เกิด : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 87 / 358

…พญานาค อดีตพระภิกษุรูปหนึ่ง ดังนี้ เรื่องของเอรกปัตตนาคราช ในสมัยพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า พญานาคนั้นเกิดเป็นภิกษุหนุ่ม ขึ้นเรือไปในแม่น้ำคงคา ใช้มือ จับใบตะไคร้น้ำกอหนึ่ง เมื่อเรือแล่นไปก็ไม่ปล่อย จนใบตะไ…

บทความนี้เน้นความสำคัญในการไม่มองข้ามความผิดเล็กน้อย โดยนำเสนอเรื่องราวของพญานาคเอรกปัตตะที่เคยเป็นพระภิกษุหนุ่มที่ประมาทในโทษเล็กน้อย จนกลายเป็นพญานาคและไม่สามารถบรรลุธรรม. เป็นการเตือนใจให้บุคคลในพร

…น้อยๆ ของนิมิตนั้น เช่น ลักษณะของมือ เท้า หน้าตา การพูด การหัวเราะ หรืออากัปกิริยาอื่นๆ ซึ่งจะก่อให้เกิดกิเลสขึ้น ดังนั้นการไม่ถืออนุพยัญชนะ ก็คือ เมื่อ ได้เห็นองค์ประกอบเล็กๆ น้อยๆ เหล่านั้น ก็ยังหยุดใจต…

…ใจ ใจที่ไม่สำรวมย่อมมีโอกาสเผชิญกับความทุกข์หลายรูปแบบ การพิจารณาและควบคุมความคิดจะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดความเศร้าหมอง และรักษาความสงบสุขในจิตใจได้

… จะชื่อว่า เล็กน้อยไม่มีเลย ได้โอกาสแล้วย่อมทำให้ถึงความพินาศโดยส่วนเดียว กิเลสแม้ถึงจะมีประมาณน้อย เกิดขึ้นแล้ว ได้โอกาสเพื่อจะเพิ่มพูน ย่อม ยังความพินาศอย่างใหญ่หลวงให้เกิดขึ้นได้...”1 พร้อมทั้งทรงเล่าเ…

…ระพุทธเจ้า โดยใช้เรื่องราวจากสิคาลชาดกเป็นข้อเตือนใจ การไม่ระวังเสียงจากกิเลสแม้จะเล็กน้อยก็อาจทำให้เกิดความพินาศได้ เหมือนกับหมาจิ้งจอกที่ถูกหลอกให้อยู่ในซากช้างจนกระทั่งไม่สามารถออกมาได้ จึงต้องระวังไม่…

จนกระทั่งผ่านไปสามวัน จึงเกิดฝนตกใหญ่ ซากช้างที่เหี่ยวแห้งไปก็ได้รับความชุ่มน้ำซากจึงพองขึ้น จนมีสัณฐานเป็นปกติ ทวารหนักก็เปิด มั…

…ทุกข์จากความโลภจนเกือบเสียชีวิต แต่เมื่อได้รับน้ำก็มีโอกาสรอดชีวิต และได้ตระหนักรู้ว่า ความทุกข์นั้นเกิดจากความโลภที่ตนเองสร้างขึ้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนว่า ต้องไม่ให้กิเลสนั้นพอกพูน ควรระวังกิเลสในใจ…

…รือไม่ควรที่จะคิด พูด หรือกระทำ จึงมีองค์ประกอบ ดังนี้ 1. หากคิด พูด กระทำไปแล้ว มีผลทำให้โอกาสในการเกิดกุศลกรรมเพิ่มขึ้น และโอกาสในการ เกิดอกุศลกรรมลดลง สิ่งนั้น “ควร” คิด พูด หรือกระทำ 2. หากคิด พูด กระ…

…ธรรมารมณ์ที่ส่งเสริมกุศลและอกุศลธรรม ภิกษุควรเรียนรู้ที่จะคิด พูด หรือกระทำสิ่งที่นำไปสู่โอกาสของการเกิดกุศลกรรมที่สูงขึ้น และลดโอกาสการเกิดอกุศลกรรม โดยในขั้นตอนถัดไปจะสอนเรื่องการรู้จักประมาณในโภชนะ ว่า…

