เกิด : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 213 / 358

…ัง แล้วนำผ้าสาฎก (ผืนนั้น ) ออกจากถลกบาตรแสดง ( ให้เห็นเป็นพยาน ) อุบาสิกา ( ทราบความ จริงเช่นนั้น )เกิดความเลื่อมใส หันหน้าไปทางทิศที่พระลูกชายไป ก้มลงนมัสการ พลางกล่าวว่า " พระผู้มีพระภาคเจ้า คงทรงทำ ภิ…

…วกับพระลูกชายที่ไม่ปรากฏตัว พระเถระได้ปลอบนางและอธิบายถึงความหมายของการปฏิบัติตามหลักธรรม จนทำให้นางเกิดความเชื่อในพระพุทธเจ้า รวมถึงการนำเสนอปฏิปทาที่เกี่ยวข้องกับวิสุทธิที่มีอยู่ในพระไตรปิฎก การสนทนาระห…

…าะแม้ภิกษุผู้ไม่มีบุญ ใครถวายอะไรนิดหน่อย แปลว่ามีลาภน้อย ก็อาจติดใจข้องอยู่ในลาภนิด ๆ หน่อย ๆ นั้น เกิดเป็นกังวลขึ้น จนไม่อาจตัดไปได้ เช่นนี้จะไม่จัดเป็นลาภปลิโพธหรือ แต่ก็อาจ เป็นได้ว่าท่านมุ่งแสดงเป็นต…

บทนี้นำเสนอการสนับสนุนและแนวทางในการศึกษาให้แก่ภิกษุที่เรียนพระสูตรและพระอภิธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีอาจารย์และการทำกิจกรรมส่วนตัว ซึ่งมีความสำคัญต่อการพัฒนาทางสมาธิและปัญญา นอกจากนี้ยังเ

…าจารย์ ใน ( ฝ่าย ) บ้านเรือน มารดา บิดา พี่น้องหญิง พี่น้องชาย เป็นต้น ชื่อว่า ญาติ บุคคลเหล่านั้น (เกิด) เป็นไข้ขึ้น จึงเป็นปลิโพธแก่ภิกษุนี้ เพราะเหตุนี้ ปลิโพธนั้น เธอ พึงตัดด้วยการอุปัฏฐาก ทำบุคคลเหล่…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการดูแลบุคคลที่สำคัญในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นพระอาจารย์หรือผู้ปกครอง การปรนนิบัติและการให้การดูแลเมื่อมีไข้เป็นหน้าที่ที่สำคัญอย่างยิ่งในศาสนา การให้ความเคารพและการดูแลเช่นนี้ส่งผล

…ะเหตุนั้น คนพุทธิจริต จึงมีส่วนเสมอกันแห่งคน โทสจริต ฝ่ายว่าคนโมหจริต เมื่อพยายามทำกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ให้เกิดขึ้นอยู่ วิตกทั้งหลายที่เป็นอันตราย (ต่อการทำกุศล) มักจะ เกิดขึ้น ( ทั้งนี้ ) เพราะวิตกมีลัก…

บทความนี้อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ โทสะ และปัญญาในบริบทของการทำกุศลธรรม โดยชี้ให้เห็นว่าโทสะและปัญญานั้นมีอิทธิพลต่อการกระทำของมนุษย์ ปัญญาเป็นคุณลักษณะที่ไม่พัวพันกับโทสะ ขณะที่โทสะมักจะหาความผ

…ลนั้นย่อม ไม่อาจข่มโลภะได้ แต่อโทสะ โมหะกล้าย่อมอาจข่มโทสะโมหะได้ เพราะเหตุนั้น บุคคลนั้น ( เมื่อ ) เกิดมาด้วยอำนาจปฏิสนธิที่กรรมนั้น อำนวย ย่อมเป็นคนโลภ ( แต่ ) เป็นคนใจเย็น ไม่มักโกรธ ฉลาดหลักแหลมราวกะเ…

…กรรม ทั้งนี้มีการแบ่งประเภทของบุคคลตามแรงกดดันจากจิตใจ และการแก้ไขอุปนิสัยด้วยการพิจารณาคุณสมบัติที่เกิดจากกรรมที่ตนทำในอดีต เมื่อปฏิสนธิในวาระนั้น เหตุผลในวินิจฉัยนี้เป็นการชี้ให้เห็นถึงความซับซ้อนของการ…

