หน้าหนังสือทั้งหมด

การพิจารณาไตรลักษณ์และวิปัสสนาญาณ
424
การพิจารณาไตรลักษณ์และวิปัสสนาญาณ
…สนญาณ ฯ ญาณที่เป็นไปด้วยอำนาจการตามเห็น ความเกิดและความดับ ชื่อว่าอุทยัพพยญาณ ฯ ญาณที่ปล่อยความเกิด เสีย เป็นไปแต่ในความดับ ชื่อว่าอุทยัพพยญาณ ฯ ญาณที่เป็นไปด้วย อำนาจการตามเห็นสังขารทั้งหลาย โดยเป็นของน่…
บทความนี้อธิบายความสัมพันธ์ของกรรมฐานกับความไม่เที่ยง ทุกข์ และอนัตตาในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา โดยเสนอวิธีการพิจารณาไตรลักษณ์และการพัฒนาญาณในกรรมฐาน นอกจากนี้ยังอธิบายแต่ละชนิดของญาณ อาทิ สัมมสนญาณ, อ
การศึกษาธรรมและเพื่อนดีในพระพุทธศาสนา
135
การศึกษาธรรมและเพื่อนดีในพระพุทธศาสนา
…เหลือ ว่ากล่าวตักเตือนแนะนำ ไม่ปล่อยให้คิดผิดพูดผิดทำผิด ทั้ง ๆ ที่รู้ ไม่ ปล่อยให้มีภัยมีความเสื่อมเสียเกิดขึ้น แม้ป้องกันได้ แม้มีคุณสมบัติดังรับพระราชทานถวายพระ พรแล้ว จะเป็นเพื่อนหรือไม่ใช่เพื่อนในควา…
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการศึกษาธรรมในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงการศึกษาและการปฏิบัติที่ส่งผลให้เกิดปัญญาที่แท้จริง ซึ่งมิใช่แค่การจำท่อง แต่ต้องมีการเรียนรู้ที่เข้าใจอย่างแท้จริง นอกจากนี้ยังพูดถึง
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
317
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
…ง ก็ เพื่อปราบอธรรมรักษาความสม่ำเสมอกันในหมู่สงฆ์, กรรมที่ลงเป็นอย่างแรง เรียกว่าอุกเขปนีย กรรมคือยกเสียจากหมู่ ไม่ให้เข้าอยู่ในสังฆสมาคม ไม่คบหา ไม่ร่วมสมโภคด้วย ไม่ทำ สามีจิกรรมตามลำดับผู้แก่ มีการกราบไ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาความสามัคคีระหว่างมิตรและข้าราชการ โดยการตักเตือนกันเมื่อมีการประพฤติผิด รวมถึงการนำเสนอความสำคัญของธรรมในหมู่สงฆ์และการคำนึงถึงความทุกข์ยากของประชาชน การปราบอธรร
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
342
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
…ป็นหลักจะประกอบกิจอย่างใดอย่างหนึ่ง ย่อมมุ่งแต่ความสะดวกเป็นที่ตั้ง ขัดข้องเข้าย่อมเลี่ยงหลีกจากธรรมเสียโดยง่ายดาย มีอารมณ์น่าปรารถนาเข้ามายั่วยวน หรือมีภัย เข้าคุกคาม ย่อมเป็นเช่นกัน หาประพฤติมั่นแลซื่อต…
…นถึงความสำคัญของการมีจิตใจที่มั่นคงในคุณธรรม แม้ต้องเผชิญกับความยากลำบากหรืออุปสรรค โดยยกตัวอย่างการเสียสละเพื่อรักษาคุณธรรมและศีลธรรม และยกคาถาที่พระโบราณาจารย์ได้สอนว่า คนควรยอมสละทรัพย์เพื่อรักษาชีวิตแ…
การป้องกันและจัดการสงครามในประเทศไทย
361
การป้องกันและจัดการสงครามในประเทศไทย
…เป็นโยธี คือพลรบ ตามเจ้าของตน การจัดการป้องกันศัตรูภายนอก เป็นรัฏฐาภิบาลโนบายประการหนึ่ง ซึ่งจะเว้น เสียมิได้ อันการสงครามย่อมเกิดขึ้นโดยฉุกเฉิน แลจะเอาชัยเพราะมีพลแลศัสตรวุธภัณฑ์มากกว่า อย่างเดียวหาได้ไม…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมในการป้องกันประเทศและการทำสงครามในประเทศไทย โดยมีการอ้างอิงถึงสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
49
