการอธิบายถึงพละกำลังทั้ง 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับการปกครองและการดำรงอยู่

…ลังคืออำมาตย์ อภิชัจจพละ คือกำลังพระชาติสูง สมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกล่าว แสดงไว้ว่า ผู้เกิดในสกุลสูงนั้น ในอดีตชาติเป็นผู้อ่อนน้อมต่อผู้ควรได้รับความอ่อนน้อม ด้วย เหตุนี้ผู้เกิดในตระกูลสูงจึง…

…การสนองพระราชดำริเพื่อพัฒนาประเทศชาติ โดยเฉพาะโครงการพัฒนาลุ่มแม่น้ำต่างๆ เช่น ลุ่มน้ำบางนรา ที่ช่วยเกิดประโยชน์ทั้งด้านเกษตรและอุปโภคบริโภค นอกจากนี้ยังมีโครงการการดูแลน้ำที่ลุ่มน้ำก่ำในจังหวัดสกลนครและน…

…อมบริบูรณ์ในสมเด็จบรมบพิตรพระราช สมภารเจ้า เมื่อได้ทรงสดับแล้ว ทรงปัจจเวกขณ์ถึงโดยกำลังพระปรีชาก็จักเกิดพระปีติปราโมทย์มี กำลัง แต่นั้นก็จักตั้งพระราชหฤทัยบำเพ็ญเพิ่มพูนให้บริบูรณ์ยิ่งสรรพสิริสวัสดิ์พิพัฒ…

บทนี้กล่าวถึงพระราชกุศลและคุณธรรมที่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงบำเพ็ญซึ่งทำให้เกิดพระปีติและความเจริญรุ่งเรืองในพระองค์ โดยอ้างถึงความสำคัญของการทำทานและการรักษาศีลที่นำไปสู่มงคลและค…

…าที่จะชนะได้นั้นก็ต้องประสบความทุกข์เดือดร้อน เมื่อมีสัจจกิริยาคือการตั้งสัจจะเข้าช่วย ความชนะจึงบังเกิดขึ้นได้ในที่สุด ในเรื่อง เมื่อจะพิจารณาโดยนัยทางปฏิบัติ ก็ย่อมจะเห็นความได้ว่า ในการที่ธรรมจะ ต่อสู้…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของเมตตาและอุเบกขาในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่า เมตตาคืออำนาจในการต่อสู้กับอธรรมนั้นต้องใช้สัจจะกิริยา และการฝึกอุเบกขาเพื่อความสงบสุขในจิตใจ เมตตาบารมีแบ่งออกเป็น 3 ชั้น มีอำนาจ

…่กรรม เหมือน จะใช้ข้อในข้างต้น วิธีอบรม ทายาท คือ รับผลแห่งกรรมของตนเอง เมื่อวางใจลงในกรรมได้ ใจก็จะเกิดเป็นกลาง คือเป็น อุเบกขาขึ้นได้ อุเบกขาในพรหมวิหารดังนี้ จึงอบรมให้มีขึ้นในจิตใจ วิธีอบรมคือ ระวังใจ…

การฝึกอบรมจิตใจให้เข้าใจกรรมและผลของกรรมสามารถสร้างอุเบกขาในชีวิตได้ โดยการระวังใจไม่ให้เกิดความยินดีหรือยินร้ายต่อสิ่งที่เกิดขึ้น พยายามทำใจให้สงบและเป็นกลางแม้เผชิญกับสภาพที่ไม่ดี นอกจากนี้ย…