…่างดังที่กล่าวแล้วนั้น บรรดาอัปปนาวหกรรมฐาน ทั้งหลาย กสิณ ๑๐ กับอานาปานสติ เป็นจตุกฌานิกะ (เจริญให้ เกิดฌานได้ครบ ๔ ) อสุภ ๑๐ กับกายคตาสติ เป็นปฐมฌานิกะ ( เจริญ ให้เกิดฌานได้เพียงปฐมฌาน ) พรหมวิหาร ๓ ข้าง…

เนื้อหาฝึกฝนการเจริญฌานบนพื้นฐานกรรมฐานแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ โดยมีการวิเคราะห์ฌานชนิดต่างๆ เช่น จตุกฌานิกะ ปฐมฌานิกะ โดยเน้นความสำคัญของการก้าวล่วงองค์และการก้าวล่วงอารมณ์ ในการพัฒนาทางจิตของพระโยคาว

…ณถึงโยชน์หนึ่งก็ดี ก็พึง ( ไป) อยู่ในวิหารนั้นเถิด ด้วยเมื่อได้อยู่อย่างนั้น ครั้นมีความสนเท่ห์หรือ เกิดความหลงลืมในข้อกรรมฐานที่ตรงไหนก็ดี จะได้ (ลุกขึ้น) ทำวัตร ในวิหาร ( ที่ตนอยู่ ) แต่เช้าแล้ว ( ออกเด…

พระโยคีควรพิจารณาความเหมาะสมของวิหารในการทำสมาธิ หากวิหารที่อยู่ไม่ให้ความผาสุก ควรไปวิหารที่สัปปายะเพื่อบำเพ็ญกรรมฐานและชำระความคิดที่อาจไม่ตรงตามอรรถในการปฏิบัติธรรมนั้น ต้องเตรียมความพร้อมทั้งการศึ

…ลาน ก็แลเมื่อภิกษุพำนักอยู่ในเสนาสนะนั้น จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขารทั้งหลายย่อม เกิดขึ้นโดยไม่ฝืดเคืองเลย อนึ่ง ภิกษุทั้งหลายผู้เป็นเถระ เป็นพหูสูต ทรงธรรม ทรงวินัย ทรงมาติกา ย่อมอยู่ใ…

บทนี้กล่าวถึงการพำนักของภิกษุในเสนาสนะที่เหมาะสม โดยเน้นถึงการมีองค์ประกอบที่ทำให้การปฏิบัติธรรมดำเนินไปอย่างราบรื่น และการสอบถามข้อธรรมกับพระเถระเพื่อทำความเข้าใจในสิ่งที่สงสัย รวมถึงการตัดปลิโพธสำหร

…ี่ 96 เห็นโทษในกามทั้งหลาย โดยนัย ( พระบาลี ) ว่า กามทั้งหลายมี คุณน่ายินดีน้อย ดังนี้เป็นอาทิ (จน) เกิดความพอใจในเอนขัมมะ อันเป็นเครื่องสลัดกามออกไป เป็นอุบายก้าวล่วงสรรพทุกข์ ยัง ปีติและปราโมชให้เกิด ด้…

…ั้งหมด รวมถึงอุบายที่ช่วยสลัดกามออกไป โดยการพึ่งพาการระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ ซึ่งจะก่อให้เกิดความสงบและปีติ การทำความเข้าใจในนิพพานและการเพ่งดูนิมิต โดยไม่ให้แตะต้องสีหรือรูปแบบที่ไม่จำเป็น ทำใ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 100 ทั้งหลายเกิดมีกำลังแล้ว เพราะความที่องค์ทั้งหลายเกิดมีกำลังแล้ว เมื่ออัปปนาสมาธิเกิดขึ้นแล้ว จิตตัดภวังค์วาระเดี…

…การรักษานิมิตและการบรรลุอัปปนาให้อธิบายชัดเจน โดยเสนอแนวทางการปฏิบัติที่พระโยคาวจรควรทำเพื่อให้นิมิตเกิดและคงอยู่ได้อย่างมั่นคง การรักษานิมิตมีความสำคัญเนื่องจากช่วยในการเจริญสมาธิและการบรรลุผลในการปฏิบัต…