…ที่นั้นด้วยพระองค์เอง ประทับยืนในอากาศ ตรัสเรียกว่า “กาติยานะ” ท่านเห็นพระศาสดา จึงลุกขึ้นถวายบังคม เกิดความสลดใจในอาการของตน ยืน นิ่งอยู่ พระศาสดาทรงแสดงธรรมแก่ท่านว่า “จงลุกขึ้นนั่งเถิด กาติยานะ ท่านอย่…

ข้อความนี้กล่าวถึงลักษณะของการเป็นผู้ตื่นในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการทำสมาธิและการไม่เห็นแก่การนอนเพื่อทำให้จิตใจผ่องใส พร้อมทั้งนำเสนอเรื่องของพระกาติยานเถระที่ประสบความสำเร็จในการค

…มีอุปการะมาก กล่าวคือ “สติ” ช่วยไม่ให้งานการเสียหาย เพราะหลงลืม ทั้งนี้เพราะงานบางอย่างถ้าลืมก็มักจะเกิดความเสียหายได้ เช่น ลืมทิ้งไม้กวาด อุปกรณ์ทำความ สะอาดไว้ตากแดดตากฝน ก็ทำให้ไม้กวาดนั้นเสียหาย ใช้งา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา อธิบายความสำคัญของสติที่ช่วยไม่ให้เราหลงลืมและมีความเพียรในชีวิต รวมถึงความรู้สึกตัวในขณะที่ทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อการบรรลุพระนิพพานที่แจ่มชัด โดยเน้นการป

…ไป ก็จะส่งผลต่อสุขภาพร่างกายโดยตรงทันที เช่น หากบริโภคจนอิ่มเกินไป ก็จะทำให้อึดอัด หรืออาหารไม่ย่อย เกิดความง่วงเหงาหาวนอน เมื่อเจริญสมาธิ ภาวนา ก็จะทำให้หลับง่าย แต่หากบริโภคน้อยเกินไป ก็จะทำให้หิว กระสั…

บทความนี้พูดถึงวิธีการควบคุมอารมณ์ของใจไม่ให้ไปติดอยู่กับกามคุณและการบริโภคอาหารอย่างมีประมาณ โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระสารีบุตรในการเลือกสิ่งที่จะบริโภค เพื่อสุขภาพร่างกายที่ดี

…ห้เลื่อนลอยไปเรื่อยๆ จึงไม่สามารถรวมใจให้เป็นหนึ่งได้ 4. อุทธัจจกุกกุจจะ คือ ความฟุ้งซ่านรำคาญใจ อันเกิดจากการปล่อยใจให้หลุดไปนอกตัว เกิด ความคิดปรุงแต่งเรื่อยไป ทำให้ใจซัดส่ายไม่อยู่นิ่ง ไม่เป็นสมาธิ 5. …

บทความนี้พูดถึงนิวรณ์ 5 ได้แก่ กามฉันทะ, พยาบาท, ถีนมิทธะ, อุทธัจจกุกกุจจะ, และวิจิกิจฉา ซึ่งเป็นอุปสรรคในการพัฒนาจิตสำนึกและการเจริญภาวนา การละนิวรณ์เหล่านี้จะช่วยให้จิตใจสงบและบริสุทธิ์ขึ้น สามารถนำ

…หน ไม่อยากให้ใครมาแย่งชิงเอาไป เมื่อสิ่งนั้นเสื่อมสลายหรือถูกคนอื่นลักไป ก็ขัดเคือง ไม่พอใจ พยาบาทก็เกิดขึ้นได้เช่นกัน ใจที่พยาบาท มุ่งร้าย วนเวียนในอารมณ์โกรธเป็นประจำนี่เอง ทำให้เหนื่อยล้า ไม่แช่มชื่น ส…

