หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาอภิธัมมะในสุคติภพ
437
การศึกษาอภิธัมมะในสุคติภพ
…ผู้เลิศ ในบรรดาท่านผู้ควรซึ่งทักษิณาทั้งหลาย ฯ บทว่า สพฺเพสมฺปิ คือ แก่พระอริยาบุคคลแม้ทั้ง ๔ ฯ การ เข้าถึงความดับ กล่าวคือความไม่เป็นไปแห่งจิตและเจตสิก ชื่อว่า นิโรธสมาบัติ ได้แก่การถึงความหยุดแห่งจิต แล้วย…
ในเนื้อหานี้พูดถึงพระอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยอธิบายเกี่ยวกับบุคคลที่เข้าถึงสุคติภพและพระอริยบุคคล เช่น พระโสดาบันและพระขีณาสพ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ และความแตกต่างระหว่างกา…
บทบาทของสมเด็จพระสังฆราชและความสำคัญของมารดาบิดา
146
บทบาทของสมเด็จพระสังฆราชและความสำคัญของมารดาบิดา
…ัญญาวิมุตติ อันหาอาสวะมิได้ เพราะอาสวะสิ้น ไปด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเอง ในทิฏฐธรรม (ปัจจุบัน) เที่ยว เข้าถึงอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้ แลเป็นอธิบายในเรื่องพละของภิกษุ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เล็งเห็นแม้ก…
เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชในด้านโภควัฑฒนธรรมซึ่งมีพระมหากรุณาธิคุณต่อประชาชนและประเทศชาติ โดยมีการอธิบายถึงพละกำลังทั้ง 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับการปกครองและการดำรงอยู่
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว
212
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 212 วิสุทธิมคเค เวทนา เวทนากฺขนฺโธ สัญญา สัญญากฺขนฺโธ สุทธิ์ ผสเสน เจตนา สังขารกฺขนฺโธ จิตต์ วิญญาณกฺขนฺโธติ อุปฏฐาติ ฯ ตถา เกเส ปฐวีธ
…งมีความสัมพันธ์กับการรับรู้และประสบการณ์ทางจิต อธิบายถึงเวทนาและการเกิดขึ้นของสัญญา เจตนา และวิญญาณ เข้าถึงธรรมชาติของการดำรงอยู่อย่างแท้จริง โดยมีการเชื่อมโยงกับธาตุปฐวีและความเข้าใจเกี่ยวกับการประสบการณ์ทา…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
94
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
… ( นิมิตนั้น) อยู่ ผูกจิตไว้มั่นในอารมณ์ (คือนิมิตที่ขึ้นดี) นั้น เธอสงัด จากกามทั้งหลายทีเดียว ฯลฯ เข้าถึงปฐมฌานอยู่" ดังนี้ พระโยคาวจรผู้ใดเคยบวชในพระศาสนาหรือว่าบวชเป็นฤษี ทำ จตุกฌาน หรือ ปัญจกฌานในปฐวีกส…
…มชัดเจนในจิตใจของผู้ปฏิบัติ โดยเกี่ยวข้องกับการฝึกอบรมทางจิตใจเช่นการทำฌานหรือการบวชในพระศาสนา เพื่อเข้าถึงนิมิตที่เหมาะสมและสำคัญ.