…ว่าวัตถุภายนอกไม่สดใส คือ ไม่สะอาด ก็แลเมื่อวัตถุภายในและภายนอกไม่สดใส แม้ญาณใน จิตเจตสิกทั้งหลายที่เกิดขึ้น ก็พลอยไม่หมดจดไปด้วย ดุจแสงของ เปลวประทีปที่อาศัยโคม ไส้ และน้ำมันอันไม่สะอาดเกิดขึ้น ก็ไม่ สดใ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของความสะอาดทั้งภายในและภายนอกของพระโยคาวจร ซึ่งมีผลต่อการพิจารณาสังขารโดยญาณที่หมดจด หากวัตถุภายในและภายนอกไม่สดใส จะส่งผลกระทบต่อญาณในจิตเจตสิก ทำให้สังขารไม่ปรากฏชัดและกรรมฐ

…นาว่า ในกาลใด จิตของเธอเป็นจิตไม่มีอัสสาทะ เพราะความพยายามทางปัญญา อ่อนไปก็ดี เพราะไม่ได้ความสุขอัน เกิดแต่ความสงบก็ดี ในกาลนั้นพระโยคาวจรย่อมยังจิตนั้นให้สังเวช ด้วยการพิจารณาสังเวควัตถุ ๘ วัตถุทั้งหลาย …

บทความนี้พูดถึงการทำสัมโพชฌงค์ ๓ โดยระบุถึงการทำจิตให้ร่าเริงและการเพ่งดูจิตในเวลาที่เหมาะสม พระโยคาวจรมีวิธีในการบ่มเพาะจิตใจเพื่อสร้างความสำนึกรู้เรื่องทุกข์และความสุข ดูแลจิตด้วยการพิจารณาสังเวควัต

…ล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 127 ฝ่ายพระโคทัตตเถระนักอภิธรรม อ้างสูตรนี้ว่า "ธรรมทั้งหลาย" อันเป็นกุศลที่เกิดก่อน ๆ ย่อมเป็นปัจจัยโดยเป็นอาเสวนปัจจัยแห่ง "ธรรมทั้งหลายอันเป็นกุศลที่เกิดหลัง ๆ" ดังนี้แล้ว กล่าว…

…เกี่ยวกับความสำคัญของอัปปนาและชวนะในอภิธรรม โดยเฉพาะในการวิเคราะห์ธรรมทั้งหลายและปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดกุศล ภายใต้การนำเสนอของพระโคทัตตเถระ ความเข้าใจนี้มีผลต่อการศึกษาและปฏิบัติธรรมในสายพุทธศาสนา นอกจาก…

…่เหลือ โดยเสมอโดยชอบ ใน เอกัตตารมณ์ เพราะเหตุนั้น ความที่ปฐมฌานประกอบองค์ ๕ บัณฑิตพึงทราบโดยเป็นความเกิดขึ้นแห่งองค์ ๕ นี้ คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข จิตเตกัคคตา ด้วยเมื่อองค์ ๕ นี้เกิดขึ้นแล้ว ฌานจึงได้ชื่อ…

…งอยู่ที่การเข้าใจและประยุกต์ใช้องค์เหล่านี้อย่างถูกต้อง ท้ายที่สุด การพิจารณาองค์ประกอบเหล่านี้ทำให้เกิดความเข้าใจที่ลึกซึ้งในกระบวนการภาวนา ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถพัฒนาตนในแนวทางที่ถูกต้องและมีประสิทธิภา…

…งเลยกันแห่งธรรมทั้งหลายเป็นอาทิให้ สำเร็จ” ถามว่าคำที่กล่าวนี้มีอรรถาธิบายอย่างไร ? แก้ว่า ก็อัปปนา เกิดขึ้นในวาระใด ในวาระนั้นจิตย่อมหมดจดจากหมู่กิเลสกล่าวคือ นิวรณ์อันเป็นอันตรายแห่งฌานนั้น เพราะหมดจดแล…

…ิวรณ์เพื่อนำไปสู่สมถนิมิตสายกลาง โดยอธิบายว่าจิตต้องเผชิญกับปัจจัยที่ทำให้เข้าถึงสถานะมั่นคงและทำให้เกิดความปราศจากอุปสรรค ทั้งยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับความถูกต้องของคำอธิบายในพระบาลี การเข้าถึงความจริงและ…

