เวลา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 165 / 289

…ที่แปลว่า ไม่มี, ออก, ศัพท์ ๑ มีความหมายต่างกันดังนี้ :- นิ ที่แปลว่า เข้า, ลง, ตรงกับ นิ ในสันสกฤต เวลาใช้นำหน้า นามและกิริยา คง นิ ไว้เฉย ๆ ไม่ต้องซ้อนหรือลง 5 อาคม เช่น นิมุคุโค ดำรงแล้ว นิคจฺฉติ เข้าถ…

บทนี้อธิบายการใช้อุปสัคในบาลี โดยเฉพาะความหมายของคำว่า 'นิ' ที่มีทั้งความหมายว่า เข้า, ลง และ ไม่มี, ออก ผู้ศึกษาควรจดจำคำแปลที่ถูกต้องเพื่อให้สามารถใช้อุปสัคได้อย่างเหมาะสมตามบริบทที่กำหนด ตัวอย่างแล

…ะพึงเป็นอุปการะแก่เรามากหนอ" ดังนี้ก็ดี ภิกษุที่เจริญ มรณสติอย่างนี้ว่า "โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่วเวลาฉันบิณฑบาต (อิ่ม) มื้อ ๑ (เพราะฉะนั้น) เราพึง (รีบ) ทำในใจถึงคำสอนของ พระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด ข้อนั้น…

…นของพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ที่เจริญมรณสติจะได้รับอุปการะมากจากการทำใจให้ระลึกถึงคำสอนของพระองค์ในช่วงเวลาต่างๆ ของวัน ซึ่งรวมถึงช่วงเวลาที่กินอาหาร หรือแม้แต่ช่วงเวลาของการหายใจ การทำเช่นนี้ช่วยให้ไม่ประมา…

…ขสัญญาและอนัตต สัญญาก็ย่อมปรากฏ (แก่เธอ) ไปตามแนวอนิจจสัญญานั้น สัตว์ ทั้งหลายผู้มิได้อบรมเรื่องตาย เวลาจะตายย่อมถึงความกลัว ความ สะดุ้ง ความหลง ดุจคนถูกสัตว์ร้าย ยักษ์ งู โจร และผู้ร้ายฆ่าคน จู่โจมเอา (ไ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของมรณสติในการปฏิบัติธรรม โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่มีความเข้าใจในมรณสติจะเป็นผู้ไม่ประมาทและลดความหลงใหลในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีการระลึกถึงความตาย ซึ่งส่งผลในกา

… ลมเข้าข้างในชื่อปัสสาสะ แต่ในอรรถกถาพระสูตรทั้ง หลายมากลับกัน (กับคำอรรถกถาวินัย) ในลม ๒ อย่างนั้น เวลาที่ ครรภ์ไสยกสัตว์ทั้งปวงออกจากท้องมารดา ลมข้างในออกมาข้างนอก ก่อน ลมข้างนอกพาเอาธุลีละเอียดเข้าข้าง…

บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับความมีอารมณ์เดียวและความไม่ส่ายไปมาแห่งจิต โดยเน้นบทบาทของการหายใจเข้ายาวและออกยาวในการทำให้สติตั้งมั่น พร้อมอธิบายศัพท์ทางการแพทย์ เช่น อัสสาสะและปัสสาสะ ที่สะท้อนถึงการทำง

…งไปหาพระมหาเถระ (รูปหนึ่ง) เรียนว่า "ท่านผู้เจริญ การเข้าเมตตาฌานของข้าพเจ้า คล่องแคล่วทีเดียว แต่ (เวลานี้) ข้าพเจ้าไม่อาจเข้าเมตตาฌานนั้น ได้ เหตุอะไรเล่าหนอ ?" พระเถระแนะว่า "เธอจงหานิมิตดูเถิด อาวุโส"…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเข้าเมตตาฌานและความสำคัญของการพัฒนาตนเองก่อนการแผ่เมตตาไปยังผู้อื่น โดยมีพระมหาเถระแนะนำให้หานิมิตและศึกษาเกี่ยวกับการเข้าเมตตาฌาน เพื่อไม่ให้เกิดการเบียดเบียนและสร้างความสุขให้กั