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ษร ที่กล่าว แล้วในโคตตตัทธิตข้างต้น [๑๐๓] เมื่อลบ ณ แล้ว เหลืออยู่แต่ ย ลบ อ สระที่สุดศัพท์ ข้างหน้าเสีย เหมือน ศัพท์ คือ ปัณฑิตะ ลบ อ เสีย คงแต่ ปัณฑิต แล้วเอาพยัญชนะที่สุดศัพท์ ซึ่งมีสระอัน ลบเสียแล้วนั…
เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์หลักทางไวยกรณ์บาลี โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับสมณสุส ภาโว ซึ่งสื่อถึงความเป็นของสมณะ พร้อมทั้งอธิบายเกี่ยวกับคำต่างๆ ที่มีความหมายและการใช้ปัจจัยในการสร้างศัพท์ เช่น โสหัชชะ, โป
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
3
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
…ุหเส ๑. ใช้แทน ๆ เช่น ชยุติ บ้าง. ๒. ลบทิ้ง เช่น คจฺฉ บ้าง, ๓. ใช้แทน หิ เช่น กรสสุ บ้าง. 4. ลบ ยุย เสีย คงไว้แต่ เอ เช่น กเร บ้าง ๕. ใช้แทน เอยย เช่น ลเภถ บ้าง. ๖. ใช้แทน เอยยามิ เช่น ปุจฺเฉยฺย บ้าง
ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค เราจะพิจารณาเกี่ยวกับอาขยาตและกิตก์ในภาษาบาลี โดยจะมีการใช้แทนที่ หรือการลบทิ้งในส่วนต่าง ๆ เพื่อให้เข้าใจถึงการใช้คำภาษาบาลีในรูปแบบต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 177
28
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 177
…๖. พฤทธิ์ ณุ ปัจจัย เป็น โณ ในหมวด สุ ธาตุ ถุ ๑๗. เอา ญา ธาตุ เป็น ชา. ๑๘. ลบ หุ ที่สุดแห่ง คห ธาตุ เสีย ๑๕. เมื่อลง เณ, ณย ปัจจัย ต้องพฤทธิ์สระตัวหน้าธาตุ และลบ ณุ เหมือนวิธีตัทธิต กัมมวาจก (๑๒๒) แจกแต่ว…
บทนี้จะอธิบายกลไกและวิธีการใช้พยัญชนะตามโครงสร้างที่หลากหลายของภาษาบาลี เช่น การใช้ปัจจัย การลบ และวิธีการทำให้คำมีความหมาย โดยเฉพาะการศึกษาลักษณะการทำงานของธาตุและพฤทธิ์ที่ส่งผลต่อการสร้างคำใหม่ นอกจ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
32
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
…ปนติ. โจราเปนฺติ. ลงปัจจัยที่มี ณ แล้ว พฤทธิ์สระตัวหน้าที่ไม่ใช่พยัญชนะซ้อน อยู่เบื้องหลังแล้ว ลบ ณ เสีย เหมือนกับที่กล่าวแล้ว ในโคตตตัทธิต (๑๐๓) วิธีสนธิก็เหมือนกับที่กล่าวแล้วในสระสนธิ (๑๕) เหตุกัมมวาจก…
…ตัวอย่างเช่น การลงปัจจัย การสนธิ และการใช้คำในหลาย ๆ รูปแบบ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับวิธีการทำให้เกิดเสียงตามที่กล่าวมาในกฏไวยากรณ์ที่ได้มีการอธิบายไว้ในหนังสือ เช่น โคตตตัทธิต . เนื้อหานี้หวังว่าจะช่วยให้…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
47
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…าจึงทำ, เหตุนั้น [กรรมนั้น] ชื่อว่าอันเขาพึงทำ, กรุ ธาตุ ในความ ทำ, พฤทธิ์ อ เป็น อา อิ อาคม, ลบ ณุ เสีย, เป็นกัมมรูป กัมมสาธนะ เนตพฺพน-ติ เนยฺย์. [สิ่งใด) อันเขาจึงนำไป, เหตุนั้น [สิ่งนั้น] ชื่อว่าอันเขา…
บทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์บาลีในกรรมต่างๆ ที่ใช้ในภาษาบาลี เช่น อาการของกรรม รวมถึงคำที่ใช้สื่อความหมายในบาลี โดยเน้นที่ธาตุและพฤติกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพูดและการกระทำในบริบทของไวยากรณ์บาล