บทความนี้สำรวจการฝึกใจตามขั้นตอนของคุณกโมคคัลลานสูตร ซึ่งช่วยป้องกันและกำจัดนิวรณ์ทั้ง 5 ประการ ทำให้ใจหยุดนิ่ง และเข้าถึงสมาธิในระดับสูง สุดท้ายไปสู่การบรรลุพระนิพพาน การฝึกดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการลบ

…ภิกษุศึกษาพระไตรปิฎกด้วยความแยบคาย ก็ควรจะสรุปหลักธรรมหรือ สาระสำคัญๆ ได้อีกประการหนึ่งด้วย เช่น 1. เกิดความรู้ความเข้าใจในความจริงของโลกและชีวิต ว่าทุกสรรพสิ่งไม่ว่าตัวเราหรือสิ่งใดๆ ล้วนมีเกิดขึ้น ตั้งอ…

…งชีวิต และกฎแห่งกรรมที่สร้างแรงจูงใจในการทำความดี รวมถึงการเรียนรู้หลักอริยสัจ 4 ที่ชี้ให้เห็นถึงการเกิดทุกข์ และวิธีการเข้าใจและจัดการกับกิเลส นอกจากนี้ยังมีการเรียนรู้เรื่องการสร้างบารมีตามประวัติศาสตร์…

…จะเป็นประโยชน์กับการสร้าง บุญบารมีในวิถีชีวิตของตนเอง ตัวอย่างเช่น 1. “ทาน ศีล ภาวนา” เพราะจะช่วยให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ในระดับที่สามารถนำไปปฏิบัติให้ เกิดผลได้อย่างสมบูรณ์ 66 DOU แม่บท การฝึกอบรมในพระพ…

…คติในอนาคต พร้อมตัวอย่างหลักธรรมสำคัญที่ควรศึกษาเพื่อการสร้างบุญบารมี เช่น ทาน ศีล ภาวนา ซึ่งช่วยให้เกิดความรู้และความเข้าใจในการปฏิบัติได้อย่างสมบูรณ์

…ตรประจำวัน ทำซ้ำแล้วซ้ำอีก กระทั่งถูกหล่อหลอมเข้าไปเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับ กาย วาจา ใจของตนเอง จนเกิดสติสัมปชัญญะ มีอินทรีย์สงบสำรวม ทำจนคุ้นกลายเป็นนิสัย บุคลิกท่าทาง ก็จะเปลี่ยนไป เกิดมาตรฐานให้กับตั…

…นา โดยเน้นว่าการเข้าใจนัยที่แท้จริงในพระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และการนำคำสอนมาฝึกปฏิบัติ จนเกิดผลที่เป็นความบริสุทธิ์ในกาย วาจา ใจ ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงบุคคลให้เป็นผู้ที่มีศีลาจารวัตรงดงาม สะท้อนให้เ…

…ะให้เบาบางลง กาย วาจา ใจก็จะยิ่งบริสุทธิ์ผ่องใสขึ้นไปทุกวัน เมื่อทำได้ดังนี้แล้ว การฝึกฝนอบรมตนเองจะเกิดการพัฒนาขึ้นเป็นลำดับๆ นั่นคือ เกิดการพัฒนา จากธัมมัญญูกลายเป็นอัตถัญญู พร้อมกับคุณธรรมภายในที่เพิ่ม…

…าเป็นกิจกรรมที่ช่วยให้กำจัดกิเลสและพัฒนาคุณธรรมภายในให้ยิ่งขึ้น การฝึกฝนตนเองด้วยการปฏิบัติธรรมทำให้เกิดการพัฒนาที่ชัดเจน ทำให้บุคคลดูสงบและน่าเคารพ

…ฏิภาณ และผลจากการ หมั่นประเมินตัวเองเนืองๆ ว่ามีคุณธรรมมากขึ้น หรือลดลง หรือคงที่เพียงไร จะ ทำให้ไม่เกิดความหลงตัว หรือปล่อยตัวให้ตกต่ำ ทำให้เป็นผู้ที่รักการฝึกฝนตนเอง อยู่ตลอดเวลา และทำให้ชีวิตของนักบวชเ…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการประเมินคุณธรรมตนเองตามหลักธรรม 6 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอน ซึ่งช่วยให้พระภิกษุและฆราวาสสามารถวัดคุณธรรมของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพและนำไปสู่การเจริญก้าวหน