…ป ) นี้เป็นคำชี้แจงในวสี ๕ นั้น เมื่อใดพระโยคาวจรอาจ ส่งจิตไปในองค์ฌาน ๕ มิให้มีระหว่าง (วิสภาคารมณ์เกิดขึ้น ) ได้ อย่างนี้คือ เมื่อเธอออกจากปฐมฌานแล้วนึกหน่วงเอาวิตกเป็นวาระ แรก ชวนะอันมีวิตกเป็นอารมณ์นั…

บทความนี้พูดถึงคำชี้แจงในวสี ๕ ของพระโยคาวจร ซึ่งได้แก่ อาวัชชนวสี สมาปัชชนวสี และวสีอื่นๆ โดยนำเสนอถึงความสำคัญของการเข้าและออกจากฌาน รวมถึงแนวทางในการพัฒนาตนเองในด้านการทำสมาธิและปฏิบัติธรรม นอกจากน

… - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 163 วิจาร ไม่มีวิตก เพราะวิตกวิจารระงับไป มีแต่ปีติและสุขอันเกิดแต่ สมาธิอยู่ ด้วยประการฉะนี้ ทุติยฌานปฐวีกสิณอันละองค์ ๒ ประกอบ ด้วยองค์ ๗ งาม ๓ ประการ พร้อมไปด้วย…

…การบรรลุทุติยฌานซึ่งมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากปฐมฌาน โดยพิสูจน์ให้เห็นว่าเมื่อวิตกและวิจารระงับไป จะเกิดปีติและสุขจากสมาธิแทน โดยอธิบายว่าธรรมทั้งหลายในปฐมฌานและทุติยฌานมีความแตกต่างกันอย่างไร นอกจากนี้ยั…

…า ( คือ วิตกกวิจาราน รูปสมา) แล้ว ก็ต้องตรัส อยู่นั่นแล (แก้ สมาธิชิ ปีติสุข) บทว่า สมาธิชิ ความว่า เกิดแต่สมาธิในปฐมฌาน หรือว่า แต่ สัมปยุตสมาธิ (สมาธิประกอบกัน ) ในสมาธิ ๒ อย่างนั้น แม้ปฐม

…ับฌานอื่นๆ รวมถึงการใช้คำศัพท์ในพระพุทธศาสนาเพื่อการศึกษาอย่างลึกซึ้ง อย่างเช่น สมาธิชิที่แสดงถึงการเกิดจากสมาธิในปฐมฌานและการประกอบกันของสมาธิทั้งสองประเภท

…( สิ่งที่ละแล้วเหล่า นั้นอีกเพราะเห็นโทษ ) อันมา ( ในบาลี ) อย่างนี้ว่า " ถามว่าสังขารุ- เบกขาเท่าไรเกิดขึ้นด้วยอำนาจสมาธิ สังขารุเบกขาเท่าไรเกิดขึ้นด้วย อำนาจวิปัสสนา ? ตอบว่า สังขารุเบกขา 4 เกิดขึ้นด้วย…

เนื้อหาเกี่ยวกับอุเบกขาและสังขารุเบกขาที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค แบ่งประเภทของอุเบกขาออกเป็นหลายชนิด รวมถึงการนำสมาธิและวิปัสสนามาใช้ในการควบคุมความรู้สึกและการวางเฉย ผลของการฝึกปฏิบัติตามหลักแนวคิดทางพุทธ

…ไม่ใช่สั่นพอดีพอร้าย. ๒. ข้อนี้ตรงกับ "ดีฝ่อ" น้ำย่อยอาหารเสีย อาหารที่กินแล้วไม่ย่อยหรือย่อยไม่หมด เกิดเป็นพิษ

…ล่าวพระเถระหรืออภิญญาตภิกษุก่อนที่จะเดินทาง เน้นถึงอานิสงส์ของการบอกกล่าวเพื่อให้ผู้อื่นช่วยดูแล หากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด เช่น อาการบาดเจ็บหรือถูกโจร ขณะเดียวกันยังเชื่อมโยงกับสัญญาณแห่งอันตรายและประสบกา…