… ธรรมแม้ประการ เดียวก็ไม่เรียบร้อย พระโยคาวจรจึงเจ้าไปตั้งความกรุณาในบุคคลนั้น ด้วยคิด (สงสาร) ว่า "เวลานี้เขาเที่ยวอยู่ในโลกมนุษย์แท้ ๆ แต่ว่า ล่วงไปไม่กี่วัน เขาก็จะต้อง (ไป) เพิ่มให้มหานรกทั้ง ๘ และอุส…

ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำความเลื่อมใสแห่งจิตให้ชัดเจนผ่านทางกายและวาจา ขณะที่เฉพาะบุคคลบางคนอาจรับฟังธรรมแล้วไม่ได้แสดงออกทางกายหรือวาจาเท่าไร บทความยังพูดถึงความใจบุญที่มีต่อผู้ที่อาจไม่ได้เข้

…็กลัว ก็หวาด ไม่อยาก มองเขาเลยทีเดียวฉันใด (ต่อไป) นี้เป็นการเทียบคำอุปมา ในข้ออุปไมยที่ว่านั้น คือ เวลาที่ภิกษุพรั่งพร้อมอยู่ด้วยกรัชรูป โดยทำมันให้เป็นอารมณ์” เหมือน เวลาที่บุรุษ (๒ คน) นั้น ถูกงู หรือศ…

เนื้อหาในส่วนนี้แสดงให้เห็นถึงการอุปมาที่ใช้เพื่ออธิบายความรู้สึกของพระภิกษุที่ต้องเผชิญกับอารมณ์และความกลัวเมื่อพบเห็นสิ่งที่คล้ายคลึงกับศัตรู โดยยกตัวอย่างให้เห็นชัดว่าความกลัวนั้นเกิดจากความรู้สึกท

…เพิ่มเติมเอาไว้ว่า " วิตักกมาลกนั้น เป็นโรงสำหรับภิกษุ ผู้ถือบิณฑบาต แต่ในขณะไปยืนอยู่ที่โรงวิตกนั้นเวลาเดียว เวลานอกนั้นเธอตรึกอยู่แต่ใน พระกรรมฐานทั้งวันทั้งคืน" ชอบกล ทำไมต้องทำที่ไว้ให้ไปหยุดตรึก จะตร…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเดินทางของผู้ที่มุ่งหน้าไปยังป่าช้าเพื่อหาองค์พระและซากศพ โดยพบเจอกับความสกปรกตามทาง รวมถึงการพูดถึงวิตักมาลก ซึ่งเป็นสถานที่ให้ภิกษุหยุดพักและคิดตรึกตรองถึงการบิณฑบาตและการรักษาศ

…์ร้ายตนหนึ่ง แม้ยักษ์ สหายห้ามอยู่ (ก็ไม่ฟัง) ประหารลงไปที่ศีรษะ (ท่าน) มีเสียงดัง ราวกะเสียฟ้าร้อง เวลามันประหาร พระเถระเข้าสมาบัติแน่วอยู่ ครั้งนั้น อาพาธอะไร ๆ มิได้มีแก่ท่าน เพราะการประหารนั้นเลย นี่ …

ในบทนี้กล่าวถึงสมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตรและท่านสัญชีวะ โดยท่านสารีบุตรขณะนั่งอยู่กลางแจ้งนับว่าเป็นพระเถระที่มีอิทธิฤทธิ์เมื่อเผชิญหน้ากับยักษ์ในขณะที่ท่านสัญชีวะมีอานุภาพในการเข้าสมาธิแม้ในสถา

…ระเถระ) ว่า นี่หัวตอ จึงพากันวางของทั้งปวงลงไปบน (องค์) พระเถระนั่นเอง เมื่อพวกมันพัก (พอ) แล้วจะไป เวลาที่หยิบ เอาของชิ้นที่วางลงทีแรก" ก็พอดีพระเถระออก (จากสมาบัติ) ตามที่ กำหนดกาลไว้ พวกมันเห็นอาการไหว…

เรื่องราวของพระขาณุโกณฑัญญะซึ่งมีอิทธิฤทธิ์จากสมาธิวิปผารา เมื่อพวกโจร 500 คนมาที่ที่ท่านนั่งอยู่ แต่ท่านไม่มีความกลัว จนได้ทำให้โจรเหล่านั้นเลื่อมใสและบวชในพระธรรม และนางอุตตราซึ่งถูกความหึงหวงราดน้ำ