วิสุทธิมรรค: กฎเกณฑ์และฌาน
130
วิสุทธิมรรค: กฎเกณฑ์และฌาน
…วนาเพียงเท่านี้ พระโยคาวจรนั้น ชื่อว่า สงัดจากกามทั้งหลายเทียว สงัดจากธรรมทั้งหลายที่เป็นอกุศลเทียว เข้าถึงฌานที่ ๑ อันมีวิตก มีวิจาร มีปีติและสุขอันเกิดแต่วิเวกอยู่ ปฐมฌานปฐวีกสิณอันละองค์ ๕ ประกอบด้วยองค์ …
…นดกาลในสถานที่ต่างๆ และหลักการปฏิบัติฌานตามวิสุทธิมรรค โดยเน้นว่าผลทางจิตที่เกิดขึ้นกับผู้ปฏิบัติที่เข้าถึงฌาน ปฐมฌาน รวมถึงการเข้าใจในตำแหน่งและความสำคัญของฌานในกระบวนการปฏิบัติทางจิต นอกจากนี้ยังอธิบายถึงล…
การอธิบายอัปปนาในวิสุทธิมรรค
151
การอธิบายอัปปนาในวิสุทธิมรรค
…็นไปสม่ำเสมอนั่นเอง ชื่อว่าสมถนิมิตอันเป็นสาย กลาง” ก็แลอันเป็นอนันตรปัจจัยแห่งอัปปนาจิตนั้น” เมื่อ เข้าถึงความเป็นจิตมั่นโดยปริณามนัย (นัยแห่งความแปร ) ชั่วสันตติ เดียว ชื่อว่าดำเนินสู่สมถนิมิตอันเป็นสายกลา…
…ของจิตที่หมดจดจากกิเลสและนิวรณ์เพื่อนำไปสู่สมถนิมิตสายกลาง โดยอธิบายว่าจิตต้องเผชิญกับปัจจัยที่ทำให้เข้าถึงสถานะมั่นคงและทำให้เกิดความปราศจากอุปสรรค ทั้งยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับความถูกต้องของคำอธิบายในพระบาล…
วิสุทธิมรรค แปล ภาค ๑ ตอน ๒ - ความหมายของปฐมฌาน
161
วิสุทธิมรรค แปล ภาค ๑ ตอน ๒ - ความหมายของปฐมฌาน
…้ก็ฉันนั้น เหมือนกัน เป็นคนโง่งุ่มง่ามไม่รู้จักเขต ( แห่งภาวนา) ไม่ฉลาดที่จะ สงัดจากกามทั้งหลาย ฯลฯ เข้าถึงปฐมฌานอยู่ เธอไม่ต้องเสพ ไม่เจริญ ไม่ทำให้มากซึ่งนิมิตนั้น และ 4 และไม่ตั้งนิมิตนั้นไว้ให้มั่นดี แล้…
…ียบเทียบระหว่างภิกษุที่ไม่รู้จักเขตแห่งภาวนาและแม่โคที่หากินบนภูเขา โดยเน้นว่าแม้จะมีความพยายามในการเข้าถึงปฐมฌาน แต่การขาดสติปัญญาและความรู้สึกไม่สามารถนำพาไปยังความสำเร็จได้ พระโยคาวจรต้องมีการบำเพ็ญวสีเพื…
การเข้าถึงฌานที่ ๓ ในวิสุทธิมรรค
172
การเข้าถึงฌานที่ ๓ ในวิสุทธิมรรค
…งหลายกล่าว ( สรรเสริญ ) ว่า เป็นผู้วาง เฉยมีสติเป็นสุขวิหารี (ผู้มีปกติอยู่เป็นสุข ) ดังนี้ ชื่อว่า เข้าถึงฌาน ที่ ๓ อยู่ ด้วยประการดังนี้ ตติยฌานปฐวีกสิณอันละองค์ ๑ กอบ ด้วยองค์ ๒ งาม ๓ ประการ พร้อมด้วยลักษ…
บทความนี้กล่าวถึงการเข้าถึงฌานที่ ๓ ในวิสุทธิมรรค โดยระบุว่าพระโยคาวจรสามารถบรรลุฌานนี้ได้ด้วยการปล่อยวางปีติและมีสติสัมปชัญญะ …
การเข้าใจอุเบกขาในวิสุทธิมรรค
176
การเข้าใจอุเบกขาในวิสุทธิมรรค
…นขวายแม้ในการระงับปัจจนึกธรรม อันมา ( ในจตตุถฌาน ปาฐะ ) อย่างนี้ว่า " อุเปกขาสติปาริสุทธิ์ จตุตถ์...เข้าถึง จตุตถฌานอันมีความบริสุทธิ์แห่งสติที่เกิดแต่อุเบกขา " ดังนี้ อุเบกขา นี้ชื่อว่า ปริสุทฺธุเบกขา ในอุเ…
…ระสบการณ์ การรับรู้และเข้าใจอุเบกขาจึงช่วยให้เราเห็นความเชื่อมโยงระหว่างตนเองกับผู้อื่นในสังคม เพื่อเข้าถึงสติปาริสุทธิ์ที่เกิดจากอุเบกขาอย่างแท้จริง ในขณะที่อุเบกขานั้นยังถูกมองเป็นเจตนาที่คล้ายคลึงกันในหลา…
การสรรเสริญผู้เข้าถึงตติยฌาน
181
การสรรเสริญผู้เข้าถึงตติยฌาน
…รคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 179 "เป็นผู้วางเฉยมีสติเป็นสุขวิหารี ( มีปกติอยู่เป็นสุข ) " พระโยคาวจร เข้าถึงตติยฌานนั้นอยู่" ถามว่า " ก็เพราะเหตุไฉน ท่านจึงสรรเสริญบุคคลผู้ได้ตติย ฌานนั้นอย่างนี้ ? " แก้ว่า "…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของบุคคลที่เข้าถึงตติยฌานที่ 3 ซึ่งเป็นการเข้าสู่ความสุขที่แท้จริง โดยเฉพาะการมีสติที่มั่นคง และการวางเฉยต่อความสุขเพื…
แนวคิดเกี่ยวกับเจโตวิมุตติและฌานในพระพุทธศาสนา
188
แนวคิดเกี่ยวกับเจโตวิมุตติและฌานในพระพุทธศาสนา
…เจโตวิมุติสมาบัติที่เป็นอุทกขมสุขมี ๔ ประการแล ดูกรอาวุโส ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ เพราะละสุขด้วย ฯลฯ เข้าถึงฌานที่๔ อยู่ นี้แล อาวุโส ปัจจัย ๔ แห่งเจโตวิมุตติสมาบัติที่ เป็นอทุกขมสุข " ดังนี้ หรือนัยหนึ่ง พึง…
…เสนอแนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อเจโตวิมุตติในวิสุทธิมรรค ผ่านการวิเคราะห์คุณสมบัติของเวทนาและการเข้าถึงฌานที่ 4 โดยระบุว่าราคะและโทสะต่างถูกขจัด ซึ่งส่งผลให้เกิดความสุขอทุกขมและเจโตวิมุตติ เป็นการศึกษาเช…
วิสุทธิมรรค: การกำหนดนิมิตและประโยชน์
216
วิสุทธิมรรค: การกำหนดนิมิตและประโยชน์
…นั้น ) เป็นที่รักอยู่ นำจิตเข้าไปผูกไว้ในอารมณ์นั้น เป็นแน่แท้ (ในที่สุด) เธอสงัดจากกามทั้งหลาย ฯลฯ เข้าถึงฌาน * คำแก้ปัญหา ๓ ข้อนี้ มีอรรถาธิบายข้างหน้า
…าต่างๆ ช่วยให้หลุดพ้นจากความหลง วิธีการและประโยชน์ของการประยุกต์นิมิต สามารถนำไปสู่การบรรลุฌานและการเข้าถึงภาวะสงบในจิตใจ
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
103
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
… เวลาใช้นำหน้า นามและกิริยา คง นิ ไว้เฉย ๆ ไม่ต้องซ้อนหรือลง 5 อาคม เช่น นิมุคุโค ดำรงแล้ว นิคจฺฉติ เข้าถึง นิกุชฺฌติ งอเข้า นิขนติ ขุดลง นิทหติ ตั้งลง (ฝัง) นิวาโส ความเข้าอยู่ นิ ที่แปลว่า ไม่มี, ออก, ตรงก…
บทนี้อธิบายการใช้อุปสัคในบาลี โดยเฉพาะความหมายของคำว่า 'นิ' ที่มีทั้งความหมายว่า เข้า, ลง และ ไม่มี, ออก ผู้ศึกษาควรจดจำคำแปลที่ถูกต้องเพื่อให้สามารถใช้อุปสัคได้อย่างเหมาะสมตามบริบทที่กำหนด ตัวอย่างแล
การนั่งอย่างมั่นคงในการปฏิบัติภาวนา
95
การนั่งอย่างมั่นคงในการปฏิบัติภาวนา
…หล่านั้นก็จะไม่เกิดขึ้นแก่เธอ ครั้นเวทนาเหล่านั้น ไม่เกิดขึ้น จิตก็จะมีอารมณ์เป็นหนึ่ง กรรมฐานไม่ตก เข้าถึงความ ๑. มหาฎีกาช่วยขยายความว่า อนุกูลแก่ฤดู คือป่าอนุกูลในฤดูร้อน รุกขมูลอนุกูลในฤดูหนาว สุญญาคารอนุ…
ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการนั่งที่เหมาะสมสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการชี้แนะการตั้งกายให้ตรงและการรักษาสติในลมหายใจเข้าออก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการเวทนาและเสริมสร้างสมาธิให้มั่นคงมากขึ้น การนั่งในลักษณะที่
วิสุทธิมรรคแปล: ความแปลกในอากาสานัญจายตนะ
236
วิสุทธิมรรคแปล: ความแปลกในอากาสานัญจายตนะ
…ทั้งปวง เพราะไม่ทำในใจถึงนานัตตสัญญาโดยประการทั้งปวง ทำในใจแต่ว่า 'อนนฺโต อากาโส - อากาศเป็นอนันตะ" เข้าถึง อากาสานัญจายตนะอยู่" มหาฎีกาแยกเป็น ๓ คือ ยาน ปโตฬ กุมภ์ และบอกให้ประกอบ มุข ทุกบท เป็นยานมุข ปโตพิ…