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
18
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…ระกับสีสะนั้นเป็นอันเดียวกัน คือแปลว่า หัว เหมือนกัน ท่านขยายไว้ว่า เมื่อหัวขาดแล้ว ร่างกายทั้งหมดก็เสีย ใช้การไม่ได้ ฉันใด เมื่อศีลแตกทำลายเสียแล้ว ร่างกายคือคุณธรรมทั้งปวง ก็เสียไปหมด ฉันนั้น เพราะฉะนั้…
…นมูลราก และปัจจุปัฏฐาน ศีลมีความสำคัญเหมือนหัวของร่างกาย หากศีลแตกหรือทำลาย ร่างกายของคุณธรรมก็จะสูญเสียเช่นกัน นอกจากนี้ยังพูดถึงอรรถของสีตละที่แสดงถึงความสงบของผู้มีศีลที่ช่วยลดความเดือดร้อนให้กับผู้อื่…
การวิเคราะห์คำสอนในวิสุทธิมรรค
90
การวิเคราะห์คำสอนในวิสุทธิมรรค
…ยู่หลายข้อดังนี้ ก. ในบท สาชีโว มหาฎีกาท่านตัดเป็น ส - อาชีโว และแก้ว่า ส ได้แก่ อสส (พึงเป็น) ลบ อ เสีย เช่นในคำว่า เอวิส เต เป็นต้น ข. คำว่า ไส้ ในประโยคเราใช้ อนุต ในคาถาใช้ อนุตคุณ ถ้าจะแปลไปตามที่ซึม…
ในบทนี้มีการวิเคราะห์เกี่ยวกับคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยพูดถึงการเป็นผู้บริโภคที่ต้องควบคุมอาชีวะ แม้จะมีความต้องการจนถึงขั้นหิว การตีความคำว่า ‘ไส้’ ก็มีความหมายที่หลากหลาย และมีการชี้ให้เห็นถึงสำนวนหิวใ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ประโยค๘
160
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ประโยค๘
… ๒ เลฑฑบาต เหมือนวัดอุปจารบ้าน, นี้เป็น ประมาณในวิธีวัดนี้ แม้ถ้าบ้านอยู่ใกล้ ภิกษุอยู่ในวิหารได้ยินเสียง คนชาวบ้าน แต่ไม่อาจจะเดินตรงไป (สู่บ้านนั้น) ได้ เพราะมีภูเขา หรือแม่น้ำเป็นต้นคั่นอยู่ในระหว่าง ท…
บทความนี้พูดถึงการดำรงชีวิตของภิกษุในวิหารและอุปสรรคในการเดินทางไปบ้าน อธิบายถึงความสำคัญของการรักษาธุดงค์ให้บริสุทธิ์ การนำอาจารย์ไปยังเสนาสนะ และประเภทของอารัญญิกภิกษุที่มีอยู่ ๓ พวก โดยแสดงถึงวิธีก
อธิบายบาลีไวยากรณ์: พยัญชนะสังโยค
13
อธิบายบาลีไวยากรณ์: พยัญชนะสังโยค
…ญชนะที่ ๓ ซ้อนหน้าพยัญชนะที่ ๓ และที่ 4 ในวรรค ของตนได้ (ค) พยัญชนะที่ ๕ คือ ตัวที่สุดวรรค (ยกตัว ง เสีย) ซ้อน หน้าพยัญชนะในวรรคของตนได้ทั้ง ๕ ตัว, ส่วนตัว ง ซ้อนหน้าพยัญชนะ ในวรรคของตนได้ 4 ตัว ซ้อนหน้าต…
เนื้อหามุ่งเน้นการอธิบายพยัญชนะในภาษาบาลีที่มีการซ้อนกัน ซึ่งมีการจัดกลุ่มพยัญชนะที่ซ้อนกันตามวรรคต่างๆ โดยให้ตัวอย่างและคำอธิบายที่ชัดเจนเพื่อเข้าใจลักษณะการใช้พยัญชนะเหล่านี้ เราจะเห็นวิธีการที่พยัญ
บาลีไวยากรณ์: การแปลงพยัญชนะและสระ
20
บาลีไวยากรณ์: การแปลงพยัญชนะและสระ
…ชนะ คือ แปลง อิ หรือ เอ เป็น ย แปลง อุ โอ เป็น ว. อิ ที่แปลงเป็น ย นั้น ถ้ามีพยัญชนะซ้อนกัน ๒ ตัว ลบเสีย ตัวหนึ่ง เช่น ปฏิสันถารวุตติ อสฺส เป็น ปฏิสันถารวุฒิยสุส ต ที่ วุตติ เสียตัวหนึ่ง, อคฺคิ อคาร์ เป็น…
…อ โอ เป็น ว โดยใช้ตัวอย่างในบทบาลีเพื่อให้เข้าใจได้ง่าย รวมไปถึงการลบพยัญชนะซ้อนกันและการปรับเปลี่ยนเสียงสระรายละเอียดของการแปลงจะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจการใช้ภาษาได้ดียิ่งขึ้น ที่มา: dmc.tv
อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ
21
อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ
…เบื้องต้น เป็นแต่ละลบสระหน้า วิการสระหลังเท่านั้น เช่น มาตุล-อิริต เป็น มาลุเตริติ นี้ลบ อ ที่มาลุต เสีย แล้วเอา อิ ที่ ศัพท์หลังเป็น เอ, น=อุเปติ 1 เป็น โนเปติ นี้ลบ อ ที่ น แล้วเอา อุ เป็น โอ, อุทก อุมิ…
ในเนื้อหานี้มีการอธิบายวิธีการและหลักการในการแปลงสระในภาษาบาลี โดยมีการเปรียบเทียบระหว่างวิการและอาเทศ รวมถึงการลบสระหน้าและการใช้สระหลัง เพื่อให้เกิดรูปแบบใหม่ในคำศัพท์ ตัวอย่างเช่น การแปลงคำ มุนิ อา
สังขารุเบกขากับอุเบกขาในวิสุทธิมรรค
175
สังขารุเบกขากับอุเบกขาในวิสุทธิมรรค
…ที่วางเฉยในการเฟ้น (สังขาร ) อันมา ( ในบาลี ) อย่างนี้ว่า " สิ่งใดมี สิ่งใดเป็นพระโยคาวจรละสิ่งนั้น เสีย ย่อมได้อุเบกขา " ดังนี้ อุเบกขานี้ชื่อว่า วิปัสสนูเบกขา ส่วนอุเบกขาใดเป็นธรรมที่คุมสหชาตธรรม ทั้งหล…
เนื้อหาเกี่ยวกับอุเบกขาและสังขารุเบกขาที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค แบ่งประเภทของอุเบกขาออกเป็นหลายชนิด รวมถึงการนำสมาธิและวิปัสสนามาใช้ในการควบคุมความรู้สึกและการวางเฉย ผลของการฝึกปฏิบัติตามหลักแนวคิดทางพุทธ
วิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒
228
วิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒
…รรมฐานจะปรากฏแก่ท่านในวันนี้แล้ว ท่านอย่ากลัวเลยนะ ภิกษุ " ดังนี้แล้ว บรรเทาตาสะ ( ความสะดุ้งกลัว ) เสีย ยังหาสะ (ความร่าเริง ยินดี ) ให้เกิดขึ้นแล้ว ยังจิตให้เพ่งทั่วไปในนิมิตนั้นเถิด ( เมื่อทำ ได้) อย่า…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายกรรมฐานและการถือเอานิมิตโดยอาการ ๑๑ ซึ่งมีความสำคัญในการฝึกจิต เพื่อให้บรรลุถึงธรรมวิเสส และพระอรหัต โดยการปฏิบัติธรรมนั้นจะต้องเพ่งจิตไปยังนิมิตอย่างมั่นคง อธิบายถึงผลดีของกา
การพิจารณาทางไปมาในกรรมฐาน
230
การพิจารณาทางไปมาในกรรมฐาน
( ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 228 เสีย นิมิตอันอ่อนนั้นก็จักเสื่อมไป เมื่อเธอคิดว่าจักไปถือเอานิมิตอีก แม้เป็นผู้ใคร่จะไป ก็ไม่อาจแม้แต่จะ…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาทางไปมาซึ่งมีประโยชน์ต่อการทำกรรมฐานโดยเฉพาะเมื่อเผชิญกับนิมิตที่เสื่อมไป ภิกษุจะต้องย้อนนึกถึงเส้นทางที่เดินทางมาและสังเกตบรรยากาศรอบข้าง เพื่อสร้างนิมิตใหม่ให้กลับคืนมา
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
24
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…ี่ 23 ใน ตน ใกล้ ตน ตน ส. อตฺตนิ แปลง สม เป็น นิ แปลว่า กรมเมอ ตน ในเพราะ ตน แน่ะ ตน อา. อตฺต ลบ สิ เสีย แปลว่า ดูก่อน ตน ข้าแต่ ตน คำแปลอายตนิบาตในบทอื่น อื่น ๆ จะไม่แปลไว้ ให้นักศึกษาจึง เทียบตามนี้. อต…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำบาลี 'อตฺต' ที่ใช้เป็นเอกวจนะและพหุวจนะ พร้อมตัวอย่างการใช้คำในโครงสร้างประโยคและการเปลี่ยนวิภัตติ. นักเรียนจะต้องเข้าใจการใช้คำซ้ำและการเปลี่ยนรูปแบบเพื่อสร้างความหมายที่ชั