…ะปทุมพยูหะเป็นต้น พยุหะต่าง ๆ นี้ น่าจะมีพรรณนาไว้ในตำราพิชัยสงคราม หรือตำราตั้งค่ายกล ซึ่งจะต้องใช้เวลาไปค้น เวลานี้ได้พบแต่คำอธิบายปทุมพยุหะ ว่า ไว้ย่อ ๆ ว่า ยุทธวิธีแบบหนึ่ง จัดพลรบเป็นแนวรูปวงกลมซ้อนก…

ในเนื้อหานี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับความสำเร็จของกรรมนั้น ๆ ตามการปฏิบัติที่ถูกต้อง และเฉพาะเจาะจง โดยท่านได้ยกตัวอย่างถึงความสำเร็จที่เกิดขึ้นจากการละกิเลสต่าง ๆ และความมีผลของการประกอบกิจที่ดี นอกจากนี

…งแสงอยู่ในกลางหาวฉะนั้น พระจุลปันถก (เป็นคนทึบในทางท่องจำ) ไม่อาจทำ (ท่อง) คาถานั้น ให้คล่องได้โดย (เวลาถึง) 4 เดือน ดังนั้นพระเถระจึงบอกเธอว่า "เจ้าเป็นคนอภัพในพระศาสนา " แล้วขับออกจากวิหารไป ก็แลใน คราว…

บทนี้กล่าวถึงพระจุลปันถกและพระมหาปันถูกที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนา เมื่อพระมหาปันถูกบวชและบรรลุพระอรหัต ก่อนที่จะบวชพระจุลปันถก แต่พระจุลปันถกมีปัญหาในด้านการท่องคาถาและถูกขับออกจากวิหารโดยพระเถระ เน

…ษุ ๕๐๐ รูป ทรงรับภิกษาในเรือน ข้าพระองค์เถิด" แล้วกลับไป พระผู้มีพระภาคทรงรับ (นิมนต์) แล้ว ทรงใช้ (เวลากลางวัน) วันนั้น อีกทั้งส่วนราตรีกาลให้ล่วง ไป (ด้วยพุทธกิจอื่น ๆ ) แล้ว ถึงปัจจุสสมัยจึงทรงตรวจดูหม…

เนื้อหาในภาคนี้บรรยายถึงเหตุการณ์ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงนิมนต์ให้มีการรับภิกษาในบ้านของพระองค์ พร้อมทั้งการตรวจสอบความเชื่อของนันโทปนันทนาคราชและการพิจารณาโดยพระมหาโมคคัลลานเถระเกี่ยวกับการช่วยเหลือจ

…ุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - 1 ฝ่ายนาคราชคิด (แค้น) ว่า "เมื่อเข้าไป ข้าฯ ไม่ (ทัน) เห็นก็ช่างก่อนเถิด เวลาออกมาทีนี้ละ ข้าฯ จะต้องยัดแกเข้าซอก เขี้ยวขบเสียจงได้ " จึงแสร้งพูด (อ้อนวอน) ว่า "นิมนต์ออกมา เถิด…

ในเรื่องนี้แสดงให้เห็นถึงการต่อสู้ระหว่างพระเถระกับนาคราช โดยนาคราชพยายามที่จะทำร้ายพระเถระ แต่กลับพบว่าพระเถระมีฤทธิ์มากมายที่สามารถป้องกันตัวเองได้อย่างง่ายดาย นอกจากนี้ยังมีการเปลี่ยนร่างเป็นครุฑเพ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 185 พระโพธิ เวลาชำระบาตร เวลาหยิบบาตร กิจที่ทำแต่อหยิบบาตรจนถึง ล้างหน้า' กิจที่ทำในเวลาใกล้รุ่ง กิจที่ทำในมัชฌิมยาม…

บทความนี้เสนอการทำกิจกรรมเกี่ยวกับการชำระบาตรซึ่งมีความสำคัญในชีวิตประจำวันของภิกษุ โดยการย้อนลำดับไปถึงการทำกิจกรรมต่างๆ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน สิ่งเหล่านี้ช่วยให้ภิกษุมีสติรู้ตัวเมื่อทำกิจกรรมต่าง