…าจะประเมินคุณธรรมในตนเองอย่างไร โอกาสที่จะหลง คิดว่าตนเองบรรลุธรรม อย่างเรื่องของพระมหาติสสเถระก็อาจเกิดขึ้นได้ ดังนั้นการรู้จักประเมินคุณธรรม ภายใน จึงเป็นเรื่องที่สำคัญและจำเป็น ในทางตรงกันข้าม สำหรับผู…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวของพระมหาติสสเถระและพระลกุณฏกภัททิยะในการประเมินคุณธรรมในตนเอง พระมหาติสสเถระได้เรียนรู้ว่าแม้ตนจะมีความพยายามในการปฏิบัติ แต่ความกำหนัดในกามยังทำให้เขาหลงผิดในความคิดว่าตนบรรล

… เชื่อในปัญญาตรัสรู้ธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นพื้นฐาน ในทางปฏิบัติศรัทธามีลักษณะเป็นความสว่างที่เกิดขึ้นในใจ เมื่อเกิดแล้วจะส่งผลให้คนๆ นั้นอยากทำ ความดีด้วยกาย วาจา และใจ ซึ่งเป็นต้นทางให้กุศลธรรมเจร…

เนื้อหาเน้นความสำคัญของศรัทธาในพระพุทธศาสนาและตัวอย่างผ่านชีวิตของพระสารีบุตรเถระ ซึ่งเป็นการสอนให้ทุกคนเข้าใจว่าศรัทธานั้นเป็นต้นทางการทำความดี การบรรลุธรรมต้องเริ่มจากความเชื่อในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

…ร จาคะกับทานใช้ในความหมายที่ใกล้กัน ทานมักจะหมายถึงการให้ทานเป็นสิ่งของ แต่จาคะจะรวม การสละอารมณ์ที่เกิดจากการถูกกิเลสครอบงำ คือ ความโลภ โกรธ หลง เป็นต้น จาคะ เป็นเรื่องของการเสียสละอย่างน้อย 3 ประการ คือ…

เนื้อหาพูดถึงการสละกิเลสในพระพุทธศาสนา โดยใช้การเปรียบเทียบกับอาวุธและการบริหารจิตใจเพื่อความบริสุทธิ์ รวมถึงความหมายและผลของการจาคะหรือการให้ทาน ที่ช่วยทำให้ใจไม่ถูกกิเลสครอบงำ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายัง

…งก็จะยิ่งมีความบริสุทธิ์ยิ่งขึ้นไปอีก เมื่อรู้สึกเช่นนี้ ความอยากรู้อยากเข้าใจในธรรมก็มีมาก ขึ้น จึงเกิดความขวนขวายที่จะได้ยินได้ฟังธรรม ซึ่งก็คือ “สุตะ” นั่นเอง 4. “จาคะ” เมื่อฝึกจนมีกาย และวาจาใสสะอาดบร…

การพัฒนาตนเองผ่านการฝึกอบรมตามหลักธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา, ศีล, สุตะ, จาคะ, ปัญญา, และปฏิภาณ ช่วยให้บุคคลมีความบริสุทธิ์และเติบโตทางจิตใจ การประเมินคุณธรรมในตนเองเป็นกุญแจสำคัญในการเดินทางสู่นิพพา

นิสัย คือ ความประพฤติเคยชิน ที่เกิดขึ้นจากการย้ำคิด พูด และทำในสิ่งหนึ่งสิ่งใดบ่อยๆ นานๆ และเมื่อได้ตอกย้ำจนเกิดเป็นนิสัยแล้ว ไม่ว่าจะค…

นิสัยคือความประพฤติเคยชินที่เกิดจากการย้ำคิดพูดทำ หากมีนิสัยดีจะทำให้มีโอกาสคิดพูดทำดี ในขณะที่ถ้ามีนิสัยไม่ดีจะมีโอกาสมีการกระทำไม่…