…ายถึงประสบการณ์ของภิกษุในการเพ่งพินิจอากาศและความรู้สึกที่เกิดขึ้นเมื่อกสิณถูกนำออกไป ภิกษุได้พยายามเข้าถึงสภาวะที่ไม่มีรูป ซึ่งจะมีการเปรียบเทียบการเพ่งดูอากาศเหมือนกับการมองผ่านช่องต่าง ๆ โดยมีการอ้างอิงถึ…
การก้าวล่วงรูปสัญญาและอรูปาวจรสมาบัติ
239
การก้าวล่วงรูปสัญญาและอรูปาวจรสมาบัติ
…นุน และทิฏฐธมฺมสุขวิหาร ท่านใช้หมายต่างกัน คือ สมาปนฺน (ถึงพร้อม คือเข้า) หมายทางกุศลสัญญา อุปปนุน (เข้าถึง คือเกิด หมายทาง วิปากสัญญา ทิฏฐธมฺมสุขวิหาร หมายทางกิริยสัญญา เพราะฌานเป็นเครื่องพักผ่อนอยู่สำราญ ใ…
…านี้จะช่วยเพิ่มความเข้าใจต่อการใช้ฌานเพื่อการบรรลุอารมณ์และสภาพจิตในปัจจุบัน ซึ่งแตกต่างจากการพยายามเข้าถึงอารมณ์อีกระดับผ่านการควบคุมหรือกระตุ้นจิต.
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
244
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 243 เข้าถึงอากาสานัญจายตนะอยู่" นั้น มีอรรถวิเคราะห์ว่า สิ่งที่ชื่อ อนันตะ เพราะไม่มีที่สุด อากาศเป็นอนันตะ จึง…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอากาสานัญจายตนะ ซึ่งเป็นฌานที่ไม่มีที่สุดในอากาศ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของคำว่าอากาสานัญจายตนะ ทำ…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
245
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…นเรียกว่า "ก้าวล่วงอากาสานัญจายตนะโดยประการทั้งปวงแล้ว ทำในใจว่า 'อนนต์ วิญญาณ์ - วิญญาณเป็นอนันตะ" เข้าถึงวิญญาณัญจายตนะอยู่" * ปาฐะว่า อนนต์ อนตฺตนฺติ ปน มนสิกาตพพ์ นั้นคลาดเคลื่อน ที่ถูกเป็น...น มนสิกาตพุ…
ในบทนี้นำเสนอวิธีการเข้าถึงวิญญาณัญจายตนะและการใช้ใจในการนึกและตรึกตาม โดยเน้นการทำให้สติแน่นแฟ้นและการลดนิวรณ์ ทำให้จิตเป็นสมา…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - วิญญาณและอนันตะ
247
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - วิญญาณและอนันตะ
…รแผ่ (วิญญาณ) ไป คือทำในใจซึ่งวิญญาณที่สัมผัสอากาศ (นิมิต) นั้นนั่นแหละ หาที่สุด มิได้ ส่วนในคำว่า "เข้าถึงวิญญาณัญจายตนะอยู่" นั้น มีอรรถวิเคราะห์ ว่า ที่สุดแห่งวิญญาณนั้นไม่มี เหตุนั้น วิญญาณนั้นจึงชื่อ อน…
ในบทนี้พูดถึงการวิเคราะห์ความหมายของวิญญาณที่เชื่อมกับอากาศ โดยใช้หลักของมนสิการที่กล่าวถึงลักษณะของวิญญาณว่าเป็นอนันตะ ซึ่งไม่สามารถนับจำนวนได้และวิเคราะห์เพิ่มเติมเกี่ยวกับวิญญาณในทางพระพุทธศาสนา บท
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
250
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…จรนั้น เรียกว่า "ก้าวล่วงวิญญาณัญจายตนะโดยประการทั้งปวงแล้ว ทำในใจว่า 'นตฺถิ กิญจิ - ไม่มีสักหน่อย" เข้าถึงอากิญจิญญายตนะอยู่" ๑. หมายความว่า เห็นเหมือนกัน แต่ไม่ใช่เห็นสิ่งอันใด เห็นแต่ความไม่มี (?) ๒. มณฑล…
…ุรุษนั้นกลับมาแล้วเห็นแต่ความว่างเปล่าในสถานที่ประชุม โดยเขาไม่คิดว่าภิกษุได้ตายหรือจักไปไหน เป็นการเข้าถึงสภาพที่ว่างเปล่าในจิตใจ