…ฺกดเวที ชนทั้งกดญฺกดเวที. อิฏฺถิ วุฒา สุโท วิสุทฺโท เสียงแห่งหญิงสาว. บทสำเร็จของสมานเนื่องด้วยสนธิ เวลาดาขสมกันแล้ว เพื่อจะให้น้อยลงอีก ควรสนธิ บทที่สนธิอื่นได้มา วิธิสเนฉันน์ ๆ จะอำนวยให้ ดังให้การต่อไป…

บทความนี้นำเสนอการอธิบายบาลีไว้อากรณ์เกี่ยวกับสมาทและตัชฌิต ชี้แจงความหมายและบทสำเร็จที่เกี่ยวข้อง เช่น การใช้ศัพท์ที่ได้มาจากปัจจัย รวมถึงกรณีที่ควรใช้สนธิในบทสนธิ เช่น การเชื่อมคำเพื่อความกระชับ นอก

…คติธรรม - หน้าที่ 6 ก วรรค ปุณณสุข เขตตี ปุณณญธาตุ นาแห่งบุญ จ วรรค วฑูมนาก ฉาย ยสุ สา วฑูมนากฐายา (เวลา) เวลามีเจตนารึอยู่ ฎ วรรค เสฏฐิโน ชานี เสฏฐิชุชาน ตำแหน่งแห่งเศรฐ ฏ วรรค สารีปุตโต แกริ สารีปุตตกุโ…

บทความนี้ศึกษาเกี่ยวกับคำไว้อาณ์นิยมและคติธรรม รวมถึงการอธิบายชื่อสมาสีที่สำคัญ 6 อย่างที่ใช้ในพุทธศาสนา เช่น กัมมารายะ, ทิฏฐิ และตัณญประะ โดยจะเน้นในเรื่องการใช้ชื่อและตำแหน่งในพุทธศาสนา รวมถึงวิธีกา

प्रโยค- อธิบายบาลไหวาภรณ์ สมาสและตัชฌิต - หน้าที่ 11 ค. เวลาแปลง ต้องหาอัญญาบัญอีกษมเป็นประธาน ๔. วิสาสโนปมบท สมาสนี้แง่งเป็น ๒ คือ อุปนามพพฺพท มีอุปนามอยู่ข้าง…

บทนี้นำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับการทำความเข้าใจบาลไหวาภรณ์ สมาส และตัชฌิต ซึ่งรวมถึงการแยกประเภทสมาสที่มีทั้งอุปนามอยู่ข้างหน้าและข้างหลัง รวมทั้งการใช้งานในประโยคต่างๆ โดยอธิบายถึงสมาสคุณและการแปลความห

…พยักวามาส สมาสนี้ ใช้อัพยี่ศัพท์เข้ามาสัตนามอื่น แต่ใช้อัพยี่ศัพท์ที่ นำมาใช้ในเฉพาะอุปัชฌับกับบิดา เวลาเข้ามาสแล้วตัวอัพยี่ศัพท์ เป็นตัวประธานอยู่ข้างหน้า และเป็นนปุสิงคตอกอวนจะ และอุปสรรค กับบิดาที่นำมา…

บทความนี้อธิบายถึงความหมายของพระโคในบริบทที่เกี่ยวข้องกับอัพยักวามาส ซึ่งเป็นการใช้ศัพท์เฉพาะในการสื่อสาร โดยมีตัวอย่างการใช้งานในเชิงพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำคัญของการใช้คำในวรรณกรรมที่เกี

…ยงนั่นแห่งกาล (ชั่วโมง) ค. อย่างที่ใช้บทฉันนี้เนื้อความเป็นประธานในวิเคราะห์ได้ แต่เรียงไว้ข้างหลัง เวลาข้างสมาสแล้วเรียงไว้ข้างหน้าเช่น:- ปาการสุด ทิตะ= ตีโรปาการ ภายนอก แห่งกำแพง นครสุด พที= พินนาค ภายน…

เนื้อหานี้ได้อธิบายเกี่ยวกับการใช้สมาสในภาษาไทย โดยมีการนำเสนอตัวอย่างและคำอธิบายเกี่ยวกับคำว่า ปฏิจจนา และการจัดเรียงคำที่เกี่ยวข้องกับความหมายและการใช้งานจริง เพื่อให้เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างคำในเช